Ca ghép dương vật đầu tiên: Khi điều ước cháy bỏng trở thành hiện thực

Ý nghĩa đạo đức và nhân văn rất lớn

Chia sẻ về ca ghép dương vật từ người cho chết não đầu tiên được thực hiện tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, PGS.TS Dương Đức Hùng, Giám đốc bệnh viện nói, ca ghép mang ý nghĩa đạo đức và nhân văn rất lớn.

Điều đặc biệt của ghép dương vật từ người cho chết não là mở ra cơ hội trở lại cuộc sống bình thường cho những người bệnh mất dương vật hoàn toàn, không còn khả năng nối tự thân, nhờ bộ phận được hiến tặng.

Theo ông, khác với các ca ghép tạng khác, bệnh nhân ghép tim, gan, phổi, thận... để duy trì sự sống. Với dương vật, nhiều người có thể cho rằng có hay không cũng không ảnh hưởng đến sự sống.

Tuy nhiên, mỗi bệnh nhân đều có một câu chuyện riêng. Chỉ khi đặt mình vào hoàn cảnh của họ, chúng ta mới có thể thấu hiểu và sẻ chia với những gì người bệnh đã trải qua.

Chẳng hạn trường hợp ca ghép dương vật đầu tiên từ người cho chết não, bệnh nhân từ năm 39 tuổi đã phải cắt đoạn dương vật do bệnh lý. Đến nay, sau 4 năm điều trị ổn định nhưng phần còn lại quá ngắn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt tình dục, đặc biệt là tâm lý, chất lượng sống.

Từ một người năng nổ trong kinh doanh, anh dần sống khép kín, hạn chế tối đa giao tiếp và ít ra ngoài. Ngay cả một nhu cầu rất đỗi bình thường như việc đi vệ sinh cũng trở thành nỗi e ngại, bởi anh không thể thực hiện như những người đàn ông khác.

"Bệnh nhân từng nói, chỉ ước, khi đi vệ sinh không phải ngồi, để có thể đàng hoàng vào nhà vệ sinh nam mà không sợ những ánh nhìn soi mói", PGS.TS Nguyễn Quang, Giám đốc Trung tâm Nam học, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức kể về nỗi niềm của người bệnh trước ghép.

Nam bệnh nhân cũng bày tỏ rất thương vợ, khi suốt từng đó thời gian anh không thể làm tròn vai trò của người chồng.

Theo PGS Hùng, ở Việt Nam, ghép dương vật nghe rất nhạy cảm vì là vấn đề riêng tư. Chính vì quan niệm đó, nhiều trường hợp mất dương vật do tai nạn sinh hoạt, tai nạn lao động, bị động vật cắn hoặc phải cắt bỏ để điều trị bệnh nhưng thường giấu kín, không dám bày tỏ nguyện vọng điều trị.

"Đến nay chưa có thống kê chính thức, nhưng nhu cầu ghép dương vật tại Việt Nam không nhỏ", PGS Hùng nhận định.

Ông chia sẻ thêm, quyết định ghép dương vật cho nam bệnh nhân này đã được các bác sĩ cân nhắc thận trọng, được đánh giá đầy đủ về chuyên môn, miễn dịch, tâm lý cũng như các yếu tố đạo đức.

Thêm nhiều cơ hội cho bệnh nhân thiếu dương vật

Theo Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, ghép dương vật từ người cho chết não khác với nối dương vật tự thân, tạo hình dương vật từ các vật liệu khác.

PGS.TS Nguyễn Hồng Hà, Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt, Tạo hình và Thẩm mỹ, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết, các bác sĩ đã có gần 20 năm kinh nghiệm trong phẫu thuật nối dương vật đứt rời do tai nạn, giúp nhiều người bệnh phục hồi gần như hoàn toàn chức năng.

