Người dùng tài khoản ngân hàng biết rõ bất thường vẫn bị lừa, do đâu?

Chia sẻ tại hội thảo “Giao dịch ngân hàng an toàn trên không gian mạng” do Báo Tiền Phong tổ chức sáng 8/3, Luật sư Lê Trung Phát - Giám đốc Hãng luật Lê Trung Phát, Đoàn Luật sư TPHCM - cho biết, công nghệ mang lại nhiều tiện ích cho xã hội, nhưng cũng có “tính hai mặt” khi bị các đối tượng xấu lợi dụng. Cùng đó, nhiều người biết rõ bất thường nhưng vẫn bị hấp dẫn bởi những khoản lợi từ trên trời rơi xuống.

Đại úy Huỳnh Đỗ Tấn Thịnh - Trinh sát Đội Hình sự đặc nhiệm, Phòng PC02, Công an TPHCM - nêu, thời gian gần đây, tình hình tội phạm cướp tài sản, trộm cắp tài sản và lừa đảo chiếm đoạt tài sản có nhiều diễn biến phức tạp. Nhiều đối tượng đã lợi dụng môi trường mạng để thực hiện các hành vi phạm tội với phương thức ngày càng tinh vi, gây thiệt hại lớn về tài sản và ảnh hưởng đến an ninh trật tự xã hội.

4 hình thức lừa đảo phổ biến

Ông Thịnh cũng chỉ ra một số thủ đoạn lừa đảo phổ biến hiện nay. 

Đó là lừa đảo bán các gói du lịch giá rẻ nhằm thu hút người mua, lừa đảo thông qua các cuộc gọi video sử dụng công nghệ Deepfake để giả mạo người quen hoặc người có uy tín, lừa đảo thông báo khóa SIM do chưa chuẩn hóa thông tin thuê bao, hay dụ dỗ người dùng cài đặt các ứng dụng và đường link có nội dung quảng cáo cờ bạc, cá độ hoặc tín dụng đen.

Lợi dụng tâm lý mong muốn kiếm tiền nhanh của nhiều người để thực hiện các chiêu trò lừa đảo đầu tư tài chính hoặc tuyển cộng tác viên làm việc trực tuyến với mức thu nhập hấp dẫn.

Một số đối tượng giả danh cơ quan công an, viện kiểm sát hoặc tòa án để gọi điện đe dọa nạn nhân liên quan đến các vụ án, từ đó yêu cầu chuyển tiền để “phục vụ điều tra”.

Cùng với nhiều hình thức lừa đảo khác như bán hàng kém chất lượng trên các sàn thương mại điện tử, đánh cắp thông tin căn cước công dân để vay tín dụng, giả vờ chuyển nhầm tiền vào tài khoản ngân hàng rồi yêu cầu hoàn trả, cung cấp dịch vụ lấy lại tài khoản mạng xã hội hoặc lợi dụng mối quan hệ tình cảm để dụ dỗ nạn nhân chuyển tiền hoặc đầu tư. Thậm chí đã xuất hiện hình thức “bắt cóc online” nhằm gây hoang mang và buộc gia đình nạn nhân chuyển tiền chuộc.

Người dùng cần làm gì?

Trước thực trạng trên, các chuyên gia nhấn mạnh mỗi cá nhân cần chủ động nâng cao ý thức cảnh giác khi tham gia các hoạt động trên môi trường mạng cũng như trong đời sống hàng ngày.

Ông Thịnh khuyến cáo người dân không nên cung cấp thông tin cá nhân, số căn cước công dân hoặc tài khoản ngân hàng cho những người không quen biết. Đồng thời cần thận trọng khi nhận được các cuộc gọi hoặc tin nhắn yêu cầu chuyển tiền, đặc biệt là những trường hợp tự xưng là cơ quan chức năng.

Ở góc độ người trong ngành tài chính, bà Phạm Châu Loan - Phó trưởng Phòng Phát triển Kênh số và Đối tác, Vietcombank - khuyến nghị người dùng khi sử dụng dịch vụ ngân hàng số như không tiết lộ thông tin cá nhân, không lưu thông tin đăng nhập trên thiết bị lạ, thường xuyên thay đổi mật khẩu và cập nhật phiên bản mới nhất của ứng dụng ngân hàng.

“Người dùng cũng cần cẩn trọng khi nhận các yêu cầu chuyển tiền, bởi trong thời đại công nghệ hiện nay, các hình thức giả mạo bằng công nghệ Deepfake, tin nhắn, hình ảnh hay video ngày càng phổ biến và khó nhận biết”, bà nói.

Về phía ngân hàng, nhiều quy định mới được đưa ra theo hướng tập trung tăng cường xác thực danh tính và bảo mật trong giao dịch, như yêu cầu xác thực sinh trắc học đối với giao dịch giá trị lớn, cập nhật thông tin tài khoản theo cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hay chuyển đổi hoàn toàn sang thẻ chip để tăng cường an toàn.

Đồng thời, các ngân hàng cũng phối hợp với cơ quan chức năng xây dựng cơ sở dữ liệu cảnh báo tài khoản nghi ngờ gian lận nhằm ngăn chặn rủi ro ngay từ sớm.