Chủ nhật 03/04/2016 - 10:57

63 nền kinh tế "tỉnh ta" đua tranh, tổn thất to lớn tầm quốc gia

Dân trí Chuyên gia kinh tế Trần Đình Thiên cho rằng, mô hình 64 "nền kinh tế độc lập" đang gây lãng phí nguồn lực phát triển trên quy mô lớn; phát triển xu hướng đua tranh không lành mạnh (thậm chí là "cạnh tranh cùng chết", "cạnh tranh cùng xuống đáy") giữa các tỉnh, thúc đẩy "chủ nghĩa thành tích ảo".
>>Chủ tịch ADB: Việt Nam cần thúc đẩy hơn nữa quá trình tái cơ cấu nền kinh tế
>>Hai năm tái cơ cấu kinh tế: Ba chân bước chưa đều!
>>Thủ tướng "áp" tiến độ cho từng Bộ, ngành về tái cơ cấu kinh tế

Hệ thống nền "kinh tế tỉnh ta"

Tham luận tại Hội thảo quốc tế "Liên kết vùng trong quá trình tái cơ cấu kinh tế và chuyển đổi mô hình tăng trưởng ở Việt Nam", PGS.TS Trần Đình Thiên - Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho biết, kinh tế nước ta hiện được tổ chức theo đơn vị "tỉnh". Các tỉnh độc lập với nhau về quyền lực điều hành và lợi ích, trên cả hai tuyến quản lý hành chính và ngân sách.

Về mặt quản lý nhà nước, hầu như chỉ tồn tại mối liên hệ "dọc" trung ương - địa phương. Trong cơ chế kinh tế kế hoạch hóa tập trung, mối liên hệ dọc này tạo thành cốt lõi của cơ chế "xin-cho". Hoạt động kinh tế của các tỉnh gần như độc lập với nhau, từ góc nhìn nhà nước có thể goi là biệt lập nhau.

PGS.TS Trần Đình Thiên
PGS.TS Trần Đình Thiên

Ông Thiên nhận định, hai đặc điểm này đã hình thành nên một trạng thái "kỳ dị" của nền kinh tế thị trường (đúng hơn là nền kinh tế đang chuyển đổi sang kinh tế thị trường) ở Việt Nam hiện nay: nền kinh tế quốc gia được cấu thành từ 64 nền kinh tế giống hệ nhau nhưng độc lập với nhau. Đó là 63 nền kinh tế địa phương cộng với 1 nền kinh tế trung ương.

Các nền kinh tế này có quy mô nhỏ bé, dân số trung bình 1-2 triệu người với GDP đầu người bình quân năm 2015 chỉ khoảng 2.100 USD. Mặc dù có những nỗ lực phát triển nhưng theo ông Thiên, những nỗi lực đó là đạt đến tới hạn của thành tích phát triển.

Đa số các tỉnh đề gặp những giới hạn nghiêm ngặt của cơ chế và nguồn lực "đóng cửa" nên hầu như không thể bứt phá. Giới hạn này mang tính nguyên tắc, là đặc điểm cố hữu, tất nhiên của hệ thống cơ chế "kinh tế tỉnh ta".

Theo TS Trần Đình Thiên, hệ thống tổ chức kinh tế theo lãnh thổ như vậy đang bộc lộ ngày càng rõ các nhược điểm nội tại, cố hữu. Đó là gây lãng phí nguồn lực phát triển trên quy mô lớn; phát triển xu hướng đua tranh không lành mạnh (thậm chí là "cạnh tranh cùng chết", "cạnh tranh cùng xuống đáy") giữa các tỉnh, thúc đẩy "chủ nghĩa thành tích ảo".

Vị chuyên gia kinh tế này dẫn chứng tình trạng các tỉnh đua nhau làm khu công nghiệp, đua nhau làm cảng biển, đua nhau thu hút FDI bằng cách "hạ giá địa phương mình", tìm cách gây khó khăn cho tỉnh bạn (tranh chấp phát triển cảng biển, không phối hợp kết nối giao thông), "ngăn sông, cấm chợ" (cấm chuyển quặng ra khỏi tỉnh, tiêu thụ "bia tỉnh ta")...

"Đây là những hiện tượng khá phổ biến, gây ra những tổn thất to lớn ở cả tầm quốc gia", ông Thiên nhận định.

