“Cây gậy” bảo vệ “thượng đế”

Dân trí Hôm nay (1/7), Luật Bảo vệ Người tiêu dùng có hiệu lực. Người dân Việt Nam có quyền tin tưởng đã có thêm một "cây gậy" để bảo vệ quyền lợi của mình trong tình trạng hàng giả, hàng nhái, kém chất lượng tràn lan như hiện nay.
>>Người tiêu dùng mong ngóng ngày 1/7
>>Người tiêu dùng phải được thông tin trung thực

Tất nhiên, sẽ không có "cây gậy thần" nào để chấm dứt ngay tình trạng quyền lợi của người tiêu dùng (NTD) bị xâm hại, nếu các nhà quản lý chưa có những biện pháp đủ quyết liệt để đẩy lùi sự mập mờ hàng hóa trên thị trường vốn kéo dài từ chợ truyền thống đến các nhà phân phối mà minh chứng nóng hổi nhất là các công ty bán hàng qua truyền hình Happy Shopping, VietHome Shopping...
 
“Cây gậy” bảo vệ “thượng đế” - 1
NTD sẽ được bảo vệ hữu hiệu bằng "cây gậy pháp lý" từ 1/7?

 

Nhưng với Luật Bảo vệ NTD, NTD có một công cụ định chế pháp lý để thể hiện quyền của mình, từ quyền được an toàn, quyền được thông tin, quyền được lựa chọn, góp ý... đến quyền được khiếu nại, đòi bồi thường, được tư vấn, hỗ trợ. Để điều đó trở thành hiện thực, không chỉ các DN mà chính NTD cũng cần một "cuộc cách mạng thói quen", như cách đây vài năm đã từng làm đối với việc đội mũ bảo hiểm vậy.

 

"Cuộc cách mạng thói quen"

 

8 quyền của NTD theo Luật:

 

- Quyền được an toàn
- Quyền được thông tin
- Quyền được lựa chọn
- Quyền được lắng nghe
- Quyền được tham gia xây dựng chính sách bảo vệ NTD
- Quyền được yêu cầu bồi thường thiệt hại, được khiếu nại - tố cáo - khởi kiện
- Quyền được tư vấn, hướng dẫn kiến thức tiêu dùng
- Quyền được sống trong môi trường trong sạch, lành mạnh.

Chưa có bảng xếp hạng nào về mức độ được bảo vệ của NTD giữa các quốc gia trên thế giới, để thấy các "thượng đế" Việt đang khổ sở như thế nào trước một thị trường không thiếu hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng được tiếp thị, quảng cáo bằng nhiều cách thức khác nhau qua nhiều kênh khác nhau một cách khó kiểm soát mức độ xác thực.

 

Nhưng có vài con số biết nói: ở VN, trung bình hàng năm có khoảng 1.000 vụ kiện liên quan hàng giả, hàng nhái; con số này ở Pháp là... 200.000 vụ. Quan trọng hơn, hầu như chưa có vụ kiện nào kiểu này có kết cục như mong muốn. Ngoài ra, đã có hàng nghìn sự việc được phản ánh: từ khách hàng "tố" nhân viên hàng không đối xử thô bạo, sữa "thối", bia khuyến mãi... thủy tinh, bán nhà trên giấy, xăng pha nước lã, siêu thị khuyến mãi "lừa"... nhưng hy hữu mới có NTD "chiến thắng". NTD VN có, hoặc bị buộc phải giữ, thói quen giận xong rồi thôi.

 

Một con số khác, năm 2010 Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ NTD VN (VINASTAS) tiếp nhận và xử lý 116 vụ vi phạm quyền lợi NTD, con số chưa nói lên được nhiều điều trong một đất nước 86 triệu dân, một thị trường bán lẻ hấp dẫn hàng đầu thế giới với mức tăng trưởng hàng năm khoảng 20%.

 

Theo ông Đỗ Gia Phan - UVTV VINASTAS, hiện nhận thức về quyền của NTD ở VN chưa đầy đủ nên có rất nhiều trường hợp chưa có ý thức tự bảo vệ hoặc nhờ cơ quan chức năng bảo vệ.

