"Xét phong hàm GS, PGS - Không nên gói gọn bằng tiêu chuẩn cứng nhắc"

Dân trí GS. Nguyễn Văn Tuấn (hiện đang giữ chức giáo sư tại ĐH New South Wales và ĐH Công nghệ Sydney, Úc) nhận định rằng có vài ngộ nhận trong những tranh luận quanh dự thảo công nhận chức danh GS, PGS. Một trong số đó là ngộ nhận về việc phải đặt ra một loạt quy định “cứng” để công nhận chức danh GS, PGS trong cả nước.
>>Bộ Công An, Bộ KH&CN: Xem xét lại việc quy định điểm bài báo khoa học của GS,PGS
>>Bộ Nội Vụ: Đề nghị Bộ GD&ĐT đánh giá thực trạng nâng chuẩn đội ngũ GS,PGS

Dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định tiêu chuẩn, thủ tục bổ nhiệm, miễn nhiệm chức danh giáo sư (GS), phó giáo sư (PGS) ngay khi vừa công bố đã thu hút sự quan tâm của dư luận và nhận được nhiều ý kiến đóng góp.

Theo đó, dự thảo đưa ra một loạt điểm mới nhằm xây dựng quy định "cứng" công nhận phong hàm GS, PGS với mục đích nâng cao chuẩn, tiếp cận với các tiêu chuẩn của quốc tế.

Phương Tây rất hiếm ban hành “tiêu chuẩn chung” để xét phong hàm

Theo GS Nguyễn Văn Tuấn, việc thay đổi để nâng cao tiêu chuẩn như hiện nay là rất kịp thời, cần thiết, tuy nhiên cần nghiên cứu kỹ, thận trọng và tránh những ngộ nhận về nguyên tắc xây dựng tiêu chuẩn, quy trình theo hướng quốc tế.

GS Tuấn cho rằng, dự thảo hiện nay đặt nặng các tiêu chuẩn mang tính định lượng như "điểm" về năng suất khoa học, "quy đổi" điểm bài báo khoa học, thời gian công tác…

Nhận xét về những cuộc tranh luận, góp ý xoay quanh dự thảo mới, GS Nguyễn Văn Tuấn cho rằng, chúng ta dường như đang bàn nhiều về các tiêu chuẩn ở "nước ngoài" và "quốc tế" nhằm xây dựng quy chuẩn tiến sát thế giới, song nếu soi vào thực tế hội đồng đề bạt chức vụ GS, PGS ở một đại học phương Tây thì dễ thấy, có vài ngộ nhận.


GS. Nguyễn Văn Tuấn hiện đang giữ chức giáo sư của ĐH New South Wales và ĐH Công nghệ Sydney (Úc) và GS kiêm nhiệm ĐH Notre Dame (Hoa Kỳ).

GS. Nguyễn Văn Tuấn hiện đang giữ chức giáo sư của ĐH New South Wales và ĐH Công nghệ Sydney (Úc) và GS kiêm nhiệm ĐH Notre Dame (Hoa Kỳ).

Theo GS Tuấn, ngộ nhận thứ nhất chính là "đặt ra một tiêu chuẩn chung để công nhận chức danh GS, PGS trong nước".

Vị GS Việt tại Úc lý giải, các nước phương Tây rất hiếm khi ban hành quy định “cứng” công nhận chức danh GS, PGS. Ở nước ngoài, mà cụ thể là Úc, Canada và Mĩ, việc bổ nhiệm và đề bạt chức vụ (chức không phải "chức danh") giáo sư là do đại học phụ trách.

Mỗi đại học có những tiêu chuẩn và quy định riêng phù hợp với quá trình phát triển của trường. Chẳng hạn như ở Úc này tiêu chuẩn chức vụ giáo sư của nhóm trường "G8" khác với tiêu chuẩn giáo sư ở các trường ngoài G8.

