Đơn hàng chất đống dịp cận Tết, khách ngóng shipper từng giờ

Càng cận Tết, chị Minh Thư (Thanh Xuân, Hà Nội) càng thấp thỏm khi bộ quần áo định mặc dịp năm mới vẫn "bặt vô âm tín". Nghĩ hàng chỉ mất 3-4 ngày giao nội thành, nhưng sau 6 ngày, đơn hàng vẫn chưa được phát.

Tra cứu mã vận đơn, chị thấy hàng đã nằm ở kho gần nhà suốt 3 ngày. Lo không kịp nhận trước khi về quê, ngày 10/2 (tức 23 tháng Chạp) chị vội tìm đến bưu cục. Trước mắt chị là cảnh đơn hàng chất cao như núi, nhân viên tất bật giữa những bao tải lớn nhỏ.

"May mắn có nhân viên kiểm tra mã và tìm giúp đơn hàng trong đống bao tải. Hiện, đa số shipper (người giao hàng) của bưu cục này đã nghỉ Tết, họ buộc phải gọi khách đến nhận trực tiếp hoặc hẹn giao sau kỳ nghỉ. Nếu tôi không chủ động ra bưu cục tìm chắc chắn sẽ không có đồ mặc Tết", chị nói.

Khách mua "ngóng" từng giờ

Ghi nhận của phóng viên Dân trí tại nhiều điểm tập kết và kho trung chuyển ở Hà Nội cùng một số tỉnh thành cho thấy lượng hàng hóa tăng vọt chỉ trong vài ngày cận Tết. Các dãy kệ kín chỗ, kiện hàng chất cao quá đầu người.

Có thời điểm, lượng đơn tồn gấp 3-4 lần so với ngày thường. Tuy nhiên, nhịp xử lý vẫn khó theo kịp tốc độ “chốt đơn” dồn dập từ các sàn thương mại điện tử khi nhu cầu mua sắm cuối năm bùng nổ.

Đại diện một bưu cục tại phường Yên Hòa cho biết 80% shipper tại bưu cục đã nghỉ Tết khiến nhân sự giao hàng thiếu hụt nghiêm trọng. Để tránh tồn đọng, bưu cục phải rà soát, liệt kê từng đơn và chủ động gọi điện thông báo, mời khách đến nhận trực tiếp hoặc hẹn giao sau.

Chị Hồng Nhung (phường Hoàng Mai, Hà Nội) cho biết đã đặt vài món đồ gia dụng và quà biếu từ gần một tuần trước nhưng đơn hàng vẫn nằm ở kho trung chuyển. “Bình thường nội thành chỉ 1-2 ngày là nhận được, giờ kéo dài 3 ngày, có đơn còn lâu hơn. Theo dõi mã vận đơn mà thấy ruột gan nóng như lửa đốt”, chị Nhung nói.

Tương tự, anh Phạm Đức Long (34 tuổi, Hà Nội) gửi quà Tết về Nghệ An cho gia đình từ ngày 5/2 nhưng đến nay đơn vẫn hiển thị “đang xử lý tại kho”. “Mọi năm 3-4 ngày là tới nơi. Năm nay gần một tuần rồi mà chưa thấy cập nhật phát hàng, cả nhà gọi hỏi suốt”, anh Long chia sẻ.

Những ngày cận Tết, chị Thu Hà (phường Đống Đa, Hà Nội) gần như ngày nào cũng mở ứng dụng để kiểm tra mã vận đơn sản phẩm quà Tết đặt cho đối tác. Đơn hàng hiển thị "đã đến kho trung chuyển" suốt 3 ngày nhưng chưa có cập nhật mới.

"Cứ vài tiếng tôi lại vào xem một lần, chỉ mong thấy dòng chữ "đang giao". Càng gần Tết càng sốt ruột vì quà Tết của đối tác nếu không giao kịp sẽ vừa thất lễ, vừa ảnh hưởng đến mối quan hệ làm ăn”, chị Hà chia sẻ.

Cùng với áp lực giao nhận, nhu cầu “săn sale” dịp cận Tết trên các sàn thương mại điện tử cũng tăng mạnh. Hàng loạt chương trình giảm giá, miễn phí vận chuyển, flash sale cuối năm được tung ra dồn dập khiến lượng đơn hàng được chốt tăng đột biến cận Tết khiến lượng hàng đổ về các kho trung chuyển tăng vọt.

