Lần đầu gọi tên kinh tế tầm thấp: Cơ hội mới quy mô 10 tỷ USD

Năm rất đặc biệt của nền kinh tế Việt Nam

Phát biểu tại Hội thảo công bố Báo cáo Dòng chảy pháp luật kinh doanh 2025 ngày 2/6, ông Hồ Sĩ Hùng, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), nhận định năm 2025 là một năm rất đặc biệt của nền kinh tế Việt Nam. Theo ông, điểm khác biệt không chỉ nằm ở các chỉ số tăng trưởng mà còn thể hiện ở sự thay đổi mạnh mẽ trong tư duy phát triển và tư duy hoàn thiện thể chế.

"Những quyết sách này đã tạo dựng niềm tin kinh doanh rất lớn, niềm tin rằng thể chế đang thực sự chuyển động cùng nhịp với sự phát triển", ông Hùng nhấn mạnh.

Theo ông Hồ Sĩ Hùng, những kết quả đạt được trong năm 2025 cho thấy thể chế đang ngày càng khẳng định vai trò là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế. Việc từng bước tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh đã tạo thêm dư địa cho nền kinh tế phát triển nhanh hơn, bền vững hơn trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, việc bảo đảm sự tham gia thực chất của cộng đồng doanh nghiệp trong quá trình xây dựng và hoàn thiện chính sách cũng là yếu tố then chốt nhằm nâng cao hiệu quả thực thi và tạo sự đồng thuận trong xã hội.

Một trong những điểm nổi bật nhất được ghi nhận trong Báo cáo là sự xuất hiện của “bộ tứ nghị quyết chiến lược” gồm Nghị quyết số 57 về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, Nghị quyết số 59 về hội nhập quốc tế, Nghị quyết số 66 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật và Nghị quyết số 68 về phát triển kinh tế tư nhân.

Theo đánh giá của VCCI, đây là 4 trụ cột quan trọng mở ra một giai đoạn phát triển mới, trong đó thể chế không chỉ thực hiện chức năng quản lý mà ngày càng đóng vai trò kiến tạo, khơi thông nguồn lực cho tăng trưởng.

Đáng chú ý, báo cáo này cũng là lần đầu tiên đề cập đến khái niệm “kinh tế tầm thấp”. Theo VCCI, cùng với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số, logistics thông minh, thiết bị bay không người lái và các mô hình kinh doanh dựa trên công nghệ, không gian kinh tế ở tầm thấp đang mở ra những cơ hội tăng trưởng mới cho nhiều ngành nghề. 

Báo cáo nhận định Việt Nam có cơ hội tham gia và khai thác hiệu quả lĩnh vực này nếu sớm xây dựng được khung khổ pháp lý phù hợp, vừa bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước, vừa tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo, thử nghiệm công nghệ và phát triển các mô hình kinh doanh mới. 

"Đây không chỉ là một lĩnh vực công nghệ mới, mà còn là cơ hội để Việt Nam khai phá những biên giới tăng trưởng mới, với tiềm năng có thể đạt quy mô khoảng 10 tỷ USD và tạo ra khoảng 1 triệu việc làm chất lượng cao vào năm 2035", ông Hùng phân tích.

"Muốn nắm bắt cơ hội đó, điều quan trọng nhất vẫn là thể chế. Muốn có đổi mới sáng tạo, phải có không gian thử nghiệm. Muốn có mô hình kinh doanh mới, phải có hành lang pháp lý phù hợp", Chủ tịch VCCI khẳng định.

Ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực từ cộng đồng doanh nghiệp

Theo ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký kiêm Trưởng Ban Pháp chế VCCI, dấu ấn nổi bật nhất trong thời gian qua là sự thay đổi mạnh mẽ trong tư duy lập pháp và thực thi chính sách.

Ông cho biết, chỉ trong thời gian ngắn, đặc biệt từ năm 2025 đến nay, hệ thống chính sách đã có những chuyển biến đáng kể, thể hiện rõ định hướng lấy phát triển làm ưu tiên, tập trung tháo gỡ rào cản và tạo môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư, kinh doanh.

Một xu hướng đáng chú ý là các đạo luật ngày càng được xây dựng theo hướng quy định những nguyên tắc và khung khổ chung, trong khi các nội dung chi tiết được giao cho Chính phủ và các bộ, ngành hướng dẫn thực hiện.

Theo ông, cách tiếp cận này giúp hệ thống pháp luật linh hoạt hơn, nâng cao khả năng thích ứng trước những thay đổi nhanh chóng của thực tiễn, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế số và công nghệ phát triển mạnh mẽ.

Tuy nhiên, VCCI cũng lưu ý rằng khi tiến độ xây dựng pháp luật được đẩy nhanh, yêu cầu về chất lượng tham vấn và sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp càng trở nên cấp thiết. Đây là yếu tố quan trọng để bảo đảm các chính sách mới không chỉ được ban hành kịp thời mà còn có tính khả thi cao, đáp ứng yêu cầu thực tiễn và phát huy hiệu quả trong quá trình triển khai.

Bên cạnh những chuyển biến trong công tác xây dựng pháp luật, cải cách thủ tục hành chính cũng ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực từ cộng đồng doanh nghiệp. Báo cáo cho biết đã có 3.085 quy định kinh doanh được cắt giảm hoặc đơn giản hóa, qua đó giúp tiết kiệm hơn 29.300 ngày xử lý thủ tục.

Khảo sát doanh nghiệp cho thấy 89,69% đánh giá thủ tục trực tuyến dễ thực hiện, 89,34% nhận định hình thức này giúp tiết kiệm thời gian và 91,18% cho rằng tiết kiệm chi phí so với phương thức truyền thống.

Tuy nhiên, vẫn còn không ít rào cản cần tiếp tục được tháo gỡ. Theo báo cáo, 38,18% doanh nghiệp phản ánh vẫn phải chi trả chi phí không chính thức khi thực hiện các thủ tục cấp phép, trong khi 24,04% doanh nghiệp cho biết từng phải hủy bỏ hoặc trì hoãn kế hoạch kinh doanh do vướng mắc về thủ tục hành chính.

Một nội dung khác nhận được sự quan tâm lớn từ cộng đồng doanh nghiệp là công tác xử lý các điểm nghẽn pháp lý. Thống kê của VCCI cho thấy trong năm qua, các bộ, ngành và địa phương đã tiếp nhận, phân loại và xử lý hơn 2.088 phản ánh, kiến nghị từ doanh nghiệp. Trong số này, khoảng 38%, tương đương 787 trường hợp, được xác định là những vướng mắc thực chất cần được giải quyết.

Theo báo cáo, quá trình rà soát và xử lý các kiến nghị đã góp phần thu hẹp khoảng cách giữa quy định pháp luật và thực tiễn hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, tạo điều kiện để chính sách ngày càng bám sát nhu cầu thực tế, nâng cao hiệu quả thực thi và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.