TS Trần Đình Thiên khẳng định, cấu trúc "nền kinh tế tỉnh" chưa đựng những yếu tố và xu hướng phát triển đi ngược lại nguyên lý cơ bản của kinh tế học - nguyên lý lợi thế quy mô, nguyên lý phân công - hợp tác. Nó cũng đi ngược lại xu hướng phát triển kinh tế hiện đại là thiết lập và mở rộng phạm vi chuỗi liên kết, mạng sản xuất, cụm công nghiệp.

Tuy nhiên, ông Thiên cũng cho rằng, muốn vượt thoát khỏi giới hạn chật hẹp, kém hiệu quả của cơ chế kinh tế tỉnh, không thể chỉ dừng lại ở việc chỉnh sửa, cải tiến hay "cơ nới" cơ chế phân quyền, phân cấp kinh tế hiện tại mà phải thay nó bằng một cơ chế khác đó là thể chế vùng kinh tế.

Lợi ích nhóm cản trở liên kết vùng

Phương án triệt để nhất là cần tích cực chuẩn bị để ra đời càng sớm càng tốt: cả nước lập ra 8-10 vùng hành chính - kinh tế độc lập, mỗi vùng bao gồm một số tỉnh hiện nay đang là độc lập sẽ chuyển thành một thành phần cấu trúc bộ phần của vùng và phụ thuộc.

Về mặt quản lý nhà nước, vùng sẽ đóng vai trò của tỉnh hiện nay - là một cấp quyền lực mang tính độc lập cao, là cơ quan quản lý hành chính - kinh tế của vùng (thiết chế độc lập). Như vậy, vùng thay thế vai trò của tỉnh, đồng hời đẩy tỉnh xuống thành cấp quản lý trực thuộc vùng.

Lợi ích chiến lược của kinh tế vùng là rõ ràng: xóa bỏ tình trạng manh mún, chia cắt và cát cứ theo tỉnh hiện nay, quy hoạch phát triển vùng sẽ hiệu quả hơn nhờ tránh được chồng chéo, lãng phí. Việc thực hiện quy hoạch phát triển vùng sẽ tránh được các xung đột cục bộ cũng như những phản đối xuất phát từ lợi ích nhóm.

Tuy nhiên, vị chuyên gia cũng thừa nhận, việc thay đổi cấu trúc tổ chức hành chính - nhà nước luôn luôn là điều không dễ dàng, luôn luôn chưa đựng khả năng gây xung đột lợi ích nhóm một cách gay gắt.

"Lực lượng chống đối phương án này tại các địa phương là rất lớn do việc sáp nhập các tỉnh thành vùng chắc chắn sẽ gây tổn tại lợi ích của họ" - TS Trần Đình Thiên chia sẻ.

Do vậy, phương án "quá độ" được đưa ra là thành lập Hội đồng Tư vấn phát triển Vùng để tăng cường khả năng phối hợp hoạt động các địa phương trong vùng. Theo đó, vùng chưa thể là một đơn vị hay một khu vực hành chính, nhưng cũng không phải là phép cộng đơn thuần của các đơn vị hành chính nhỏ hơn như tỉnh.

Hội đồng này được lập ra với sự tham gia của các lãnh đạo tỉnh, Chủ tịch Hội đồng nên là một người có vị thế độc lập với các địa phương, có mối liên hệ trực tiếp với Trung ương và trong trường hợp các tỉnh không tạo được sự đồng thuận phát triển thì có thẩm quyền kiến nghị các vấn đề phát triển vùng lên Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ để Chính phủ can thiệp.

Bích Diệp

63 nền kinh tế "tỉnh ta" đua tranh, tổn thất to lớn tầm quốc gia - 2
MỚI NHẤT
Doanh nghiệp Trung Quốc “xí phần” TPP
Doanh nghiệp Trung Quốc “xí phần” TPP

Làn sóng doanh nghiệp dệt may Trung Quốc đổ xô qua Việt Nam đầu tư để hưởng lợi từ Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) khiến doanh nghiệp trong nước không khỏi lo lắng

Thứ hai, 04/04/2016 - 07:32

Công ty Kính nổi Chu Lai tiếp tục xin được nhập khẩu "hàng cấm"
Công ty Kính nổi Chu Lai tiếp tục xin được nhập khẩu "hàng cấm"

(Dân trí) - Công ty Kính nổi Chu Lai kiến nghị tiếp tục được nhập khẩu mặt hàng nằm trong danh mục cấm nhập khẩu là săm lốp ô tô, cao su đã qua sử dụng với lượng 130 nghìn tấn/năm đến hết năm 2021 để bổ sung nguồn nguyên liệu thu mua trong nước còn thiếu

Thứ hai, 04/04/2016 - 07:00

NCB nhận giải thưởng Thương hiệu mạnh Việt Nam
NCB nhận giải thưởng Thương hiệu mạnh Việt Nam

Ngày 2/4, Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB) đã nhận giải thưởng Thương hiệu mạnh Việt Nam năm 2015 do Thời báo kinh tế Việt Nam và Cục Xúc tiến Thương mại (Bộ Công Thương) phối hợp tổ chức và trao tặng.

