Bác sĩ “hai lúa” và cuộc cách mạng trong hồi sức

Dân trí Tự nhận mình là bác sĩ “hai lúa”, GS.TS Nguyễn Gia Bình, Trưởng khoa Hồi sức tích cực (BV Bạch Mai) chia sẻ, thấy bệnh nhân nặng chết nhiều, ông chỉ đau đáu làm thế nào để giảm tỉ lệ tử vong xuống. Làm nghề y là để cứu người bệnh chứ không vì danh vọng, giải thưởng.

GS.TS Nguyễn Gia Bình, Trưởng khoa Hồi sức tích cực (BV Bạch Mai). Ảnh: H.Hải
GS.TS Nguyễn Gia Bình, Trưởng khoa Hồi sức tích cực (BV Bạch Mai). Ảnh: H.Hải

GS Bình chia sẻ như vậy về thành quả Công trình y học Nghiên cứu ứng dụng các kỹ thuật lọc máu hiện đại trong hồi sức cấp cứu BN nặng và ứng phó một số dịch bệnh nguy hiểm do ông cùng các cộng sự thực hiện, là công trình duy nhất trong lĩnh vực y, dược vừa đạt Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ năm 2016.

“Học trộm” đồng nghiệp nước ngoài

Làm việc tại khoa Hồi sức tích cực, nơi tập trung toàn bệnh nhân nặng thập tử nhất sinh, GS Bình băn khoăn làm sao để giảm tử vong cho người bệnh, không để 10 người chết 9. Băn khoăn làm thế nào để có được những phương pháp tiên tiến của thế giới.

Khi có cơ hội hợp tác, làm việc với các nước, ông được biết nhiều phương pháp mới ứng dụng mang cơ hội sống cho người bệnh. Thế nhưng để được học là một điều khó khăn bởi chi phí tốn kém. Vì thế, song song với những khoá học ngắn hạn trong khả năng chi trả, ông và các bác sĩ của mình luôn tận dụng mọi cơ hội để học hỏi đồng nghiệp nước ngoài.

“Bác sĩ chúng tôi học trộm của đồng nghiệp. Như có chuyến đi hội nghị ở Nhật, Singapore…sau hội nghị khoa học thì đề nghị đồng nghiệp cho đến nơi họ làm việc, “xem” họ thực hiện kỹ thuật. Điều may mắn là chúng tôi nhận được sự hướng dẫn tận tình của họ. Thấy mình hoàn toàn có khả năng làm được”, GS Bình nói.

Trong quá trình đó, ông nhận thấy kỹ thuật lọc máu tại các nước mang lại cơ hội sống từ 20 – 50% cho người bệnh nặng hồi sức cấp cứu. Tại khoa Hồi sức tích cực, các bác sĩ bắt đầu thực hiện lọc máu riêng lẻ từ năm 2002.

Đến nay, công trình bao gồm 5 nhóm công trình nghiên cứu gồm: Nghiên cứu hiệu quả của lọc máu liên tục trong điều trị suy đa tạng; sốc nhiễm khuẩn và viêm tụy cấp nặng; Nghiên cứu hiệu quả của quy trình thay huyết tương trong bệnh Guillain- Barre và nhược cơ nặng; Nghiên cứu hiệu quả quy trình gan nhân tạo trong điều trị suy gan; Nghiên cứu hiệu quả của quy trình lọc máu hấp phụ trong điều trị ngộ độc cấp; Bước đầu đánh giá hiệu quả của lọc máu hấp phụ trực tiếp với màng lọc Polymyxin B (PMX-DHP) và phương thức lọc máu thẩm tách siêu lọc liên tục với sử dụng màng lọc Polymethylmethacrylate Acrylonitrile- Sodium Methallyl Sulfonate ở BN viêm phổi do cúm A (H5N1, H1N1)… đã được úng dụng cho khoản 9000 bệnh nhân, ở nhiều cơ sở y tế trong cả nước.

Theo GS Bình, những kỹ thuật này thực sự là một cuộc cách mạng trong lĩnh vực hồi sức. Các bệnh nhân nặng trước gần như tử vong trong thời gian ngắn, nay cơ hội sống sót cao. Như trước kia bệnh nhân viêm tuỵ cấp 2 người chỉ cứu được 1, nay 10 bệnh nhân có thể cứu được 9. Hay với một bệnh nhân suy gan cấp nặng trước 10 người bệnh thì tử vong đến 9, nay cứu được khoảng 50% nhờ những kỹ thuật này.

