Tỷ phú Jeff Bezos giải mã stress: Lười biếng sinh lo âu

Trong một bài phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh của Academy of Achievement vào năm 2001, thời điểm vài năm sau khi đưa doanh nghiệp lên sàn, Jeff Bezos đã đưa ra một định nghĩa rất thực tế về sự lo âu.

Theo tờ Indian Express trích dẫn, vị tỷ phú này cho rằng stress chủ yếu xuất phát từ việc con người không chịu hành động để đối phó với những vấn đề mà bản thân hoàn toàn có thể kiểm soát được.

Thay vì coi áp lực là hệ quả tất yếu của một công việc đòi hỏi cao, nhà sáng lập Amazon nhìn nhận nó như một "lá cờ đỏ" hay một tín hiệu sinh học. Quan điểm này tiếp tục được ông khẳng định vào năm 2017 trong một chuyến thăm Bảo tàng Hàng không ở Seattle.

Tờ Fortune dẫn lời vị tỷ phú chia sẻ rằng, khi cơ thể cảm thấy căng thẳng, đó là dấu hiệu cho thấy có một điều gì đó chưa ổn đang nhen nhóm, và bản thân ông chưa thực hiện bất kỳ động thái nào để xử lý triệt để.

Giải pháp của người giàu thứ 4 thế giới lại đơn giản đến bất ngờ. Ông phát hiện ra rằng mức độ lo âu sẽ sụt giảm đáng kể ngay khi bản thân bắt tay vào thực hiện bước đi đầu tiên. Hành động đó đôi khi chỉ nhỏ bé như việc nhấc máy lên thực hiện một cuộc gọi hoặc gửi đi một email. Dù vấn đề cốt lõi chưa được giải quyết trọn vẹn, nhưng chính sự khởi đầu, việc thoát khỏi trạng thái ì ạch, đã đánh bay phần lớn sự nặng nề trong tâm trí.

Điều này hoàn toàn trùng khớp với các nghiên cứu tâm lý học hiện đại, khi giới chuyên môn chỉ ra rằng việc chủ động giải quyết gốc rễ nguồn cơn gây áp lực luôn mang lại hiệu quả cao hơn hẳn so với việc chỉ cố gắng xoa dịu cảm xúc nhất thời.

Đập tan lầm tưởng về sự kiệt sức và bài toán giải tỏa áp lực

Có một thực tế là xã hội thường đánh đồng việc lao động chăm chỉ với sự mệt mỏi tinh thần. Tuy nhiên, tỷ phú Jeff Bezos đã thẳng thắn bác bỏ lầm tưởng phổ biến này. Ông lập luận rằng một người có thể làm việc cực kỳ vất vả nhưng vẫn ngập tràn niềm vui và sự say mê. Ở chiều ngược lại, một người không có việc làm, không động tay vào bất cứ thứ gì, vẫn có thể rơi vào trạng thái hoảng loạn tột độ.

Để làm rõ lập luận này, ông đưa ra ví dụ về một người đang trong quá trình tìm việc. Nếu người này giữ được tính kỷ luật, tích cực tham gia các buổi phỏng vấn và chủ động tìm kiếm cơ hội, mức độ lo âu của họ sẽ thấp hơn rất nhiều so với việc chỉ ngồi một chỗ lo lắng mà không có bất kỳ hành động thực tế nào. Rõ ràng, hành động chính là liều thuốc giải độc hữu hiệu nhất.

Hơn thế nữa, thay vì để sự lo âu nuốt chửng bản thân, vị tỷ phú từng khởi nghiệp trong một gara thuê và phải trầy trật qua 60 cuộc gặp mặt chỉ để huy động 1 triệu USD vốn hạt giống, lại biết cách biến áp lực thành niềm vui sáng tạo. Cách làm của ông là tìm kiếm những đồng minh có chung mối quan tâm để cùng nhau giải quyết bài toán khó.

Cảm giác được ngồi trong một căn phòng cùng các nhà sáng chế, cùng mổ xẻ vấn đề và phát minh ra giải pháp, đã biến một tình huống ngột ngạt trở thành một trải nghiệm tràn đầy cảm hứng. Triết lý này ăn sâu vào văn hóa doanh nghiệp đến mức CEO đương nhiệm của Amazon, ông Andy Jassy, khẳng định 16 nguyên tắc lãnh đạo do Bezos đề ra là kim chỉ nam cực kỳ mạnh mẽ nếu được rèn luyện và áp dụng đúng cách.

Nghệ thuật làm chủ tâm trí của giới tinh hoa

Mặc dù hành động ngay lập tức là triết lý của Jeff Bezos, thực tế thương trường cho thấy mỗi nhà lãnh đạo lại có một nghệ thuật riêng để lèo lái con thuyền tâm trí đi qua giông bão.

Có những người chọn cách đối diện trực diện khá tương đồng với nhà sáng lập Amazon. Điển hình như CEO Microsoft Satya Nadella, người luôn thúc đẩy sự giao tiếp cởi mở trong tổ chức. Thay vì né tránh, ông đối mặt với khó khăn bằng cách xây dựng các chính sách làm việc linh hoạt, vừa ngăn chặn tình trạng kiệt sức cho đội ngũ nhân viên, vừa trực tiếp giảm bớt gánh nặng quản lý cho chính mình.

Trong khi đó, một số lãnh đạo cấp cao lại tập trung vào việc quản trị cảm xúc. Tờ Business Insider từng dẫn lời Damola Adamolekun, vị CEO 37 tuổi của chuỗi nhà hàng Red Lobster, tiết lộ rằng ông luôn thực hành việc tạm dừng một nhịp để đánh giá tình hình. Việc phản hồi thấu đáo thay vì phản ứng bốc đồng giúp ông duy trì hình ảnh điềm tĩnh, từ đó tạo ra một môi trường ổn định nơi nhân viên cảm thấy được hỗ trợ.

Ở một góc độ khác, cựu CEO Starbucks Laxman Narasimhan, người hiện đang là thành viên hội đồng quản trị của Verizon, lại duy trì sự cân bằng nghiêm ngặt thông qua 3 nguyên tắc bất di bất dịch: Thiền định mỗi ngày, tập thể dục đều đặn và dành thời gian chất lượng cho gia đình.

Hơn 2 thập kỷ đã trôi qua kể từ khi định nghĩa về áp lực của Jeff Bezos lần đầu được xướng lên. Giữa kỷ nguyên mà nhịp độ công việc ngày càng gấp gáp và ranh giới giữa cống hiến và kiệt sức trở nên vô cùng mong manh, câu hỏi liệu phương pháp "trị liệu bằng hành động" của vị tỷ phú này có còn là chiếc chìa khóa vạn năng hay không vẫn là một chủ đề đầy sức nặng, chờ đợi sự chiêm nghiệm từ chính những người đang dấn thân vào guồng quay kinh tế.