Thứ hai, 04/04/2016 - 06:27

Bắt vụ vận chuyển 8.815 lít chất lỏng nghi xăng...máy bay bán ra thị trường
Bắt vụ vận chuyển 8.815 lít chất lỏng nghi xăng...máy bay bán ra thị trường

(Dân trí) - Theo nguồn tin riêng của Dân trí ngày 4/4, các cơ quan bảo vệ pháp luật tỉnh Hưng Yên vừa phối hợp với Ban Chỉ đạo 389 Trung ương bắt giữ một vụ buôn lậu rất nghiêm trọng. Đã có 8815 lít chất lỏng nghi là xăng máy bay bị thu giữ. Nếu loại nhiên liệu này dùng cho xe máy, ô tô...có ý kiến cho rằng, nó có thể dẫn đến chết máy phương tiện, thậm chí cháy, nổ...

Thứ hai, 04/04/2016 - 06:00

Giá vàng tuần tới: Áp lực giảm đang lớn
Giá vàng tuần tới: Áp lực giảm đang lớn

(Dân trí) - Trong tuần tới, các nhà giao dịch vàng sẽ tập trung sự chú ý vào đồng USD và những ngưỡng quan trọng trên biểu đồ kỹ thuật để đo lường xu hướng của giá vàng.

Chủ nhật, 03/04/2016 - 08:42

Hoàng tử 30 tuổi muốn biến Ả Rập thành một nền kinh tế không còn phụ thuộc vào dầu mỏ
Hoàng tử 30 tuổi muốn biến Ả Rập thành một nền kinh tế không còn phụ thuộc vào dầu mỏ

(Dân trí) - Một người đàn ông 30 tuổi người Ả Rập Saudi mà có lẽ bạn chưa từng biết tên đang xây dựng một "công ty" có giá trị gấp nhiều lần so với Apple hay Nike, đồng thời giúp cho đất nước của mình không còn phụ thuộc vào dầu mỏ

Chủ nhật, 03/04/2016 - 08:00

Bộ trưởng Cao Đức Phát xin lỗi nhân dân
Bộ trưởng Cao Đức Phát xin lỗi nhân dân

(Dân trí) - Người đứng đầu ngành nông nghiệp phân trần: "Tôi muốn nói một ý rằng chúng ta đúng là có thực phẩm vi phạm, cũng có nhiều thực phẩm thực sự an toàn nhưng nhân dân không có thông tin hay không có khả năng phân biệt giữa thực phẩm an toàn hay không an toàn”.

Chủ nhật, 03/04/2016 - 06:15

Đua nhau chèo kéo đầu tư, địa phương nào cũng muốn làm "mũi nhọn"
Đua nhau chèo kéo đầu tư, địa phương nào cũng muốn làm "mũi nhọn"

(Dân trí) - Các chuyên gia kinh tế đánh giá, các khu kinh tế ở Việt Nam rất giống nhau nên đây là những nơi tạo ra cuộc đua xuống đáy khốc liệt nhất. Quyết tâm nửa vời và sự chèo kéo của các địa phương dẫn đến tình trạng đầu tư theo mô hình "quả mít” . Và đây là một vấn đề nan giải nhất hiện nay ở Việt Nam.

Chủ nhật, 03/04/2016 - 04:30

Hà Nội: Rau xanh tăng giá "chóng mặt" vì… giao mùa
Hà Nội: Rau xanh tăng giá "chóng mặt" vì… giao mùa

(Dân trí) - Mặc dù thời tiết thuận lợi nhưng giá các loại rau xanh tại một số chợ Hà Nội đang tăng "chóng mặt". Nhiều bà nội trợ kêu than, vì rau xanh lại đội giá, nếu không đi chợ sớm thì không những được mua rau ế mà giá lại còn đắt đỏ.

Chủ nhật, 03/04/2016 - 02:40

Giám đốc Nhật Bản cúi gập người xin lỗi người tiêu dùng vì tăng giá kem thêm 2.000 đồng
Giám đốc Nhật Bản cúi gập người xin lỗi người tiêu dùng vì tăng giá kem thêm 2.000 đồng

(Dân trí) - Khoảng 100 người, đứng đầu là giám đốc công ty Akagi Nhật Bản đã cúi gập người trong một video được đăng tải trên YouTube xin lỗi người tiêu dùng vì đã tăng giá kem thêm 2.000 đồng tiền Việt sau khi giữ giá trong suốt ... 25 năm.

Chủ nhật, 03/04/2016 - 01:13

Ông Vương Đình Huệ: Tìm giải pháp xóa tình trạng 63 tỉnh, 63 nền kinh tế
Ông Vương Đình Huệ: Tìm giải pháp xóa tình trạng 63 tỉnh, 63 nền kinh tế

Sáng nay, 3/4, tại Hà Nội, Ban Kinh tế Trung ương phối hợp với các cơ quan tổ chức hội thảo “Liên kết vùng trong quá trình tái cơ cấu kinh tế và chuyển đổi mô hình tăng trưởng ở Việt Nam”.

Chủ nhật, 03/04/2016 - 12:53

Liên hoan doanh nghiệp Rồng Vàng và Thương hiệu Mạnh Việt Nam 2016
Liên hoan doanh nghiệp Rồng Vàng và Thương hiệu Mạnh Việt Nam 2016

Sáng 2/4, Liên hoan doanh nghiệp Rồng Vàng và Thương hiệu Mạnh Việt Nam 2016 đã diễn ra tại ks JW Marriott Hotel, Hà Nội

Chủ nhật, 03/04/2016 - 12:50

ĐÁNG QUAN TÂM
Chung cư cao cấp: Quảng cáo thăng hoa, nhận nhà vỡ mộng
Chung cư cao cấp: Quảng cáo thăng hoa, nhận nhà vỡ mộng

Bỏ ra tiền tỷ để mua căn hộ được quảng cáo là cao cấp, chất lượng và tiện ích vượt trội, nhưng nhiều thượng đế cũng phải “khóc dở” vì chất lượng chỉ bình dân, phải sống trong cảnh căn hộ nhanh xuống cấp, chất lượng quản lý dịch vụ kém, không tương xứng với sự “cao cấp” đã quảng cáo. Chủ đầu tư không những không chia sẻ với cư dân mà còn có thái độ “phủi tay” bỏ mặc khách hàng

Chủ nhật, 03/04/2016 - 09:24

Vì sao giới trẻ cần học cách để sớm trở thành người giàu có?
Vì sao giới trẻ cần học cách để sớm trở thành người giàu có?

(Dân trí) - Bài viết chia sẻ quan điểm cá nhân của cây bút Daniel Ally viết cho tờ báo nổi tiếng Business Insider, cho rằng bất cứ ai cũng có thể và nên trở thành một triệu phú đô la khi bạn còn đang trẻ.

Chủ nhật, 03/04/2016 - 07:40

Đại biểu lo ưu đãi Nghi Sơn làm khó cho Dung Quất
Đại biểu lo ưu đãi Nghi Sơn làm khó cho Dung Quất

(Dân trí) - Cho rằng Chính phủ cần khẩn trương điều chỉnh giảm mức thuế nhập khẩu áp vào giá bán sản phẩm của Nhà máy Lọc dầu Dung Quất trước nguy cơ đóng cửa, đại biểu Nguyễn Cao Phúc cũng đề nghị tính toán lại cơ chế ưu đãi cho Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn trên nguyên tắc không gây áp lực cho ngân sách, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng.

Chủ nhật, 03/04/2016 - 07:29

Hàng loạt nhà máy ethanol phá sản vì công nghệ Trung Quốc!
Hàng loạt nhà máy ethanol phá sản vì công nghệ Trung Quốc!

(Dân trí) - Bốn trong tổng số 7 nhà máy ethanol nhập khẩu và sử dụng công nghệ từ Trung Quốc, ba nhà máy còn lại dù sử dụng công nghệ của các nước phát triển nhưng vẫn nhập thiết bị từ Trung Quốc và tựu chung: cả 7 nhà máy hiện giờ, nếu không đóng cửa, phá sản, nợ đầm đìa thì cũng ngừng sản xuất.

Chủ nhật, 03/04/2016 - 07:00

Mua nước ngọt với giá đắt đỏ để… pha cà phê, tưới kiểng
Mua nước ngọt với giá đắt đỏ để… pha cà phê, tưới kiểng

(Dân trí) - Thời gian gần đây nước mặn đã bao vây khắp nơi trên địa bàn tỉnh Bến Tre nên nhiều hộ gia đình bắt buộc phải sống chung với nước mặn. Nhiều hộ gia đình mua nước ngọt với giá đắt đỏ để pha trà, cà phê, tưới cây kiểng...

Thứ bảy, 02/04/2016 - 08:53

Cần Thơ: Các điểm bán nông sản sạch vắng bóng người mua
Cần Thơ: Các điểm bán nông sản sạch vắng bóng người mua

(Dân trí) - Ngày 2/4, nguồn tin từ Sở Công thương TP Cần Thơ cho biết, qua hơn 2 tháng triển khai bán sản phẩm nông nghiệp sạch tại 8 điểm bán hàng không đạt hiệu quả như mong muốn, vì có rất ít người dân đến đây mua sắm.

Thứ bảy, 02/04/2016 - 08:00

Vì sao các ngân hàng chạy đua tăng lãi suất?
Vì sao các ngân hàng chạy đua tăng lãi suất?

(Dân trí) - Theo dự đoán của Uỷ ban Giám sát Tài chính Quốc gia, trong năm 2016, lãi suất sẽ tăng thêm khoảng 1 điểm % so với năm 2015. Thanh khoản của hệ thống ngân hàng đầu tháng 3 căng thẳng hơn so với tháng 2 nhưng đã dần hạ nhiệt kể từ trung tuần tháng 3.

Thứ bảy, 02/04/2016 - 06:49

Chuyển đổi cây trồng mùa khô hạn, nhiều nông dân trúng đậm
Chuyển đổi cây trồng mùa khô hạn, nhiều nông dân trúng đậm

(Dân trí) - Những ngày qua, trong khi nhiều nông dân ở các địa phương của tỉnh Sóc Trăng đang đứng ngồi không yên khi hàng ngàn ha lúa, mía bị thiệt hại bởi hạn, mặn thì nhiều hộ nông dân khác lại phấn khởi bởi sự thành công trong chuyển đổi cơ cấu sản xuất các loại hoa màu khác trong cái nắng hạn gay gắt này.

Thứ bảy, 02/04/2016 - 03:20

Chân dung “đại gia” thủy sản Cần Thơ Tòng "Thiên Mã”
Chân dung “đại gia” thủy sản Cần Thơ Tòng "Thiên Mã”

(Dân trí) - Lại thêm một đại gia thủy sản ở miền Tây “rơi vào vòng lao lý”! Lần này, không phải là chuyện nợ nần “trốn chạy”, kiện tụng, mà công an đã bắt và khám xét nhà và nơi làm việc của “đại gia thủy sản” Phan Bá Tòng, hay gọi là “Tòng Thiên Mã” - một trong hai đại gia thủy sản một thời nổi đình, nổi đám ở Cần Thơ!

Thứ bảy, 02/04/2016 - 01:45

“Kẹt” tiền, Nga tính mạnh tay đánh thuế ngành dầu lửa
“Kẹt” tiền, Nga tính mạnh tay đánh thuế ngành dầu lửa

Tình hình kinh tế Nga đang xấu đi, đến nỗi điện Kremlin phải cân nhắc những chính sách không có lợi cho tương lai chỉ để vượt qua những khó khăn ở thời điểm hiện tại.

Thứ bảy, 02/04/2016 - 11:00

Giá vàng SJC giảm mạnh tuần thứ 2 liên tiếp
Giá vàng SJC giảm mạnh tuần thứ 2 liên tiếp

(Dân trí) - Sáng nay 2/4, giá vàng SJC giảm gần 100.000 đồng/lượng, đưa mức giảm trong tuần lên gần 200.000 đồng/lượng. Đây là tuần thứ 2 liên tiếp giá kim loại quý đi xuống, nhưng giới đầu tư chưa dám mạo hiểm tham gia thị trường.

Thứ bảy, 02/04/2016 - 10:24

TPHCM: Hé lộ dự án “khủng” ngay trong lòng quận 1
TPHCM: Hé lộ dự án “khủng” ngay trong lòng quận 1

Theo thống kê, có khoảng 1.860.000 kết quả (0,57 giây) dành cho từ khóa “Dự án Ba Son”. Con số “khủng” này theo thống kê từ Google đã phần nào cho thấy sức hấp dẫn của một dự án bất động sản sắp ra mắt và đẳng cấp nhất Việt Nam.

Thứ bảy, 02/04/2016 - 10:20