Vì sao tài sản Trung Quốc hút mạnh dòng tiền toàn cầu?

Trong khi nhà đầu tư toàn cầu từng quen với việc dồn tỷ trọng lớn vào tài sản Mỹ, nhiều tổ chức tài chính quốc tế hiện bắt đầu nhắc đến Trung Quốc như một lựa chọn khó có thể bỏ qua trong giai đoạn mới.

Tại các diễn đàn tài chính quốc tế gần đây, từ JPMorgan, Morgan Stanley đến S&P Global Ratings đều đồng loạt nhắc đến một xu hướng chung. Đó là dòng vốn toàn cầu đang dịch chuyển sang chiến lược đa dạng hóa mạnh hơn, trong đó tài sản Trung Quốc nổi lên nhờ mức định giá thấp, năng lực sản xuất công nghệ cao và đặc biệt là hệ sinh thái AI có chi phí cạnh tranh.

AI giá rẻ đang thay đổi cách nhìn về Trung Quốc

Một trong những yếu tố được nhắc đến nhiều nhất là tốc độ phát triển AI của Trung Quốc. Không còn chỉ là câu chuyện sản xuất hay xuất khẩu truyền thống, các chuyên gia cho rằng AI đang tạo ra một chu kỳ đầu tư hoàn toàn mới cho nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Theo ông Shane Zhang, Chủ tịch Morgan Stanley Securities (China), dù thị trường toàn cầu vẫn đối mặt với rủi ro từ lạm phát, năng lượng và căng thẳng địa chính trị, những cơ hội mới lại đang xuất hiện rất nhanh trong hạ tầng AI, chuyển đổi năng lượng và tái cấu trúc chuỗi cung ứng.

Ông Zhang cho biết để đạt hiệu suất suy luận AI tương đương, chi phí tại Trung Quốc chỉ bằng khoảng 15-20% so với Mỹ. Điều này giúp công nghệ AI có khả năng được triển khai rộng hơn trong sản xuất, dịch vụ và nhiều lĩnh vực kinh tế khác. “Khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, năng lực sản xuất công nghệ cao và chuỗi công nghiệp AI của Trung Quốc đang thu hút sự chú ý đặc biệt từ quốc tế”, ông Shane Zhang khẳng định.

Hình ảnh robot đá bóng tại Triển lãm Công nghệ cao Quốc tế Bắc Kinh hồi đầu tháng 5 trở thành một biểu tượng dễ hình dung cho tham vọng công nghệ của nước này. Với nhiều nhà đầu tư quốc tế, đó không còn là câu chuyện trình diễn công nghệ, mà là tín hiệu cho thấy Trung Quốc đang sở hữu một hệ sinh thái có khả năng thương mại hóa nhanh với chi phí thấp hơn đáng kể.

Ông Miao Yanliang, chiến lược gia trưởng tại China International Capital Corp (CICC), cho rằng làn sóng AI hiện nay chưa mang đặc điểm của một bong bóng đầu cơ. Theo ông, công nghệ này đang thực sự giúp cải thiện năng suất, trong khi thị trường chưa xuất hiện tình trạng sử dụng đòn bẩy quá mức.

Đáng chú ý, nhiều chuyên gia nhận định “người thắng” trong cuộc đua AI sẽ không chỉ có một. Mỹ vẫn giữ vai trò trung tâm công nghệ toàn cầu, nhưng Trung Quốc đang dần trở thành mắt xích quan trọng nhờ năng lực sản xuất, vật liệu và chuỗi cung ứng AI.

Nhà đầu tư toàn cầu bắt đầu tìm “điểm neo” mới

Theo nghiên cứu được JPMorgan dẫn lại, dòng vốn đầu tư nước ngoài vào Hong Kong (Trung Quốc) và Trung Quốc đại lục hiện vẫn thấp hơn mức lịch sử, nhưng sự quan tâm của nhà đầu tư quốc tế đang tăng rõ rệt.

Bà Kwang Kam Shing, Chủ tịch khu vực Bắc Á của JPMorgan, cho biết giới đầu tư hiện nhìn thấy khoảng cách định giá khá lớn giữa Trung Quốc và nhiều thị trường khác. Trong bối cảnh nhiều tài sản toàn cầu đã tăng mạnh suốt nhiều năm, mức giá thấp hơn của tài sản Trung Quốc bắt đầu trở thành yếu tố hấp dẫn.