Thậm chí, ở mỗi trường, các khoa có các bộ tiêu chuẩn khác nhau, bởi vì mỗi chuyên chuyên ngành có một "văn hoá khoa bảng" khá đặc thù, nên không thể nào đề ra một tiêu chuẩn chung được.

Không thể nào lấy tiêu chuẩn của các ngành khoa học tự nhiên hay y khoa ra để áp đặt cho ngành khoa học xã hội; không thể lấy tiêu chuẩn của ngành khoa học xã hội ra để dùng cho ngành kĩ thuật và công nghệ. Tuy nhiên, tất cả các trường và chuyên ngành đều xây dựng bộ tiêu chuẩn dựa trên khung tiêu chuẩn chung, đó là tiêu chuẩn về giảng dạy, nghiên cứu khoa học, đóng góp cho chuyên ngành, đóng góp cho trường, đóng góp cho quốc gia.

Một GS hay PGS phải “tròn” - đó mới là thông lệ quốc tế

Có quan điểm cho rằng tiêu chuẩn về viết sách là không cần thiết vì quốc tế không dùng sách để xét phong GS, PGS.

GS Nguyễn Văn Tuấn cho rằng quan điểm có lẽ cần phải xem lại, bởi vì trong thực tế, ở nước ngoài (như tại Mỹ hay Úc), viết sách chuyên khảo và chương sách được xem là một trong những tiêu chuẩn học thuật để được xét duyệt đề bạt chức vụ GS, PGS.

Không chỉ sách, mà còn chương sách cũng được xem xét như là năng suất khoa học. Được mời đóng góp chương sách là một tín hiệu về uy danh khoa học của ứng viên.

Nhưng ông cũng nói rõ là sách do các nhà xuất bản học thuật có uy tín như Springer, Elsevier, Wiley... xuất bản, chứ không phải sách xuất bản bởi các nhà xuất bản trong nước.

“Trong các ngành khoa học thực nghiệm, tuy tiêu chuẩn viết hay biên soạn sách không được đánh giá cao bằng công trình nghiên cứu, nhưng nếu sách được bán chạy và có nhiều trích dẫn, thì vẫn được đánh giá cao.

Đối với các ngành khoa học xã hội thì xuất bản sách là khá quan trọng. Có những cuốn sách chỉ xuất bản vài năm mà đạt hơn 10 ngàn trích dẫn thì giá trị có khi hơn cả trăm công trình nghiên cứu”, ông Tuấn nhận định.


Dự thảo về tiêu chuẩn, thủ tục bổ nhiệm, miễn nhiệm chức danh GS, PGS mà Bộ GD&ĐT đang xin ý kiến hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng GS, PGS Việt Nam.

Dự thảo về tiêu chuẩn, thủ tục bổ nhiệm, miễn nhiệm chức danh GS, PGS mà Bộ GD&ĐT đang xin ý kiến hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng GS, PGS Việt Nam.

Điều ngộ nhận cuối cùng mà GS Nguyễn Văn Tuấn đề cập đến là quan điểm cho rằng “các nước tiên tiến không hề lấy tiêu chuẩn hướng dẫn nghiên cứu sinh tiến sĩ để phong hàm GS".

Ông Tuấn cho rằng, điều này cũng cần phải xem xét lại. Trong khung tiêu chí về bổ nhiệm và đề bạt chức vụ GS thì việc hướng dẫn nghiên cứu sinh hậu tiến sĩ, nghiên cứu sinh tiến sĩ và thạc sĩ là một tiêu chuẩn về giảng dạy và đào tạo. Do đó, đào tạo tiến sĩ, thạc sĩ và hậu tiến sĩ là một trong những tiêu chuẩn khoa bảng để được xem xét đề bạt chức vụ GS, PGS ở các nước tiên tiến.

Ở các nước như Mĩ và Úc thì một giảng viên (lecturer ở Úc) hay assistant professor (một bậc giáo sư bên Mĩ) có tư cách hướng dẫn nghiên cứu sinh tiến sĩ. Một giáo sư mà không có đào tạo ra một tiến sĩ nào thì rất khó có thể gọi là "professor".

