Nửa tháng xem cảnh tò vò làm tổ cực kỳ thú vị

Dân trí Có dịp may mắn được theo dõi cảnh một con tò vò làm tổ cần mẫn trong gần nửa tháng, phóng viên đã ghi nhận qua nhiều hình ảnh và video về loài côn trùng độc đáo này.

Theo Wikipedia, Tò vò là nhóm côn trùng thuộc bộ Hymenoptera và phân bộ Apocrita nhưng không phải là ong hay kiến​​. Loài tò vò rất quan trọng trong việc kiểm soát tự nhiên trong môi sinh. Chúng có khả năng săn, giết côn trùng như sâu bọ. Ngoài ra vì thuộc loài "ký sinh” (thuật ngữ là parasitoid) nên chúng hay đẻ trứng trực tiếp vào con mồi đã được làm tê liệt và đặt trong tổ, từ đó tò vò con lớn lên và dùng nguồn thức ăn.

Cảnh tò vò làm tổ
Cảnh tò vò làm tổ

Tò vò ký sinh được sử dụng ngày càng nhiều trong việc kiểm soát các loài sâu bọ gây thiệt hại cho nhà nông vì chúng săn giết các loài côn trùng có hại mà không ảnh hưởng đến hoa màu.

Về hình dạng tò vò thường bị lầm với ong. Theo quan niệm dân gian, tò vò xây tổ trong nhà là báo có điềm báo may mắn về tiền tài, vật chất, thịnh vượng cho gia chủ.

Trong văn hóa, tò vò được nhắc đến trong câu ca dao Việt Nam với những câu thơ:

Tò vò mà nuôi con nhện

Đến khi nó lớn, nó quyện nhau đi

Tò vò ngồi khóc tỉ ti

Nhện ơi! Nhện hỡi! Mày đi đằng nào

Giáo sư Nguyễn Lân Dũng phân tích và cho rằng khi tò vò xây tổ xong nó sẽ đi kiếm nhện và đốt cho chúng sống dở chết dở. Sau đó tò vò mang nhện về tổ rồi lấp đất lại. Không phải tò vò nuôi nhện mà nó bắt, nhốt nhện vào tổ, đẻ trứng trong đó chờ khi ấu trùng tò vò ra đời thì có sẵn nguồn thức ăn dự trữ. Ấu trùng tò vò lớn lên thì nhện cũng bị ăn thịt, đây là tập tính của loài tò vò.

Do đó, bề ngoài câu ca dao này như muốn chê trách con nhện bội bạc nhưng mà thực sự thì nó mới chính là nạn nhân của tò vò.

Sâu được tò vò bắt về, tiêm cho tê liệt rồi bỏ vào tổ làm thức ăn cho tò vò con
Sâu được tò vò bắt về, tiêm cho tê liệt rồi bỏ vào tổ làm thức ăn cho tò vò con

Nhà sinh vật học nổi tiếng về lĩnh vực côn trùng Jean-Henri Fabre (người Pháp, 1823-1915) quan sát và phát hiện con tò vò bắt sâu về tổ rồi đẻ trứng vào tổ. Khi trứng nở ra con ấu trùng của tò vò, con ấu trùng đấy theo sợi tơ con mẹ dòng xuống dưới trèo lên mình sâu. Lúc ở trong tổ nó ăn thịt con sâu.

Điểm thú vị là con ấu trùng tò vò này ăn từng phần của con sâu, ngày đầu hút dịch, sau đó ăn mỡ rồi ăn nội quan. Thế mà sau hàng tuần, con sâu vẫn tươi rói, thơm ngon đến tận miếng cuối cùng. Ăn xong mấy con sâu, ấu trùng tò vò làm kén rồi nở thành con tò vò trưởng thành, gặm tổ chui ra.

