CEO lăng mạ tài xế công nghệ, nền tảng gọi xe rơi vào khủng hoảng

Grab nhận “bão” 1 sao, người dùng đòi tẩy chay hàng loạt

Vụ việc người tài xế bị hãng Grab khóa tài khoản vĩnh viễn sau khi đăng tải đoạn clip ghi lại cảnh bị nhạc sĩ Minh Khang lăng mạ, đe dọa đến nay vẫn gây xôn xao dư luận.

Trong đoạn video, hành khách thể hiện thái độ bức xúc, liên tục buông lời thách thức, đe dọa, thậm chí yêu cầu tài xế dừng xe giữa đường. Dù giữ thái độ bình tĩnh và cố gắng giải thích trong suốt quá trình diễn ra sự việc, vài ngày sau, người tài xế bị chính vị khách đã xúc phạm, dọa đánh mình phản ánh tới hãng xe công nghệ việc đăng tải video ghi hình trong xe lên mạng xã hội.

Động thái của hãng xe công nghệ là khóa tài khoản vĩnh viễn với người tài xế trong vụ việc, lý do là vi phạm quy định liên quan đến bảo mật thông tin khách hàng.

Với một lao động tự do như nam tài xế này, quyết định của hãng công nghệ đồng nghĩa với việc anh lập tức mất toàn bộ nguồn thu nhập. Không có hợp đồng lao động, không bảo hiểm xã hội, không cơ chế bảo vệ, người tài xế không có lưới an toàn nào đỡ khi bị chấm dứt hợp tác đột ngột.

Sau quyết định khóa tài khoản với tài xế, hãng Grab đối mặt với làn sóng phản ứng dữ dội từ người dùng. Trên nhiều nền tảng, ứng dụng này nhận hàng loạt đánh giá 1 sao kèm theo các bình luận chỉ trích cách xử lý vụ việc.

Theo thông tin từ doanh nghiệp, ngày 12/3, nền tảng nhận được phản ánh từ tài khoản hành khách liên quan đến việc dữ liệu cá nhân bị phát tán. Qua xác minh, Grab cho rằng tài xế đã tự ý thu thập, sử dụng và chia sẻ thông tin ngoài mục đích cung cấp dịch vụ, vi phạm quy định nội bộ cũng như pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Phía doanh nghiệp cho biết đã yêu cầu tài xế chấm dứt hành vi vi phạm nhưng không nhận được sự hợp tác. Do đó, đến ngày 16/3, hãng quyết định ngừng vĩnh viễn quyền sử dụng ứng dụng đối với tài xế này. Với phía hành khách, doanh nghiệp cho biết đã ghi nhận tài khoản gọi xe để lưu ý cho các chuyến đi sau, đồng thời khuyến nghị ứng xử văn minh khi sử dụng dịch vụ.

Tuy nhiên, phản hồi này chưa thể xoa dịu dư luận. Trên mạng xã hội, nhiều ý kiến cho rằng quyết định xử lý của hãng còn thiếu thuyết phục và đặt câu hỏi về cách nền tảng cân bằng quyền lợi giữa khách hàng và tài xế.

Từ khủng hoảng truyền thông đến làn sóng bảo vệ lao động tự do

Sự việc tại Việt Nam nói trên khiến dư luận nhớ lại cuộc khủng hoảng truyền thông của hãng gọi xe Uber vào năm 2017.

Thời điểm đó, một đoạn video ghi lại cuộc tranh cãi giữa cựu CEO Uber Travis Kalanick và tài xế của chính hãng này, Fawzi Kamel, đã gây chấn động dư luận quốc tế.

Theo tờ Bloomberg, đoạn video quay ngày 5/2/2017 cho thấy Kalanick ngồi ở ghế sau trong một chuyến xe Uber. Khi kết thúc hành trình, tài xế Kamel bày tỏ bức xúc về việc Uber liên tục điều chỉnh chính sách trả phí theo hướng bất lợi cho người lái.

“Ông nâng tiêu chuẩn nhưng lại hạ giá cước. Tôi mất 97.000 USD vì ông. Tôi phá sản vì ông… Ông thay đổi mọi thứ mỗi ngày”, tài xế nói.

Đáp lại, Kalanick phủ nhận mức độ giảm giá của dịch vụ Uber Black, đồng thời có những phát ngôn gay gắt: “Một số người không thích chịu trách nhiệm cho cuộc sống tồi tệ của mình, họ đổ lỗi cho người khác”. Sau đó, ông đóng sầm cửa xe rời đi.

Đoạn video sau khi công bố đã vấp phải làn sóng chỉ trích mạnh mẽ, buộc Kalanick phải lên tiếng xin lỗi và thừa nhận cần thay đổi trong vai trò lãnh đạo.

Sự việc diễn ra trong bối cảnh Uber đối mặt với nhiều tranh cãi liên quan đến mô hình kinh doanh. Việc phân loại tài xế là “đối tác độc lập” thay vì nhân viên chính thức khiến họ không được hưởng các quyền lợi cơ bản như lương tối thiểu, bảo hiểm hay phúc lợi lao động.

Trước đó, vào tháng 1/2017, Uber còn đồng ý chi 20 triệu USD để dàn xếp cáo buộc của cơ quan quản lý Mỹ về việc đưa ra thông tin sai lệch liên quan đến thu nhập của tài xế.

Các tài xế Uber Black như Kamel chịu áp lực đặc biệt khi phải sử dụng các dòng xe cao cấp đời mới. Dù có mức thu nhập trên mỗi chuyến cao hơn, họ ngày càng phải cạnh tranh với dịch vụ giá rẻ UberX.

Bà Bhairavi Desai, Giám đốc điều hành Liên minh công nhân taxi New York, từng chỉ trích hành vi của Kalanick là vô cảm và đáng phẫn nộ.

“Tình cảnh của Fawzi Kamel không phải là cá biệt. Chúng tôi đã nói chuyện với rất nhiều tài xế rơi vào nợ nần chồng chất sau khi mua hoặc thuê xe dựa trên thu nhập mà Uber hứa hẹn nhưng sau đó không thể trả nổi khi Uber giảm giá cước, tăng chiết khấu và đưa quá nhiều xe ra đường”, bà nói.

Những chỉ trích đối với Uber càng gia tăng sau khi công ty bị cho là lợi dụng cuộc đình công của các tài xế taxi tại sân bay New York để quảng cáo dịch vụ gọi xe của hãng, thông qua việc thông báo sẽ tắt chế độ giá tăng đột biến tại sân bay này. Làn sóng phản đối đã dẫn đến chiến dịch “#DeleteUber”, khiến hơn 200.000 người dùng xóa tài khoản.

Vậy là sau nhiều năm, những vấn đề tồn tại của loại hình dịch vụ taxi trên nền tảng số vẫn không có nhiều thay đổi, điều chỉnh. Bên cạnh những tranh luận đúng - sai về các vụ việc, vấn đề lớn hơn được đặt ra nhưng vẫn chưa có hướng giải rõ ràng là cơ chế bảo vệ quyền lợi cho lao động tự do trong nền kinh tế số, đặc biệt là các tài xế xe ôm công nghệ và shipper (tài xế giao hàng).