Cả nước đang tiếp tục tinh gọn bộ máy theo hướng nào?

Từ sắp xếp tổ chức sang kiện toàn vận hành

Sau giai đoạn sáp nhập, điều chỉnh đơn vị hành chính và giảm đầu mối, nhiều địa phương hiện tập trung hoàn thiện bộ máy theo hướng vận hành ổn định, thông suốt. Việc sắp xếp tổ chức bộ máy thời gian qua đã được triển khai trên diện rộng, với quy mô lớn, trong đó giảm số lượng đơn vị hành chính và tinh giản đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.

Bước sang năm 2026, yêu cầu đặt ra không chỉ là “tinh gọn về số lượng”, mà là “tinh gọn gắn với hiệu quả”. Chính phủ yêu cầu các địa phương hoàn thành việc kiện toàn tổ chức, bảo đảm bộ máy chính quyền địa phương nhiệm kỳ mới đi vào hoạt động đúng tiến độ; đồng thời tiếp tục rà soát, điều chỉnh những bất cập phát sinh sau sắp xếp.

Trong các kết luận, chỉ đạo gần đây, nội dung “bố trí, sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức sau sắp xếp” được nhấn mạnh như một nhiệm vụ trọng tâm, cho thấy quá trình tinh gọn đã chuyển sang giai đoạn đi sâu vào vận hành thực chất.

Tập trung sắp xếp đơn vị sự nghiệp, bố trí lại nhân sự

Một điểm chung dễ nhận thấy ở nhiều địa phương là mở rộng phạm vi tinh gọn sang hệ thống đơn vị sự nghiệp công lập. Các kế hoạch và chỉ đạo gần đây đều đề cập việc rà soát, sắp xếp lại các đơn vị trong lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, nhằm giảm đầu mối, nâng cao hiệu quả cung ứng dịch vụ công.

Tại Tây Ninh, theo kết luận của Phó Thủ tướng tại buổi làm việc cuối tháng 3/2026, tỉnh được yêu cầu tiếp tục sắp xếp, tinh gọn các đơn vị sự nghiệp công lập, đồng thời hoàn thành phương án bố trí đội ngũ cán bộ, công chức trong tháng 4/2026. Điều này cho thấy khâu nhân sự đang là trọng tâm trong giai đoạn hiện nay.

Tương tự, Ninh Bình đặt mục tiêu tiếp tục rà soát, sắp xếp các cơ quan chuyên môn, đơn vị sự nghiệp, trường học, cơ sở y tế. Trong khi đó, Quảng Ninh cho biết đã chủ động bố trí lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bảo đảm bộ máy vận hành ổn định từ tỉnh đến cơ sở.

Chuẩn bị sắp xếp thôn, tổ dân phố

Các địa phương trên cả nước đang đồng loạt có những động thái nhằm triển khai sắp xếp thôn, tổ dân phố theo hướng tinh gọn, gắn với cải cách bộ máy và nâng cao hiệu quả quản trị ở cơ sở. Nhiều nơi đã ban hành kế hoạch, đề án cụ thể với mốc thời gian rõ ràng, cho thấy tiến độ được đẩy nhanh trong năm 2026.

Tại Hà Nội, việc sắp xếp thôn, tổ dân phố được đặt trong tổng thể cải cách hành chính, gắn với mục tiêu giảm biên chế và tinh gọn bộ máy cấp xã. Trong khi đó, Ninh Bình yêu cầu xây dựng và trình đề án sáp nhập ngay trong tháng 4/2026, thể hiện cách tiếp cận bài bản, có lộ trình cụ thể. Lạng Sơn đã ban hành kế hoạch riêng cho năm 2026, còn Nghệ An chủ động chuẩn bị phương án từ sớm, đồng thời chú trọng công tác tuyên truyền và xây dựng phương án nhân sự.

Một điểm chung dễ nhận thấy là việc sắp xếp không chỉ dừng ở việc giảm số lượng thôn, tổ dân phố, mà gắn chặt với việc tổ chức lại đội ngũ người hoạt động không chuyên trách và kiện toàn hệ thống chính trị ở cơ sở. Khánh Hòa là địa phương tiêu biểu khi triển khai đồng thời 2 nội dung này trong cùng chương trình hành động.

Theo định hướng chung, nhiều địa phương đặt mục tiêu hoàn thành việc sắp xếp trong quý II/2026. Tuy nhiên, quá trình thực hiện không đơn giản, do phải bảo đảm sự đồng thuận của người dân, đồng thời cân nhắc các yếu tố về địa lý, dân cư và tập quán sinh hoạt.

Gắn tinh gọn với phân quyền, đánh giá hiệu quả

Cùng với việc sắp xếp tổ chức và nhân sự, nhiều địa phương đang đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi kèm với cơ chế kiểm tra, đánh giá rõ ràng hơn. Đây là nội dung được thể hiện trong các kế hoạch cải cách hành chính giai đoạn 2026-2030.

Tại Hà Nội, kế hoạch cải cách hành chính năm 2026 yêu cầu các cơ quan xây dựng nhiệm vụ theo hướng “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả”. Thành phố đồng thời gắn kết quả cải cách hành chính với trách nhiệm người đứng đầu và tiến độ chuyển đổi số.

Ở Nghệ An và Lào Cai, các kế hoạch cải cách hành chính giai đoạn mới đều nhấn mạnh xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, minh bạch; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, phát triển chính quyền điện tử, chính quyền số và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Những định hướng này cho thấy xu hướng chung là chuyển từ “tinh gọn cơ học” sang “tinh gọn gắn với hiệu quả”, trong đó kết quả công việc, mức độ phục vụ và sự hài lòng của người dân trở thành tiêu chí quan trọng để đánh giá hoạt động của bộ máy.