Qua theo dõi cách làm tổ của tò vò trong suốt nửa tháng tại TP Huế, phóng viên đã chứng kiến tò vò cái cần mẫn hàng ngày xây dựng tổ của mình từ sáng sớm tinh mơ cho đến khi trời tắt nắng. Liên tục đi tha từng hòn đất ướt được vo tròn, tò vò về đắp tổ. Khi mỗi ngăn tổ được thành hình, tò vò chừa lại một lỗ nhỏ. Sau đó, tò vò đi bắt côn trùng, thường là các con sâu mập mạp về nhét trong ngăn tổ rồi đưa đuôi vào đẻ trứng. Tiếp tục tò vò lại bay đi và về tổ với các viên đất để bít miệng ngăn tổ lại.

Có khoảng 5 tổ được tò vò tạo ra nằm sát nhau. Tò vò mẹ hoàn thiện công đoạn cuối cùng với việc tô trét chắc chắn lại tổ. Việc này nhằm tránh các côn trùng khác mà chủ yếu là kiến kéo đến để tấn công, đục tổ ăn côn trùng và cả tò vò con.

Tỏ vò cái bắt đầu xây tổ
Tỏ vò cái bắt đầu xây tổ
Tổ được tò vò thích làm ở các cửa gỗ
Tổ được tò vò thích làm ở các cửa gỗ

Cận cảnh tò vò mẹ với thân hình to lớn, màu sắc rất đẹp. Đuôi màu vàng, lưng nhỏ, mình màu đỏ đen... Phần lưng đến đầu màu vàng.

Cận cảnh tò vò mẹ với thân hình to lớn, màu sắc rất đẹp. Đuôi màu vàng, lưng nhỏ, mình màu đỏ đen... Phần lưng đến đầu màu vàng.

Tò vò mẹ tha đất về để đắp vào tổ
Tò vò mẹ tha đất về để đắp vào tổ
Từng hòn đất được kiến trúc sư tò vò khéo léo trám vào các vị trí cần thiết để mỗi ngăn tổ được chắc chắn
Từng hòn đất được "kiến trúc sư" tò vò khéo léo trám vào các vị trí cần thiết để mỗi ngăn tổ được chắc chắn
Chú sâu đã bị tê liệt, nằm gọn trong tổ
Chú sâu đã bị tê liệt, nằm gọn trong tổ
Tò vò tìm cách để đẻ trứng vào tổ đã có sẵn con mồi cho đứa con sắp chào đời
Tò vò tìm cách để đẻ trứng vào tổ đã có sẵn con mồi cho đứa con sắp chào đời
Trét kín miệng cửa ngăn tổ
Trét kín miệng cửa ngăn tổ
Mỗi ngày có đến mấy trăm lần tò vò đi tha đất về đắp tổ không biết mệt mỏi
Mỗi ngày có đến mấy trăm lần tò vò đi tha đất về đắp tổ không biết mệt mỏi
Tò vò mẹ bay đi sau hơn 1 phút đắp tổ bởi 1 hòn đất
Tò vò mẹ bay đi sau hơn 1 phút đắp tổ bởi 1 hòn đất
Một hòn đất mới được mẹ tò vò đem về.
Một hòn đất mới được mẹ tò vò đem về.
Phần đầu của tò vò mẹ với đôi mắt to màu xanh đen. Bản năng của mẹ đã khiến cho tò vò mẹ này làm việc dốc hết sức lực cho bầy con sắp nở của mình
Phần đầu của tò vò mẹ với đôi mắt to màu xanh đen. Bản năng của mẹ đã khiến cho tò vò mẹ này làm việc dốc hết sức lực cho bầy con sắp nở của mình
Cái tổ đã hoàn thành với 5 ngăn tổ cho 5 đứa con của tò vò chuẩn bị chào đời
Cái tổ đã hoàn thành với 5 ngăn tổ cho 5 đứa con của tò vò chuẩn bị chào đời
Tuy tổ đã xong nhưng tò vò mẹ vẫn đến kiểm tra thường ngày và đắp thêm đất cho tổ dày
Tuy tổ đã xong nhưng tò vò mẹ vẫn đến kiểm tra thường ngày và đắp thêm đất cho tổ dày
Mỗi khi thấy người gần tổ, tò vò mẹ bay xung quanh tổ để bảo vệ tổ và các con nhỏ bên trong
Mỗi khi thấy người gần tổ, tò vò mẹ bay xung quanh tổ để bảo vệ tổ và các con nhỏ bên trong

