Cỏ ngọt Stevia - Phụ gia "độc đáo" cho người đái tháo đường

Dân trí Trước những thông tin không mấy thuận lợi về việc sử dụng loại đường hóa học làm phụ gia thực phẩm, tâm lý chung của người tiêu thụ, đặc biệt người bị đái tháo đường là quay tìm về với những sản phẩm thiên nhiên… May thay, trong nhóm những chất tạo ngọt thiên nhiên, cây cỏ ngọt (sweetleaf) có nhiều ưu thế và đang được ưa chuộng nhất.

Phụ gia tạo ngọt rất cần thiết

Với những món ăn, thức uống cay, chua, đắng, chát như nước chanh, trà, cà phê, thuốc đắng chữa bệnh, chúng ta phải phải dùng phụ gia làm ngọt.

Do rối loạn chuyển hóa chất đường, người đái tháo đường tuyệt đối không được ăn đường ngọt (sugary carbohydrate) nên họ phải dùng chất tạo ngọt (sweetener), đường "ăn kiêng", thực chất là đường hóa học.

Hiện nay, ba chất tạo ngọt hay được dùng là saccharin, aspartam và cyclamate đã bị nghi ngờ gây hại sức khỏe: Saccharin gây ung thư bàng quang ở chuột thí nghiệm, nên đã bị cấm sử dụng tại nhiều quốc gia; Aspartam và cyclamate cũng đã có nhiều báo cáo gây nhiều bệnh có hại cho người, đặc biệt là bệnh ung thư.

Trước những thông tin không mấy thuận lợi về việc sử dụng loại đường hóa học làm phụ gia thực phẩm, tâm lý chung của người tiêu thụ, đặc biệt người bị đái tháo đường là quay tìm về với những sản phẩm thiên nhiên… May thay, trong nhóm những chất tạo ngọt thiên nhiên, cây cỏ ngọt có nhiều ưu thế và đang được ưa chuộng nhất.

Cỏ ngọt là cây gì?

Cây cỏ ngọt (sweetleaf, candyleaf, sweetherb, cỏ stevia) còn được gọi là cỏ đường, cỏ mật hay cúc ngọt, có nguồn gốc ở thung lũng Rio Monday, đông bắc Panama,Trung Mỹ. Ngày nay, cỏ ngọt cũng đã được trồng nhiều nơi như ở Brazil, Argentina, Paraguay, Mexico, Nhật bản, Hoa Kỳ, Israel, Trung Quốc, Đài Loan, Đại Hàn, Thái Lan. Từ 1988, ở Việt Nam cỏ ngọt được trồng tại Hà Giang, Hà Tây, Cao Bằng, Lam Đồng.

Cỏ ngọt Stevia - Phụ gia "độc đáo" cho người đái tháo đường - 1

Cỏ ngọt thuộc loại Stevia rebaudiana, thuộc họ Cúc Asteraceae. Cỏ được đặt theo tên của người bác sĩ, nhà thực vật người Tây Ban Nha, Petrus Jacobus Stevus (1500–1556) một giáo sư thực vật tại ĐH Valencia. Năm 1899, Moises Santiago Bertoni, nhà thực vật học người Thụy Sĩ, khi nghiên cứu ở Paraguay đã mô tả kỹ lưỡng cỏ ngọt này. Phải đến năm 1931, hai nhà hóa học Pháp đã chiết tách được các glycosides tạo vị ngọt của cỏ stevia và cấu trúc chính xác được công bố vào năm 1955.

Hoạt chất gây ngọt là những steviol glycoside, chủ yếu là stevioside và rebauside, có độ ngọt gấp 250–300 lần đường mía, chất ngọt này không bị nhiệt phân, có độ pH ổn định và không lên men được, nghĩa là không bị vi khuẩn, nấm men sử dụng. 