Trong các hồ sơ xin đề bạt chức vụ giáo sư ở Úc, trường đại học yêu cầu ứng viên phải liệt kê danh sách cụ thể tiến sĩ và hậu tiến sĩ đã đào tạo, tên gì, hiện nay ở đâu, có theo đuổi sự nghiệp khoa học hay không.

Trả lời câu hỏi “Vậy thế nào mới là những tiêu chuẩn tiệm cận tiêu chuẩn các nước tiên tiến?”, GS Nguyễn Văn Tuấn khẳng định:“Một GS hay PGS phải “tròn”, chứ không phải chỉ gói gọn trong mấy con số vô hồn và những tiêu chuẩn cứng nhắc”.

Cụ thể, mỗi cấp giáo sư phải có bộ tiêu chuẩn phản ánh 4 đóng góp: giảng dạy, nghiên cứu khoa học, khả năng lãnh đạo, phục vụ và đóng góp cho trường đại học, đóng góp cho chuyên ngành và đóng góp cho Việt Nam.

Ngoài ra, một tiêu chuẩn rất quan trọng khác mà trường hay xem xét, đó là khả năng thu hút tài trợ cho nghiên cứu khoa học, thể hiện cụ thể qua số tiền mà ứng viên đem về cho trường.

Có những người công bố khoa học rất tốt, nhưng không thu hút được nghiên cứu sinh, hay không thu hút tài trợ, hay chẳng có đóng góp gì cho chuyên ngành, thì cũng rất khó được đề bạt giáo sư. Đó mới là thông lệ và cách làm quốc tế.

Giáo sư Tuấn nhấn mạnh rằng nếu theo đúng tiêu chuẩn quốc tế thì phải phân chia rạch ròi 3 cấpgiáo sư lần lượt từ thấp đến cao: Assistant Professor (giáo sư trợ lí), Associate Professor (giáo sư dự bị hay "phó giáo sư"), Professor (giáo sư). Mỗi cấp giáo sư đều có thời hạn bổ nhiệm nhất định, thường là 5 năm. Ngoài ra, nếu theo đúng thông lệ ở các nước tiên tiến thì nên chia thành 3 ngạch giáo sư: nghiên cứu, giảng dạy và phục vụ (service).

“Bổ nhiệm hay đề bạt giáo sư là một hình thức ghi nhận và tưởng thưởng cho sự đóng góp của ứng viên, mà đóng góp thì có nhiều hình thức chứ không phải chỉ khoa học.

Ở Úc, có một số ít người tuy không có bằng tiến sĩ và cũng chẳng làm nghiên cứu khoa học hay giảng dạy, nhưng vẫn được bổ nhiệm giáo sư chính thức (không phải "danh dự") vì họ có đóng góp quan trọng cho sự phát triển của trường đại học”, ông Tuấn chia sẻ.

Lệ Thu (ghi)

MỚI NHẤT
Giải đáp: Đố bạn kể tên những nước sau bằng tiếng Anh
Giải đáp: Đố bạn kể tên những nước sau bằng tiếng Anh

(Dân trí) - Bài đố hôm qua hỏi bạn tên các nước bằng tiếng Anh, các câu đố từ A đến Z khá là “thách thức”. Dưới đây là đáp, bạn thử xem mình đúng bao nhiêu câu nhé.

Thứ tư, 05/04/2017 - 10:25

Nguy cơ trẻ bị xâm hại ở trường học: Nạn nhân ở thế yếu?
Nguy cơ trẻ bị xâm hại ở trường học: Nạn nhân ở thế yếu?

(Dân trí) - Phụ huynh thường hay lo lắng con trẻ gặp nguy cơ bị xâm hại ở những nơi vắng vẻ, công cộng... Ít ai nghĩ và dám tin trẻ có thể bị xâm hại ở ngay trong nhà trường với những góc khuất nhức nhối.

