Lương CEO và rác thải: Đòn bẩy ESG bị doanh nghiệp Việt bỏ quên

Thứ bảy, 20/12/2025 - 08:57

(Dân trí) - Trong cuộc chiến chống khủng hoảng rác thải, một nghiên cứu chỉ ra vũ khí bất ngờ, đó là gắn thu nhập lãnh đạo với các chỉ số ESG để biến mục tiêu môi trường thành động lực cá nhân

Được công bố trên tạp chí khoa học uy tín Journal of Environmental Management, nghiên cứu này phân tích dữ liệu từ hơn 17.000 quan sát tại 43 quốc gia trong gần 2 thập kỷ.

Kết quả cho thấy một mối tương quan trực tiếp. Khi mức lương gắn với các tiêu chí Môi trường, Xã hội và Quản trị (ESG) tăng một độ lệch chuẩn, tổng lượng chất thải của doanh nghiệp giảm 1,07%, đồng thời hoạt động tái chế được thúc đẩy rõ rệt.

Tiến sĩ Irfan Haider Shakri, đồng tác giả nghiên cứu, khẳng định: "Khi các lãnh đạo được tưởng thưởng cho tính bền vững, họ sẽ đưa ra những quyết định có lợi cho cả môi trường lẫn hiệu quả kinh doanh".

Lương CEO và rác thải: Đòn bẩy ESG bị doanh nghiệp Việt bỏ quên - 1 — Một nghiên cứu toàn cầu được dẫn dắt bởi giảng viên Đại học RMIT Việt Nam đã chỉ ra lời giải ít được chú ý cho cuộc khủng hoảng rác thải: cách doanh nghiệp trả lương cho các lãnh đạo cấp cao (Ảnh: Freepik)

Thông điệp này đặc biệt quan trọng với Việt Nam, nơi mỗi ngày phát sinh hơn 60.000 tấn rác sinh hoạt nhưng chưa đến 20% được tái chế đúng cách.

Trong bối cảnh các quy định môi trường vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện và việc thực thi còn chưa đồng đều, cơ chế lương thưởng dựa trên ESG có thể lấp đầy khoảng trống quản trị. Điều này giúp "nội hóa" tính bền vững, biến trách nhiệm môi trường từ một nghĩa vụ trừu tượng thành một ưu tiên đo lường được, gắn liền với sự nghiệp và lợi ích tài chính của người đứng đầu.

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, đòn bẩy này phát huy hiệu quả mạnh mẽ nhất ở các ngành nhạy cảm về môi trường như sản xuất, năng lượng, vật liệu - những lĩnh vực cốt lõi của nền kinh tế Việt Nam. Thay vì chỉ xem ESG là một đầu mục cần hoàn thành trong báo cáo thường niên để thu hút nhà đầu tư, việc gắn nó vào thu nhập sẽ tạo ra một động lực nội tại mạnh mẽ để đổi mới.

Tiến sĩ Shakri nhấn mạnh, vấn đề không phải là "trả lương cao hơn, mà là trả lương theo cách khác", gắn tiền thưởng với những cải thiện có thể kiểm chứng được trong việc giảm rác thải và tác động môi trường.

Đối với các nhà hoạch định chính sách, nghiên cứu gợi ý cần khuyến khích doanh nghiệp minh bạch hóa cơ chế lương thưởng ESG và xây dựng các hướng dẫn cụ thể theo ngành. Đối với Hội đồng quản trị, đây là lúc cần nhìn nhận rằng thành tựu về ESG cũng xứng đáng được tưởng thưởng như lợi nhuận tài chính.

Khi tính bền vững thẩm thấu vào văn hóa doanh nghiệp thông qua chính sách nhân sự, Việt Nam mới có thể thực sự biến thách thức rác thải thành cơ hội củng cố vị thế trên bản đồ kinh tế xanh toàn cầu.