 

Điều này, một phần xuất phát từ thói quen cố hữu "mua đứt bán đoạn", "đã mua hàng không trả lại" từ hình thức chợ truyền thống, và chưa kịp thay đổi khi các hệ thống siêu thị, cửa hàng bán lẻ ồ ạt ra đời. Và một phần, cũng do ý thức tự bảo vệ của NTD và các định chế pháp lý chưa rõ ràng, đồng bộ khiến nhiều DN luôn "nắm đằng chuôi" trong mối quan hệ với khách hàng, NTD.

 

Khi Luật BV NTD ra đời, NTD có quyền tin sẽ không còn tình trạng trong hợp đồng giữa khách hàng với một ngân hàng nọ có câu "Nếu có bất kỳ tranh chấp nào liên quan đến việc giải thích ngôn ngữ của hợp đồng thì việc giải thích ngôn ngữ hợp đồng theo ý chí của ngân hàng được ưu tiên áp dụng", hay việc một khách hàng đòi bồi thường chai bia có dị vật và được đại diện nhà máy trả lời là "chúng tôi sẽ không để khách hàng "bóp cổ" mình"!

 

Đến "cuộc cách mạng ý thức"

 

Trong cuộc trao đổi với báo giới về nội dung Luật BV NTD, ông Bạch Văn Mừng - Cục trưởng Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công Thương) cho biết: Luật sẽ tạo hành lang pháp lý vững chắc để công tác bảo vệ quyền lợi NTD tại Việt Nam được thực hiện một cách thuận lợi và có kết quả cao hơn.

 

NTD VN có quyền kiện "xuyên quốc gia"

 

Theo Cục Quản lý Cạnh tranh: Việt Nam sẽ ký các thỏa thuận bảo vệ NTD xuyên biên giới, trở thành đối tác thứ 41 của Tổ chức Bả vệ quyền lợi NTD thế giới. Các công dân nước ngoài đến sinh sống, học tập ở Việt Nam, nếu mua hàng hóa ở Việt Nam mà khi về nước mới phát hiện thì có thể kiện ngược lại, và Cục Quản lý cạnh tranh sẽ xử lý. Ngược lại, công dân Việt Nam nếu mua phải hàng hoá kém chất lượng ở nước ngoài cũng có thể kiện các doanh nghiệp nước ngoài.

Với Luật BV NTD, các "thượng đế" sẽ có 8 quyền cụ thể, phù hợp với các quyền đã được Liên Hiệp Quốc thông qua: Quyền được an toàn; quyền được thông tin; quyền được lựa chọn; quyền được góp ý; được tham gia xây dựng và thực thi chính sách, pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; quyền được khiếu nại và bồi thường; được tư vấn, hỗ trợ, hướng dẫn kiến thức về tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ.

 

Ngoài quy định quyền của NTD, Luật cũng quy định chặt chẽ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ: niêm yết giá, cảnh báo khả năng gây ảnh hướng đến sức khỏe, các biện pháp phòng ngừa, cung cấp hương dẫn sử dụng, thay thế linh kiện, điều kiện bảo hành...

Tại Hội thảo ngày 29/6 về chủ đề Bảo vệ NTD, Luật sư Trần Hữu Huỳnh, Trưởng ban Pháp chế Phòng Thương mại và công nghiệp VN cho rằng tình trạng NTD bị xâm hại sẽ thay đổi tích cực với những quy định tiến bộ, đồng bộ và chặt chẽ của Luật. The ông Huỳnh, luật đã cụ thể hóa được từng quyền của NTD cũng như các cơ quan có chức năng giải quyết khiếu nại của NTD.

Theo Luật, khi giải quyết tranh chấp tại tòa, NTD không có nghĩa vụ chứng minh lỗi của nhà cung cấp, mà chính nhà cung cấp phải chứng minh điều ngược lại. Điều này, dường như sẽ giúp NTD xoay chuyển vị thế trong giao dịch với bên bán, vốn lâu nay NTD thường "cầm đằng lưỡi" trong mọi tranh chấp phát sinh.

