Bộ Công an đề xuất công khai mã QR để người nhà gửi tiền cho phạm nhân

Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng (Bộ Công an) vừa ban hành dự thảo Thông tư quy định chi tiết chế độ gặp, nhận quà và liên lạc của phạm nhân với nhiều nội dung mới.

Dự kiến trại giam có mã QR để người thân chuyển tiền cho phạm nhân

Theo dự thảo Thông tư mới, thay vì nộp tiền mặt, ký sổ và nhận biên lai như hiện nay, các cơ sở giam giữ sắp tới có thể mở tài khoản ngân hàng riêng, niêm yết mã QR tại khu thăm gặp để người thân chuyển tiền cho phạm nhân thuận tiện hơn.

Đây là một trong những điểm mới đáng chú ý trong lộ trình chuyển đổi số công tác quản lý phạm nhân. Trước đó, dự thảo cũng đề xuất cho phạm nhân được gọi video miễn phí, “thăm gặp” người thân theo hình thức trực tuyến.

Việc số hóa không chỉ áp dụng với liên lạc mà còn mở rộng sang quản lý tài chính, quà tặng của phạm nhân. Nếu được thông qua, quy định mới sẽ góp phần giảm bớt thủ tục hành chính tại cơ sở giam giữ, đồng thời tạo thuận lợi, an toàn hơn cho thân nhân phạm nhân khi gửi tiền tiếp tế.

Theo quy định hiện hành tại Thông tư số 14/2020/TT-BCA, người thân của phạm nhân chủ yếu gửi tiền bằng hai hình thức: nộp trực tiếp bằng tiền mặt khi đến thăm gặp hoặc gửi qua đường bưu chính.

Với cách làm này, cán bộ cơ sở giam giữ phải trực tiếp tiếp nhận, ghi sổ, ký nhận và cuối ngày bàn giao cho bộ phận hậu cần, tài vụ. Toàn bộ quy trình vẫn mang tính thủ công, phát sinh nhiều khâu kiểm đếm, lưu trữ và quản lý tiền mặt.

Trong khi đó, dự thảo Thông tư năm 2026 đưa ra phương án mới theo hướng điện tử hóa việc tiếp nhận tiền lưu ký. Cụ thể, tại khoản 1, Điều 14 dự thảo quy định các cơ sở giam giữ sẽ mở tài khoản tại ngân hàng và tạo mã QR niêm yết tại khu vực người nhà gặp phạm nhân.

Khi phạm nhân mới đến chấp hành án, thủ trưởng cơ sở giam giữ sẽ gửi thông báo về việc tiếp nhận phạm nhân kèm số tài khoản ngân hàng để người thân biết và thực hiện chuyển tiền.

Việc áp dụng mã QR và chuyển khoản ngân hàng được kỳ vọng sẽ giúp dòng tiền được số hóa ngay từ đầu, giảm rủi ro trong quá trình kiểm đếm, bảo quản, vận chuyển tiền mặt trong môi trường trại giam.

Phạm nhân được nhận tiền, quà tối đa 2 lần mỗi tháng

Dự thảo quy định không giới hạn mức tiền tối đa mà một phạm nhân được nhận qua ngân hàng trong một lần hoặc trong tháng. Tuy nhiên, việc nhận và sử dụng số tiền này vẫn phải tuân theo quy định về tần suất và mục đích sử dụng.

Theo đó, trong một lần gặp thân nhân, phạm nhân được nhận tối đa 5kg đồ vật. Mỗi tháng, phạm nhân được nhận tiền và đồ vật do người thân đưa đến, gửi qua bưu chính hoặc qua ngân hàng không quá 2 lần. Nếu gửi đồ vật, mỗi lần không quá 3kg; trường hợp chỉ gửi một lần trong tháng thì tổng khối lượng không quá 6kg.

Số tiền do người thân gửi, cùng với tiền thưởng, tiền bồi dưỡng làm thêm giờ hoặc vượt năng suất lao động, sẽ được chuyển vào lưu ký để phạm nhân mua thêm đồ ăn tại căng tin. Mức chi cho khoản này không vượt quá 5 lần định lượng tiền ăn trong một tháng đối với mỗi phạm nhân.

Ngoài tiền ăn thêm, phạm nhân cũng có thể dùng tiền lưu ký để mua các mặt hàng thiết yếu phục vụ sinh hoạt như kem đánh răng, xà phòng, quần áo, giấy, bút… Những khoản chi này không tính vào giới hạn 5 lần định lượng tiền ăn.

Bên cạnh đó, tiền lưu ký còn có thể được sử dụng cho việc liên lạc điện thoại, gửi về cho người thân hoặc thực hiện các nghĩa vụ dân sự khác như nộp phạt tiền, án phí.

Nếu được ban hành, quy định mới về mở tài khoản ngân hàng và niêm yết mã QR tại khu thăm gặp được xem là bước tiến đáng chú ý trong quá trình hiện đại hóa công tác quản lý phạm nhân, vừa tạo thuận lợi cho thân nhân, vừa giảm áp lực xử lý thủ công cho cán bộ cơ sở giam giữ.