Biến hầm gửi xe thành nơi nương náu miễn phí cho người nhà bệnh nhân

Những chiếc giường được đánh số dưới hầm gửi xe

“Giường của chú ở đây. Cháu treo thẻ ở đầu giường. Mỗi người nhà bệnh nhân được một giường. Khi không dùng nữa thì chú gấp chăn màn, giường chiếu sạch đẹp giúp cháu”.

Chị Phạm Thị Việt Anh, chuyên viên phòng công tác xã hội Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, vừa dặn dò vừa cúi người chỉnh lại chiếc chăn trên chiếc giường tầng. Giọng nói đều đều, chậm rãi, như đã lặp lại những hướng dẫn ấy không biết bao nhiêu lần với những người lần đầu đặt chân xuống khu nghỉ tạm.

Dưới hầm gửi xe của bệnh viện, các dãy giường tầng được kê thẳng hàng. Trên mỗi đầu giường, một tấm thẻ nhỏ được treo ngay ngắn, ghi rõ tên người sử dụng, khoa điều trị và thời gian đăng ký, nhằm giúp công tác quản lý và sắp xếp được thuận tiện.

Trong quá trình đi kiểm tra, chị Việt Anh dừng lại trước từng giường, hỏi han ngắn gọn rồi nhắc lại những quy định đã trở thành nếp sinh hoạt chung. 

Từ khu nghỉ này, chỉ cần vài phút là có thể lên tới các phòng bệnh. Khi bác sĩ cần gọi, khi điều dưỡng cần hỗ trợ, người nhà bệnh nhân có thể có mặt ngay. Người nhà không phải rời khỏi khuôn viên bệnh viện, không phải ngồi chờ trên những chiếc ghế nhựa dọc hành lang, cũng không phải thuê trọ ở xa rồi tất tả quay lại mỗi lần nhận được thông báo từ khoa điều trị.

Chỉ trong một buổi chiều, khu nghỉ tạm ghi nhận nhiều lượt người ra vào. Một số người mới được hướng dẫn nhận giường, còn lúng túng khi sắp xếp đồ đạc cá nhân. Một số người khác lặng lẽ thu dọn hành lý sau nhiều tháng chăm sóc người thân để chuẩn bị trở về quê. Mỗi tấm chăn được gấp lại, mỗi chiếc túi được xếp gọn, đều khép lại một quãng thời gian bám trụ nơi bệnh viện.

6 tháng điều trị, 5 lần phẫu thuật và hơn 1 tỷ đồng viện phí

Nguyễn Thị Hà, người phụ nữ gầy gò tỉnh Phú Thọ, đã gắn bó với bệnh viện suốt gần nửa năm qua. Chị là mẹ của một bệnh nhân trẻ tuổi đang điều trị chấn thương sọ não nặng. Từ ngày con gặp tai nạn, cuộc sống của chị gần như chỉ xoay quanh những ca mổ, những lần chuyển viện và những hóa đơn viện phí kéo dài bất tận.

Nhà cách bệnh viện hơn 100km, chị Hà chỉ có một mình túc trực bên con, không có ai thay phiên. Hành trình điều trị của con trai là chuỗi ngày di chuyển liên tục từ bệnh viện này sang bệnh viện khác. 

5 lần phẫu thuật lớn, gần 6 tháng nằm viện, đến thời điểm này, người con vẫn trong tình trạng thực vật, mọi sinh hoạt đều phụ thuộc vào máy móc và sự theo dõi sát sao của y bác sĩ.

Nhắc lại thời điểm con gặp nạn, hai bàn tay chị Hà đan chặt vào nhau như để giữ bình tĩnh.

“Lúc ấy, tôi chỉ kịp mang theo khoảng 10-15 triệu đồng để chi tiêu. Không ai ngờ việc điều trị lại kéo dài đến vậy. Số tiền ít ỏi ban đầu nhanh chóng đội lên nhiều lần”, chị nói, giọng trầm xuống.

Người mẹ ấy cho biết, số tiền mang theo ban đầu nhanh chóng cạn kiệt sau những ngày đầu điều trị. Tổng chi phí cho các đợt phẫu thuật, thuốc men và chăm sóc đã vượt quá 1 tỷ đồng. Riêng tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, mỗi ngày tiền thuốc có thể lên tới 13 triệu đồng, thậm chí 20 triệu đồng nếu phải dùng thuốc ngoài danh mục bảo hiểm.

