Chủ nhật 11/08/2019 - 11:22

Tiêu điểm tuần qua:

Sốt sắng lo chất lượng nhà đầu tư và “bẫy nợ” Trung Quốc tại cao tốc Bắc-Nam

Dân trí Xung quanh vấn đề đang được dư luận quan tâm là hàng loạt doanh nghiệp Trung Quốc tham gia vòng sơ tuyển lựa chọn nhà đầu tư 8 dự án PPP đường cao tốc Bắc-Nam, nhiều chuyên gia kinh tế, chuyên gia về giao thông đều lên tiếng mạnh mẽ.
>>Làm cao tốc Bắc - Nam: Bài học đường sắt Cát Linh-Hà Đông còn sờ sờ ra đó!
>>“Cao tốc Bắc - Nam chọn theo giá thấp thì nhà đầu tư Trung Quốc trúng hết”

“Cao tốc Bắc - Nam chọn theo giá thấp thì nhà đầu tư Trung Quốc trúng hết”

Sốt sắng lo chất lượng nhà đầu tư và “bẫy nợ” Trung Quốc tại cao tốc Bắc-Nam - 1

Nhiều nhà đầu tư nước ngoài nộp hồ sơ đấu thầu cao tốc Bắc - Nam

Trong số 52 nhà đầu tư tham gia đấu thầu 8 dự án PPP cao tốc Bắc - Nam có cả nhà đầu tư trong nước và nước ngoài. Tuy nhiên, theo các nhà đầu tư trong nước, nếu "đấu" theo tiêu chí Bộ Giao thông vận tải (GTVT) đưa ra, các nhà đầu tư trong nước sẽ khó cạnh tranh với nhà đầu tư nước ngoài.

Cụ thể, quy định vốn chủ sở hữu cho dự án tối thiểu bằng 20% là lớn hơn rất nhiều so với nghị định 63/2018 quy định (15%). Ngoài ra, việc yêu cầu thời điểm chấm thầu, nhà đầu tư phải chứng minh đủ 20% vốn chủ sở hữu và không được góp theo tiến độ cũng gây khó khăn cho doanh nghiệp (DN) trong nước.

Hơn nữa, việc quy định nhà đầu tư tham gia đấu thầu phải từng đầu tư một dự án có tổng mức đầu tư bằng 50% đoạn cao tốc đang đấu, cũng đồng nghĩa với việc DN trong nước phải từng tham gia các dự án 4.000-5.000 tỷ đồng. Thực tế hiếm có nhà đầu tư trong nước tham gia dự án lớn như vậy.

Trước lo ngại khi đấu thầu có nhà đầu tư sẽ bỏ giá thấp bằng mọi giá để trúng thầu, chuyên gia giao thông, TS Nguyễn Hữu Đức cho rằng, nếu chọn nhà đầu tư cao tốc Bắc Nam theo giá thấp thì nhà đầu tư Trung Quốc trúng hết. 

Thế nhưng khi đã xác định đấu thầu quốc tế vấn đề lo ngại không chỉ là bên ngoài mà quan trọng nhất là các ban quản lý dự án trong nước phải đủ năng lực, cứng rắn để quản lý được nhà đầu tư thi công dự án đảm bảo tiến độ và chất lượng.

Làm cao tốc Bắc - Nam: Bài học đường sắt Cát Linh-Hà Đông còn sờ sờ ra đó!

PGS. TS Trần Chủng , nguyên Cục trưởng Giám định nhà nước về chất lượng công trình xây dựng (Bộ Xây dựng); Trưởng ban Chất lượng Tổng Hội Xây dựng Việt Nam cho hay: Nhà đầu tư khác với nhà thầu. Tại một số dự án như đường sắt Cát Linh – Hà Đông đó là vấn đề về tổng thầu EPC Trung Quốc.

Tất nhiên nếu dự án rơi vào tay nhà đầu tư Trung Quốc thì khả năng kéo theo là các nhà thầu Trung Quốc rất cao. Chất lượng, tiến độ dự án nằm rất nhiều ở khâu nhà thầu.

Dư luận rất quan tâm đến chất lượng dự án, tiến độ dự án. Và thời gian qua không ít dự án liên quan đến nhà thầu Trung Quốc bị chậm tiến độ, đội vốn nên lo ngại của dư luận không phải không có cơ sở.