Cận cảnh tò vò làm tổ

Bài, ảnh, video: Đại Dương

MỚI NHẤT
Khám phá gờ giảm tốc “thông minh” chỉ gây xóc với xe phóng nhanh
Khám phá gờ giảm tốc “thông minh” chỉ gây xóc với xe phóng nhanh

(Dân trí) - Bạn nghĩ sao về một chiếc gờ giảm tốc thông minh chỉ gây xóc với các “quái xế” đang phóng nhanh và sẽ gần như biến mất, để lại mặt đường bằng phẳng cho những chiếc xe đi đúng tốc độ?

Thứ ba, 21/08/2018 - 07:41

Hơn 100 nhà khoa học tham dự "Hội nghị Diên Hồng" về Trí tuệ nhân tạo
Hơn 100 nhà khoa học tham dự "Hội nghị Diên Hồng" về Trí tuệ nhân tạo

(Dân trí) - Ngày 21/8, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) chủ trì tổ chức Hội thảo Trí tuệ nhân tạo (AI) Việt Nam 2018 với sự tham dự của hơn 100 chuyên gia công nghệ là các nhà khoa học. Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Thế Duy cho rằng, có thể coi đây là một “Hội nghị Diên Hồng” để giải quyết bài toán AI cho Việt Nam.

Thứ ba, 21/08/2018 - 12:09

Tìm hiểu sự đột phá và khả năng ứng dụng to lớn của công nghệ “in 4D”
Tìm hiểu sự đột phá và khả năng ứng dụng to lớn của công nghệ “in 4D”

(Dân trí) - Với công nghệ in 4D, chúng ta sẽ không cần phải in 3D trực tiếp ra sản phẩm, mà thứ sau khi ra lò chỉ đơn giản là một tấm vật liệu phẳng, và sau khi cho vào nước nóng, nó sẽ tự lắp ráp thành kết cấu mà bạn đã định sẵn từ đầu.

Thứ ba, 21/08/2018 - 10:17

Nọc độc của nhện sẽ giúp các nhà khoa học bảo vệ tế bào não khỏi bị tổn thương?
Nọc độc của nhện sẽ giúp các nhà khoa học bảo vệ tế bào não khỏi bị tổn thương?

(Dân trí) - Các nhà khoa học Nga và các đồng nghiệp nước ngoài đã phát hiện ra rằng, nọc độc của nhện Argiope lobata chứa thành phần bào chế thuốc giảm đau, mà sau khi nghiên cứu chất này, nó sẽ giúp tạo ra các loại thuốc ức chế hoạt động quá mức của các tế bào thần kinh và bảo vệ chúng khỏi sự hủy diệt hàng loạt.

Thứ ba, 21/08/2018 - 07:58

Ứng dụng robot AI giúp học sinh nâng cao kỹ năng học ngoại ngữ
Ứng dụng robot AI giúp học sinh nâng cao kỹ năng học ngoại ngữ

(Dân trí) - Việc sử dụng robot thông minh, robot trí tuệ nhân tạo trong việc đào tạo ngoại ngữ đang được nhiều nước áp dụng và xu hướng này ngày càng phổ biến.

Thứ ba, 21/08/2018 - 07:08

Hàng loạt trận động đất lớn 'tấn công' Indonesia, vì sao?
Hàng loạt trận động đất lớn 'tấn công' Indonesia, vì sao?

Trong vòng 3 tuần qua, đảo Lombok của Indonesia đã liên tục bị rung chuyển bởi một loạt trận động đất với cường độ cao khiến hơn 500 người thiệt mạng và hàng trăm nghìn người phải sống cảnh "màn trời chiếu đất".

Thứ ba, 21/08/2018 - 07:02

Sứa thống trị biển cả bằng cách nào khi không có não?
Sứa thống trị biển cả bằng cách nào khi không có não?

(Dân trí) - Không có não và phần lớn cơ thể là nước, nhưng sứa có rất nhiều siêu năng lực.