Thứ tư, 05/04/2017 - 08:13

Hành trình tìm lớp học hè cho con
Hành trình tìm lớp học hè cho con

Hai tháng nữa cậu cả sẽ hết năm học, đồng nghĩa với việc bố mẹ lại bắt đầu vắt óc suy nghĩ làm thế nào với mùa hè của bạn. Một kế hoạch được mẹ lập ra kĩ càng, mẹ sẽ khiến mùa hè của con thật đáng nhớ! Nhưng còn muôn vàn những khó khăn mà mẹ chưa lường trước…

Thứ tư, 05/04/2017 - 08:05

Giáo viên phạt học sinh, rất cần sự cảm thông từ phụ huynh
Giáo viên phạt học sinh, rất cần sự cảm thông từ phụ huynh

(Dân trí) - Phụ huynh đừng vì những chuyện nhỏ nhặt mà làm giảm đi tinh thần trách nhiệm, lòng nhiệt huyết, yêu nghề của giáo viên. Thay vào đó, phụ huynh cần thường xuyên trao đổi với giáo viên để tìm ra phương án tối ưu nhất trong việc giáo dục con em của mình.

Thứ tư, 05/04/2017 - 07:03

Trường Tiểu học Tây Tiến Thượng Cốc đạt chuẩn Quốc gia
Trường Tiểu học Tây Tiến Thượng Cốc đạt chuẩn Quốc gia

(Dân trí) - “Năm nay, Trường Tiểu học Tây Tiến Thượng Cốc được trao danh hiệu “Trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia mức độ I” đúng vào dịp kỷ niệm 70 năm thành lập Trung đoàn 52-Tây Tiến (27/2/1947 - 27/2/2017). Các chiến sĩ Tây Tiến đều đã qua tuổi 90, dù tuổi cao sức yếu, nhưng chúng tôi tiếp tục hoạt động truyền ngọn lửa tình yêu đất nước non sông với thế hệ trẻ với tinh thần Tây Tiến.”

Thứ tư, 05/04/2017 - 07:01

Bộ GD&ĐT công bố đường dây nóng về thi và tuyển sinh năm 2017
Bộ GD&ĐT công bố đường dây nóng về thi và tuyển sinh năm 2017

(Dân trí) - Nhằm cung cấp thông tin và giải đáp các thắc mắc của thí sinh, phụ huynh về Kỳ thi THPT quốc gia và tuyển sinh, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố hệ thống thông tin hỗ trợ công tác thi và tuyển sinh năm 2017.

Thứ tư, 05/04/2017 - 04:23

Hé lộ nguyên nhân giáo viên bị phụ huynh cắn đứt đoạn tai ở Hải Dương
Hé lộ nguyên nhân giáo viên bị phụ huynh cắn đứt đoạn tai ở Hải Dương

(Dân trí) - Theo lời của phụ huynh cắn đứt mẩu tai cô giáo Bùi Thị Huyền T. (TP Hải Dương), do mâu thuẫn nên cô T. tuyên bố không dạy con mình. Khi chị chuyển con lên Hà Nội học, cô T. nhắn tin gây khó dễ. Tuy nhiên, cô T. chứng minh điều đó là không có.

Thứ tư, 05/04/2017 - 03:50

Thí sinh, phụ huynh chủ động tìm hiểu thông tin Nguyện vọng 1
Thí sinh, phụ huynh chủ động tìm hiểu thông tin Nguyện vọng 1

Bắt đầu từ 01/4 đến 20/4/2017, thí sinh cả nước bắt đầu làm thủ tục đăng ký dự thi THPT Quốc gia năm 2017 và xét tuyển Đại học vào các trường. Mặc dù học sinh lớp 12 sẽ nộp hồ sơ dự thi ngay tại trường THPT mình đang học, nhưng trong những ngày vừa qua, rất đông thí sinh, phụ huynh đã đến các trường đại học để tìm hiểu thông tin trực tiếp.