Nhưng điều quan trọng là sau vô số bài học chẳng hạn như ở dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông thì vấn đề là phải rút ra bài học, rút ra kinh nghiệm.

Phải tập hợp lại những gì mình làm chưa tốt, mình còn sơ hở, còn kém để lấy đó làm bài học, thay vì kỳ thị hay lo sợ vô ích.

"Có những nhà đầu tư Trung Quốc không thiện chí làm dự án chất lượng"

Sốt sắng lo chất lượng nhà đầu tư và “bẫy nợ” Trung Quốc tại cao tốc Bắc-Nam - 2

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, nguyên thành viên Ban Nghiên cứu Thủ tướng, nguyên Phó Chủ tịch VCCI nói: Nhà đầu tư Trung Quốc làm dự án ở nước họ thì có những công trình hạ tầng giao thông rất tốt, chính vì thế nên tốc độ phát triển đất nước của họ khá nhanh. Ở các nước khác, nơi có thể chế nghiêm minh, minh bạch, thì nhà đầu tư Trung Quốc cũng cạnh tranh được.

Tuy nhiên, càng các nước đang phát triển, chính sách chưa hoàn thiện, bộ máy quản lý yếu kém thì nhà đầu tư Trung Quốc càng tỏ rõ bản chất nhờn, lách luật.

Tại những nước này, họ không đưa những nhà thầu, doanh nghiệp thành công sang mà chủ yếu đưa nhà thầu kém chất lượng, hay nói cách khác là thời gian qua họ chỉ đưa doanh nghiệp nhỏ kiểu "đang học việc" để "thực tập" tại Việt Nam. Vì vậy, hầu hết chất lượng các dự án đều rất tệ.

Không chỉ đường sắt Cát Linh - Hà Đông, 12 đại dự án thua lỗ nghìn tỷ đồng mà ngay cả các dự án nhiệt điện than, có biết bao vấn đề, trạm biến thế vừa hết bảo hành thì hỏng... hay cam kết môi trường dự án thì không có. Dự án Formosa của Đài Loan nhưng công ty Trung Quốc là thầu chính đã bỏ qua yếu tố môi trường, gây phương hại cả một vùng biển quốc gia.

Nhà đầu tư Trung Quốc có lịch sử luôn không có thiện chí làm các dự án chất lượng ở Việt Nam, không có dự án mang thương hiệu mà họ chỉ nghĩ lợi ích riêng. Chuyện làm ăn không thể biện minh bằng những lời nói hoa mỹ mà phải thực tế, sòng phẳng.

Trung Quốc làm khó, dự án 12 nghìn tỷ đồng không quyết toán được

Sốt sắng lo chất lượng nhà đầu tư và “bẫy nợ” Trung Quốc tại cao tốc Bắc-Nam - 3

Nhà máy đạm Ninh Bình vốn đầu tư 12 nghìn tỷ, từng phải nằm đắp chiếu, mới hoạt động trở lại. Ảnh: Lương Bằng/VNN

Bộ Tài chính vừa có văn bản trả lời Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) liên quan đến vướng mắc quyết toán dự án đạm Ninh Bình (vốn 12 nghìn tỷ đồng) do nhà thầu Trung Quốc làm tổng thầu.

Theo báo cáo của Vinachem, với tư cách tổng thầu EPC nhà máy đạm Ninh Bình, Tổng công ty Thiết kế và thầu khoán Hoàn Cầu (Trung Quốc) đã không phối hợp với Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) giải quyết các tồn tại của dự án như thanh toán chi phí than cho việc chạy thử vượt hợp đồng, chi phí chạy thử nhà máy lần 2.

Báo cáo nêu rõ: Nhà thầu Trung Quốc này cũng không thực hiện nghĩa vụ nộp phạt chậm tiến độ thực hiện hợp đồng (16 tháng), không hoàn thiện hồ sơ máy móc, thiết bị, vật tư nhập khẩu theo hợp đồng EPC, không bàn giao hồ sơ hoàn công và hồ sơ gốc CO, CQ để lập quyết toán A-B.