Theo báo cáo “Bức tranh tiêu dùng dịp Tết 2026” do Shopee công bố, nhóm Gen Z và Gen Y chiếm tỷ trọng lớn trong lượng người mua sắm Tết trên sàn, với xu hướng đặt hàng linh hoạt vào các khung giờ thay vì “canh sale” đêm khuya.

Giai đoạn tháng 10/2025 đến giữa tháng 1, các mặt hàng như bánh kẹo, đồ trang trí, áo dài, bao lì xì được tìm mua nhiều. Shopee ghi nhận tổng giá trị ưu đãi người dùng tiết kiệm khoảng 744 triệu USD; 92% đơn hàng áp dụng miễn phí vận chuyển và gần 14 triệu đơn được giao nhanh hoặc hỏa tốc.

Báo cáo cũng cho thấy xu hướng mua sắm qua nội dung livestream, video tăng mạnh; số đơn phát sinh từ các hình thức này tăng 61% so với Tết 2025. Để đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng, nhiều nền tảng mở rộng dịch vụ giao nhanh trong ngày, thậm chí trong một giờ với nhóm hàng thiết yếu.

Shipper quá tải, nhiều người về quê sớm

Ở phía giao hàng, áp lực cũng không kém. Anh Lê Văn Hòa - shipper phụ trách tuyến giao hàng tại khu vực phường Cầu Giấy (Hà Nội) cho biết số lượng đơn những ngày này tăng gấp đôi.

“Giờ trung bình lượng đơn gấp đôi ngày thường. Đường sá cuối năm đông nghẹt, thời gian giao hàng chậm hơn hẳn. Buổi tối nhiều khách đi liên hoan tất niên, gọi không nghe máy, phải mang hàng quay về kho, hôm sau đi lại từ đầu”, anh Hòa nói.

Không chỉ tăng đơn, lực lượng shipper cũng có dấu hiệu giảm khi nhiều người về quê sớm. Tại một khu chung cư ở phường Phú Diễn (Hà Nội), anh Quốc Bảo - shipper công nghệ cho biết bình thường có hàng chục người túc trực, nay chỉ còn 4-5 người.

Theo anh Bảo, những ngày Tết cước phí thường cao hơn nên vẫn có người ở lại tranh thủ kiếm thêm thu nhập. Tuy nhiên, với các shipper quê xa như Nghệ An, Hà Tĩnh hay Thanh Hóa, việc di chuyển mất nhiều thời gian nên họ chọn về sớm để chuẩn bị Tết cùng gia đình.

Trước nguy cơ hàng bị dồn lại sau Tết như năm ngoái, nhiều chủ shop đã chủ động dừng nhận đơn đi tỉnh sớm. Chị Mai Anh - chủ một cửa hàng thời trang online tại Hà Đông cho biết chỉ nhận đơn nội thành hoặc giao hỏa tốc trong tuần cuối cùng trước Tết.

“Năm ngoái có đơn tới nơi sau mùng 5, khách không nhận vì đã không còn nhu cầu sử dụng. Shop vừa mất phí vận chuyển hai chiều vừa tồn hàng. Năm nay tôi thà dừng sớm để tránh rủi ro”, chị Mai Anh nói.

Hiện, các đơn vị vận chuyển đều đã thông báo lịch nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ. Chẳng hạn, hãng vận chuyển Giao hàng Tiết kiệm, Viettel Post thông báo nghỉ từ ngày 15/2, tức 28 tháng Chạp; Giao hàng Nhanh, J&T Express, SPX Express... nghỉ từ ngày 16/2, tức 29 tháng Chạp.

Một số hãng vận chuyển khuyến cáo khách hàng và chủ shop lên đơn trước ngày 8/2 để đảm bảo đơn hàng được giao đến tận nơi người nhận trước kì nghỉ Tết hay tạm ngưng nhận gửi nhiều nhóm hàng thực phẩm, dễ hư hỏng từ ngày 9/2 cũng như hàng hóa cồng kềnh, trọng lượng lớn...