Nền tảng cho phát triển nông thôn nhanh, bền vững giai đoạn 2026-2035

Kết thúc giai đoạn 2021-2025, ba Chương trình mục tiêu quốc gia đã đạt nhiều kết quả cụ thể, tạo nền tảng cho việc xây dựng Chương trình tích hợp giai đoạn 2026-2035.

Với Chương trình xây dựng nông thôn mới, đến nay cả nước có 6.084/7.669 xã (79,3%) đạt chuẩn nông thôn mới, cơ bản hoàn thành mục tiêu cả giai đoạn; 2.567 xã (42,2%) đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và 743 xã (12,2%) đạt chuẩn kiểu mẫu, đều vượt chỉ tiêu được giao.

Ở cấp huyện, 329/646 đơn vị (51%) đã được công nhận đạt chuẩn hoặc hoàn thành nhiệm vụ nông thôn mới. Thu nhập bình quân người dân nông thôn năm 2024 đạt khoảng 54 triệu đồng/người/năm, tăng 1,3 lần so với năm 2020.

Đối với Chương trình giảm nghèo bền vững, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều đến cuối năm 2024 giảm còn 1,93%, bình quân giảm trên 1% mỗi năm; tỷ lệ hộ nghèo tại các huyện nghèo giảm còn 24,86%, mức giảm bình quân 6,7%/năm, vượt mục tiêu đề ra. Tỷ lệ hộ nghèo đồng bào dân tộc thiểu số giảm còn 12,55%, đạt yêu cầu giảm từ 3%/năm trở lên.

Trong khi đó, Chương trình phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025 đã hoàn thành và vượt 6 nhóm mục tiêu, trong đó tỷ lệ giảm nghèo bình quân đạt 3,4%/năm; thu nhập bình quân đạt khoảng 43,4 triệu đồng/người/năm, tăng hơn 3 lần so với năm 2020; tỷ lệ lao động được đào tạo nghề đạt gần 55%.

Tuy nhiên, bước sang giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đặt ra không còn dừng ở việc hoàn thiện hạ tầng hay đạt chuẩn theo bộ tiêu chí, mà chuyển mạnh sang chất lượng tăng trưởng, tính bền vững và khả năng bao trùm.

Trong bối cảnh đất nước đặt mục tiêu tăng trưởng cao, ổn định và dài hạn, nông thôn không chỉ là “vùng nền” mà còn phải trở thành không gian phát triển năng động, có khả năng tạo sinh kế, việc làm và thu nhập bền vững cho người dân.

Chính vì vậy, việc xây dựng Chương trình tích hợp giai đoạn 2026–2035 được xác định là nhiệm vụ tất yếu, khách quan và mang tính cấp bách. Chương trình nhằm thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng, Quốc hội và Chính phủ về phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn; giảm nghèo đa chiều; phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Đây cũng là giải pháp chiến lược để khắc phục tình trạng phân tán, chồng chéo trong quản lý và đầu tư, vốn là điểm nghẽn kéo dài trong quá trình triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia thời gian qua.

Việc tích hợp các chương trình không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật hay hành chính, mà tạo ra một khuôn khổ thống nhất trong lồng ghép chính sách, huy động và phân bổ hiệu quả nguồn lực.

Thông qua đó, các mục tiêu về chuyển đổi số, tăng trưởng xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bao trùm có điều kiện được triển khai đồng bộ, tránh dàn trải và trùng lặp. Quan trọng hơn, cách tiếp cận tích hợp giúp chính sách đi sát thực tiễn hơn, lấy người dân nông thôn làm trung tâm và chủ thể của quá trình phát triển.

Giai đoạn 2026-2035 cũng được xem là giai đoạn bản lề, có ý nghĩa quyết định đối với mục tiêu nâng cao thu nhập và chất lượng sống của người dân nông thôn, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, miền.

Việc ban hành và tổ chức thực hiện hiệu quả Chương trình tích hợp không chỉ nhằm duy trì đà tăng trưởng, mà còn góp phần củng cố an sinh xã hội, quốc phòng, an ninh, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển đất nước nhanh và bền vững đến năm 2045.

Trong bối cảnh đó, báo Dân trí phối hợp với Vụ Công tác Thanh niên và Bình đẳng giới tổ chức tọa đàm với chủ đề “Chủ trương, chính sách Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2035”, xoay quanh định hướng xây dựng và triển khai Chương trình tích hợp giai đoạn 2026-2035.

Tọa đàm tập trung nhìn lại những kết quả, bài học kinh nghiệm từ giai đoạn 2021-2025, đồng thời làm rõ những yêu cầu mới đặt ra đối với công tác điều phối, quản lý và tổ chức thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia trong giai đoạn tới.

Tham gia tọa đàm có ông Trần Nhật Lam - Phó Chánh Văn phòng Điều phối xây dựng nông thôn mới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường - và ông Trần Xuân Hiền - Phó Vụ trưởng Vụ Công tác thanh niên và Bình đẳng giới, Bộ Nội vụ. Từ góc nhìn hoạch định và thực thi, các diễn giả sẽ trao đổi về quan điểm, mục tiêu, phạm vi tác động của Chương trình tích hợp; làm rõ vai trò, trách nhiệm của từng bộ, ngành, địa phương; cũng như những thách thức cần tháo gỡ để Chương trình đi vào thực chất, hiệu quả.

Tọa đàm sẽ được phát sóng trên báo Dân trí vào 10h ngày 16/12. Độc giả quan tâm có thể gửi câu hỏi theo form dưới đây: