Tàu chiến USS Spruance của Mỹ nã pháo tại eo biển Hormuz có gì đặc biệt?

Mới đây, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), lực lượng chịu trách nhiệm về hoạt động tác chiến của quân đội Mỹ ở Trung Đông, đã công bố một video cho thấy một trong những tàu chiến của họ nã pháo vào một tàu chở hàng mang cờ Iran.

Cụ thể, tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Spruance đã chặn tàu M/V Touska của Iran ở vịnh Oman khi tàu này cố gắng vượt qua lệnh phong tỏa hải quân do Mỹ áp đặt và tiến đến cảng Bandar Abbas của Iran qua eo biển Hormuz.

Theo CENTCOM, Spruance đã vô hiệu hóa hệ thống động lực của tàu Touska bằng cách khai hỏa một số loạt đạn từ pháo hạm Mark 45 vào khu vực buồng máy của tàu này.

Chiến hạm hiện đại tác chiến độc lập

USS Spruance (DDG-111) là tàu khu trục tên lửa dẫn đường thuộc lớp Arleigh Burke Flight IIA, một trong những nền tảng tác chiến mặt nước quan trọng nhất của Mỹ hiện nay.

Tàu khu trục (Destroyer) còn được gọi là khu trục hạm, là một trong những loại tàu chiến quan trọng và phổ biến nhất trong hải quân hiện đại. Đây là loại tàu có tốc độ cao, khả năng cơ động linh hoạt và có thể hoạt động dài ngày trên biển.

Theo Navysite, USS Spruance được đặt hàng trong khuôn khổ chương trình mở rộng vào đầu những năm 2000, thời điểm Hải quân Mỹ đứng trước yêu cầu nâng cấp năng lực phòng thủ tên lửa hành trình tốc độ cao, phát triển tác chiến mạng lưới và tăng cường khả năng tác chiến độc lập trên không gian đại dương. Con tàu chính thức biên chế vào năm 2011.

Trong thiết kế, USS Spruance được định hình như một nền tảng tác chiến đa nhiệm tích hợp, nơi các hệ thống cảm biến, vũ khí và xử lý dữ liệu được kết nối trong thời gian thực, tạo thành một cấu trúc chiến đấu thống nhất trong môi trường hải chiến hiện đại.

Cấu hình tiêu chuẩn của con tàu thuộc lớp Arleigh Burke Flight IIA có lượng giãn nước khoảng 9.200 tấn, chiều dài xấp xỉ 155m, chiều rộng khoảng 20m và mớn nước khoảng 10m với biên chế vận hành khoảng 260-280 thủy thủ.

Thân tàu được thiết kế với các mặt nghiêng đa diện nhằm giảm phản xạ sóng radar, đồng thời phân tán tín hiệu điện từ, qua đó hạn chế khả năng bị phát hiện từ khoảng cách xa trong môi trường tác chiến hiện đại.

Tàu được trang bị hệ thống động lực gồm 4 tua-bin khí General Electric LM2500, truyền lực qua 2 trục chân vịt. Cấu hình này giúp tàu duy trì tốc độ hành trình trên 30 hải lý/giờ.

DDG-111 được tối ưu cho các nhiệm vụ tác chiến kéo dài trên biển xa, kết hợp giữa khả năng cơ động cao và năng lực duy trì hoạt động độc lập trong môi trường hải quân hiện đại.

“Bộ não điện tử” trên biển

Theo dữ liệu chính thức, USS Spruance thuộc lớp Arleigh Burke-class destroyer biến thể Flight IIA, được thiết kế ngay từ đầu để vận hành như một nền tảng tích hợp hệ thống tác chiến Aegis Combat System.

Đây là hệ thống chiến đấu tích hợp toàn bộ trên tàu, đóng vai trò như "bộ não điện tử" điều phối mọi hoạt động tác chiến.

Theo Hải quân Mỹ, "bộ não điện tử" này có khả năng theo dõi đồng thời hàng trăm mục tiêu, phân tích mức độ đe dọa theo thời gian thực và hỗ trợ quá trình ra quyết định tác chiến cho kíp chiến đấu.

Ngoài ra, Aegis vận hành dựa trên hệ thống xử lý tín hiệu số, mạng dữ liệu thời gian thực và kiến trúc điều khiển phân tán, cho phép tích hợp và đồng bộ hóa dữ liệu từ nhiều cảm biến và vũ khí trên tàu trong cùng một hệ thống thống nhất.

Radar trung tâm của USS Spruance là hệ thống mảng pha điều khiển điện tử AN/SPY-1, có thể quét không gian liên tục với tốc độ cao.

Đặc biệt, sức mạnh hỏa lực và khả năng tác chiến được xây dựng trên một hệ thống tích hợp nhiều lớp, kết nối chặt chẽ giữa vũ khí, cảm biến và xử lý dữ liệu.

Trung tâm của cấu trúc này là hệ thống phóng thẳng đứng Mk 41, vũ khí tiêu chuẩn cho phép triển khai linh hoạt nhiều loại tên lửa khác nhau như tên lửa phòng không tiêu chuẩn, tên lửa hành trình Tomahawk và tên lửa chống ngầm ASROC.

Thiết kế dạng mô đun với các ống phóng độc lập giúp tàu dễ dàng cấu hình vũ khí, qua đó tăng khả năng thích ứng trong nhiều kịch bản tác chiến khác nhau.

Bổ trợ cho hỏa lực tầm xa là pháo hạm Mark 45 cỡ 127mm (5 inch), được tích hợp hệ thống điều khiển số và radar dẫn bắn.

Ở lớp phòng thủ điện tử, hệ thống AN/SLQ-32 đóng vai trò phát hiện tín hiệu radar đối phương, phân tích phổ điện từ và triển khai các biện pháp gây nhiễu hoặc đánh lừa hệ thống dẫn bắn. 

Song song với đó, hệ thống ODIN (AN/SEQ-4) được tích hợp như một vũ khí laser công suất thấp, sử dụng chùm laser tập trung để gây nhiễu hoặc làm chói, làm giảm hiệu quả cảm biến của UAV và các thiết bị quan sát quang - hồng ngoại.

Toàn bộ các hệ thống này được kết nối qua mạng dữ liệu chiến đấu nội bộ tốc độ cao theo giao thức IP, cho phép truyền tải và đồng bộ thông tin giữa radar, cảm biến, vũ khí và trung tâm chỉ huy trong thời gian thực.

Để mở rộng khả năng tác chiến, trực thăng MH-60R Seahawk, đảm nhiệm các nhiệm vụ trinh sát tầm xa, chống ngầm và giám sát khu vực rộng lớn.

Chương trình tàu khu trục Arleigh Burke hiện là một trong những lớp tàu chiến mặt nước có quy mô lớn nhất trong biên chế hiện đại của Mỹ. Hiện đã có hơn 70 tàu được biên chế trong hạm đội hiện tại.

Bên cạnh đó, nhiều tàu thuộc tiêu chuẩn nâng cấp Flight III đang được đóng mới hoặc đã được đặt hàng. Chương trình này cũng được dự kiến tiếp tục kéo dài đến những năm 2030.