Xoay quanh Luật, có 3 đối tượng được nhắc đến trong mối quan hệ thực hiện quyền được bảo vệ của NTD: nhà nước, "bên bán" và NTD. Trong buổi công bố Luật, nhiều người đã băn khoăn mỗi bên cần phải làm gì để Luật thực sự trở thành "cây gậy" cho NTD. Có người cho rằng không nên dùng cụm từ "NTD thông thái", mà các DN và cơ quan quản lý Nhà nước phải chủ động bảo vệ NTD. Cục Quản lý Cạnh tranh cũng nhấn mạnh đặc biệt vai trò của chính DN trong việc thực thi Luật này.

 

Tuy nhiên, đúng như ông Đỗ Gia Phan nói, không ai có thể hàng ngày đứng ra bảo vệ liên tục 90 triệu NTD trong hàng tỷ giao dịch. NTD cần có kiến thức, kỹ năng để tự bảo vệ mình bằng các quyền được pháp luật quy định, và yêu cầu sự bảo vệ của các cơ quan chức năng khi thấy quyền hợp pháp của mình bị xâm phạm.
 
Sự thay đổi ý thức "mua đứt bán đoạn", "khôn nhờ dại chịu" và "chấp nhận cầm đằng lưỡi" sẽ chính là chìa khóa mở ra cánh cửa an toàn, được bảo vệ cho chính NTD.

 

Hồng Kỹ

Tag :
MỚI NHẤT
Vinashin bàn giao cảng Chân Mây cho TT-Huế
Vinashin bàn giao cảng Chân Mây cho TT-Huế

(Dân trí) - Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam (Vinashin) vừa bàn giao cảng Chân Mây lại cho tỉnh Thừa Thiên Huế để "tiếp tục đầu tư mở rộng quy mô", "phát huy lợi thế du lịch biển".

Thứ bảy, 02/07/2011 - 07:08

Tháng 10 sẽ tăng lương tối thiểu khối doanh nghiệp
Tháng 10 sẽ tăng lương tối thiểu khối doanh nghiệp

(Dân trí) - Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Phạm Minh Huân vừa cho biết Bộ dự kiến trình Chính phủ phương án tăng lương cho khối doanh nghiệp trong tháng 7. Theo đó, đợt điều chỉnh lương tiếp theo được đẩy sớm hơn 3 tháng, thực hiện từ 1/10 tới thay vì 1/1/2012 như lộ trình.

Thứ sáu, 01/07/2011 - 09:36

Thủ tướng: Tiếp tục kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô…
Thủ tướng: Tiếp tục kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô…

Ngay sau khi kết thúc phiên họp thường kỳ tháng 6 của Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã trả lời phỏng vấn báo chí về kết quả chỉ đạo điều hành phát triển kinh tế - xã hội trong 6 tháng đầu năm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm trong thời gian tới.

Thứ sáu, 01/07/2011 - 06:16

Khổ như đi vay ngân hàng thời thắt chặt tín dụng
Khổ như đi vay ngân hàng thời thắt chặt tín dụng

(Dân trí) - Chính sách tiền tệ và tài khóa được thắt chặt, đối tượng được vay tiền ngân hàng có thế chấp chỉ áp dụng với lĩnh vực xuất kinh doanh. Bởi vậy, rất nhiều người có nhu cầu chính đáng khác bị ngân hàng liệt vào danh sách từ chối đang phải kêu trời!

Thứ sáu, 01/07/2011 - 05:04

Những "thiên đường xa xỉ" đắt đỏ nhất châu Âu
Những "thiên đường xa xỉ" đắt đỏ nhất châu Âu

(Dân trí) - Sau 2 năm tăng trưởng mờ nhạt bởi cuộc khủng hoảng tài chính thế giới, giờ đây các con phố bán hàng xa xỉ đang tấp nập trở lại, thống kê của Colliers International cho thấy rõ điều này.

Thứ sáu, 01/07/2011 - 04:40

Lãi suất chưa thể giảm mạnh
Lãi suất chưa thể giảm mạnh

Với chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6/2011 tăng chậm lại, chỉ tăng 1,09% so với tháng 5/2011, áp lực về lãi suất dự báo sẽ giảm dần trong thời gian tới, nhưng khả năng giảm nhanh là khó xảy ra.