Bảo hiểm y tế hỗ trợ khoảng 80% chi phí, tuy nhiên có những giai đoạn chuyển viện trái tuyến khiến gia đình chị phải tự chi trả hoàn toàn. Trong những ngày điều trị ở các bệnh viện trước đó, chỗ nghỉ của người nhà chỉ là tấm chiếu trải tạm dưới hành lang hoặc chiếc võng mắc vội.

Ban đêm, bệnh nhân ra vào liên tục, tiếng xe đẩy, tiếng gọi cấp cứu khiến giấc ngủ chập chờn.

“Có thời gian tôi phải thuê một phòng trọ bên ngoài với giá 2 triệu đồng/tháng. Dù chỉ ở nửa tháng, người ta vẫn tính đủ tiền. Tôi thuê trọ chỉ để có chỗ nằm cho đỡ mệt, nhưng trong lòng lúc nào cũng thấp thỏm. Nằm ở đó mà không dám ngủ sâu, chỉ sợ bác sĩ gọi mà mình ở xa, không kịp chạy về viện”, chị nói, khẽ lắc đầu.

Theo thời gian, sức khỏe và tinh thần của người chăm sóc dần cạn kiệt. Chị Hà kể rằng có những lúc tinh thần suy sụp, cảm giác trầm cảm bủa vây. Nhìn con nằm bất động, chị thấy như từng khúc ruột bị thắt lại. Nhưng vì con còn thở, còn một tia hy vọng mong manh, chị không cho phép mình gục ngã.

Khi chuyển về Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, chị Hà được cán bộ y tế giới thiệu về khu nghỉ tạm dành cho người nhà bệnh nhân nặng. Thủ tục đăng ký đơn giản, chỉ cần bản sao căn cước công dân và xác nhận của bộ phận bảo vệ. Lần đầu tiên sau nhiều tháng ngủ vạ vật ngoài hành lang và những đêm thức trắng, chị Hà có một chỗ nằm đúng nghĩa.

Khi người chăm sóc cũng cần được nghỉ ngơi

Rời chiếc giường của người mẹ đã theo con suốt gần nửa năm điều trị, khu nghỉ tạm dưới hầm gửi xe vẫn còn đó những phận người khác đang tiếp tục hành trình của mình. 

Ở dãy giường phía đối diện, Phạm Thị Thương, 25 tuổi, đến từ Lào Cai, cũng đang từng ngày chăm sóc chồng mắc viêm tủy cấp hoại tử.

Người phụ nữ trẻ theo chồng xuống Hà Nội điều trị từ giữa tháng một. Trước đó, chồng chị đã nằm hơn một tháng tại Bệnh viện Thanh Nhàn. 

“Ở phòng bệnh đông người, nóng nhưng vẫn phải cố ngủ. Trưa thì được nghỉ một chút, tối đến lại căng mắt ra trông chồng”, chị Thương nói, giọng lộ rõ sự mệt mỏi sau nhiều tuần căng thẳng.

Tiền ăn uống sinh hoạt mỗi ngày chưa bao gồm viện phí dao động 300.000-500.000 đồng. Dù được bảo hiểm y tế hỗ trợ, những khoản chi phát sinh vẫn trở thành gánh nặng đối với gia đình trẻ. 

Vợ chồng chị Thương đều là công nhân điện tử, thu nhập khoảng 15 triệu đồng mỗi tháng. Từ khi chồng nhập viện, cả hai phải nghỉ việc không lương. Tiền điều trị chủ yếu dựa vào vay mượn bên ngoài.

“Gia đình có hai con nhỏ. Bé lớn gửi ông bà ngoại từ trước. Bé thứ hai theo bố mẹ xuống Hà Nội rồi lại phải nhờ người thân đưa về quê vì không thể trông nom lâu dài. Có những hôm con gọi điện khóc đòi bố mẹ, tôi chỉ biết quay đi. Mình ở viện đã rối lắm rồi, nghe con khóc mà không làm được gì, thương lắm”, chị nói, mắt rưng rưng.

Khi chuyển sang Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, chị Thương được bố trí nghỉ tại khu nghỉ tạm miễn phí dưới hầm gửi xe. 

Không gian chung cũng tạo ra sự sẻ chia. Người này đi mua đồ giúp người kia, hôm nay mình hỗ trợ, ngày mai người khác đỡ đần. Với chị Thương, mô hình khu nghỉ tạm không chỉ giúp tiết kiệm tiền bạc mà còn giảm áp lực tinh thần rất lớn. 