Cỏ ngọt Stevia - Phụ gia "độc đáo" cho người đái tháo đường - 2

Vì những steviosides trong cỏ ngọt không ảnh hưởng lên nồng độ glucose máu, cho nên cỏ ngọt stevia có thể dùng làm phụ gia thực phẩm cho người ăn kiêng, ăn ít ngọt như người bị đái tháo đường.

Xu hướng dùng cỏ ngọt làm phụ gia thực phẩm

Cỏ ngọt Stevia rebaudiana đã được người dân Guarani, Nam Mỹ dùng hơn 1.500 năm. Người Brazil và Paraguay đã dùng cả trăm năm nay để pha trà, pha thuốc và làm gia vị. 

Hiện nay, khi thế giới càng ngày càng sợ các loại đường hóa học, người ta tìm về chất ngọt thiên nhiên của cỏ ngọt stevia: Ở Mỹ, cơ quan Quản lý Thuốc và Thực phẩm FDA đã cho phép sử dụng stevia từ 2008. Liên minh châu Âu EU cho phép 2011.

Từ 30 năm nay, các nhà khoa học Nhật Bản đã nghiên cứu rất kỹ các hoạt chất của cỏ ngọt stevia, nhưng chưa thấy báo cáo độc hại hoặc gây ung thư cả. Cho nên ở Nhật Bản cỏ ngọt stevia đã được sử dụng rộng rãi nhiều thập niên nay. Ngay cả những công ty nước giải khát nổi tiếng như CocaCola, Pepsi trước đây chống nay cũng trở cờ ca tụng hết lời chất ngọt thiên nhiên này.

Những sản phẩm có cỏ ngọt stevia

Nói chung, các quốc gia Á Châu và Nam Mỹ đều công nhận và cho phép sử dụng stevia như một chất phụ gia (food additive): Người Brasil và Paraguay đã dùng để pha trà và thuốc. Trung Quốc xem cỏ ngọt như một dược liệu thiên nhiên rất tốt để giúp làm giảm cân, ăn ngon và trợ tiêu hóa. Nhật Bản là quốc gia sử dụng cây cỏ ngọt nhiều nhất trên thế giới. Mỗi năm công kỹ nghệ thực phẩm ở Nhật tiêu thụ từ 700 đến 1000 tấn lá cỏ ngọt stevia. Một số lượng lớn Nhật phải nhập khẩu thêm từ Hàn Quốc, Đài Loan và Trung Quốc. Ở nhiều nước, người ta cho dùng chất ngọt stevioside trong kẹo chewing gum, bánh trái, và trong các loại nước ngọt.

Có nhiều dạng cách sử dụng cỏ ngọt stevia như: (1) phơi, sấy khô để có thể bỏ vô trà, ước quả.., (2) tán bột lá khô để trộn vào bột làm bánh thay thế đường, (3) thay đường hóa học trong kỹ nghệ thực phẩm, (4) làm chất ngọt cho người ăn kiêng ít năng lượng và cho người bệnh đái tháo đường.

Phụ gia “độc đáo” biệt cho người đái tháo đường

Vì những steviosides trong cỏ ngọt không thể chuyển hóa trong cơ thể con người nên không ảnh hưởng gì lên nồng độ glucose máu, cho nên cỏ ngọt stevia có thể dùng làm phụ gia thực phẩm tạo vị ngọt cho người ăn kiêng, ăn ít ngọt như người bị đái tháo đường.

Hiện nay, trên thị trường nhiều sản phẩm cỏ ngọt đã thay thế vị trí của đường hóa học.

TS.BS Trần Bá Thoại

Ủy viên BCH Hội Nội Tiết Việt Nam

MỚI NHẤT
Một phụ nữ nhiễm trùng nặng vì đắp lá cây lạ chữa phỏng
Một phụ nữ nhiễm trùng nặng vì đắp lá cây lạ chữa phỏng

Một phụ nữ bị nhiễm trùng nặng cả 2 tay 2 chân do nhờ thầy thuốc nam đắp lá cây không rõ chủng loại để chữa phỏng.