Thứ sáu, 01/07/2011 - 04:19

"Đông Đô Đại Phố là sở hữu của người Việt Nam"
"Đông Đô Đại Phố là sở hữu của người Việt Nam"

(Dân trí) - Trước lo ngại về viễn cảnh người Việt không còn làm chủ trên chính mảnh đất của mình hay Đông Đô Đại Phố sẽ "trở thành khu tự trị", lãnh đạo Becamex IJC khẳng định chủ sở hữu nhà, các khu thương mại, giải trí của DA hoàn toàn là người Việt Nam.

Thứ sáu, 01/07/2011 - 03:52

Khởi động thị trường phát điện cạnh tranh
Khởi động thị trường phát điện cạnh tranh

(Dân trí) - Sáng nay (1/7), Bộ Công Thương đã chính thức khởi động thị trường phát điện cạnh tranh thí điểm. Ngay sau đó, có 48 trong tổng số 73 nhà máy điện có công suất đặt lớn hơn 30MW trực tiếp chào giá trên thị trường.

Thứ sáu, 01/07/2011 - 12:57

Ô tô nhập khẩu: Cũ đắt hơn mới
Ô tô nhập khẩu: Cũ đắt hơn mới

(Dân trí) - Từ ngày 15/8/2011, theo cách tính thuế mới, giá một chiếc Camry LE cũ nhập khẩu, có thể lên tới hơn 56.000 USD (chưa tính các chi phí khác của doanh nghiệp) trong khi xe mới 100% cùng loại nhập khẩu có giá “chỉ” khoảng 54.000 USD...

Thứ sáu, 01/07/2011 - 12:52

Người mua nhà “quay lưng” với chung cư
Người mua nhà “quay lưng” với chung cư

Không chỉ nhà đầu tư bất động sản dời bỏ thị trường chung cư mà ngay cả những người có nhu cầu mua nhà để ở cũng hết sức lưỡng lự khi mua thời điểm này, nhất là trong bối cảnh lãi suất huy động ngân hàng đang ở mức cao.

Thứ sáu, 01/07/2011 - 11:52

VN-Index “lao dốc” xuống 425 điểm
VN-Index “lao dốc” xuống 425 điểm

(Dân trí) - Xu hướng giảm điểm tiếp tục đeo bám thị trường chứng khoán khi bước sang ngày đầu tiên của chu kỳ 6 tháng cuối năm. VN-Index chốt phiên hôm nay “lao dốc” xuống mức 425 điểm.

Thứ sáu, 01/07/2011 - 11:40

Xem cách “vung tiền” của các tỷ phú
Xem cách “vung tiền” của các tỷ phú

(Dân trí) - Không giống tỷ phú Mark Zuckerberg hay Bill Gates dùng tiền đi làm từ thiện, những tỷ phú Lary Page hay Larry Ellison lại "vung tiền" vào chuyên cơ, du thuyền hay biệt thự, sân golf.

Thứ sáu, 01/07/2011 - 09:52

ĐÁNG QUAN TÂM
TPHCM tăng giá một số mặt hàng bình ổn
TPHCM tăng giá một số mặt hàng bình ổn

(Dân trí) - Đề nghị tăng giá thịt heo bình ổn của Công ty Việt Nam Kỹ Nghệ Súc Sản (Vissan) đã chính thức được Sở Tài chính TPHCM thông qua.

Thứ sáu, 01/07/2011 - 07:46

Vietnam Airlines sử dụng xăng Dung Quất
Vietnam Airlines sử dụng xăng Dung Quất

(Dân trí) - Ngày 30/6, Công ty lọc hóa dầu Bình Sơn (Quảng Ngãi) cho biết đã nhận được công văn của Vietnam Airlines đồng ý sử dụng xăng Jet A1 sản xuất tại Nhà máy lọc dầu Dung Quất.

Thứ sáu, 01/07/2011 - 07:16

Gần 3.500 tỷ đồng xây dựng sân bay Long An
Gần 3.500 tỷ đồng xây dựng sân bay Long An

(Dân trí) - Sân bay Long An vừa được Bộ Giao thông Vận tải phê duyệt quy hoạch xây dựng trong giai đoạn năm 2020 định hướng nắm 2030 cấp 4C với tổng số vốn đầu tư 3.417 tỷ đồng. Sân bay Long An dùng chung cho cả dân dụng và quân sự.

