Từ Covid-19 chúng ta rút ra được gì cho việc lấy mẫu vật từ sao Hỏa?

Dân trí Trong khi chủ đề nóng là Covid-19, tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn yêu cầu NASA xúc tiến chương trình lấy mẫu vật từ sao Hỏa về nghiên cứu.

Đợt bùng phát virus corona mới gây ra căn bệnh Covid-19 đang lây lan không chừa một châu lục nào trên thế giới.

Các cơ quan y tế cộng đồng trong và ngoài nước vẫn đang tìm hiểu về căn bệnh, giám sát tình hình tiến triển căn bệnh và nghiên cứu nhằm tìm ra cách dập tắt mối họa này. 

Một số người thậm chí đã nghĩ xa hơn, vượt ra khỏi phạm vi địa lý trên Trái Đất, họ liên tưởng đến hình ảnh khoa học viễn tưởng một Trái Đất có nguy cơ bị hủy hoại sinh quyển do những sinh vật ngoài vũ trụ xâm nhập. Sự xâm nhập này có thể là vô tình, cũng có thể là hữu ý.

Trong khi chủ đề nóng là Covid-19, tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn yêu cầu NASA xúc tiến chương trình lấy mẫu vật từ sao Hỏa về nghiên cứu.

Vậy nếu những mẫu vật này hóa ra lại nguy hiểm và truyền bệnh thì sao? Liệu Covid-19 và các căn bệnh truyền nhiễm khác có gợi nên điều gì cần cẩn trọng trong việc thám hiểm hành tinh Đỏ này không?

Từ Covid-19 chúng ta rút ra được gì cho việc lấy mẫu vật từ sao Hỏa? - 1

Các nhà khoa học đang nỗ lực tìm hiểu xem trên sao Hỏa có dấu hiệu của sự sống hay không.

 Năm 1973, nhà thiên văn học Carl Sagan đã xuất bản cuốn sách “Kết nối vũ trụ - Viễn cảnh sự sống ngoài Trái Đất”, trong đó nhìn nhận vấn đề mầm bệnh có thể đến từ sao Hỏa (tạm dịch) như sau:

Chính xác là vì sao Hỏa là một môi trường sinh học thu hút sự quan tâm đặc biệt cho nên rất có thể trên sao Hỏa có nhiều mầm bệnh và nhiều sinh vật mà nếu được đưa về môi trường Trái Đất thì sẽ gây ra thảm họa sinh học – một đại dịch sao Hỏa, một vòng xoắn cốt truyện từ tác phẩm Đại chiến thế giới của H.G. Wells. Đây là một vấn đề hoàn toàn nghiêm túc. Mặt khác, cũng có người cho rằng sinh vật trên sao Hỏa không thể gây ra bất kỳ vấn đề nghiêm trọng nào cho sinh vật Trái Đất vì không có sự tiếp xúc sinh học nào trong 4,5 tỷ năm qua giữa các sinh vật trên hai hành tinh này. Nhưng, một số người khác cũng có lý khi nói rằng sinh vật Trái Đất đã tiến hóa mà không hề có sự tác động nào, không hề chuẩn bị cho sự đối phó với mầm bệnh sao Hỏa, chính xác là vì không hề có sự tiếp xúc sinh học nào như thế trong 4,5 tỷ năm qua. Cơ hội xảy ra sự nhiễm bệnh là rất ít, nhưng mối nguy hiểm này nếu xảy ra thì chắc chắn sẽ vô cùng lớn.

Quan ngại và không quan tâm

Điều gì sẽ xảy ra nếu có sự lây nhiễm mầm bệnh từ sao Hỏa? Theo ông John Rummel, một nhà khoa học cấp cao của Viện Nghiên cứu tìm kiếm trí thông minh ngoài hành tinh ở California, đồng thời đã từng là chuyên gia bảo vệ hành tinh của NASA, cho rằng nên xem xét mối quan ngại đi cùng với tình hình hiện nay của virus corona. Ví dụ như các xét nghiệm chẩn đoán virus corona mà chúng ta đang sử dụng không hoàn toàn chính xác 100%, và có khi mất đến hơn 1 tuần sau khi nhiễm virus thì người bệnh mới có triệu chứng. Và trong khi tình hình lây nhiễm trên Trái Đất có thể chấm dứt khi hết mùa thì điều kiện thời tiết của chúng ta đâu có ảnh hưởng được đến các sinh vật ngoại lai gây bệnh. “Tôi cho rằng chưa thể biết được thách thức đối với hoạt động lấy mẫu vật từ sao Hỏa về lớn đến đâu nếu không được quan tâm”.

Các trường phái tư tưởng

Các nhà khoa học thuộc nhiều trường phái tư tưởng khác nhau khi nói về việc đem mẫu vật từ sao Hỏa ma mị về Trái Đất. Nhưng cách tiếp cận thận trọng dựa trên chính sách ngăn chặn và kiểm tra nghiêm ngặt đối với sự sống và nguy cơ sinh học luôn tương thích với khả năng phát hiện sự sống trong một mẫu vật, hoặc ở đâu đó trên sao Hỏa bằng những biện pháp khác, bởi vì nó vẫn cho phép trả lại mẫu vật về chỗ cũ. Khi đó, nếu một người tìm thấy sự sống trong một mẫu vật, anh ta có cơ hội tốt để nghiên cứu nó trong tầm kiểm soát. Mặt khó của cách tiếp cận này là nó tốn kém hơn nhiều để xây dựng được cơ sở, thiết bị kiểm soát đó.

Theo báo cáo mới đây của Cơ quan Đánh giá độc lập Bảo vệ hành tinh gửi cho NASA, cách tiếp cận này đòi hỏi phải xây dựng cơ sở vật chất phù hợp để xử lý và kiểm soát được mẫu vật sao Hỏa trước khi lấy mẫu vật về.

Theo ông Rummel, nếu một việc gì đó như virus corona này mà xảy ra chẳng hạn thì không hề có sẵn một cơ sở kiểm soát nào đạt tiêu chuẩn như thế, không đạt các yêu cầu an toàn vệ sinh đảm bảo cho bất cứ một sinh vật nào có trong mẫu vật sao Hỏa, và cũng không đảm bảo an toàn được cho Trái Đất.

Các bước chuẩn bị

Phải chăng sự bùng phát căn bệnh mới hiện nay trên Trái Đất là lời nhắc nhở chúng ta cần có những bước chuẩn bị để bảo vệ hành tinh của mình?

Bà Catharine Conley, chuyên gia bảo vệ hành tinh của NASA từ năm 2006 đến 2017 cho rằng cùng với các đại dịch truyền nhiễm đã từng xảy ra trước đây, sự lây lan virus corona lần này là một ví dụ khác cho thấy tầm quan trọng của việc hiểu được những hậu quả do có sự trao đổi, tương tác trong các môi trường sống của con người, chỉ cần những sự tiếp xúc hiếm hoi và hạn chế cũng có thể phát tán không kiểm soát được những gì mà một người nhận được. Nói về trường hợp khám phá sao Hỏa, khả năng cao là các sinh vật Trái Đất được đem lên sao Hỏa sẽ gây ra nhiều vấn đề cho các cư dân tương lai ở đó. Nếu sự sống trên sao Hỏa là có thật và được đem về Trái Đất, thì nó cũng rất dễ gây hậu quả cho môi trường ở đây còn hơn cả mầm bệnh con người truyền lên đó.

Tuy nhiên, nếu sự sống trên sao Hỏa có liên quan đến sự sống trên Trái Đất thì phân biệt được nó sẽ khó hơn nhiều so với phân biệt mầm bệnh từ Trái Đất, và cũng  như các căn bệnh lây từ loài này sang loài khác, nó cũng sẽ ảnh hưởng đến chúng ta.

Phạm Hường 

Theo Space

MỚI NHẤT
Con rắn cầu vồng hiếm hoi được phát hiện ở Florida
Con rắn cầu vồng hiếm hoi được phát hiện ở Florida

(Dân trí) - Kể từ lần cuối được nhìn thấy vào năm 1969, gần đây những con rắn cầu vồng quý hiếm đã được phát hiện ở Florida.

Thứ sáu, 28/02/2020 - 11:59

Phương pháp mới giúp lưu trữ năng lượng tái tạo hiệu quả
Phương pháp mới giúp lưu trữ năng lượng tái tạo hiệu quả

(Dân trí) - Các nhà khoa học hiện đang nghiên cứu cách lưu trữ năng lượng tái tạo được tạo ra một cách hiệu quả hơn khi cung vượt quá cầu mà chưa thể giải phóng ngay được.

Thứ sáu, 28/02/2020 - 07:00

Facebook cấm các quảng cáo chữa được Covid-19
Facebook cấm các quảng cáo chữa được Covid-19

(Dân trí) - Facebook đã thực hiện một chính sách cấm quảng cáo nói về virus corona, và bài đăng gây cảm giác hoảng sợ về một tình hình khẩn cấp,

Thứ sáu, 28/02/2020 - 06:57

Bí ẩn “băng máu” xuất hiện ở Nam Cực
Bí ẩn “băng máu” xuất hiện ở Nam Cực

(Dân trí) - Các nhà khoa học tại cơ sở nghiên cứu Vernadsky của Ukraine ở Nam Cực rất bất ngờ khi vào một buổi sáng thức dậy thay vì xung quanh với màu trắng nguyên sơ của tuyết là một màu đỏ như máu.

