Hà Nội không còn hộ nghèo: Dấu ấn từ chính sách đồng bộ và sinh kế bền vững

Ngay sau khi Quốc hội ban hành Nghị quyết số 24/2021 về Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025, Hà Nội sớm thành lập Ban Chỉ đạo các Chương trình mục tiêu quốc gia từ cấp thành phố đến cấp huyện; đồng thời ban hành Quyết định số 1362/QĐ-UBND phê duyệt Kế hoạch giảm nghèo bền vững giai đoạn 2022-2025, với mục tiêu rõ ràng: đến cuối năm 2025, Hà Nội cơ bản không còn hộ nghèo.

Một trong những điểm nhấn thể hiện quyết tâm cao của Thủ đô là việc xây dựng chuẩn nghèo riêng, cao hơn khoảng 30% so với chuẩn quốc gia. Cùng với đó, HĐND và UBND thành phố đã ban hành nhiều nghị quyết, quyết định quan trọng như: Nghị quyết số 17/2021/NQ-HĐND về chính sách đặc thù giảm nghèo bền vững giai đoạn 2022-2025; Nghị quyết số 09/2021/NQ-HĐND quy định chuẩn trợ giúp xã hội và đối tượng bảo trợ xã hội; Nghị quyết số 14/2023/NQ-HĐND về hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo.

Năm 2025, UBND thành phố tiếp tục ban hành Quyết định số 801/QĐ-UBND, đặt mục tiêu không để phát sinh hộ nghèo mới và giảm 2.519 hộ cận nghèo. Công tác giảm nghèo được phân cấp rõ ràng, trong đó Sở Nông nghiệp và Môi trường giữ vai trò đầu mối, trực tiếp triển khai tới các xã, phường, bảo đảm thực hiện đúng chỉ tiêu và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Trên cơ sở đó, Hà Nội đã triển khai đồng bộ nhiều chính sách vừa mang tính hỗ trợ trực tiếp, vừa tạo sinh kế bền vững cho người nghèo và cận nghèo. Các chính sách như trợ cấp hằng tháng, hỗ trợ bảo hiểm y tế, miễn giảm học phí cho con em hộ nghèo, cận nghèo; tín dụng ưu đãi và đa dạng hóa sinh kế đã góp phần cải thiện rõ rệt đời sống người dân. Thu nhập khu vực nông thôn tăng lên, trẻ em nghèo được tiếp cận tốt hơn với giáo dục và y tế, các hộ yếu thế có thêm cơ hội vươn lên ổn định.

Đến tháng 12/2024, Hà Nội đã chính thức hoàn thành mục tiêu “không còn hộ nghèo” sớm hơn 1 năm so với kế hoạch giai đoạn 2022-2025. Thành phố tiếp tục tập trung giảm hộ cận nghèo, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa khu vực nội thành và ngoại thành.

Sau ngày 1/7/2025, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, toàn bộ 126/126 xã, phường của Hà Nội không còn hộ nghèo, trong đó có 43 xã, phường không còn cả hộ nghèo và hộ cận nghèo. Đến tháng 9/2025, các địa phương tiếp tục hỗ trợ giảm thêm 103 hộ cận nghèo, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu phát triển bao trùm, bền vững.

Trong bức tranh giảm nghèo của Thủ đô, các dự án hỗ trợ sinh kế giữ vai trò mũi nhọn. Dự án Đa dạng hóa sinh kế với tổng kinh phí hơn 49,4 tỷ đồng đã hỗ trợ trực tiếp hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo và người khuyết tật. Thành phố tạo điều kiện cho hơn 510 hộ tham gia các mô hình sản xuất nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại - dịch vụ, qua đó hình thành nguồn thu nhập ổn định, lâu dài.

Cùng với đó, nguồn vốn ủy thác qua Ngân hàng Chính sách xã hội đạt 8.718 tỷ đồng đã giúp hàng chục nghìn hộ nghèo và đối tượng chính sách tiếp cận vốn ưu đãi để mở rộng sản xuất. Nhiều hộ còn được hỗ trợ phương tiện lao động như máy khâu, xe máy, máy ép nước mía từ nguồn xã hội hóa, góp phần tạo sinh kế bền vững.

Hà Nội cũng đẩy mạnh phát triển nông nghiệp công nghệ cao, với hơn 200 mô hình ứng dụng công nghệ mới trong trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản, tập trung tại các huyện Mê Linh, Gia Lâm, Thường Tín, Đông Anh, Thanh Oai, Đan Phượng… Nhiều mô hình mang lại hiệu quả kinh tế nổi bật như khu sinh thái nông nghiệp công nghệ cao Thung lũng Ngọc Linh hay mô hình sản xuất rau hữu cơ Cuối Quý.

Trong lĩnh vực việc làm và giáo dục nghề nghiệp, năm 2024, Hà Nội đã tạo việc làm cho hơn 225.800 lao động; riêng nguồn vốn ủy thác ngân sách giúp 53.826 lao động có việc làm mới. Các phiên giao dịch việc làm diễn ra sôi động, với hơn 19.000 người tìm được việc làm, gần 5.000 người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Tỷ lệ thất nghiệp khu vực thành thị giảm còn 2,54%, thấp hơn mục tiêu đề ra.

Cùng năm, hệ thống giáo dục nghề nghiệp của thành phố tuyển sinh khoảng 250.000 lượt người; tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 74,25%, khẳng định chất lượng nguồn nhân lực Thủ đô tiếp tục được nâng cao.

Bên cạnh nguồn lực ngân sách, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp đã tích cực vận động Quỹ “Vì người nghèo”. Từ năm 2021 đến nay, quỹ ba cấp của thành phố đã huy động được trên 150 tỷ đồng, góp phần quan trọng vào công tác an sinh xã hội, giúp người nghèo ổn định cuộc sống và vươn lên bền vững.

Hà Anh