“Kỹ thuật lọc máu hiện đại ứng dụng được trong nhiều loại bệnh, giúp cứu sống thêm 20-50% số BN nặng so với khi chưa áp dụng lọc máu hiện đại (tùy loại bệnh hồi sức). Ngoài ra đã giảm chi phí trực tiếp, gián tiếp và không nhìn thấy được nhờ rút ngắn thời gian thở máy, thời gian nằm viện, hạn chế biến chứng do thở máy và nằm lâu. Thời gian thở máy rút ngắn chỉ còn 1/4 đến 1/2 và thời gian nằm viện còn 1/2 so với khi chưa áp dụng lọc máu nên chi phí cho thở máy và cho nằm viện cũng giảm tương ứng…

Cái khó ló cái khôn

Theo GS Bình, kỹ thuật hiện đại, hiệu quả cao tuy nhiên, nếu bê nguyên bản kỹ thuật của thế giới sẽ rất tốn kém. “Cái khó ló cái khôn”, Việt Nam đã có những sáng tạo riêng. Ví như với màng lọc, thế giới chỉ sử dụng 18 giờ là hết hiệu lực, mình đã có những can thiệp đển màng lọc hoạt động kiểu quả trên 30 giờ dù công sức, mồ hôi bác sĩ phải bỏ ra nhiều hơn.

Một bệnh nhân nặng, suy hô hấp, suy đa phủ tạng được can thiệp hiệu quả nhờ kỹ thuật lọc máu. Ảnh: H.Hải
Một bệnh nhân nặng, suy hô hấp, suy đa phủ tạng được can thiệp hiệu quả nhờ kỹ thuật lọc máu. Ảnh: H.Hải

Một trong những cải tiến quan trọng là việc áp dụng đơn lẻ hoặc phối hợp nhiều kỹ thuật lọc máu hiện đại phù hợp trên cơ sở khoa học cho từng loại BN hồi sức như: lọc máu liên tục, lọc máu hấp phụ qua cột than hoạt qua màng chuyên biệt, lọc phân tử tái tuần hoàn, lọc và thẩm tách máu…

Hơn nữa, các kỹ thuật lọc máu cũng đã được chuyển giao cho các bệnh viện, có thể được áp dụng ngay tại địa phương giúp cứu sống nhiều người bệnh hiểm nghèo, giảm biến chứng tàn phế, giảm ngày điều trị.

GS Bình cho biết, với các bệnh lý nặng nề như suy gan cấp, viêm tuỵ cấp, biến chứng suy đa tạng ở bệnh nhân nặng… các phương pháp lọc máu thực sự là một cứu cánh cho bệnh nhân. Bên cạnh đó với kết quả này đã mở ra triển vọng và hỗ trợ thúc đẩy phát triển lĩnh vực ghép tạng trong nước: Kỹ thuật gan nhân tạo giúp BN suy gan nặng sống trong khi chờ ghép gan và chờ gan hoạt động sau ghép, lọc máu liên tục hỗ trợ trong ghép thận, ghép tim, ghép phổi… Ứng dụng tốt các kỹ thuật lọc máu hiện đại đã giúp hỗ trợ hồi sức tốt cho phát triển các kỹ thuật phẫu thuật lớn thành công như phẫu thuật tim mạch, phẫu thuật gan mật…

Tuy nhiên hiện nay, cái khó nhất với cả bác sĩ và người bệnh, đó là quỹ BHYT chi trả chưa nhiều cho các kỹ thuật lọc máu. Ví dụ với phương pháp lọc máu liên tục chi phí hết khoảng 15 triệu/ngày, trong đó dịch lọc hết 5 – 6 triệu/ngày chưa được BHYT chi trả là gánh nặng cho người bệnh. GS Bình hi vọng quỹ BHYT ngày càng chi trả tốt hơn cho những kỹ thuật cao, bởi chi phí lớn nhưng mang lại cơ hội sống cho người bệnh, tiết kiệm được những chi phí gián tiếp do rút ngắn thời gian điều trị, thở máy, giảm nhiễm khuẩn bệnh viện…

Hồng Hải

MỚI NHẤT
Giáo sư ĐH Y Johns Hopkin đã tìm ra chất phòng ngừa ung thư
Giáo sư ĐH Y Johns Hopkin đã tìm ra chất phòng ngừa ung thư

Kể từ khi phát hiện hoạt chất trong bông cải xanh (súp lơ xanh) có tác dụng chống ung thư được đăng tải trên tạp chí New York Time năm 1997, một cuộc khủng hoảng toàn cầu về hạt mầm bông cải xanh đã xảy ra do không thể đáp ứng nhu cầu tăng cao đột ngột.

