Nghịch lý: Doanh nghiệp khai khoáng tăng nhanh, thu ngân sách lại sụt giảm

Dân trí Nhóm chuyên gia dẫn báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường cho thấy, số doanh nghiệp được cấp phép khai khoáng tăng nhanh, số đơn vị vi phạm cũng tăng song thu ngân sách lại sụt giảm trong những năm qua.
>>Bộ Tài chính kiến nghị cấm hoàn toàn xuất khẩu khoáng sản thô
>>80% quặng và khoáng sản được bán sang Trung Quốc với giá "siêu rẻ"

Nghịch lý: Doanh nghiệp khai khoáng tăng nhanh, thu ngân sách lại sụt giảm - Ảnh 1.

Thu ngân sách từ khai thác khoáng sản không tương xứng với mức độ các doanh nghiệp làm thiệt hại nguồn tài nguyên.

Một bài viết thực hiện bởi PGS.TS. Lê Huy Trọng (Kiểm toán trưởng, Kiểm toán nhà nước Chuyên ngành V) và ThS. Lại Phương Thảo (Học viện Nông nghiệp Việt Nam) chỉ ra rằng, trong 3 thập kỷ gần đây, các ngành công nghiệp khai thác của Việt Nam đã phát triển nhanh chóng và đóng góp đáng kể vào ngân sách nhà nước.

Tuy nhiên, khoáng sản với bản chất vốn có của nó là tài nguyên có giá trị kinh tế cao, không tái tạo hoặc tái tạo trong một khoảng thời gian rất dài nên khai thác tài nguyên khoáng sản không hợp lý sẽ mất đi cơ hội sử dụng các loại tài nguyên khác như rừng, đất, nước, thuỷ sản... và tác động tiêu cực đến môi trường, xã hội, gây ra sự biến động thị trường giá cả các loại khoáng sản, tạo ra sự bất bình đẳng giữa các doanh nghiệp, nguy cơ tham ô, tham nhũng.

"Điều này đặt ra những thách thức không nhỏ trong quản lý nhà nước về khoáng sản nói chung và khai thác khoáng sản nói riêng như sự buông lỏng quản lý hay sự bất lực của các cấp chính quyền địa phương trong quản lý khoáng sản. Hay sự thất thu ngân sách Nhà nước trong khai thác khoáng sản; và những bất cập trong các quy định chính sách quản lý khoáng sản", bài viết nêu.

Theo nhóm chuyên gia, công tác quản lý khai thác khoáng sản tại các địa phương đã bộc lộ nhiều hạn chế trong quản lý các mỏ khoáng sản chưa được cấp phép khai khác, và cả những mỏ đã được cấp phép khai thác; gây lãng phí, thất thoát tài nguyên và dẫn đến nhiều hệ lụy về môi trường.

Dẫn chứng được nhắc đến là vấn đề khai thác cát trái phép đã và đang diễn ra từ Bắc vào Nam gây sạt lở nghiêm trọng ở nhiều địa phương trên cả nước. Có những bãi khai thác cát, sạn trái phép chỉ cách UBND xã chưa đầy 500m và những chuyến xe chở cát, sạn từ bãi này đều phải chạy ngang qua trụ sở Ủy ban nhân dân xã mới có thể vận chuyển ra khỏi xã và các hộ dân ở gần khu vực khai thác trái phép đã nhiều lần ý kiến lên xã, thậm chí chặn đường không cho xe đưa cát đi tiêu thụ, nhưng chính quyền địa phương vẫn “làm ngơ”.

Hay trường hợp các mỏ khoáng sản đã hết thời gian khai thác, chưa làm thủ tục gia hạn nhưng vẫn bị khai thác trái phép. Chính quyền địa phương biết việc này nhưng do áp lực về chỉ tiêu ngân sách huyện giao mà xã đã đồng ý cho đơn vị khai thác trước, hoàn thiện thủ tục sau.

"Việc quản lý các mỏ khoáng sản đã được cấp phép cũng đang tồn tại nhiều vấn đề như: Khai thác ngoài diện tích được cấp phép, khai thác với độ sâu vượt quá mức cho phép, khai thác chưa tuân thủ theo thiết kế và yêu cầu kỹ thuật, an toàn khai thác mỏ... Điều này là do công tác quản lý và quy hoạch khoáng sản chưa được coi trọng đúng mức", bài viết nêu.

