Đừng cố tập thể dục nếu cơ thể xuất hiện những dấu hiệu này

Lối sống ít vận động trở thành một thách thức lớn đối với sức khỏe con người, làm gia tăng tỷ lệ người thừa cân, béo phì, người mắc các bệnh không lây nhiễm, rối loạn sức khỏe tâm thần.

Nhằm khuyến khích người dân tăng cường vận động, Bộ Y tế đã xây dựng Cẩm nang hướng dẫn hoạt động thể lực nâng cao sức khỏe cho cộng đồng. Bên cạnh khuyến nghị về thời gian và hình thức vận động phù hợp cho từng lứa tuổi, cẩm nang còn xây dựng các khuyến cáo để đảm bảo an toàn trong quá trình tập luyện.

Khi nào phải dừng tập ngay?

Theo đó, hoạt động thể lực mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng đôi khi vẫn xảy ra chấn thương và các tác dụng phụ khác. Các chấn thương phổ biến nhất thường ảnh hưởng đến hệ thống cơ xương. Các tác dụng phụ khác cũng có thể xảy ra trong quá trình hoạt động, như quá nóng và mất nước.

Nguy cơ chấn thương ở những người sức khỏe không tốt cao hơn so với người có sức khỏe tốt. Người vận động thể lực nhiều cũng có nguy cơ chấn thương cao hơn so với người ít vận động.

Vì thế, để bảo đảm an toàn, phòng tránh chấn thương hoặc các vấn đề sức khỏe xảy ra, người dân cần lựa chọn loại hình và mức độ hoạt động thể lực phù hợp, tăng dần hoạt động thể lực theo thời gian, sử dụng đồ bảo vệ cá nhân và thiết bị phù hợp…

Bộ Y tế cũng khuyến cáo người dân luôn lắng nghe cơ thể, không nên cố gắng vượt quá giới hạn của bản thân. Nếu thấy cơ thể khó chịu như mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt, khó thở, đau nhói, nhất là đau ở vùng ngực thì nên dừng hoạt động thể lực và nghỉ ngơi.

Người có bệnh mãn tính nên tham khảo ý kiến của chuyên gia về hoạt động thể lực hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn về thể loại và lượng hoạt động phù hợp với nhu cầu, khả năng, hạn chế biến chứng.

Với trẻ nhỏ, cha mẹ cần cho trẻ nghỉ ngơi và theo dõi khi xuất hiện dấu hiệu mệt nhiều, khó thở, chóng mặt, đau ngực, đau cơ, khớp kéo dài, sốt hoặc đang mắc bệnh cấp tính.

Theo PGS.TS.BS Võ Tường Kha, nếu chúng ta không đảm bảo an toàn tập luyện, không kiểm tra, sàng lọc, điều trị triệt để những chấn thương, bệnh lý tiềm ẩn trước đó thì có thể dẫn đến chấn thương, các bệnh lý cấp tính về tim mạch, hô hấp. Thậm chí gây nhồi máu cơ tim, ngừng tim, tăng huyết áp, xuất huyết não...

Thực tế đã ghi nhận nhiều trường hợp đột tử khi chơi thể thao. Theo thống kê, 80% các trường hợp này có bệnh lý tim mạch từ trước. Có những người đã biết trước bệnh, nhưng chủ quan nghĩ là nhẹ. Cũng có những người có bệnh lý nhưng chưa phát hiện vì không đi khám, hoặc khám nhưng không đúng chuyên khoa, không được phát hiện.

Có những người bề ngoài hoàn toàn khỏe mạnh, nhưng trên điện tâm đồ có thể có dấu hiệu gợi ý về các bệnh lý dễ gây ngừng tim như: hội chứng Brugada, hội chứng QT dài, hội chứng WPW... Những trường hợp này chủ quan, cố tập luyện thể dục thể thao với lượng vận động lớn, trong điều kiện tập luyện không đảm bảo an toàn, sẽ dẫn đến các tai nạn, cấp cứu, đột tử trên sân tập. 

Vì thế, việc khám sơ bộ về sức khỏe rất quan trọng để kiểm tra tình trạng thể lực, bệnh lý tiềm ẩn bẩm sinh, bệnh mãn tính, cơ xương khớp, tim mạch xem có gì bất thường.

Không khí ô nhiễm cũng làm tăng nguy cơ khi tập thể dục

Theo cẩm nang, tiếp xúc với ô nhiễm không khí có liên quan đến một số hậu quả sức khỏe bất lợi, bao gồm các cơn hen và các sự kiện liên quan đến bệnh tim mạch. Vì thế, người dân nên tập thể dục ở nơi xa giao thông đông đúc và các khu công nghiệp, đặc biệt là trong giờ cao điểm hoặc những thời điểm ô nhiễm được biết là cao.

Tập thể dục cần uống nước thế nào mới đúng?

Khi hoạt động thể lực, nhất là các hoạt động cường độ mạnh thời gian dài, trong điều kiện nhiệt độ không khí cao, cơ thể sẽ bị mất nước do ra mồ hôi hoặc qua hơi thở. Trong mồ hôi, không chỉ có nước mà còn có các chất điện giải như kali, natri…

Khi không bù đủ nước và chất điện giải sẽ dẫn tới tình trạng mệt mỏi, tim đập nhanh, rối loạn thân nhiệt và nhiều triệu chứng khác. Vì vậy, người dân cần uống nước và các chất điện giải trước, trong và sau khi hoạt động thể lực để bảo đảm sức khỏe.

Ngoài ra, nhu cầu dinh dưỡng tăng cả về năng lượng, số lượng và chất lượng khi tăng cường hoạt động thể lực. Vì vậy, cần có chế độ dinh dưỡng phù hợp với các mức vận động của mỗi người.

Ai cần khám sức khỏe trước khi bắt đầu tập thể dục?

Theo Bộ Y tế, việc khám sức khỏe là cần thiết đối với tất cả mọi người thuộc các lứa tuổi và có tình trạng sức khỏe khác nhau để xác định khả năng hoạt động thể lực phù hợp với thể trạng bản thân.

Những người không mắc bệnh mạn tính như đái tháo đường, bệnh tim hay viêm xương khớp và không có các triệu chứng như đau hoặc tức ngực, chóng mặt, đau khớp có thể chưa cần tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi tập luyện. Tuy nhiên, nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường, cần đến cơ sở y tế để được tư vấn và đánh giá trước khi tiếp tục hoạt động thể lực.