Thứ ba, 06/09/2016 - 08:53

Tăng huyết áp - nguy cơ hàng đầu góp phần gây tử vong
Tăng huyết áp - nguy cơ hàng đầu góp phần gây tử vong

Theo Tổ chức Y tế thế giới, Tỷ lệ người tăng huyết áp lên đến gần 20%. Ngay kể cả ở nước Mỹ - nơi có nền y học phát triển thì tỷ lệ tăng huyết áp cũng lên đến gần 30% (theo công bố của TT Kiểm soát dịch bệnh Hoa Kỳ CDC).

Thứ ba, 06/09/2016 - 08:40

Bệnh nhân người nước ngoài thoát cửa tử sau 10 ngày nguy kịch vì cúm B
Bệnh nhân người nước ngoài thoát cửa tử sau 10 ngày nguy kịch vì cúm B

(Dân trí) - Sang Việt Nam du lịch, bệnh nhân người nước ngoài nhiễm cúm B, viêm phổi do tụ cầu vàng. Tình trạng bệnh nhân nguy kịch do không đáp ứng thở máy, đe dọa tử vong.

Thứ ba, 06/09/2016 - 07:37

Hơn 10 nghìn ca cấp cứu, tai nạn dịp nghỉ lễ Quốc khánh
Hơn 10 nghìn ca cấp cứu, tai nạn dịp nghỉ lễ Quốc khánh

(Dân trí) - Thống kê tại các bệnh viện thuộc Sở Y tế và bệnh viện Chợ Rẫy cho thấy, trong dịp nghỉ lễ Quốc khánh, có tới hơn 10.120 trường hợp phải nhập viện cấp cứu vì tai nạn giao thông, đả thương, tai nạn sinh hoạt... Trong đó, gần 1.300 trường hợp nặng phải phẫu thuật cấp cứu.

Thứ hai, 05/09/2016 - 05:17

Sản phụ vượt cạn trên tàu cao tốc đúng ngày khai giảng
Sản phụ vượt cạn trên tàu cao tốc đúng ngày khai giảng

(Dân trí) - Trong sáng ngày 5/9, trên tuyến tàu cao tốc từ đảo Lý Sơn đi vào đất liền, sản phụ Bùi Thị Kiên bất ngờ chuyển dạ và sinh con sau khi tàu khởi hành khoảng 30 phút.

Thứ hai, 05/09/2016 - 04:01

Phối hợp liên viện cứu sống nạn nhân bị điện giật, té vỡ gan
Phối hợp liên viện cứu sống nạn nhân bị điện giật, té vỡ gan

(Dân trí) - Nam công nhân đang làm việc thì bị điện giật, té xuống đất từ độ cao hơn 3m, bất tỉnh. Tình trạng quá nặng, không thể chuyển viện, sự phối hợp giữa bệnh viện Nhân Dân Gia Định và bệnh viện Quận 2 giúp nạn nhân qua cơn nguy kịch khi đã cận kề của tử.

Thứ hai, 05/09/2016 - 03:42

Bộ Y tế yêu cầu các địa phương khẩn trương phòng chống dịch Zika
Bộ Y tế yêu cầu các địa phương khẩn trương phòng chống dịch Zika

(Dân trí) - Trước tình tình dịch Zaka bùng phát tại nhiều quốc gia trên thế giới, Thứ trưởng Bộ Y tế vừa ký công văn yêu cầu các địa phương tăng cường phòng chống bệnh do vi rút Zika và sốt xuất huyết.

Thứ hai, 05/09/2016 - 03:10

Nhổ răng sữa sớm, nên hay không?
Nhổ răng sữa sớm, nên hay không?

Con tôi 6 tuổi, hai răng cửa của cháu bị đau và lung lay. Chồng tôi bảo phải đưa cháu đi nhổ răng để tránh mọc lẫy, tôi thì sợ làm vậy sẽ khiến cháu bị đau. Xin bác sĩ tư vấn giúp.