Nhóm chuyên gia cũng dẫn báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường cho thấy, số doanh nghiệp được cấp phép khai khoáng tăng nhanh, số đơn vị vi phạm cũng tăng và thu ngân sách lại sụt giảm trong những năm qua. Cụ thể, tính đến hết tháng 12/2017, cả nước có 2.889 tổ chức, cá nhân đang thăm dò, khai thác khoáng sản theo 4.214 giấy phép do các cơ quan Trung ương và UBND các tỉnh thành cấp phép, trong đó có 579 tổ chức cá nhân tạm dừng triển khai dự án. Và số liệu thống kê cũng cho thấy, năm 2017, tổng thu ngân sách từ thuế tài nguyên của các địa phương đạt 8.723 tỷ đồng, giảm khoảng 2.600 tỷ đồng so với năm 2016.

"Các con số này cho thấy thu ngân sách từ khai thác khoáng sản hiện nay không tương xứng với mức độ các doanh nghiệp khai thác, làm thiệt hại nguồn tài nguyên", chuyên gia nhận định.

Để khắc phục tình trạng này, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành quy định phương pháp xác định chi phí đánh giá tiềm năng khoáng sản, chi phí thăm dò khoáng sản phải hoàn trả, phương thức hoàn trả; quy định chế độ thu, quản lý, sử dụng chi phí đánh giá tiềm năng khoáng sản, thăm dò khoáng sản do Nhà nước đã đầu tư trong Nghị định số 158/2016/NĐ-CP ngày 29/11/2016.

Dù vậy, theo đánh giá của Viện Quản trị tài nguyên (NRGI) năm 2017, mức độ minh bạch trong ngành công nghiệp khai khoáng của Việt Nam chỉ đứng thứ 45/89 quốc gia tham gia đánh giá về hệ thống thu thuế, quản lý nguồn thu, ngân sách quốc gia, tiếng nói, mức độ minh bạch, công khai và trách nhiệm giải trình trong quản lý tài nguyên (Mạnh Đức, 2018).

Nhóm chuyên gia do PGS.TS. Lê Huy Trọng đồng thực hiện cho rằng, trên thực tế, vẫn còn khoảng cách lớn giữa những chủ trương, quy định và thực tiễn thi hành. Cụ thể, nội dung cấp phép hoạt động khoáng sản thì do Bộ Tài nguyên và Môi trường quản lý nhưng giám sát các hoạt động khoáng sản lại do Bộ Công Thương thực hiện.

Hơn nữa, hiện nay các các doanh nghiệp nhà nước được ưu đãi, độc quyền trong khai thác khoáng sản, làm cản trở tiến trình minh bạch hóa trong hoạt động khoáng sản, tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các đơn vị trong và ngoài quốc doanh.

"Thực tế công tác quản lý nhà nước về khoáng sản còn nhiều bất cập là do các chính sách đã có nhưng chưa thực sự phù hợp và hỗ trợ cho công tác quản lý; năng lực giám sát còn hạn chế; thiếu sự liên kết, chia sẻ giữa các cơ quan quản lý có liên quan do các nguồn thông tin trong ngành khai khoáng luôn trong tình trạng “bảo mật”, kể cả những thông tin cơ bản về dự án khai thác khoáng sản", nhóm chuyên gia cho hay.

Phương Dung

Nghịch lý: Doanh nghiệp khai khoáng tăng nhanh, thu ngân sách lại sụt giảm - Ảnh 2.
MỚI NHẤT
"Doanh nghiệp Việt lao đầu làm, cứ vì tự hào dân tộc chưa chắc thông minh”
"Doanh nghiệp Việt lao đầu làm, cứ vì tự hào dân tộc chưa chắc thông minh”

(Dân trí) - Ông Phạm Đình Đoàn - Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Bán lẻ Việt Nam, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Phú Thái cho rằng thương mại Việt Nam đang giằng xé để lấy thị phần. Lúc này các doanh nghiệp lao đầu vào làm, cứ vì tự hào dân tộc mà làm chưa chắc đã thông minh.

Thứ tư, 19/12/2018 - 06:50

Sốt áo phao "người ngoài hành tinh": Săn lùng suốt ngày đông giá rét
Sốt áo phao "người ngoài hành tinh": Săn lùng suốt ngày đông giá rét

Những ngày này dân Việt đang ráo riết lùng mua chiếc áo phao “người ngoài hành tinh” hay còn gọi là “áo phi hành gia” để mặc mùa đông.

Thứ tư, 19/12/2018 - 06:40

Khách hàng mãn nhãn với căn hộ thực tế Green Pearl 378 Minh Khai
Khách hàng mãn nhãn với căn hộ thực tế Green Pearl 378 Minh Khai

(Dân trí) - Ngay trong ngày khai trương, Green Pearl 378 Minh Khai đã thu hút hàng trăm khách hàng đến tham quan và trải nghiệm. Hầu hết các khách hàng đều rất hài lòng trước thiết kế sang trọng của căn hộ thực tế cũng như chất lượng các hạng mục hoàn thiện mà chủ đầu tư cam kết.