Thứ ba, 21/08/2018 - 06:44

3 quái vật khổng lồ thời tiền sử có thể tồn tại đến ngày nay
3 quái vật khổng lồ thời tiền sử có thể tồn tại đến ngày nay

Những quái thú thời tiền sử tương tự như cá mập khổng lồ megalodon dài 30 mét có thể vẫn còn sống trên Trái đất ngày nay, theo các giả thuyết.

Thứ hai, 20/08/2018 - 04:47

Nhãn thực phẩm: Miếng giấy nhỏ, lợi ích to!
Nhãn thực phẩm: Miếng giấy nhỏ, lợi ích to!

(Dân trí) - Nhãn thực phẩm là bảng thông tin dinh dưỡng dán trên các bao bì nhằm chỉ rõ các thành phần dinh dưỡng chứa trong món ăn cho khách hàng.

Thứ hai, 20/08/2018 - 03:51

Tìm ra công thức ướp xác của người Ai Cập cổ đại
Tìm ra công thức ướp xác của người Ai Cập cổ đại

Các nhà khoa học đã xác định được các thành phần trong hợp chất ước xác cổ xưa nhất mà người Ai Cập từng sử dụng.

Thứ hai, 20/08/2018 - 06:45

Kỳ giông mọc lại đuôi gần như hoàn chỉnh nhưng thằn lằn thì không?
Kỳ giông mọc lại đuôi gần như hoàn chỉnh nhưng thằn lằn thì không?

(Dân trí) - Những khác biệt ở tế bào gốc trong tủy sống giúp lý giải khả năng tái tạo bộ phận cơ thể của loài động vật lưỡng cư này.

Thứ hai, 20/08/2018 - 06:40

Tuổi thọ của con gái có liên quan đến tuổi thọ của mẹ?
Tuổi thọ của con gái có liên quan đến tuổi thọ của mẹ?

(Dân trí) - Nghiên cứu chỉ ra rằng phụ nữ có mẹ thọ đến 90 tuổi cũng có nhiều khả năng đạt cột mốc tuổi thọ tương tự và có sức khỏe tốt.

Thứ hai, 20/08/2018 - 06:32

ĐÁNG QUAN TÂM
Thủ tướng cam kết tạo mọi điều kiện để trí thức Việt kiều tham gia phát triển KHCN
Thủ tướng cam kết tạo mọi điều kiện để trí thức Việt kiều tham gia phát triển KHCN

Sáng 19/8, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp mặt Đoàn đại biểu người Việt Nam tài năng trong lĩnh vực khoa học và công nghệ về dự Chương trình kết nối mạng lưới đổi mới sáng tạo Việt Nam.

Chủ nhật, 19/08/2018 - 03:21

Nguy cơ khó lường của khói thuốc thụ động đối với trẻ em
Nguy cơ khó lường của khói thuốc thụ động đối với trẻ em

(Dân trí) - Trẻ em tiếp xúc với khói thuốc thụ động vẫn có thể dễ bị chết vì bệnh phổi mãn tính như người lớn.

Chủ nhật, 19/08/2018 - 07:43

Thành công  khôi phục thị lực ở chuột nhờ liệu pháp gien
Thành công khôi phục thị lực ở chuột nhờ liệu pháp gien

(Dân trí) - Hi vọng trong tương lai có thể chữa khỏi bệnh mất thị lực ở người ngày càng tăng sau khi một nhóm các nhà khoa học thành công khôi phục thị lực của chuột, nhờ sử dụng kĩ thuật liệu pháp gien cải tiến mới.

Chủ nhật, 19/08/2018 - 07:36

Làm thế nào để không nghiến răng khi ngủ?
Làm thế nào để không nghiến răng khi ngủ?

(Dân trí) - Nghiến răng khi ngủ chẳng những gây khó chịu cho người ngủ bên cạnh mà còn có thể là khởi đầu dẫn tới hiện tương ngưng thở khi ngủ. Vậy có cách nào để khắc phục?