Thứ hai, 05/09/2016 - 02:17

8 cách tự nhiên giúp xương nhanh liền
8 cách tự nhiên giúp xương nhanh liền

(Dân trí) - Khi xương bị gãy hoặc bị nứt, các hoóc môn được giải phóng, các mô và đa nhân tế bào, các axit amin, chất chống oxy hóa hoạt động…. Để tập trung cho quá trình “sửa chữa”, cơ thể cần nhiều năng lượng và thời gian. Tuy nhiên, quá trình phục hồi xương có thể rút ngắn nếu thực hiện những cách dưới đây:

Thứ hai, 05/09/2016 - 01:15

Tổn thương bộ phận sinh dục vì dùng túi nilon thay bao cao su
Tổn thương bộ phận sinh dục vì dùng túi nilon thay bao cao su

(Dân trí) - Lần đầu tiên làm "chuyện ấy", cặp trai gái ngại ngùng không dám đi mua bao cao su nên “làm liều” bằng túi nilon khiến cả hai đều phải nhập viện trong tình trạng tổn thương vùng kín.

Thứ hai, 05/09/2016 - 10:13

Mất mạng vì ăn cơm gạo lứt để chữa ung thư
Mất mạng vì ăn cơm gạo lứt để chữa ung thư

Các bác sĩ Bệnh viện K mới đây khuyến cáo, đã có không ít bệnh nhân khi được chẩn đoán mắc ung thư ở giai đoạn sớm đã từ chối phẫu thuật, hóa xạ trị để về nhà chữa trị bằng cách ăn gạo lứt, gạo dược liệu. Một thời gian sau bệnh nặng trở lại bệnh viện thì đã quá muộn. Chuyện ăn gạo dược liệu chữa khỏi ung thư rộ lên từ cách đây 1 năm đã được các nhà khoa học khẳng định là vô căn cứ song vẫn còn không ít người dân mù quáng tin theo.

Thứ hai, 05/09/2016 - 09:01

Trướng bụng, viêm gan chỉ vì thức ăn nhanh
Trướng bụng, viêm gan chỉ vì thức ăn nhanh

Câu chuyện về ca bệnh hy hữu của bé Nana (5 tuổi) đã làm xôn xao dư luận Trung Quốc. Hàng loạt cảnh báo về thói quen lạm dụng thức ăn nhanh (fast – food), sự thiếu hiểu biết của chính người lớn đối với khẩu phần ăn hàng ngày cho trẻ... đã được đưa ra.

Thứ hai, 05/09/2016 - 08:43

ĐÁNG QUAN TÂM
FDA cấm 19 hoá chất trong xà phòng diệt khuẩn
FDA cấm 19 hoá chất trong xà phòng diệt khuẩn

(Dân trí) - Tổ chức này mới đây đã tuyên bố các hoá chất trong xà phòng diệt khuẩn, kháng khuẩn không những không mang lại hiệu quả gì hơn so với nước và xà phòng mà còn tiềm ẩn gây hại lâu dài.

Thứ hai, 05/09/2016 - 04:10

Đã có 242 người ở Singapore nhiễm virus Zika chỉ sau 1 tuần
Đã có 242 người ở Singapore nhiễm virus Zika chỉ sau 1 tuần

Ngày 4/9, Singapore ghi nhận thêm 27 trường hợp nhiễm virus Zika, nâng tổng số ca nhiễm loại virus nguy hiểm này lên 242 bệnh nhân sau một tuần dịch bệnh này được phát hiện tại đây.

Thứ hai, 05/09/2016 - 01:15

Khám sức khỏe tiền hôn nhân: chưa khi nào là thừa
Khám sức khỏe tiền hôn nhân: chưa khi nào là thừa

Khám sức khỏe tiền hôn nhân là khâu chuẩn bị đầu tiên và quan trọng để các cặp đôi tự tin, chủ động hơn khi bước vào cuộc sống hôn nhân – gia đình.