Trước tình hình đó, Vinachem đã đề xuất giải pháp thuê kiểm toán độc lập thực hiện kiểm toán, xác định giá trị đề nghị quyết toán, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt và ghi rõ nội dung nhà thầu không hợp tác để quyết toán dự án. 

Làm đường cao tốc Bắc - Nam: Thiếu vốn cũng không thể hy sinh thành bẫy nợ

Chia sẻ với phóng viên Dân Trí xung quanh chủ đề 50% hồ sơ ứng tuyển của nhà đầu tư Trung Quốc tham gia vòng sơ tuyển của 8 dự án đầu tư đường cao tốc Bắc Nam, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đinh Trọng Thịnh bày tỏ lo ngại đây là chiến lược một vành đai, một con đường của Trung Quốc; đồng thời chúng ta không thể chấp nhận hy sinh, đánh đổi để lấy về bẫy nợ.

Ông Thịnh nói rằng, chúng ta thiếu vốn và cần vốn nhưng không phải hy sinh để trở thành gánh nặng, bẫy nợ như một số quốc gia châu Phi đang gặp phải khi Trung Quốc đầu tư. Không có lý gì thấy họ như vậy rồi, có bài học như vậy mà chúng ta còn sa vào.

Các dự án đầu tư, chúng ta có những bài học nhãn tiền rồi, không có lý gì để chúng ta chấp nhận tiếp các nhà đầu tư kém để nó thành gánh nặng từ Trung Quốc. Thiếu vốn, chúng ta cũng không nên chấp nhận nhà đầu tư Trung Quốc yếu kém.

Mỗi năm, người Singapore làm ra 3,5 tỷ đồng, người Việt chỉ 256 triệu đồng

Sốt sắng lo chất lượng nhà đầu tư và “bẫy nợ” Trung Quốc tại cao tốc Bắc-Nam - 4

Năng suất tạo ra của cải của lao động Việt Nam vẫn thấp hơn trung bình của nhiều nước trong khu vực.

Báo cáo mới nhất về năng suất lao động Việt Nam so sánh tương quan với năng suất lao động của các nước trong khu vực vừa được Tổng cục Thống kê công bố.

Cụ thể, năm 2018, năng suất lao động theo sức mua tương đương của người Singapore đạt hơn 152.400 USD (3,5 tỷ đồng/người/năm), người Malaysia đạt hơn 58.670 USD (1,3 tỷ đồng); người Thái Lan là hơn 30.100 USD (698 triệu đồng); người Indonesia là hơn 24.800 USD (571 triệu đồng) và người Philippines là hơn 19.900 USD (458 triệu đồng). Trong khi đó, năng suất lao động của người Việt là 102 triệu đồng (năm 2018), quy đổi ra sức mua tương đương là hơn 11.142 USD/người/năm.

Năng suất lao động của lao động Việt Nam hiện chỉ bằng 7,3% mức năng suất của Singapore; 19% của Malaysia; 37% của Thái Lan; gần 45% của Indonesia và bằng 56% của Philipines.

Mai Chi (tổng hợp)

Sốt sắng lo chất lượng nhà đầu tư và “bẫy nợ” Trung Quốc tại cao tốc Bắc-Nam - 5
MỚI NHẤT
Giá vàng sụt giảm sau tuần tăng gần 2 triệu đồng/lượng
Giá vàng sụt giảm sau tuần tăng gần 2 triệu đồng/lượng

(Dân trí) - Dù giá vàng giao ngay tại châu Á phiên sáng nay có biên độ tăng nhẹ nhưng giá vàng trong nước lại giảm mạnh từ 70.000 đồng/lượng - 220.000 đồng/lượng, sau một tuần tăng gần 2 triệu đồng/lượng.

Thứ hai, 12/08/2019 - 08:12

Huawei giới thiệu sản phẩm đầu tiên chạy Harmony OS: Một chiếc TV!
Huawei giới thiệu sản phẩm đầu tiên chạy Harmony OS: Một chiếc TV!

(Dân trí) - Huawei vừa công bố các thiết bị đầu tiên được hỗ trợ HarmonyOS - hệ điều hành thay thế Android do hãng tự phát triển, đó là một cặp smartTV sẽ được bán tại Trung Quốc trong tuần này.