Thứ sáu, 28/02/2020 - 06:46

Tàu đổ bộ phát hiện từ trường sao Hỏa bất thường
Tàu đổ bộ phát hiện từ trường sao Hỏa bất thường

(Dân trí) - Từ trường tại điểm khảo sát trên sao Hỏa mạnh gấp 10 lần so với những gì các nhà khoa học tính toán trước đây, và đang biến đổi rất nhanh.

Thứ sáu, 28/02/2020 - 06:43

Các nhà khoa học tìm thấy một vệ tinh mới của Trái đất
Các nhà khoa học tìm thấy một vệ tinh mới của Trái đất

(Dân trí) - Tiểu hành tinh nhỏ 2020 CD3 tạm thời biến thành một vệ tinh tự nhiên mới của Trái đất

Thứ năm, 27/02/2020 - 10:37

Biến đổi gen ở virus COVID-19 tương tự biến đối ở HIV, Ebola
Biến đổi gen ở virus COVID-19 tương tự biến đối ở HIV, Ebola

Các nhà khoa học tin rằng đây có thể là nguyên nhân khiến virus COVID-19 có thể lây nhiễm mạnh từ người sang người.

Thứ năm, 27/02/2020 - 10:31

Chuyển đổi tế bào gốc của con người có thể điều trị được bệnh tiểu đường
Chuyển đổi tế bào gốc của con người có thể điều trị được bệnh tiểu đường

(Dân trí) - Một kỹ thuật mới chuyển đổi tế bào gốc của con người thành tế bào sản xuất insulin có thể hứa hẹn rất lớn cho các phương pháp điều trị bệnh tiểu đường trong tương lai.

Thứ năm, 27/02/2020 - 07:52

Các hang động cổ xưa trên sao Hỏa có thể tồn tại sự sống
Các hang động cổ xưa trên sao Hỏa có thể tồn tại sự sống

(Dân trí) - Các nhà khoa học đang đặt giả thuyết cho rằng nếu có sự sống trên sao Hỏa thì có khả năng nó sẽ nằm ẩn bên trong các hang động sâu dưới lòng đất.

Thứ năm, 27/02/2020 - 07:46

Lời đồn và sự thật: Thông tin trên mạng về virus corona đúng đến đâu?
Lời đồn và sự thật: Thông tin trên mạng về virus corona đúng đến đâu?

(Dân trí) - Rửa mũi bằng nước muối; Không nhận bất cứ hàng hóa gì từ Trung Quốc – Internet chứa đầy những thông tin sai về cách tự bảo vệ cá nhân khỏi nhiễm virus corona.

Thứ năm, 27/02/2020 - 07:41

Tìm thấy những con giun ký sinh trong não của phôi thằn lằn
Tìm thấy những con giun ký sinh trong não của phôi thằn lằn

(Dân trí) - Một loài giun ký sinh mới phát hiện đã xâm nhập vào não của thằn lằn con từ trước khi loài bò sát này nở khiến các nhà khoa học bất ngờ.

Thứ năm, 27/02/2020 - 06:49

Thiết bị mới giúp tim “tươi” lâu hơn trước khi chờ cấy ghép
Thiết bị mới giúp tim “tươi” lâu hơn trước khi chờ cấy ghép

(Dân trí) - Từ thời điểm một cơ quan được lấy ra từ một người hiến tặng và bỏ vào đông lạnh, các tế bào trong cơ quan đó bắt đầu chết.

Thứ năm, 27/02/2020 - 06:45

ĐÁNG QUAN TÂM
Cuộc cách mạng in 3D đang thâm nhập nhiều ngành sản xuất
Cuộc cách mạng in 3D đang thâm nhập nhiều ngành sản xuất

(Dân trí) - Khi đeo một chiếc máy trợ thính thì bạn có khả năng đã được trực tiếp thụ hưởng thành tựu cuộc cách mạng in 3D.

Thứ tư, 26/02/2020 - 11:49

Phát hiện loại rong biển hóa thạch hàng tỷ năm tuổi
Phát hiện loại rong biển hóa thạch hàng tỷ năm tuổi

(Dân trí) - Các nhà khoa học vừa phát hiện ra loại rong biển được cho là họ hàng của tổ tiên của tất cả các loại thực vật trên Trái đất hiện nay.