Thứ tư, 05/04/2017 - 03:30

“Cô giáo chống tiêu cực bị cách chức” được phục hồi chức vụ Hiệu trưởng
“Cô giáo chống tiêu cực bị cách chức” được phục hồi chức vụ Hiệu trưởng

(Dân trí) - Chiều tối 4/4, cô giáo Nguyễn Hoài Thu cho biết, cô chính thức được Chủ tịch UBND huyện Vĩnh Thuận (tỉnh Kiên Giang) ký quyết định hủy các quyết định sai trước đó, đồng thời ra quyết định phục hồi chức danh Hiệu trưởng và quyền lợi hợp pháp cho cô Thu.

Thứ tư, 05/04/2017 - 12:05

Thí sinh không được xét tốt nghiệp nếu bỏ không thi bài thi tổ hợp đã đăng ký dự thi
Thí sinh không được xét tốt nghiệp nếu bỏ không thi bài thi tổ hợp đã đăng ký dự thi

(Dân trí) - Đó là lưu ý của ông Trần Văn Nghĩa, Phó Cục trưởng Cục Khảo thí và Kiểm định chất lượng giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo trước thắc mắc của một số thí sinh trong quá trình đăng ký dự thi THPT và xét tuyển đại học, cao đẳng.

Thứ ba, 04/04/2017 - 04:50

TPHCM: Mở chương trình tiếng Anh tích hợp ở bậc THPT
TPHCM: Mở chương trình tiếng Anh tích hợp ở bậc THPT

(Dân trí) - Năm học 2017-2018 sẽ là năm đầu tiên TPHCM có chương trình tiếng Anh tích hợp ở bậc THPT ban đầu với 4 trường tham gia.

Thứ ba, 04/04/2017 - 04:40

Kỳ tích học bổng tiến sĩ 9,3 tỷ đồng tại Mỹ của nữ sinh 9X Việt
Kỳ tích học bổng tiến sĩ 9,3 tỷ đồng tại Mỹ của nữ sinh 9X Việt

(Dân trí) - Vượt qua hơn 5.500 ứng viên, nữ sinh xinh đẹp Nguyễn Thị Sao Ly (SN 1993) vừa phỏng vấn thành công học bổng tiến sĩ trị giá 9,3 tỷ đồng của Đại học Johns Hopkins (Mỹ) - một trong những đại học đào tạo Y khoa tốt nhất thế giới.

Thứ ba, 04/04/2017 - 03:08

ĐÁNG QUAN TÂM
Hai nữ sinh đánh nhau giữa đường do mâu thuẫn vay tiền
Hai nữ sinh đánh nhau giữa đường do mâu thuẫn vay tiền

(Dân trí) - Việc hai nữ sinh lớp 9 lao vào đấm đá, vật lộn nhau giữa đường được xác định là do mâu thuẫn từ việc vay mượn tiền bạc của nhau.

Thứ ba, 04/04/2017 - 02:18

Miễn thu học phí đối với học sinh vùng lũ tỉnh Bình Định
Miễn thu học phí đối với học sinh vùng lũ tỉnh Bình Định

(Dân trí) - Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định Hồ Quốc Dũng vừa ký quyết định miễn thu học phí học kỳ 2 năm học 2016-2017 đối với học sinh bị thiệt hại do lũ lụt năm 2016 trên địa bàn, kể cả học sinh ngoài công lập.

Thứ ba, 04/04/2017 - 01:44

Cô gái 9X quảng cáo cho thuê… nửa giường
Cô gái 9X quảng cáo cho thuê… nửa giường

(Dân trí) - “Cho thuê nửa giường. Nghiêm túc đấy!”, đó là nội dung một quảng cáo trực tuyến với hình ảnh chiếc giường màu da cam rất lớn. Người cho thuê là cô gái Xiao Ying, một 9X đời cuối ở tỉnh Chiết Giang (Trung Quốc). “Tôi tin vào sự tử tế giữa những người lạ”, cô giải thích.