Chủ nhật, 15/11/2015 - 07:05

Thảm họa kháng thuốc tại Việt Nam "khủng khiếp" nhất thế giới
Thảm họa kháng thuốc tại Việt Nam "khủng khiếp" nhất thế giới

(Dân trí) - Bác sĩ lạm dụng kháng sinh trong kê toa, người dân dùng thuốc điều trị vô tội vạ đang khiến nhân loại phải đối mặt với thảm họa kháng thuốc. Những lỗ hổng trong quản lý dược phẩm đã đẩy Việt Nam rơi vào “vùng trũng” của tình trạng kháng thuốc.

Chủ nhật, 15/11/2015 - 06:22

Tỷ lệ người ở vùng đặc biệt khó khăn tham gia bảo hiểm Y tế cao
Tỷ lệ người ở vùng đặc biệt khó khăn tham gia bảo hiểm Y tế cao

(Dân trí) - Ông Lê Quốc Khánh- Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh Gia Lai cho biết, tỷ lệ người dân sinh sống ở vùng 3, các gia đình hộ nghèo, cận nghèo và dân tộc thiểu số ở Gia Lai tham gia Bảo hiểm Y tế (BHYT) cao nhất trong tỉnh.

Chủ nhật, 15/11/2015 - 04:25

Tuổi nào bệnh nấy
Tuổi nào bệnh nấy

(Dân trí) - Người ta thường nói bạn chỉ già khi cảm thấy mình già. Tuy nhiên, tin xấu là bạn thực sự bắt đầu thấy có nhiều bệnh hơn khi tuổi nhiều lên.

Thứ bảy, 14/11/2015 - 04:30

Bộ đội Biên phòng… khám chữa bệnh cho 500 người dân nghèo
Bộ đội Biên phòng… khám chữa bệnh cho 500 người dân nghèo

(Dân trí) - Ngày 14/11, Bộ đội Biên phòng tỉnh An Giang vừa phối hợp với một số đơn vị liên quan, tổ chức khám chữa bệnh và phát thuốc miễn phí cho hàng trăm bệnh nhân vùng biên giới An Giang.

Thứ bảy, 14/11/2015 - 03:10

Bình Định: Vượt 6,6% chỉ tiêu dân số tham gia BHYT
Bình Định: Vượt 6,6% chỉ tiêu dân số tham gia BHYT

(Dân trí) - Ngày 14/11, ông Phạm Mai, Giám đốc Bảo hiểm Xã hội tỉnh Bình Định cho biết, thực hiện quyết định số 1584/QĐ-TTg ngày 14/9/2015, đến tháng 9/2015, tỉnh Bình Định đạt 76,6% dân số tham gia BHYT, vượt 6,6% so với chỉ tiêu được Chính phủ giao cho địa phương.

Thứ bảy, 14/11/2015 - 02:00

Đối mặt với rắc rối khi "yêu" ở tuổi trung niên
Đối mặt với rắc rối khi "yêu" ở tuổi trung niên

(Dân trí) - Tuổi tác không phải là không có ảnh hưởng đến hoạt động tình dục. Điều này không chỉ ở phụ nữ tuổi mãn kinh mà còn ở nam giới.

Thứ bảy, 14/11/2015 - 01:47

Khánh Hòa: Sốt xuất huyết “leo thang” báo động với 5.000 ca
Khánh Hòa: Sốt xuất huyết “leo thang” báo động với 5.000 ca

(Dân trí) - Theo Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa, từ đầu năm đến nay, địa phương này đã ghi nhận hơn 5.000 ca mắc sốt xuất huyết (SXH), với 300 ổ dịch, trong đó 2 trường hợp tử vong ở huyện Vạn Ninh.

Thứ bảy, 14/11/2015 - 07:17

Cách tầm soát đái tháo đường giản tiện?
Cách tầm soát đái tháo đường giản tiện?