Thứ tư, 19/12/2018 - 06:35

Thêm một phi vụ "hô biến" đất vàng công sản ở TPHCM
Thêm một phi vụ "hô biến" đất vàng công sản ở TPHCM

(Dân trí) - Kết luận thanh tra cho thấy, từ năm 2015, Thủ tướng đã có nhiều chỉ đạo đến khu đất vàng tại Quận 1, TPHCM nhưng không hiểu lý do gì mà đơn vị thực hiện dự án lại làm trái. Vụ việc khiến hàng chục hộ dân bức xúc vì cho rằng chủ đầu tư đưa ra mức giá đền bù quá… “bèo”.

Thứ tư, 19/12/2018 - 06:30

Công ty chơi lớn, thưởng nhân viên gần 100 tỷ đồng dịp Giáng sinh
Công ty chơi lớn, thưởng nhân viên gần 100 tỷ đồng dịp Giáng sinh

(Dân trí) - Một doanh nghiệp đã trao 4 triệu USD (gần 100 tỷ đồng) tiền thưởng Giáng sinh cho toàn bộ nhân viên của họ.

Thứ tư, 19/12/2018 - 06:16

Chờ quyết sách từ nửa vòng trái đất, loạt nữ tỷ phú Việt mất “núi tiền”
Chờ quyết sách từ nửa vòng trái đất, loạt nữ tỷ phú Việt mất “núi tiền”

(Dân trí) - Trong khi giới đầu tư hồi hộp chờ quyết định tăng lãi suất tại Mỹ thì thị trường chứng khoán Việt Nam đã có chuỗi giao dịch bất lợi, hàng trăm mã cổ phiếu chìm trong sắc đỏ. Tài sản những nữ đại gia hàng đầu nhanh chóng “bốc hơi” hàng chục đến hàng trăm tỷ đồng.

Thứ tư, 19/12/2018 - 05:30

Tràng Tiền Plaza tung Chương trình Bốc thăm trúng thưởng đón lộc đầu năm lên tới hơn 1,4 tỷ đồng
Tràng Tiền Plaza tung Chương trình Bốc thăm trúng thưởng đón lộc đầu năm lên tới hơn 1,4 tỷ đồng

(Dân trí) - Luôn mang đến cho khách hàng những Sự kiện, ưu đãi mua sắm có giá trị, Tràng Tiền Plaza tiếp tục tung ra Chương trình “Tưng bừng mua sắm, Đón lộc đầu năm” với Giải đặc biệt là Chiếc ô tô Ford Eco Sport trị giá hơn 660 triệu đồng (Chương trình diễn ra từ 15/12/2018 – 10/03/2019)

Thứ tư, 19/12/2018 - 05:20

Thêm "món ngon" để lựa chọn tại một dự án ở Mũi Né Phan Thiết
Thêm "món ngon" để lựa chọn tại một dự án ở Mũi Né Phan Thiết

(Dân trí) - Số lượng resort hiện hữu ở Phan Thiết hiện không có nhiều như các thị trường khác và các dự án quy mô lớn hay 5 sao hầu như không có. Chính vì thế, các dự án đẳng cấp xuất hiện ở đây sẽ được hấp thụ nhanh chóng và được đánh giá là rất phù hợp với nhu cầu du lịch nghỉ dưỡng và đầu tư sinh lợi lâu dài.

Thứ tư, 19/12/2018 - 05:15

Nha Trang: Thịt heo bất ngờ khan hiếm, đội giá vì chủ lò dừng mổ hàng loạt
Nha Trang: Thịt heo bất ngờ khan hiếm, đội giá vì chủ lò dừng mổ hàng loạt

(Dân trí) - Hàng chục tiểu thương tại các chợ ở Nha Trang (Khánh Hòa) lâm cảnh khốn đốn vì ít nhất 20 lò mổ heo “đóng băng”, dừng mổ, không cung cấp thịt heo ra thị trường.

Thứ tư, 19/12/2018 - 05:00

Thủ tướng: Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam cần có chiến lược như HLV Park Hang Seo
Thủ tướng: Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam cần có chiến lược như HLV Park Hang Seo

(Dân trí) - "Phải đưa tinh thần thể thao như thành công của đội tuyển Việt Nam vào kinh tế... Cần tinh thần làm việc có tầm chiến lược như HLV Park Hang Seo đưa đội tuyển Việt Nam giành ngôi vô địch AFF Suzuki cup 2018 để ngành Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam vươn lên và thành công".

