Artemis II mang gì từ Trái Đất trên chuyến bay quanh Mặt Trăng?
(Dân trí) - Bốn người đầu tiên bước lên tàu vũ trụ cho chuyến quay trở lại khám phá Mặt Trăng sau hơn nửa thế kỷ, đánh dấu những bước tiến đột phá của con người trong hành trình chinh phục không gian.
18h35 (giờ miền Đông Mỹ) ngày 1/4, tên lửa Space Launch System của NASA đã đưa 4 phi hành gia thực hiện chuyến bay kéo dài 10 ngày quanh Mặt Trăng. Đây là chuyến bay có người lái đầu tiên tới Mặt Trăng kể từ sứ mệnh Apollo 17 năm 1972.
Tên lửa SLS của NASA rực sáng bầu trời Florida khi phóng sứ mệnh Artemis II (Ảnh: Getty).
Đội ngũ của sứ mệnh Artemis II bao gồm: Reid Wiseman (chỉ huy), Victor Glover (phi công), Christina Koch (chuyên gia sứ mệnh) và Jeremy Hansen (chuyên gia sứ mệnh, Cơ quan Vũ trụ Canada).
Sứ mệnh đưa con người bay quanh Mặt Trăng được đánh giá có nhiều thách thức. Chuyến bay kéo dài 10 ngày sẽ đưa 4 phi hành gia vào mức độ bức xạ nguy hiểm. Vào những thời điểm quan trọng trong chuyến đi, dự kiến phi hành đoàn có thể mất liên lạc với trung tâm điều khiển do khoảng cách quá xa và các yếu tố vật lý liên quan đến chuyến bay.
Các thành viên phi hành đoàn Artemis II (từ trái sang) Jeremy Hansen, Christina Koch, Victor Glover và Reid Wiseman trên đường lên tàu vũ trụ Orion hồi tháng 1/2026 (Ảnh: NASA).
Artemis II là chuyến bay thử nghiệm sẽ bay vòng quanh Mặt Trăng và không hạ cánh xuống bề mặt nhưng sẽ đóng vai trò là một sứ mệnh tiên phong cho Artemis III - dự kiến sẽ hạ cánh gần cực nam của Mặt Trăng, khu vực vẫn còn phần lớn chưa được khám phá.
Mục tiêu tổng thể của chương trình Artemis là tìm ra cách con người có thể sống và làm việc lâu dài trên bề mặt Mặt Trăng. Thành tựu này - theo cơ quan vũ trụ NASA - sẽ giúp họ khám phá cách con người có thể sống sót trong các chuyến đi kéo dài nhiều tháng tới sao Hỏa.
Phi hành đoàn Artemis II ngồi bên trong mô hình tại Trung tâm Vũ trụ Johnson của NASA ở Houston (Ảnh: NASA).
Trong các cuộc phỏng vấn trước khi đi, các thành viên phi hành đoàn Artemis II đã bày tỏ hy vọng và lạc quan về hành trình thám hiểm vũ trụ của mình.
"Khoảnh khắc này đánh dấu những bước tiến lớn trong lịch sử, đưa nhân loại đến gần hơn với hành trình chinh phục Sao Hỏa", phi công Victor Glover trả lời phỏng vấn năm 2023 sau khi được chọn cho sứ mệnh Artemis II.
Mục tiêu tổng thể của chương trình Artemis là tìm ra cách con người có thể sống và làm việc lâu dài trên bề mặt Mặt Trăng. Theo NASA, thành tựu này sẽ giúp họ khám phá cách con người có thể sống sót trong các chuyến đi kéo dài nhiều tháng tới sao Hỏa.
Reid Wiseman - Chỉ huy sứ mệnh Artemis II
Ông Reid Wiseman là chỉ huy của Artemis II (Ảnh: Getty).
Quê quán: Baltimore, Maryland, Hoa Kỳ.
Kinh nghiệm: Đã bay trên tàu Soyuz của Nga để dành 165 ngày trên Trạm Vũ trụ Quốc tế vào năm 2014.
Vai trò trong Artemis II: Chỉ huy
Mang theo: Một tấm thiệp trắng để ghi lại những cảm nghĩ của mình.
Wiseman (50 tuổi) là một phi công hải quân và phi công thử nghiệm. Ông đã gia nhập đội ngũ phi hành gia của NASA vào năm 2009.
Khi được hỏi tại sao NASA lại quay lại Mặt Trăng, Wiseman không ngần ngại trả lời: “Bởi vì chúng tôi muốn thấy con người lên sao Hỏa”. Ông nói trong chương trình The Late Show With Stephen Colbert vào năm 2023.
Vợ của Wiseman đã qua đời vào năm 2020 sau cuộc chiến với ung thư. Wiseman cho biết ông đã dành sự chú ý đặc biệt cho hai cô con gái của mình khi chuẩn bị cho chuyến đi kéo dài 10 ngày đến Mặt Trăng lần này.
Victor Glover - Phi công
Phi công của sứ mệnh Artemis II Victor Glover mang theo một cuốn Kinh thánh vào không gian (Ảnh: Getty).
Quê quán: Pomona, California, Hoa Kỳ.