Thứ tư, 26/02/2020 - 11:44

Công nghệ xanh mới sản xuất điện từ không khí mỏng
Công nghệ xanh mới sản xuất điện từ không khí mỏng

(Dân trí) - Các nhà nghiên cứu tại trường Đại học Massachusetts Amherst đã chế tạo được thiết bị sử dụng protein tự nhiên để sản xuất điện từ độ ẩm trong không khí.

Thứ tư, 26/02/2020 - 07:19

Phát triển phương pháp không phẫu thuật để tiêu diệt các tế bào ung thư
Phát triển phương pháp không phẫu thuật để tiêu diệt các tế bào ung thư

(Dân trí) - Các nhà khoa học từ Đại học Tổng hợp Nghiên cứu Quốc gia của Samara mang tên Korolev đang phát triển một phương pháp không phẫu thuật để tiêu diệt khối u ung thư bằng xung từ

Thứ tư, 26/02/2020 - 07:08

Công nghệ đột phá tạo ra các lĩnh vực đo lường mới
Công nghệ đột phá tạo ra các lĩnh vực đo lường mới

(Dân trí) - Các khả năng mới của thiết kế và đo lường đang đánh giá giá trị của các công nghệ tương lai - những công nghệ mà chúng ta sẽ sử dụng trong năm tới.

Thứ tư, 26/02/2020 - 07:02

Tạo ra “sứa sinh học” có thể kiểm soát chuyển động tối ưu nhất
Tạo ra “sứa sinh học” có thể kiểm soát chuyển động tối ưu nhất

(Dân trí) - Bằng cách kiểm soát nhân tạo bằng cấy ghép vi điện tử, các nhà nghiên cứu đã tăng tốc độ bơi tự nhiên của một con sứa mặt trăng còn sống (Aurelia aurita) gần gấp 3 lần.

Thứ tư, 26/02/2020 - 06:57

Băng Nam Cực tan chảy trơ trọi mặt đất do nhiệt độ tăng kỷ lục
Băng Nam Cực tan chảy trơ trọi mặt đất do nhiệt độ tăng kỷ lục

(Dân trí) - Chúng ta thường quên mất rằng Nam Cực vốn là một sa mạc, nhưng giờ bạn sẽ được thức tỉnh khi nhìn thấy hai bức ảnh này.

Thứ ba, 25/02/2020 - 04:18

Các nhà khoa học phát hiện ra động vật đầu tiên trên Trái Đất không thở
Các nhà khoa học phát hiện ra động vật đầu tiên trên Trái Đất không thở

(Dân trí) - Đây là loài động vật đầu tiên trên Trái đất được chứng minh là không có bộ gen ty thể và không có cách nào để thở.

Thứ ba, 25/02/2020 - 03:42

Chế độ ăn kiêng bằng đồ ăn vặt có thể làm suy giảm trí nhớ
Chế độ ăn kiêng bằng đồ ăn vặt có thể làm suy giảm trí nhớ

(Dân trí) - Chỉ cần một tuần ăn một chế độ ăn kiêng chứa đầy bánh quế, bánh mì kẹp thịt và ngũ cốc có đường có thể làm não của bạn bị suy yếu một phần.

Thứ ba, 25/02/2020 - 07:48

Câu chuyện đằng sau bức ảnh biểu tượng của Thế chiến II
Câu chuyện đằng sau bức ảnh biểu tượng của Thế chiến II

(Dân trí) - Đã 75 năm trôi qua kể từ khi xuất hiện bức ảnh biểu tượng của thủy quân lục chiến Mỹ.

Thứ ba, 25/02/2020 - 07:27

Bất ngờ tìm thấy vương quốc bí ẩn hơn 3.000 năm tuổi ở Thổ Nhĩ Kỳ
Bất ngờ tìm thấy vương quốc bí ẩn hơn 3.000 năm tuổi ở Thổ Nhĩ Kỳ

(Dân trí) - Các nhà khảo cổ từ Viện Phương Đông là những người đã có báo cáo một khám phá đáng chú ý ở Thổ Nhĩ Kỳ khi tình cờ phát hiện ra một vương quốc cổ bí ẩn có niên đại 1400 - 600 trước Công Nguyên.

Thứ ba, 25/02/2020 - 07:14

Phát hiện dấu tích hồ nước cổ đại lớn nhất thế giới ở sa mạc Sahara
Phát hiện dấu tích hồ nước cổ đại lớn nhất thế giới ở sa mạc Sahara

(Dân trí) - Được đặt tên là Mega Chad, hồ cổ đại này được các nhà khoa học ước tính rộng khoảng hơn 240 km2 trên sa mạc Sahara, tồn tại khoảng 7.000 năm trước.

Thứ ba, 25/02/2020 - 07:01