Bà Zhang Xiaoyan, Phó viện trưởng Trường Tài chính PBC thuộc Đại học Thanh Hoa, nhận định: “Logic cốt lõi của việc phân bổ vốn toàn cầu rất đơn giản, đó là nhà đầu tư luôn tìm kiếm lợi nhuận tốt hơn với rủi ro thấp hơn. Tài sản Trung Quốc hiện nay có thể mang lại cả hai điều đó”.

Một lợi thế khác nằm ở khả năng đa dạng hóa danh mục. Các chuyên gia cho rằng tài sản Trung Quốc có mức tương quan thấp hơn với thị trường Mỹ và châu Âu, giúp nhà đầu tư giảm phụ thuộc vào một khu vực duy nhất trong giai đoạn biến động toàn cầu ngày càng lớn.

Xu hướng này cũng diễn ra song song với quá trình mở cửa tài chính của Trung Quốc. Việc nới lỏng tiếp cận thị trường cho nhà đầu tư tổ chức nước ngoài và cải thiện cơ chế đầu tư xuyên biên giới đang giúp tài sản định giá bằng nhân dân tệ nhận thêm sự chú ý.

Ông Miao Yanliang nhận định thị trường toàn cầu đang chuyển từ trạng thái “quá tập trung vào tài sản Mỹ” sang mô hình phân bổ đa dạng hơn. Theo ông, tỷ trọng tài sản Trung Quốc trong danh mục đầu tư quốc tế hiện vẫn thấp hơn đáng kể so với quy mô nền kinh tế và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nước này.

Doanh nghiệp phương Tây cũng đang đổi cách tiếp cận

Không chỉ dòng tiền đầu tư tài chính, xu hướng hợp tác kinh doanh với doanh nghiệp Trung Quốc cũng đang tăng lên nhanh chóng. Trong cuộc phỏng vấn với Reuters, bà Anu Aiyengar, Chủ tịch toàn cầu mảng ngân hàng đầu tư của JPMorgan, cho biết nhiều doanh nghiệp Mỹ và châu Âu hiện đánh giá việc hợp tác với các công ty Trung Quốc đã có vị thế trên thị trường là lựa chọn ít rủi ro hơn so với tự phát triển hoạt động mới giữa bối cảnh biến động toàn cầu.

Theo bà, các hình thức liên doanh, hợp tác chiến lược hay mua bán - sáp nhập đều đang được cân nhắc mạnh hơn trước. Xu hướng này đặc biệt rõ trong lĩnh vực dược phẩm, nơi các hãng dược quốc tế đẩy mạnh ký thỏa thuận cấp phép với các công ty Trung Quốc nhằm giảm chi phí nghiên cứu và phát triển.

Dữ liệu từ LSEG cho thấy thị trường M&A tại châu Á - Thái Bình Dương, không bao gồm Nhật Bản, đã tăng 57% trong năm 2026, ghi nhận giai đoạn khởi đầu mạnh nhất kể từ năm 2022.

Hong Kong (Trung Quốc) cũng đang trở thành tâm điểm huy động vốn mới khi có hơn 500 doanh nghiệp chờ niêm yết, phần lớn đến từ Trung Quốc đại lục. JPMorgan cho biết doanh thu mảng ngân hàng đầu tư toàn cầu của họ trong quý I tăng 38%, trong đó khu vực châu Á đóng góp mức tăng trưởng tương tự.

Dù vậy, các chuyên gia vẫn cho rằng thách thức lớn nhất với kinh tế Trung Quốc nằm ở nhu cầu tiêu dùng nội địa. Ông Louis Kuijs, Kinh tế trưởng khu vực châu Á - Thái Bình Dương của S&P Global Ratings, nhận định năng lực đổi mới và sản xuất của doanh nghiệp Trung Quốc rất cạnh tranh, nhưng tốc độ phục hồi tiêu dùng sẽ là yếu tố quyết định sức bền của đà tăng trưởng trong giai đoạn tới.