Khi các ngân hàng chuyển từ “cấp vốn” sang “dẫn dắt chuyển đổi”

Với vai trò dẫn dắt dòng vốn, các ngân hàng không chỉ ảnh hưởng tới chiến lược phát triển của doanh nghiệp mà còn tác động trực tiếp tới cấu trúc tăng trưởng của nền kinh tế.

Thực tiễn từ TPBank, MSB và Agribank cho thấy ESG đang được các định chế tài chính tiếp cận ngày càng thực chất, gắn với vận hành nội tại và trách nhiệm xã hội dài hạn, thay vì dừng lại ở các sáng kiến đơn lẻ.

Các định chế tài chính Việt Nam và vai trò “dẫn dắt dòng vốn” cho ESG

Ở khối ngân hàng thương mại cổ phần, TPBank tiếp cận ESG từ nền tảng công nghệ và quản trị vận hành. Ngân hàng xác định công nghệ là “xương sống” để ESG không chỉ hiện diện trong định hướng mà được tích hợp vào các quy trình cốt lõi.

Việc số hóa mạnh mẽ các hoạt động nội bộ, giao dịch và quản trị rủi ro không chỉ giúp TPBank tối ưu hiệu quả vận hành mà còn góp phần giảm tiêu thụ tài nguyên, minh bạch hóa dữ liệu và nâng cao khả năng kiểm soát các rủi ro môi trường – xã hội.

Theo cách tiếp cận này, ESG không phải là một “lớp phủ” bên ngoài, mà trở thành một phần của kiến trúc vận hành ngân hàng, nơi các quyết định kinh doanh được hỗ trợ bởi dữ liệu và tiêu chuẩn bền vững ngay từ đầu.

Trong khi đó, MSB lựa chọn triển khai ESG theo hướng chiến lược và hệ thống. Ngân hàng tích hợp ESG vào chiến lược phát triển dài hạn, coi đây là một trụ cột song hành cùng mục tiêu tăng trưởng.

Chiến lược ESG của MSB được thiết kế xoay quanh ba trụ cột “Mở đường cho chuyển đổi bền vững – Sẻ chia giá trị con người – Bứt phá vì tương lai”, bao phủ 12 vấn đề trọng yếu và gắn chặt với hoạt động kinh doanh.

Sau khi tích hợp ESG, các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả của MSB không còn dừng ở quy mô tín dụng hay lợi nhuận, mà được mở rộng sang tỷ trọng vốn cho dự án xanh, doanh thu từ sản phẩm ngân hàng xanh và tác động đối với các bên liên quan. Điều này phản ánh sự dịch chuyển từ tư duy “ESG như trách nhiệm” sang “ESG như động lực tăng trưởng”.

Để hiện thực hóa, MSB đầu tư xây dựng các khung tài chính xanh, khung quản trị rủi ro ESG và hệ thống đào tạo nhân sự đồng bộ. Ngân hàng cũng sớm thiết lập cơ chế quản trị ESG ở cấp cao với Ủy ban Phát triển bền vững, đồng thời tham gia Liên minh Ngân hàng Xanh quốc tế, qua đó tiếp cận các thông lệ quản trị và tiêu chuẩn minh bạch toàn cầu. 

Nhờ vậy, ESG không chỉ hiện diện trong hoạt động cho vay mà còn được tích hợp vào cách ngân hàng quản trị rủi ro, ra quyết định và phát triển nguồn nhân lực.

ESG đi vào vận hành và cộng đồng: Từ ngân hàng xanh đến “ngân hàng vì con người”

Nếu TPBank và MSB đại diện cho cách tiếp cận ESG thông qua công nghệ và chiến lược quản trị, thì Agribank lại gắn ESG với sứ mệnh xã hội và phát triển cộng đồng. Là ngân hàng thương mại Nhà nước giữ vai trò chủ lực trong lĩnh vực “tam nông”, Agribank tiếp cận ESG không theo xu hướng ngắn hạn mà như một phần giá trị cốt lõi của mô hình “Ngân hàng vì cộng đồng”.

Trong chiến lược ESG của Agribank, ba trụ cột Môi trường – Xã hội – Quản trị được triển khai đồng bộ, trong đó trụ cột Xã hội (S) đóng vai trò trung tâm, kết nối trực tiếp hoạt động ngân hàng với đời sống người dân. Thực tiễn cho thấy, Agribank không coi an sinh xã hội là hoạt động bên lề, mà là “hạ tầng mềm” cho phát triển bền vững, đặc biệt tại các địa bàn nông thôn, vùng sâu, vùng xa.

Giai đoạn 2022–2025, Agribank dành trên 2.300 tỷ đồng cho các chương trình an sinh xã hội, tập trung vào những lĩnh vực tạo tác động dài hạn như giáo dục, y tế, nhà ở và hỗ trợ sinh kế.

Những công trình trường học, cơ sở y tế hay nhà ở cho người nghèo không chỉ mang ý nghĩa sẻ chia trước mắt, mà còn góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng khả năng tiếp cận dịch vụ thiết yếu và củng cố nền tảng phát triển kinh tế tại chỗ.

Chuyển từ hỗ trợ đơn lẻ sang đầu tư xã hội có chiều sâu, Agribank nhấn mạnh cách tiếp cận “trao cần câu” thông qua việc kết hợp vốn vay ưu đãi với đào tạo kỹ thuật, hỗ trợ mô hình OCOP và làng nghề truyền thống.

Theo đó, người dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng an sinh, mà từng bước trở thành chủ thể tham gia vào chuỗi giá trị sản xuất bền vững. 

TPBank, MSB và Agribank không chỉ là những ví dụ riêng lẻ, mà trong hệ thống ngân hàng, ESG từ lâu không còn được nhìn nhận như một “chuẩn mực phải tuân thủ”, mà đang dần trở thành năng lực cạnh tranh cốt lõi của các định chế tài chính. 

Việc được vinh danh tại Vietnam ESG Awards 2025 đối với TPBank, MSB hay Agribank không chỉ mang ý nghĩa ghi nhận, mà còn phản ánh một xu hướng lớn hơn của ngành tài chính – ngân hàng Việt Nam: ESG đang đi vào chiều sâu, gắn với chiến lược, vận hành và trách nhiệm xã hội, thông qua ứng dụng công nghệ để tối ưu vận hành, xây dựng khung quản trị rủi ro ESG, đầu tư cho an sinh xã hội và phát triển sinh kế.