Thứ sáu, 01/07/2011 - 07:05

Công bố số hàng giả "khủng" của VietHome Shopping
Công bố số hàng giả "khủng" của VietHome Shopping

(Dân trí) - Chiều 30/6, Hội Chống gian lận thương mại và Hỗ trợ người tiêu dùng TPHCM (AFCA) đã công bố chính thức số lượng “khủng” về hàng hóa giả mạo nhãn hiệu phát hiện tại công ty Việt An, đơn vị chuyên bán hàng qua truyền hình.

Thứ sáu, 01/07/2011 - 06:33

Giá gas giảm 10.000 đồng/bình
Giá gas giảm 10.000 đồng/bình

(Dân trí) - Sau 1 tháng giá gas thế giới giảm liên tục, các hãng kinh doanh gas tại TPHCM cũng quyết định giảm giá gas từ ngày 1/7.

Thứ sáu, 01/07/2011 - 05:56

Tiếp tục nhận hồ sơ mua nhà thu nhập thấp Đặng Xá
Tiếp tục nhận hồ sơ mua nhà thu nhập thấp Đặng Xá

(Dân trí) - Từ hôm nay 1/7, tiếp tục nhận hồ sơ mua nhà thu nhập thấp tại Dự án Khu đô thị mới Đặng Xá, Gia Lâm, Hà Nội. Trước đó, vào hồi tháng 3, dự án này đã nhận một đợt hồ sơ đăng ký mua nhà.

Thứ sáu, 01/07/2011 - 05:27

Bất động sản và bi kịch "phi sản xuất"
Bất động sản và bi kịch "phi sản xuất"

(Dân trí) - Việc coi BĐS thuộc nhóm phi sản xuất đã khiến cho hàng loạt các dự án đình trệ bởi chủ đầu tư không có nguồn tiền. Bên cạnh đó, các đơn vị cung cấp vật liệu cũng không ký được hợp đồng tạo khó khăn “kép”.

Thứ sáu, 01/07/2011 - 05:22

Giá cả leo thang, công nhân bỏ xưởng
Giá cả leo thang, công nhân bỏ xưởng

(Dân trí) - Chỉ số giá tiêu dùng tăng cao trong 6 tháng đầu năm đã tác động không nhỏ đến thị trường lao động TPHCM, nhiều công nhân bỏ xưởng vì lương không theo kịp giá.

Thứ sáu, 01/07/2011 - 04:42

Thắt chặt tiền tệ “góp” thêm khó khăn cho cuối năm
Thắt chặt tiền tệ “góp” thêm khó khăn cho cuối năm

(Dân trí) - “Mặt trái của chính sách thắt chặt tiền tệ bắt đầu bộc lộ, kéo thị trường bất động sản, thị trường chứng khoán sụt giảm, sản xuất kinh doanh đang giảm sút. Khó khăn những tháng cuối năm rất nặng nề”, Chủ nhiệm Ủy ban tài chính ngân sách Phùng Quốc Hiển nhận xét.

Thứ năm, 30/06/2011 - 03:16

Thêm một đơn vị bán hàng giả qua truyền hình
Thêm một đơn vị bán hàng giả qua truyền hình

(Dân trí) - Hội chống gian lận thương mại và Hỗ trợ người tiêu dùng TPHCM (AFCA) vừa kết hợp với Chi cục Quản lý thị trường TPHCM phát hiện một đơn vị bán hàng qua truyền hình có dấu hiệu kinh doanh hàng giả.

Thứ năm, 30/06/2011 - 02:52

Ảm đạm!
Ảm đạm!

(Dân trí) - Phiên giao dịch cuối cùng của tháng 6 kết lại trong sự ảm đạm. Hai sàn tiếp tục để mất điểm. Thanh khoản vẫn ở mức 700 tỷ đồng. Thị trường đang chờ những tín hiệu tích cực hơn.

Thứ năm, 30/06/2011 - 11:24

10 biện pháp "giải cứu" Hy Lạp
10 biện pháp "giải cứu" Hy Lạp

(Dân trí) - Đứng trước nguy cơ vỡ nợ trong cuộc khủng hoảng nợ công trầm trọng hiện nay, chính phủ Hy Lạp đã phải đưa ra nhiều biện pháp thắt chặt chi tiêu cũng như tăng các loại thuế nhằm cải thiện tình hình.

Thứ năm, 30/06/2011 - 11:23