(Dân trí) - Ngày Đái tháo đường thế giới được tổ chức ngày 14/11 hằng năm, nhằm tăng cường nhận thức về bệnh đái tháo đường, các biến chứng, cách thức phòng ngừa hay giảm nhẹ nguy cơ cho người bệnh và cộng đồng.

Thứ bảy, 14/11/2015 - 07:17

Con thơ khát sữa vì mẹ bị điện giật có nguy cơ chết não
Con thơ khát sữa vì mẹ bị điện giật có nguy cơ chết não

(Dân trí) - Dù các bác sĩ đã cố gắng hồi sức tích cực, hồi phục lại nhịp tim nhưng nguy cơ nạn nhân sống đời thực vật vì chết não rất lớn khiến gia cảnh vợ chồng nghèo càng thêm bi đát…

Thứ bảy, 14/11/2015 - 07:06

Tư vấn cai nghiện thuốc lá miễn phí qua điện thoại
Tư vấn cai nghiện thuốc lá miễn phí qua điện thoại

(Dân trí) - Với mục đích cung cấp những thông tin về tác hại của khói thuốc và giải pháp hiệu quả giúp, cộng đồng cai nghiện thuốc lá, bệnh viện sẽ thí điểm mô hình tư vấn cai nghiện qua điện thoại. Những cuộc gọi của người dân vào số tổng đài tư vấn sẽ hoàn toàn miễn phí.

Thứ bảy, 14/11/2015 - 04:15

Đại phẫu bóc khối bướu khổng lồ nặng tới 19kg
Đại phẫu bóc khối bướu khổng lồ nặng tới 19kg

(Dân trí) - Sau 2 năm phát triển trong cơ thể bệnh nhân, khối bướu đã chiếm trọn ổ bụng, chèn ép và đẩy các bộ phận nội tạng lệch chỗ. Bệnh viện Ung Bướu đã thực hiện cuộc đại phẫu bóc thành công khối bướu với cân nặng lên tới 19kg.

Thứ bảy, 14/11/2015 - 12:17

ĐÁNG QUAN TÂM
Bài thuốc chữa táo bón
Bài thuốc chữa táo bón

Táo bón là chứng bệnh rất hay gặp trong thời tiết hanh khô, mặt khác nhiều người ngại uống nước do ít cảm giác khát khiến cơ thể thiếu nước, ăn uống thiếu chất xơ, rau quả.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 03:00

Hiếm gặp bé sơ sinh hai đầu vừa chào đời
Hiếm gặp bé sơ sinh hai đầu vừa chào đời

(Dân trí) - Một em bé sơ sinh có hai đầu vừa chào đời ở Bangladesh. Bé gái, thực ra là một trường hợp sinh đôi dính nhau có chung thân mình, hai tay và hai chân, được sinh ra nhờ mổ đẻ vào đêm ngày 11.11.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 02:07

Tuyên truyền chính sách BHXH, BHYT đến tận khu phố, khu dân cư
Tuyên truyền chính sách BHXH, BHYT đến tận khu phố, khu dân cư

(Dân trí) - Để đạt mục tiêu đến năm 2020 có trên 95% dân số có bảo hiểm y tế, Bảo hiểm xã hội tỉnh Quảng Nam đã tổ chức tuyên truyền về chính sách bảo hiểm y tế đến tận khu phố, khu dân cư, thôn, xóm...