Theo chị Thương, mô hình khu nghỉ tạm như vậy nên được nhân rộng. Nó không chỉ giúp tiết kiệm tiền bạc mà còn giảm áp lực tinh thần cho người nhà. Việc chạy ra ngoài thuê trọ rồi lại quay vào bệnh viện đôi khi còn mệt hơn là ở lại trong khuôn viên bệnh viện.

80 giường nghỉ vận hành suốt 4 mùa điều trị

Đằng sau khu nghỉ tạm dưới hầm gửi xe ấy là sự vận hành thầm lặng của đội ngũ công tác xã hội bệnh viện. Với chị Việt Anh, việc bố trí một chỗ nghỉ miễn phí cho người nhà bệnh nhân không chỉ là hỗ trợ về chỗ nằm, mà còn là cách giảm bớt gánh nặng cho những gia đình đã kiệt sức vì điều trị kéo dài.

Theo chị, bên cạnh yếu tố chi phí, bệnh viện cũng mong muốn tạo dựng một không gian sinh hoạt văn minh, sạch sẽ cho người nhà bệnh nhân. 

“Chúng tôi không muốn người nhà phải nằm la liệt ở hành lang, vừa mất mỹ quan, vừa ảnh hưởng đến công tác cấp cứu. Có khu nghỉ riêng, mọi thứ được sắp xếp trật tự hơn, an toàn hơn”, chị chia sẻ.

Ý tưởng hình thành khu nghỉ tạm xuất phát từ chủ trương xây dựng môi trường bệnh viện xanh, sạch, đẹp theo định hướng của ngành y tế, đồng thời từ mong muốn của ban lãnh đạo bệnh viện trong việc hỗ trợ các bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn, đặc biệt là những gia đình đến từ vùng sâu, vùng xa. Với nhiều người lần đầu xuống Hà Nội điều trị, việc được ở ngay trong khuôn viên bệnh viện giúp họ bớt lạc lõng, thuận tiện hơn trong việc chăm sóc người thân.

Hiện tại, mô hình này đã hoạt động được 3 năm với khoảng 80 giường nghỉ. Toàn bộ số giường được tận dụng từ nguồn giường bệnh từng sử dụng trong giai đoạn chống dịch và đã được khử khuẩn kỹ lưỡng trước khi đưa vào sử dụng. Nhiều thời điểm, khu nghỉ luôn trong tình trạng kín chỗ.

Quy trình đăng ký được bệnh viện thông báo trực tiếp tới các khoa, đặc biệt là Khoa Cấp cứu và Trung Tâm Hồi sức tích cực, nhằm giúp những gia đình có bệnh nhân nặng, điều trị dài ngày và chi phí cao sớm tiếp cận khi phát sinh nhu cầu.

Hàng ngày, nhân viên vệ sinh dọn dẹp thường xuyên, phun thuốc muỗi định kỳ để bảo vệ sức khỏe người nhà bệnh nhân. Mục tiêu không chỉ là hỗ trợ chi phí mà còn tạo ra một không gian xanh sạch, giúp người nhà bệnh nhân hồi phục sức lực.

“Người nhà bệnh nhân cũng là một phần của quá trình điều trị. Khi họ được nghỉ ngơi, giữ được sức khỏe và tinh thần, việc chăm sóc người bệnh sẽ hiệu quả hơn. Với nhiều gia đình ở vùng sâu vùng xa, việc được ở ngay trong bệnh viện giúp họ bớt bỡ ngỡ, không lo đường sá, không phát sinh thêm chi phí ngoài dự kiến”, chị Việt Anh chia sẻ.

Cuối buổi chiều, tại khu nghỉ tạm, một gia đình lặng lẽ thu dọn túi đồ. Sau nhiều tháng túc trực, hôm nay người thân của họ được bác sĩ cho về nhà theo dõi. 

Người phụ nữ gấp lại chiếc chăn, xếp gọn bộ quần áo và không quên quay lại nhìn dãy giường nơi mình đã ngủ suốt thời gian dài. Trước khi rời đi, chị nói lời cảm ơn với nhân viên trực ca.

Từ một không gian vốn chỉ dành cho xe cộ, những chiếc giường giản dị đã trở thành chỗ nghỉ cho người nhà bệnh nhân ở xa. Không chỉ đáp ứng nhu cầu nghỉ ngơi trước mắt, đó còn là sự sẻ chia thiết thực, giúp các gia đình bớt đi một phần gánh nặng và có thêm điều kiện để đồng hành cùng người thân trong những ngày điều trị gian khó.

Video: Hải Yến, Khánh Vi