Xã đảo duy nhất ở TPHCM không sáp nhập, không đổi tên loay hoay vận hành

Thạnh An (TPHCM) được công nhận là xã đảo từ năm 2021. Sau ngày 1/7, xã được giữ nguyên hiện trạng và mô hình tổ chức như cũ. Hiện địa bàn xã được chia thành 3 ấp với hơn 4.200 người.

Theo UBND xã Thạnh An, khi sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã, Thạnh An là đơn vị hành chính giữ nguyên nên không thành lập các phòng chuyên môn như các địa phương khác. Dù dân số không lớn nhưng vì mô hình khác biệt mà hoạt động của UBND xã đang gặp nhiều khó khăn.

Ông Hồ Hồng Thành Tính, Chủ tịch UBND xã Thạnh An, cho biết: “Ủy ban không có văn phòng và 2 phòng chuyên môn, trung tâm phục vụ hành chính công như các phường, xã khác”.

Để thuận lợi trong quá trình lãnh đạo, điều hành hoạt động, UBND xã đã chủ động thành lập 3 tổ chuyên môn (phụ trách 3 lĩnh vực văn phòng, kinh tế - đô thị và văn hóa - xã hội) và tổ phục vụ hành chính công trực thuộc UBND xã nhằm từng bước tiệm cận và đồng bộ với mô hình chung.

Tuy nhiên, mô hình tạm thời trên cũng không giải quyết hết khó khăn, Thạnh An vẫn phát sinh thêm nhiều “điểm nghẽn” trong quá trình hoạt động.

Thứ nhất, các tổ chuyên môn xã không có tư cách pháp nhân, không thể thực hiện vai trò cơ quan tham mưu quản lý chuyên môn theo các quy định hiện hành.

Thứ hai, trong quản lý và điều hành ngân sách, Chủ tịch UBND xã vừa là chủ tài khoản vừa là cấp điều hành vừa là cấp thực hiện ngân sách vì không có Phòng Kinh tế.

Theo ông Tính, các nhiệm vụ như thanh lý tài sản, đầu tư công... có vai trò của các phòng trực thuộc UBND xã tham mưu, trình UBND xem xét mới có cơ sở để phê duyệt. Nhưng Thạnh An không có cấp phòng để làm theo quy trình trên.

Thứ ba, các tổ chuyên môn xã không thể giải quyết các thủ tục hành chính liên quan đến lĩnh vực phụ trách vì không có tư cách pháp nhân như các phòng chuyên môn; không thể xác định vai trò, quan hệ công tác với các cơ quan trên địa bàn xã, với các xã khác và với cơ quan quản lý ngành cấp trên (không có trưởng phòng, phó trưởng phòng).

Ông Tính chia sẻ: “Các tổ chuyên môn không có tư cách pháp nhân nên tương tác với các đơn vị khác rất khó khăn”.

Thứ tư, do không có trung tâm phục vụ hành chính công nên quy trình tiếp nhận hồ sơ, giải quyết và trả kết quả thủ tục của xã chưa phù hợp với luồng xử lý thủ tục hành chính theo mô hình chung. Việc kiểm soát các thủ tục hành chính khó khăn do chưa phân định rõ đơn vị phụ trách và thiếu nhân lực chuyên trách để thực hiện...

Chủ tịch UBND xã Thạnh An cho biết: “Thạnh An thực hiện mô hình như xã trước đây nhưng được phân cấp phân quyền tương tự một huyện cũ, khá vướng trong triển khai, vận hành. Chúng tôi cứ loay hoay trong việc phân công, xử lý công việc sao cho hiệu quả...”.

Theo ông Hồ Hồng Thành Tính, đến nay vẫn chưa có văn bản hướng dẫn tổ chức hoạt động của mô hình xã không thành lập các phòng chuyên môn như Thạnh An. Trong các văn bản của UBND Thành phố và các sở ngành cũng không có lưu ý, hướng dẫn cách thức triển khai riêng cho mô hình xã giữ nguyên như cũ này.

Do đó, ông Tính đề nghị thành phố và Bộ Nội vụ có hướng dẫn để xã thực hiện đúng quy định. Về lâu dài, Thạnh An kiến nghị cho phép UBND xã thành lập các phòng chuyên môn và trung tâm phục vụ hành chính công để nâng cao chất lượng tham mưu các nhiệm vụ chính trị được giao, tương đồng với mô hình chính quyền của các xã khác.

Ông Tính nhận định: “Hiện xã không có phòng ban chuyên môn nhưng số lượng đầu công việc như nhau. Có thể quy định biên chế của xã ít hơn nhưng theo mô hình chung”.