Thứ sáu, 13/11/2015 - 01:47

Vitamin D-E giúp tăng cường "chuyện yêu"
Vitamin D-E giúp tăng cường "chuyện yêu"

(Dân trí) - Ham muốn tình dục có liên quan chặt chẽ đến tinh thần, đến mối quan hệ vợ chồng, nhưng không phải chỉ thế... ham muốn tình dục còn tùy thuộc vào hoóc-môn, testosterone. Vitamin có vai trò quan trọng trong “chuyện yêu”: vitamin D hay còn gọi vitamin của ham muốn tình dục.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 01:10

Người có BHYT sắp được “thoải mái” chọn nơi khám chữa bệnh
Người có BHYT sắp được “thoải mái” chọn nơi khám chữa bệnh

(Dân trí) - Thay vì phải đến đúng nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu theo bảo hiểm y tế, khi thông tuyến người bệnh sẽ có quyền lựa chọn khám, điều trị tại các bệnh viện từ quận huyện trở xuống trong cùng địa bàn tỉnh, nhưng vẫn được hưởng trọn quyền lợi bảo hiểm.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 12:12

Lại phát hiện doanh nghiệp trộn chất cấm vàng ô vào thức ăn chăn nuôi
Lại phát hiện doanh nghiệp trộn chất cấm vàng ô vào thức ăn chăn nuôi

(Dân trí) - Các cơ quan chức năng đã phát hiện và bắt quả tang một doanh nghiệp tại Hải Dương đang trộn chất vàng ô - chất ngoài danh mục được phép sử dụng vào sản xuất thức ăn chăn nuôi.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 11:20

Cẩn trọng với thuốc trị biếng ăn
Cẩn trọng với thuốc trị biếng ăn

Lạm dụng thuốc trị biếng ăn, nhất là với trẻ em, để mong được “thèm ăn” và “mập ra”... là điều hết sức nguy hiểm.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 10:38

Lựa chọn tư thế nằm để giảm nguy cơ đột tử ở trẻ
Lựa chọn tư thế nằm để giảm nguy cơ đột tử ở trẻ

(Dân trí) - Tại Việt Nam, mỗi ngày có khoảng hơn 70 trẻ sơ sinh tử vong. Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) đã tổng hợp nghiên cứu của ThS. BS. Nguyễn Thành Chung - Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Y khoa tại Curtin University, Australia và đưa ra những khuyến cáo để giảm nguy cơ đột tử ở trẻ.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 10:05

Sau vụ chích máu cứu sống ông Tây: Không phải trường hợp nào cũng có thể châm cứu
Sau vụ chích máu cứu sống ông Tây: Không phải trường hợp nào cũng có thể châm cứu

Mấy ngày nay, cư dân mạng chia sẻ, đăng tải hình ảnh người dân phố cổ Hà Nội “trổ tài” châm cứu, cứu sống một người đàn ông ngoại quốc bị ngất và co giật giữa phố. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế cảnh báo, cần phải thận trọng và có chuyên môn mới nên áp dụng phương pháp này.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 08:21

Bạn thường ho vào thời điểm nào trong ngày?
Bạn thường ho vào thời điểm nào trong ngày?

(Dân trí) - Ho thường được xem là biểu hiện của bệnh lý hô hấp. Tuy nhiên, điều này không phải lúc nào cũng đúng, nhất là khi ho diễn ra sau bữa ăn.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 08:00

Năm 2016: Sẽ có 49.000 liều vắc xin dịch vụ 6 trong 1
Năm 2016: Sẽ có 49.000 liều vắc xin dịch vụ 6 trong 1

(Dân trí) - Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) cho biết, trong năm 2016 sẽ có khoảng 49.000 liều vắc xin 6 trong 1 được cung ứng cho thị trường Việt Nam. Con số này nhiều hơn lượng vắc xin cung ứng năm 2015 là 11.000 liều.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 07:15

Mắt mờ vì tia laser từ đồ chơi
Mắt mờ vì tia laser từ đồ chơi

(Dân trí) - Trong một vụ việc được mô tả là khá hi hữu, một tài xế xe buýt ở Đức đã bị tổn thương mắt vĩnh viễn sau khi bị tia laser từ đồ chơi của trẻ em rọi vào gương chiếu hậu và từ đó bắn thẳng vào mắt.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 07:05