Thứ hai, 05/09/2016 - 12:47

4 loại béo bụng phổ biến, nguyên nhân và cách khắc phục
4 loại béo bụng phổ biến, nguyên nhân và cách khắc phục

(Dân trí) - Béo bụng là nỗi lo sợ không của riêng ai. Dưới đây là 4 loại béo bụng phổ biến, nguyên nhân và cách khắc phục:

Chủ nhật, 04/09/2016 - 10:18

Để giảm cân, cần tránh ngay 10 sai lầm này khi nấu ăn
Để giảm cân, cần tránh ngay 10 sai lầm này khi nấu ăn

Những lưu ý dưới đây sẽ giúp bạn tránh được sai lầm khi nấu nướng. Bạn sẽ đạt được mục tiêu giảm cân của bạn nhanh hơn cũng như cải thiện sức khỏe tổng thể của bạn.

Chủ nhật, 04/09/2016 - 06:07

Vì sao tắm buổi tối ngủ ngon hơn?
Vì sao tắm buổi tối ngủ ngon hơn?

(Dân trí) - Tắm nước lạnh buổi tối là một thói quen dễ chịu cho phần lớn những người sống ở vùng nhiệt đới, nó giúp loại bỏ căng thẳng, lo âu và giúp bạn có giấc ngủ ngon đặc biệt là sau một ngày làm việc căng thẳng.

Chủ nhật, 04/09/2016 - 01:17

6 vitamin và khoáng chất làm tăng sức mạnh của bộ não
6 vitamin và khoáng chất làm tăng sức mạnh của bộ não

(Dân trí) - Bộ não con người là một cơ quan phức tạp đòi hỏi nhiều chất dinh dưỡng khác nhau để hoạt động bình thường. Thiếu dinh dưỡng đã được thấy là góp phần vào sự phát triển của nhiều rối loạn tâm thần, suy giảm nhận thức tuổi già, và rối loạn phát triển.

Chủ nhật, 04/09/2016 - 09:08

Những điều không ai nói với bạn về yoga
Những điều không ai nói với bạn về yoga

(Dân trí) - Tất cả chúng ta đều biết đến yoga qua những tấm hình tuyệt mỹ - nền hoàng hôn tuyệt đẹp, cơ thể gợi cảm, tư thế quyến rũ. Tuy nhiên, có rất nhiều điều khác mà có lẽ chưa ai cho bạn biết về bộ môn thể dục này.

Chủ nhật, 04/09/2016 - 04:40

“Đạp vì sự khác biệt” đến Đà Nẵng
“Đạp vì sự khác biệt” đến Đà Nẵng

(Dân trí) - Chiều 3/9, các tay đua tham gia sự kiện “Đạp xe vì sự khác biệt” đã đến Đà Nẵng. Đây là chặng cuối cùng của hành trình gây quỹ cho chương trình đào tạo điều dưỡng nhi sơ sinh tại Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng.

Chủ nhật, 04/09/2016 - 04:07

Dịch sốt xuất huyết bùng phát, diễn biến phức tạp tại Lâm Đồng
Dịch sốt xuất huyết bùng phát, diễn biến phức tạp tại Lâm Đồng

(Dân trí) - Theo báo cáo thống kê bệnh truyền nhiễm của Trung tâm Y tế Dự phòng Lâm Đồng từ đầu năm 2016 đến nay, trên địa toàn tỉnh có gần 900 ca mắc sốt xuất huyết. Dù đã khống chế dịch bệnh, số ca mắc bệnh giảm nhưng vẫn không đáng kể. Nhận định của Sở Y tế Lâm Đồng cho thấy tình hình sốt xuất huyết (SXH) trên địa bàn có diễn biến phức tạp.

Thứ bảy, 03/09/2016 - 06:06

Hy hữu: Đang ngồi nhậu bị rắn lục cắn vào tay và... lưỡi
Hy hữu: Đang ngồi nhậu bị rắn lục cắn vào tay và... lưỡi

(Dân trí) - Một người đàn ông 52 tuổi đang ngồi “lai rai” cùng các “chiến hữu” thì bất ngờ bị một con rắn lục lao vào “tấn công” vào tay. Sau đó, anh ta đã chụp được con rắn đưa lên xem, con rắn tiếp tục cắn vào lưỡi, khiến người đàn ông này phải nhập viện cấp cứu.

Thứ bảy, 03/09/2016 - 01:30

Sử dụng tăm bông để làm đẹp
Sử dụng tăm bông để làm đẹp

(Dân trí) - Tăm bông thường được dùng để làm sạch tai hoặc đôi khi là chỉnh lại đường kẻ mắt. Ngoài ra, có nhiều cách sử dụng tăm bông khác dưới đây có thể bạn không biết:

Thứ bảy, 03/09/2016 - 01:18