Thứ hai, 12/08/2019 - 07:36

Vietbank từng bước số hóa sản phẩm ngân hàng truyền thống
Vietbank từng bước số hóa sản phẩm ngân hàng truyền thống

(Dân trí) - Việt Nam là thị trường tăng trưởng nhanh nhất về thanh toán di động trong năm 2018 với tỷ lệ người tiêu dùng thanh toán bằng di động ở Việt Nam đã tăng từ 37% lên 61% của năm 2018.

Thứ hai, 12/08/2019 - 07:00

Tuyệt phẩm duối cổ “Gia đình sum vầy” cao 4m, giá hơn 10 tỷ đồng
Tuyệt phẩm duối cổ “Gia đình sum vầy” cao 4m, giá hơn 10 tỷ đồng

Sau nhiều năm tạo tác, cây duối có tuổi đời hàng trăm năm đã hoàn thiện, được chào bán với giá “khủng” tại các cuộc triển lãm Sinh vật cảnh trong nước.

Thứ hai, 12/08/2019 - 06:17

Nguy cơ chiến tranh tiền tệ: Điều gì sẽ xảy ra với Việt Nam?
Nguy cơ chiến tranh tiền tệ: Điều gì sẽ xảy ra với Việt Nam?

(Dân trí) - Với một loạt diễn biến mới của cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung như Mỹ tuyên bố áp thuế lên 300 tỷ USD hàng hoá từ Trung Quốc, Nhân dân tệ giảm giá… Dân trí đã có cuộc trao đổi với ông Quách Mạnh Hào, chuyên gia tài chính (Đại học Lincoln - Anh) để làm rõ hơn về khả năng xảy ra một cuộc chiến tiền tệ cũng như tác động của nó đến Việt Nam nếu xảy ra…

Thứ hai, 12/08/2019 - 06:17

Giấc mộng siêu cường kinh tế của Trung Quốc đang dần tan vỡ
Giấc mộng siêu cường kinh tế của Trung Quốc đang dần tan vỡ

(Dân trí) - Từ trước cuộc chiến thương mại, ông Tập Cận Bình đã lên kế hoạch biến Trung Quốc trở thành một trong những nền kinh tế tiên tiến nhất thế giới vào năm 2050 và thương chiến Mỹ - Trung đang làm cho giấc mộng Trung Hoa trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.

Thứ hai, 12/08/2019 - 06:01

Dân TPHCM “đổ xô” mua cá tầm 100.000 đồng/kg ủng hộ người nuôi cá vùng lũ
Dân TPHCM “đổ xô” mua cá tầm 100.000 đồng/kg ủng hộ người nuôi cá vùng lũ

(Dân trí) - Mỗi ký cá tầm “ngộp”, ướp nước đá được bán với giá 100.000 đồng/kg trên vỉa hè ở TPHCM. Nhiều người dân thành phố đã tranh thủ ủng hộ các trang trại nuôi cá.

Thứ hai, 12/08/2019 - 06:00

Sóc Trăng: Tăng giá nước sạch để chống lỗ?
Sóc Trăng: Tăng giá nước sạch để chống lỗ?

(Dân trí) - Chủ tịch UBND tỉnh Sóc Trăng vừa có quyết định về việc phê duyệt phương án giá nước sạch và ban hành biểu giá nước sạch của Công ty cổ phần cấp nước Sóc Trăng. Xung quanh việc tăng giá này cũng có những ý kiến trái ngược.

Chủ nhật, 11/08/2019 - 11:04

Doanh nghiệp “lách” 1,3 tỷ đồng tiền thuế bị xử phạt 258 triệu đồng
Doanh nghiệp “lách” 1,3 tỷ đồng tiền thuế bị xử phạt 258 triệu đồng

(Dân trí) - Công ty Trần Linh khai sai mã số hàng hóa dẫn đến việc thiếu hụt hơn 1,3 tỷ đồng tiền thuế. Hành vi này đã bị lực lượng hải quan phát hiện và xử phạt 258 triệu đồng.

Chủ nhật, 11/08/2019 - 08:39

Ô tô bán chạy nhất Việt Nam tháng 7: Loạt xe giá rẻ 300 triệu không thấy mặt đâu
Ô tô bán chạy nhất Việt Nam tháng 7: Loạt xe giá rẻ 300 triệu không thấy mặt đâu

Trong danh sách những chiếc ô tô bán chạy nhất tháng 7/2019, những cái tên giá rẻ chỉ ở mốc 300 triệu đồng hoàn toàn không thấy có mặt.