Thứ tư, 19/12/2018 - 12:27

Đi ô tô, xe máy bị thu thêm phí phát thải: "Vẫn là câu chuyện đi tìm nguồn thu"
Đi ô tô, xe máy bị thu thêm phí phát thải: "Vẫn là câu chuyện đi tìm nguồn thu"

(Dân trí) - Theo TS Vũ Đình Ánh, dù thu năm nay chắc chắn vượt dự toán, nhưng nhiều địa phương không thực hiện nổi con số dự toán tăng 10-15% sau mỗi năm. Điều này dẫn tới phát sinh những khoản thu mới không hợp lý.

Thứ tư, 19/12/2018 - 12:00

Chính thức chấm dứt hoàn toàn thương vụ MobiFone mua 95% cổ phần AVG
Chính thức chấm dứt hoàn toàn thương vụ MobiFone mua 95% cổ phần AVG

(Dân trí) - MobiFone và AVG đã ký thỏa thuận hủy bỏ, chấm dứt và thanh lý giao dịch mua bán 95% cổ phần của MobiFone tại AVG và MobiFone đã thu lại hơn 8.775 tỷ đồng.

Thứ ba, 18/12/2018 - 08:04

ĐÁNG QUAN TÂM
"Lâu đài", nhà hàng của Khaisilk sang tay: “Choáng” với tiềm lực “khủng” của chủ mới
"Lâu đài", nhà hàng của Khaisilk sang tay: “Choáng” với tiềm lực “khủng” của chủ mới

(Dân trí) - Chủ mới của lâu đài Tajmasago và nhà hàng Cham Charm là một doanh nghiệp mới thành lập. Thế nhưng, chủ sở hữu của doanh nghiệp này lại là “ông lớn” trong ngành bất động sản, giải trí, ẩm thực.

Thứ ba, 18/12/2018 - 05:30

Đà Nẵng: Mưa lớn kéo dài, giá rau xanh tăng chóng mặt
Đà Nẵng: Mưa lớn kéo dài, giá rau xanh tăng chóng mặt

(Dân trí) - Những ngày qua, trên địa bàn TP Đà Nẵng và các tỉnh lân cận có mưa lớn kéo dài, đặc biệt là trận mưa lịch sử xảy ra trong 2 ngày 9 và 10/12 khiến nhiều diện tích rau màu bị hư hại. Cũng vì thế, tại các chợ truyền thống, giá rau xanh trở thành mặt hàng đắt đỏ.

Thứ ba, 18/12/2018 - 05:00

Ưu đãi giảm 100.000 đồng khi thanh toán vé tàu tết bằng QR Pay trên ứng dụng Agribank E-Mobile Banking
Ưu đãi giảm 100.000 đồng khi thanh toán vé tàu tết bằng QR Pay trên ứng dụng Agribank E-Mobile Banking

(Dân trí) - Từ nay đến 31/12/2018, Agribank phối hợp cùng Vnpay triển khai chương trình ưu đãi Giảm 100,000VND trên mỗi đơn hàng cho khách hàng mua vé tàu tại website https://dsvn.vn và lựa chọn thanh toán bằng tính năng QR Pay trên ứng dụng Agribank E-Mobile Banking.

Thứ ba, 18/12/2018 - 04:00

Casino – “con át” chủ bài của các khu nghỉ dưỡng hàng đầu thế giới
Casino – “con át” chủ bài của các khu nghỉ dưỡng hàng đầu thế giới

(Dân trí) - Không khó để nhận thấy rằng, các khu nghỉ dưỡng trên thế giới luôn có được lợi thế cạnh tranh đặc biệt nhờ sự xuất hiện của Casino. Nói cách khác, một mô hình kinh doanh casino đi đúng hướng sẽ đem lại những thành công không hề nhỏ cho các khu nghỉ dưỡng.

Thứ ba, 18/12/2018 - 04:00

Nữ tài xế taxi trúng số 117 tỷ đồng, lập tức đi làm răng, mua nhà, xế sang hưởng thụ
Nữ tài xế taxi trúng số 117 tỷ đồng, lập tức đi làm răng, mua nhà, xế sang hưởng thụ

(Dân trí) - Một nữ tài xế taxi vừa tuyên bố “Tôi yêu cuộc sống hiện tại của mình” khi mua nhà, mua xe sang BMW và chi tới 40.000 bảng Anh (gần 1,2 tỷ đồng) để làm 23 chiếc răng mới sau khi trúng số.

