Người giao hàng của các sàn thương mại điện tử phải tham gia BHXH

Ngày 31/3, Bảo hiểm xã hội (BHXH) TPHCM tổ chức hội nghị đối thoại doanh nghiệp lần 1 năm 2026 với sự tham dự của đại diện hơn 250 doanh nghiệp trên địa bàn thành phố.

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Duy Hiểu, Phó Giám đốc BHXH TPHCM, cho biết hội nghị được tổ chức nhằm phổ biến, hướng dẫn các quy định mới, những điểm sửa đổi, bổ sung của pháp luật về BHXH, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và các chính sách liên quan.

Ngoài ra, cơ quan BHXH cũng thông tin rõ hơn về trách nhiệm tham gia, nghĩa vụ đóng BHXH và các chế tài xử lý vi phạm trong lĩnh vực BHXH, BHTN.

Tại hội nghị, ông Hồ Hải Luận, Trưởng phòng Kiểm tra BHXH TPHCM, chia sẻ với các doanh nghiệp các quy định mới của pháp luật về BHXH, BHTN. Trong đó, ông Luận nhấn mạnh đến các nội dung về chậm đóng, trốn đóng BHXH bắt buộc, BHTN.

Theo ông Luận, hành vi trốn đóng đôi khi xuất phát từ việc doanh nghiệp không biết lao động của mình thuộc đối tượng phải tham gia BHXH bắt buộc.

Ông Luận đề nghị các doanh nghiệp rà soát lại lao động ở đơn vị mình, kịp thời đóng BHXH cho lao động thuộc đối tượng phải tham gia, đặc biệt là nhóm lao động làm việc không trọn thời gian.

“Điều 32 Bộ luật Lao động quy định người lao động làm việc không trọn thời gian là người lao động có thời gian làm việc ngắn hơn so với thời gian làm việc bình thường. Nhóm lao động này cũng là đối tượng đóng BHXH theo luật mới”, ông Luận cho biết.

Ông Hồ Hải Luận cho biết, theo quy định mới, những người lao động làm việc linh động về thời gian như nhân viên giao hàng của các nền tảng thương mại điện tử cũng phải đóng BHXH bắt buộc nếu tiền lương doanh nghiệp trả cho họ hằng tháng vượt mức tham chiếu.

Ngoài ra, những lao động thỏa thuận với một người đại diện để người này ký kết hợp đồng làm việc với người khác như các nhóm thầu xây dựng cũng là đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo quy định mới. Dù các công nhân thỏa thuận như thế nào với chủ thầu thì đó cũng là giao kết hợp đồng lao động, có sự quản lý và trả công lao động.

Ông Luận đề nghị các doanh nghiệp đang có lao động thuộc đối tượng tham gia mà chưa đóng BHXH, đang chậm đóng BHXH nên rà soát lại để tham gia đầy đủ; bởi ranh giới giữa hành vi chưa đóng, chậm đóng BHXH với trốn đóng BHXH rất mong manh.

Theo ông Luận, hiện Nghị định 274/2025/NĐ-CP đã quy định rất chặt chẽ về hành vi chậm đóng, trốn đóng BHXH và mức xử phạt hành vi này rất nặng. Doanh nghiệp khi bị xác định trốn đóng phải nộp toàn bộ số tiền trốn đóng BHXH, BHTN. Đồng thời phải nộp thêm tiền lãi bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền và số ngày trốn đóng.

Ngoài ra, hành vi trốn đóng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành theo Bộ luật Hình sự. Bộ Công an đã có văn bản hướng dẫn cơ quan BHXH kiến nghị khởi tố hình sự hành vi chậm đóng, trốn đóng BHXH rất chi tiết.

Ông Luận nhắc nhở doanh nghiệp về các hành vi có thể dẫn đến sai phạm trốn đóng, gian lận BHXH như: Chia nhỏ tiền lương thành tiền chuyên cần, tiền nhà ở, tiền điện thoại; người nhà gửi đóng BHXH giùm để hưởng chế độ thai sản; cho nhân viên nghỉ việc để hưởng trợ cấp thất nghiệp, BHXH một lần xong rồi ký hợp đồng lại...

Ông Luận cho hay: “Gian lận từ 10 triệu đồng trở lên hoặc gây thiệt hại từ 20 triệu đồng trở lên sẽ bị xử lý hình sự, trong khi một lần gian lận thai sản là số tiền rất lớn. Những hành vi này doanh nghiệp phải biết để phòng tránh. Nếu doanh nghiệp để bị khởi tố hình sự thì hậu quả rất nặng nề”.

Tại hội nghị, các doanh nghiệp trao đổi nhiều ý kiến cụ thể về việc sử dụng lao động thời vụ như cộng tác viên bán hàng, nhân viên phục vụ, nhân viên tạp vụ, mức đóng và thời gian đóng BHXH bắt buộc cho lao động thời vụ...

Bà Nguyễn Thị Hồng Thảo, Trưởng phòng Chế độ BHXH, trả lời từng câu hỏi cụ thể của doanh nghiệp. Đồng thời, bà Thảo lưu ý các doanh nghiệp kiểm tra, cung cấp chính xác thông tin tài khoản ngân hàng của người lao động để BHXH TPHCM chi trả chế độ kịp thời.

Theo bà Thảo, từ ngày 1/4, BHXH TPHCM có thể chuyển tiền chế độ BHXH cho từng người lao động ngay khi có quyết định chi trả, không phải lập danh sách sau đó chuyển sang ngân hàng ủy nhiệm chi như trước. Do đó, nếu có thông tin tài khoản chính xác, BHXH TPHCM sẽ chi trả rất nhanh.