Chủ nhật, 11/08/2019 - 04:27

Độc chiêu giới buôn xe cũ né “tháng cô hồn” để chiều lòng khách Việt
Độc chiêu giới buôn xe cũ né “tháng cô hồn” để chiều lòng khách Việt

(Dân trí) - Hạ giá chục triệu đồng, tặng gói dịch vụ, bảo hiểm hay cho khách "thuê mua" xe... đang là những chiêu bán hàng được khá nhiều đại lý kinh doanh xe cũ áp dụng trong "tháng cô hồn”. Và không ít chủ đại lý đã thành công khi doanh số bán xe được giữ vững.

Chủ nhật, 11/08/2019 - 02:00

Gia tộc giàu có nhất thế giới kiếm được 4 triệu đô la Mỹ mỗi giờ
Gia tộc giàu có nhất thế giới kiếm được 4 triệu đô la Mỹ mỗi giờ

(Dân trí) - Có những con số rất đáng kinh ngạc: 70.000 đô la mỗi phút, 4 triệu đô la mỗi giờ, 100 triệu đô la mỗi ngày. Đó là số tiền mà dòng họ Waltons, gia tộc đứng đằng sau tập đoàn bán lẻ hàng đầu thế giới Walmart kiếm được.

Chủ nhật, 11/08/2019 - 01:31

ĐÁNG QUAN TÂM
Thịt gà Mỹ siêu rẻ nhập về Việt Nam chỉ dưới 18.000 đồng/kg
Thịt gà Mỹ siêu rẻ nhập về Việt Nam chỉ dưới 18.000 đồng/kg

(Dân trí) - Theo dữ liệu mà Tổng cục Hải quan cung cấp, hết 6 tháng, Việt Nam nhập khẩu hơn 62.300 tấn thịt gà các loại, giá trị nhập khẩu đạt hơn 48,6 triệu USD, tính ra mỗi kg thịt gà nhập Mỹ có giá siêu rẻ chỉ dưới 18.000 đồng.

Chủ nhật, 11/08/2019 - 11:00

Nhà giàu “nứt đố đổ vách”, con trai nữ tỷ phú USD vẫn khởi nghiệp
Nhà giàu “nứt đố đổ vách”, con trai nữ tỷ phú USD vẫn khởi nghiệp

(Dân trí) - Tuần qua, thông tin về một startup công nghệ vừa phát triển giải pháp kết nối di chuyển bằng đường bộ và đường hàng không trên toàn khu vực Đông Nam Á đã gây nhiều sự chú ý. Điều đáng nói, giám đốc công ty này lại là một thiếu gia, con trai của nữ tỷ phú USD doanh nhân người Việt.

Chủ nhật, 11/08/2019 - 10:00

Siêu du thuyền 10 triệu bảng Anh đi vòng quanh thế giới, sở hữu tàu ngầm và máy bay riêng
Siêu du thuyền 10 triệu bảng Anh đi vòng quanh thế giới, sở hữu tàu ngầm và máy bay riêng

(Dân trí) - Với tốc độ tối đa 16,5 hải lý/giờ, siêu du thuyền “Esquel” có thể đi từ Bắc Cực đến Nam Cực và đưa những người tham quan tới những địa điểm khắc nghiệt nhất thế giới.

Chủ nhật, 11/08/2019 - 09:09

Nút đóng thang máy chỉ để làm... cảnh, cú lừa cả triệu người
Nút đóng thang máy chỉ để làm... cảnh, cú lừa cả triệu người

Ai cũng nghĩ ấn nút đóng cửa thang máy thì cửa sẽ đóng lại nhanh hơn. Thế nhưng, nhiều người sẽ bất ngờ khi biết hành động này không mang lại tác dụng gì bởi hầu hết nút đóng thang máy chỉ được thiết kế với mục đích cho có.