Bên cạnh đó, bệnh viện cũng đã triển khai thường quy các kỹ thuật tạo hình dương vật cho người bệnh bị bỏng, dị tật bẩm sinh, không có dương vật hoặc cần tạo hình trong quá trình xác định giới tính. Những kinh nghiệm tích lũy trong lĩnh vực vi phẫu và tạo hình là nền tảng quan trọng để triển khai kỹ thuật ghép dương vật.

Với các ca nối dương vật, bệnh nhân không phải uống thuốc chống thải ghép. Còn từ các vật liệu khác, bệnh nhân có thể khôi phục hình dáng, nhưng chức năng khó đầy đủ. Các kỹ thuật này cũng được thực hiện tại nhiều cơ sở y tế trong nước.

Còn với ca ghép dương vật từ người cho chết não, bệnh nhân sẽ phải uống thuốc chống thải ghép như khi ghép các tạng khác trong cơ thể. Chức năng của bộ phận mới được ghép theo tiên lượng sẽ như bình thường.

Ông Hùng dẫn chứng, ca ghép dương vật từ người cho chết não ở Nam Phi, bệnh nhân được ghép chức năng hồi phục hoàn toàn. Người bệnh sau đó có con với bạn gái.

"Ca ghép tại Việt Nam, đến nay là ngày thứ 8, diễn biến sau ghép của người bệnh rất khả quan. Mảnh  ghép được tưới máu tốt, màu sắc và nhiệt độ bình thường, không ghi nhận dấu hiệu hoại tử hay tắc mạch.

Các kết quả theo dõi lâm sàng và siêu âm Doppler đều cho thấy hệ thống mạch máu của mảnh ghép hoạt động ổn định. Người bệnh tỉnh táo, toàn trạng ổn định, các chỉ số sinh tồn trong giới hạn bình thường. Vết mổ tiến triển tốt, chưa ghi nhận các biến chứng sớm đáng kể.

Chức năng tiểu tiện được theo dõi chặt chẽ và người bệnh đang đáp ứng tốt với phác đồ điều trị chống thải ghép cũng như chăm sóc sau ghép", PGS Hùng nói.

Tuy nhiên, ghép dương vật là một dạng ghép mô phức hợp, nên ngoài việc mảnh ghép sống tốt trong giai đoạn đầu còn cần thời gian để đánh giá sự hồi phục của cảm giác, chức năng cương, sự liền của niệu đạo cũng như nguy cơ thải ghép trong trung và dài hạn.

"Vì vậy, chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi sát người bệnh trong thời gian tới trước khi có thể đánh giá đầy đủ hiệu quả lâu dài của ca ghép. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là mảnh ghép sống mà còn giúp người bệnh phục hồi tối đa chức năng và nâng cao chất lượng cuộc sống", Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức chia sẻ.

Theo thống kê, đến nay thế giới chỉ ghi nhận 5 ca ghép dương vật từ người cho chết não được công bố, ca gần nhất thực hiện từ năm 2018. Với thành công này, Việt Nam chính thức gia nhập nhóm rất ít quốc gia trên thế giới làm chủ được kỹ thuật ghép tạng đặc biệt này, và ghi dấu ấn là ca ghép dương vật thứ 6 trên thế giới.

PGS Hùng cho rằng, mọi người hãy nhìn nhận dương vật cũng như bất cứ bộ phận nào khác trên cơ thể con người.

Mỗi bộ phận đều có chức năng riêng. Với những người chết não hiến tạng, họ mong muốn cứu được nhiều người nhất, từ tim, gan, thận cứu người suy tạng; giác mạc mang đến ánh sáng cho người mù; các gân, mô, van tim, phổi, ghép tay, chân... thì với ghép dương vật cũng vậy, nó giúp một người bệnh có cơ hội trở về cuộc sống bình thường.

"Trong tương lai, chúng tôi cũng tiến tới ghép tử cung để có thể giúp những người phụ nữ không có tử cung có cơ hội mang thai", PGS Hùng chia sẻ.