Giá vàng lùi sâu về mốc 4.500 USD: Điều gì đang giữ chân kim loại quý?

Trong phiên giao dịch ngày 26/5, thị trường kim loại quý chứng kiến một sự phân hóa nhẹ. Giá vàng giao dịch quanh ngưỡng 4.500,32 USD/ounce, giảm nhẹ 0,23% trong phiên. Trái ngược với đà trượt dốc của "người anh cả", giá bạc lại lội ngược dòng khi tăng 0,73%, đứng ở mức 76,15 USD/ounce.

Kể từ khi xác lập đỉnh lịch sử gần 5.600 USD vào đầu năm nay, vàng đã trải qua một đợt điều chỉnh kéo dài với mức giảm khoảng 19%. Tuy nhiên, điều khiến giới phân tích chú ý không phải là đà giảm, mà là sự kiên cường của mốc 4.500 USD. Đây không đơn thuần là một con số kỹ thuật, mà đang trở thành "chốt chặn" tâm lý và kinh tế quan trọng nhất của thị trường trong giai đoạn này.

Nghịch lý tại mốc 4.500 USD

Nhìn vào bề nổi, giá vàng đang phải đối mặt với "cơn gió ngược" từ nhiều phía. Các cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran đình trệ khiến lệnh phong tỏa hải quân tiếp tục duy trì, đẩy giá dầu neo cao và nuôi dưỡng kỳ vọng lạm phát. Cùng lúc đó, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang phát đi những tín hiệu cứng rắn hơn bao giờ hết.

Theo dữ liệu từ CME FedWatch, xác suất Fed tăng thêm lãi suất vào cuối năm 2026 đã vọt lên mức 51%. Khi lãi suất có xu hướng tăng, đồng USD mạnh lên, khiến chi phí cơ hội cho việc nắm giữ vàng - một tài sản không sinh lời - trở nên đắt đỏ hơn.

Tuy nhiên, tại sao vàng vẫn không thủng mốc 4.500 USD? Câu trả lời nằm ở niềm tin của người tiêu dùng đang chạm đáy. Theo khảo sát từ Đại học Michigan, chỉ số niềm tin tiêu dùng trong tháng 5 đã rơi xuống mức 44,8 - con số thấp nhất trong lịch sử 74 năm qua. Có tới 57% người dân thừa nhận giá cả leo thang đang bào mòn tài chính cá nhân của họ.

Khi người dân tin rằng lạm phát sẽ kéo dài (kỳ vọng lạm phát dài hạn tăng lên 3,9%), vàng nghiễm nhiên trở thành hầm trú ẩn cuối cùng. Lạm phát PCE quý I/2026 ở mức 4,5%, cao hơn gấp đôi mục tiêu của Fed, chính là minh chứng cho thấy bài toán lạm phát không dễ giải quyết chỉ bằng vài đợt tăng lãi suất.

Chính "nút thắt" này đã tạo ra một lực mua mạnh mẽ mỗi khi vàng chạm vùng 4.500 USD, biến nó thành một điểm tựa mang tính cấu trúc thay vì chỉ là biến động nhất thời.

"Cú quay xe" của UBS và bài toán khó của Fed

Một sự kiện gây xôn xao giới đầu tư tuần này là việc ngân hàng UBS chính thức hạ dự báo giá vàng cuối năm 2026 từ 5.900 USD xuống còn 5.500 USD. Với một định chế quản lý hơn 6.000 tỷ USD tài sản, mỗi động thái của UBS đều có sức nặng đáng kể. Lý do được đưa ra là lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm neo cao quanh mức 4,51% và sức mạnh của đồng bạc xanh.

Tuy nhiên, nếu nhìn sâu vào báo cáo của các chuyên gia Dominic Schnider và Wayne Gordon, có thể thấy đây chỉ là một sự điều chỉnh mang tính chu kỳ. Dù hạ mục tiêu, mức giá 5.500 USD vẫn cao hơn khoảng 22% so với thị trường hiện tại. Điều quan trọng là UBS vẫn giữ nguyên 3 trụ cột tăng giá dài hạn cho vàng, đó là gánh nặng nợ công, thâm hụt ngân sách và xu hướng đa dạng hóa dự trữ của các ngân hàng Trung ương.

Thực tế, Fed đang rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan. Họ có thể tiếp tục tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát, nhưng hành động này sẽ bóp nghẹt niềm tin tiêu dùng vốn đã ở mức thấp kỷ lục. Ngược lại, nếu giữ nguyên lãi suất, lạm phát sẽ tiếp tục "ăn mòn" nền kinh tế.

Bên cạnh đó, bài toán tài khóa của Mỹ đang trở nên nhức nhối hơn bao giờ hết. Nợ công đã vượt ngưỡng 39.000 tỷ USD vào tháng 5/2026, với chi phí trả lãi hàng năm lên tới hơn 1.000 tỷ USD. Các nhà kinh tế gọi đây là trạng thái "áp đảo tài khóa" - nơi mà quy mô nợ quá lớn buộc chính sách tiền tệ phải thích nghi để duy trì khả năng chi trả nợ của Chính phủ.

Trong bối cảnh đó, vàng không chỉ là tài sản đầu tư, mà còn là "phiếu bầu" chống lại sự mất giá của các loại tiền tệ pháp định.

Tại sao các "ông lớn" vẫn âm thầm gom hàng?

Trong khi các nhà đầu tư cá nhân có thể hoang mang trước những đợt điều chỉnh ngắn hạn, thì các tổ chức lớn lại đang có những bước đi rất khác. Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), các ngân hàng Trung ương đã mua ròng 244 tấn vàng trong quý I/2026, tăng 3% so với cùng kỳ năm trước.

Từ Trung Quốc đến các quốc gia Đông Âu và Trung Đông, làn sóng giảm phụ thuộc vào đồng USD đang thúc đẩy nhu cầu tích trữ vàng vật chất. Các tổ chức này không thay đổi chiến lược chỉ vì một báo cáo hạ dự báo hay một phiên giảm giá. Đối với họ, vàng là tài sản chiến lược để bảo vệ dự trữ ngoại hối trước những rủi ro địa chính trị và sự bất ổn của hệ thống tài chính toàn cầu.

Nhìn lại lịch sử, vào tháng 4/2013, khi Goldman Sachs hạ dự báo giá vàng, kim loại quý này đã lao dốc 15% chỉ trong hai phiên. Những nhà đầu tư hoảng loạn bán tháo lúc đó đã vô tình "chốt lỗ" ngay tại vùng đáy của cả thập kỷ trước khi vàng bước vào chu kỳ tăng giá mới.

Bài học này vẫn còn nguyên giá trị cho đến ngày hôm nay. Hiện tại, "mặt sàn" dự báo của các tổ chức lớn như Goldman Sachs hay JPMorgan vẫn dao động trong khoảng 5.400-6.300 USD/ounce, cho thấy dư địa tăng trưởng vẫn còn rất lớn.