Kinh nghiệm: Là phi công của sứ mệnh SpaceX Crew-1 - chuyến bay dài sáu tháng thường kỳ đầu tiên đến Trạm Vũ trụ Quốc tế trên tàu Crew Dragon được phóng vào năm 2020.
Vai trò trong Artemis II: Phi công
Mang theo: Một cuốn Kinh thánh và một vật gia truyền của gia đình.
Victor Glover có nhiều bằng thạc sĩ, bao gồm thạc sĩ khoa học về kỹ thuật thử nghiệm bay từ Đại học Không quân tại Căn cứ Không quân Edwards ở California; thạc sĩ khoa học về kỹ thuật hệ thống từ Trường Cao học Hải quân; thạc sĩ về nghệ thuật và khoa học điều hành quân sự từ Đại học Không quân ở Alabama.
Glover đã kết hôn và có bốn cô con gái. Anh rất vui khi các gia đình của phi hành đoàn vẫn có thể duy trì liên lạc trong suốt sứ mệnh thông qua một phi hành gia khác ở Trái Đất.
“Khoảnh khắc được phóng lên không gian có thể vừa tuyệt vời vừa đáng sợ cùng một lúc. Tôi thực sự biết ơn đội ngũ đã giúp chúng tôi chuẩn bị cho sứ mệnh lần này”, Glover chia sẻ.
Christina Koch - Chuyên gia sứ mệnh
Chuyên gia sứ mệnh Christina Koch của Artemis II có nhiều kỷ lục về một nữ phi hành gia ngoài không gian (Ảnh: Getty).
Quê quán: Jacksonville, Carolina, Hoa Kỳ.
Kinh nghiệm: Sau khi được phóng lên Trạm Vũ trụ Quốc tế trên tàu Soyuz của Nga vào năm 2019, Koch đã dành 328 ngày trong quỹ đạo thấp của Trái Đất - một kỷ lục về số ngày liên tiếp của một người phụ nữ ở ngoài không gian. Cũng trong năm đó, cô đã tham gia vào chuyến đi bộ ngoài không gian (spacewalk) đầu tiên chỉ có nữ phi hành gia.
Vai trò trong Artemis II: Chuyên gia sứ mệnh
Mang theo: Những ghi chú viết tay từ người thân. Koch chia sẻ: "Tôi có thể cầm trong tay những thứ người thân đã cầm trong suốt sứ mệnh".
Koch có bằng thạc sĩ kỹ thuật điện từ Đại học Bang North Carolina. Trước đây, cô đã làm việc với các vệ tinh quan sát Trái Đất tại Trung tâm Vũ trụ Goddard của NASA ở Greenbelt, Maryland và đã công tác tại một số phòng thí nghiệm xa xôi nhất trên hành tinh, bao gồm Trạm Nam Cực Amundsen-Scott và Trạm Palmer ở Nam Cực.
“Tôi yêu những điều khiến tôi cảm thấy nhỏ bé khiến tôi suy ngẫm về kích thước của vũ trụ và vị trí của mình trong đó”, Koch chia sẻ trong một video của NASA vào năm 2020.
Koch nói rằng cô đã chuẩn bị sẵn sàng để phá vỡ thêm nhiều kỷ lục cùng đồng đội trong sứ mệnh Artemis II. Tuy nhiên, cô cũng phải "dặn dò" chồng ở nhà có thể việc liên lạc sẽ hơi khó khăn vì đây không giống như chuyến công tác trên Trạm Vũ trụ Quốc tế cô từng tham gia.
Jeremy Hansen - Chuyên gia sứ mệnh
Chuyên gia sứ mệnh Jeremy Hansen là người Canada đầu tiên bay vào không gian (Ảnh: Getty).
Quê quán: London, Ontario, Canada.
Kinh nghiệm: Chưa từng bay vào vũ trụ trước đây.
Vai trò trong Artemis II: Chuyên gia nhiệm vụ.
Mang theo: Bốn chiếc mặt dây chuyền Mặt Trăng mà anh đã tặng làm quà cho vợ và con cái.
Sứ mệnh Artemis II sẽ đánh dấu chuyến bay đầu tiên vào không gian của Hansen - một thành tựu ấn tượng bởi hầu hết các phi hành gia lần đầu tiên bay thường chỉ thực hiện các sứ mệnh trong quỹ đạo thấp của Trái Đất, nơi có Trạm Vũ trụ Quốc tế. Trong Artemis II, Hansen sẽ bay xa gấp khoảng 1.000 lần.
Hansen lớn lên ở một trang trại. Anh chia sẻ rằng mình thường dùng máy cày đồ chơi để cày xới thảm trong phòng khách và giả vờ rằng ngôi nhà cây của mình là một tàu vũ trụ. Anh cũng mơ ước được lái máy bay, máy bay chiến đấu và tàu vũ trụ trước khi trở thành phi công chiến đấu của Lực lượng Không quân Canada.
Mặc dù anh không có kinh nghiệm phi hành gia trước đó, Hansen vẫn từng tham gia chương trình luyện tập khắt khe của Cơ quan Vũ trụ Châu Âu và là thành viên của chương trình Hoạt động Sứ mệnh Môi trường Cực đoan của NASA (NEEMO 19).