Chủ nhật, 11/08/2019 - 07:52

85.000 đồng/kg cherry tại Mỹ, hàng rẻ ồ ạt về Việt Nam
85.000 đồng/kg cherry tại Mỹ, hàng rẻ ồ ạt về Việt Nam

(Dân trí) - Tuần qua, thông tin thị trường đáng chú ý là về nhóm hàng nông sản Mỹ. Các mặt hàng này đang có giá nhập về khá rẻ, dẫn đến giá bán thậm chí còn giảm tới 1 nửa so với năm ngoái.

Chủ nhật, 11/08/2019 - 06:30

Hé lộ "tay to" mua lại chuỗi 18 siêu thị Auchan, sớm xoá sổ thương hiệu
Hé lộ "tay to" mua lại chuỗi 18 siêu thị Auchan, sớm xoá sổ thương hiệu

(Dân trí) - Thương vụ mua lại chuỗi 18 siêu thị Auchan được đánh giá là thương vụ chuyển nhượng thương hiệu khá khác biệt trên thị trường.

Chủ nhật, 11/08/2019 - 06:25

Vì sao tiền Việt Nam vẫn tăng giá bất chấp USD “vọt” mạnh?
Vì sao tiền Việt Nam vẫn tăng giá bất chấp USD “vọt” mạnh?

(Dân trí) - Dù USD tăng giá khá mạnh trên thị trường quốc tế nhưng VND là một trong số ít các đồng tiền tăng giá trong tháng 7 vừa qua.

Chủ nhật, 11/08/2019 - 06:15

Trung Quốc phá giá Nhân dân tệ, hậu quả đầu tiên dồn xuống Việt Nam
Trung Quốc phá giá Nhân dân tệ, hậu quả đầu tiên dồn xuống Việt Nam

Trung Quốc phá giá đồng Nhân dân tệ, các mặt hàng nông lâm thủy sản xuất khẩu của Việt Nam được nhận định sẽ khó cạnh tranh, trong khi rau củ quả giá rẻ Trung Quốc sẽ tràn vào cạnh tranh với hàng nội của nước ta.

Chủ nhật, 11/08/2019 - 12:40

Đám cưới xa hoa bậc nhất ở Singapore với bữa tối hơn 1 tỷ và chiếc nhẫn cưới gần 3 tỷ đồng
Đám cưới xa hoa bậc nhất ở Singapore với bữa tối hơn 1 tỷ và chiếc nhẫn cưới gần 3 tỷ đồng

(Dân trí) - Kiến trúc sư Rudy và cô dâu Gloria, tại Singapore, đã không tiếc tiền cho ngày cưới của họ với kế hoạch đám cưới tại khách sạn năm sao nổi tiếng nhất Singapore. Đám cưới của họ còn được chiếu trên truyền hình Singapore lúc 9 giờ tối chủ nhật.

Thứ bảy, 10/08/2019 - 07:08

Xót xa hàng trăm tấn cá tầm trôi theo dòng nước lũ
Xót xa hàng trăm tấn cá tầm trôi theo dòng nước lũ

(Dân trí) - Trận lũ kinh hoàng đã xảy ra trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng khiến nhiều địa phương bị thiệt hại nặng nề  Trong đó,  có trại cá nước lạnh được cho là lớn nhất Tây Nguyên bị lũ gây vỡ bờ, hàng trăm tấn cá tầm trôi ra ngoài.

Thứ bảy, 10/08/2019 - 04:55

Đâu là nghịch lý lớn nhất của sự giàu có mà hầu hết mọi người không nhận ra?
Đâu là nghịch lý lớn nhất của sự giàu có mà hầu hết mọi người không nhận ra?

(Dân trí) - Bài viết dịch từ CNBC của Ramit Sethi, tác giả cuốn sách bán chạy nhất của New York Times, “Tôi sẽ dạy bạn trở nên giàu có” ,người đã là một bậc thầy tài chính cho hàng triệu độc giả ở độ tuổi 20, 30 và 40. Dân trí xin giới thiệu với độc giả.

Thứ bảy, 10/08/2019 - 03:07

Loại hoa quý như vàng, 15 năm mới nở một lần, đại gia mơ cũng khó mua
Loại hoa quý như vàng, 15 năm mới nở một lần, đại gia mơ cũng khó mua

15 năm mới nở một lần, đây là loại hoa không chỉ quý hiếm mà còn có nguy cơ bị tuyệt chủng.

Thứ bảy, 10/08/2019 - 01:44