Chủ nhật, 19/08/2018 - 07:27

Phát hiện ve kí sinh nhiệt đới nguy hiểm ở Đức
Phát hiện ve kí sinh nhiệt đới nguy hiểm ở Đức

(Dân trí) - Các nhà khoa học đã phát hiện một loài ve khổng lồ tại Đức và lo ngại chúng sẽ truyền căn bệnh nhiệt đới chết người sốt xuất huyết Crimean-Congo ra khắp châu Âu.

Thứ bảy, 18/08/2018 - 04:12

Hình xăm sinh học – sự kết hợp hoàn hảo khoa học và nghệ thuật
Hình xăm sinh học – sự kết hợp hoàn hảo khoa học và nghệ thuật

(Dân trí) - Nhờ vào một nghiên cứu của các nhà khoa học đến từ Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) và trường đại học Harvard, những hình xăm sẽ không chỉ đơn thuần mang yếu tố thẩm mỹ, mà còn là phương tiện giúp con người biết được tình trạng sức khỏe của mình!

Thứ bảy, 18/08/2018 - 01:00

Tìm ra loại hóa chất có thể tiêu diệt tế bào ung thư não
Tìm ra loại hóa chất có thể tiêu diệt tế bào ung thư não

(Dân trí) - Nghiên cứu mới chỉ ra rằng các tế bào ung thư não xâm lấn được lấy ra từ người bệnh đã “tự hủy diệt” sau khi tiếp xúc với một loại hóa chất trong phòng thí nghiệm.

Thứ bảy, 18/08/2018 - 06:35

Vì sao phụ nữ hay bị chứng đau nửa đầu?
Vì sao phụ nữ hay bị chứng đau nửa đầu?

(Dân trí) - Kết quả nghiên cứu cho đến này đã làm sáng tỏ nguyên nhân sâu xa của chứng bệnh này ở phụ nữ và mở ra con đường mới cho các phương pháp điều trị làm giảm chứng đau nửa đầu cho hàng triệu phụ nữ.

Thứ bảy, 18/08/2018 - 06:28

Bạn có tin những mảnh vụn này có thể tự lắp ráp thành một chiếc ghế?
Bạn có tin những mảnh vụn này có thể tự lắp ráp thành một chiếc ghế?

(Dân trí) - Bạn có tin rằng, trong tương lai trong các nhà máy sản xuất sẽ không còn có sự hiện diện của đội ngũ nhân công hay thậm chí là robot lắp ráp, mà các chi tiết, linh kiện sau khi được ra lò sẽ tự mình hợp thành một sản phẩm hoàn chỉnh?

Thứ bảy, 18/08/2018 - 06:15

Phô mai 3.200 năm chứa vi khuẩn chết người trong ngôi mộ Ai Cập
Phô mai 3.200 năm chứa vi khuẩn chết người trong ngôi mộ Ai Cập

Người ta hay nói rằng để phô mai càng lâu sẽ càng ngon hơn, nhưng có lẽ điều này không đúng với hũ phô mai ngàn năm trong mộ quan chức Ai Cập.

Thứ sáu, 17/08/2018 - 07:46

Peru phát hiện bức tường có phù điêu được xây cách đây 3.800 năm
Peru phát hiện bức tường có phù điêu được xây cách đây 3.800 năm

Ngày 16/8, các nhà khảo cổ học Peru thông báo phát hiện một bức tường với các bức phù điêu có niên đại cách đây khoảng 3.800 năm tại khu di tích khảo cổ Vichama, một trong những thành phố của nền văn minh Caral lâu đời nhất tại châu Mỹ.

Thứ sáu, 17/08/2018 - 03:44

Lực kéo nào khiến tàu vũ trụ Parker có tốc độ nhanh nhất?
Lực kéo nào khiến tàu vũ trụ Parker có tốc độ nhanh nhất?

(Dân trí) - Tàu vũ trụ mới nhất vừa được NASA phóng thành công vào ngày 12/8/2018 sẽ đạt vận tốc 430.000 dặm, tương đương 692.000 km/ giờ khi nó đến gần Mặt Trời.

Thứ sáu, 17/08/2018 - 03:38