Thứ ba, 18/12/2018 - 03:00

Năng lượng vượt trội đưa thương hiệu việt vươn tầm thế giới
Năng lượng vượt trội đưa thương hiệu việt vươn tầm thế giới

(Dân trí) - Trận chung kết lượt về đêm 15/12/2018 trên sân Mỹ Đình đã đưa đội tuyển Việt Nam đoạt cúp vô địch sau 10 năm chờ đợi. Người hâm mộ cả nước đang được sống trong bầu không khí cuồng nhiệt, hân hoan, hòa cùng đội tuyển vươn lên ngôi đầu khu vực Đông Nam Á.

Thứ ba, 18/12/2018 - 02:55

IRB Holdings lập cú “hattrick” tại lễ trao giải Dot Property Đông Nam Á 2018
IRB Holdings lập cú “hattrick” tại lễ trao giải Dot Property Đông Nam Á 2018

(Dân trí) - Lần đầu vinh danh tại Dot Property, Công ty Cổ Phần Đầu tư IRB (IRB Holdings) lập kỷ lục “hat-trick” với 3 giải thưởng danh giá nhất trong lĩnh vực bất động sản (BĐS) trong khu vực Đông Nam Á.

Thứ ba, 18/12/2018 - 02:50

Cú bán tháo đột ngột, Top giàu nhất Việt Nam mất gần 4.000 tỷ đồng
Cú bán tháo đột ngột, Top giàu nhất Việt Nam mất gần 4.000 tỷ đồng

(Dân trí) - Trong chưa đầy 2 ngày, giá trị tài sản trên sàn chứng khoán của ông Phạm Nhật Vượng đã giảm 2.611 tỷ đồng, tài sản bà Nguyễn Thị Phương Thảo giảm 419 tỷ đồng và tài sản ông Trần Đình Long giảm 908 tỷ đồng. Nguyên nhân do giá cổ phiếu giảm sâu, ảnh hưởng bởi đợt bán tháo đang diễn ra tại Mỹ.

Thứ ba, 18/12/2018 - 02:00

Chọn mái ấm là chọn tương lai cho con trẻ
Chọn mái ấm là chọn tương lai cho con trẻ

(Dân trí) - Những dự án có vị trí trung tâm, gần trường học, bệnh viện và tích hợp hệ thống tiện ích dành cho con trẻ luôn là ưu tiên hàng đầu của các bậc cha mẹ trước khi quyết định mua nhà.

Thứ ba, 18/12/2018 - 01:45

Liên doanh trông vào xe nhập: "Quả trứng vàng" hay "canh bạc" tất tay?
Liên doanh trông vào xe nhập: "Quả trứng vàng" hay "canh bạc" tất tay?

(Dân trí) - Không ít liên doanh xe hơi Việt gần đây dựa chủ yếu vào doanh số từ các dòng xe nhập để khẳng định thị phần, nhưng thực tế sự trồi sụt của xe nhập khiến liên doanh khó khăn. Trong khi đó, sự vươn lên của xe lắp ráp tư nhân đã, đang khiến cuộc chiến trên thị trường xe trở nên gay gắt hơn.

Thứ ba, 18/12/2018 - 01:30

Gặp gỡ đại diện Crystal Lagoons  - Đơn vị đứng sau những tiện ích biển hồ nước mặn "sang chảnh" nhất
Gặp gỡ đại diện Crystal Lagoons - Đơn vị đứng sau những tiện ích biển hồ nước mặn "sang chảnh" nhất

(Dân trí) - Với ý tưởng táo bạo mang biển hồ nước mặn vào trong lòng thành phố, Tập đoàn Vingroup là đơn vị đầu tiên tại Việt Nam dám thực hiện tiện ích vốn chỉ thấy ở những khu nghỉ dưỡng hạng sang trên thế giới trong một đại đô thị tại Việt Nam.

Thứ ba, 18/12/2018 - 01:15

Bất thường một chỉ đạo của tỉnh Khánh Hòa: Dự án BĐS Du lịch không được chuyển nhượng?
Bất thường một chỉ đạo của tỉnh Khánh Hòa: Dự án BĐS Du lịch không được chuyển nhượng?

(Dân trí) - Theo tin của Dân trí mới nhận được, UBND tỉnh Khánh Hòa mới có một công văn chỉ đạo các dự án du lịch trên địa bàn tỉnh không được chuyển nhượng và thay đổi cổ đông. Văn bản này ngay lập tức nhận được phản ứng từ các chuyên gia kinh tế và pháp luật.

Thứ ba, 18/12/2018 - 01:00