Thứ ba, 04/04/2017 - 11:19

Bộ Công An, Bộ KH&CN: Xem xét lại việc quy định điểm bài báo khoa học của GS,PGS
Bộ Công An, Bộ KH&CN: Xem xét lại việc quy định điểm bài báo khoa học của GS,PGS

(Dân trí) - Ý kiến góp ý về dự thảo Quyết định quy định tiêu chuẩn, thủ tục bổ nhiệm, miễn nhiệm chức danh GS,PGS, Bộ Khoa học & Công nghệ và Bộ Công An đều cho rằng, dự thảo cần xem lại việc quy đổi và cho điểm các bài báo khoa học để xét GS,PGS.

Thứ ba, 04/04/2017 - 09:43

Được tuyển thẳng đại học nhờ sáng chế sữa tắm từ cây dại
Được tuyển thẳng đại học nhờ sáng chế sữa tắm từ cây dại

(Dân trí) - Với thành tích giải Khuyến khích cuộc thi Sáng tạo khoa học kĩ thuật cấp quốc gia, hai học sinh dân tộc thiểu số tại Đắk Nông sẽ được tuyển thẳng vào đại học và nhận học bổng tổng trị giá 400 triệu đồng.

Thứ ba, 04/04/2017 - 09:07

Làm trái Công văn của tỉnh, Sở GD-ĐT Thanh Hóa vẫn khẳng định đúng
Làm trái Công văn của tỉnh, Sở GD-ĐT Thanh Hóa vẫn khẳng định đúng

(Dân trí) - Sở Nội vụ Thanh Hóa đã chỉ ra việc Sở GD-ĐT tự ý tiếp nhận 3 giáo viên tỉnh ngoài về là chưa đúng với Công văn 7369/UBND-THKH ngày 27/7/2015. Thế nhưng, Sở GD-ĐT vẫn cho rằng việc tiếp nhận cũng như không báo cáo UBND tỉnh là hoàn toàn không sai.

Thứ ba, 04/04/2017 - 07:59

Thầy giáo truyền lửa học Văn cho học sinh xứ cù lao
Thầy giáo truyền lửa học Văn cho học sinh xứ cù lao

(Dân trí) - Nhiều năm gần đây, phong trào học môn Văn của học sinh trường THPT Đoàn Văn Tố (huyện Cù Lao Dung, tỉnh Sóc Trăng) được nhiều người biết đến khi liên tục có nhiều học sinh đạt giải cao trong các kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh, cấp quốc gia. Người có công “thắp lửa” chính là thầy giáo Hứa Hoàng Cung, giáo viên dạy môn Ngữ Văn của trường.

Thứ ba, 04/04/2017 - 06:03

Giáo dục người lớn: Một thiết chế giáo dục cần có chính sách ưu tiên
Giáo dục người lớn: Một thiết chế giáo dục cần có chính sách ưu tiên

(Dân trí) - Hệ giáo dục người lớn, giáo dục không chính quy là một thiết chế giáo dục của dân, do dân và vì dân, do đó nó phải được sự chỉ đạo của Nhà nước, và cần được có những chính sách ưu tiên trong một xã hội hiện đại.

Thứ ba, 04/04/2017 - 05:32

Đố bạn kể tên những nước sau bằng tiếng Anh
Đố bạn kể tên những nước sau bằng tiếng Anh

(Dân trí) - Bài đố dưới đây hỏi bạn tên của các nước bằng tiếng Anh, các câu đố từ A đến Z khá là “thách thức”. Bạn thử làm xem nhé.

Thứ ba, 04/04/2017 - 05:03

Lựa chọn đúng, trúng tuyển đại học ngay nguyện vọng 1
Lựa chọn đúng, trúng tuyển đại học ngay nguyện vọng 1

Thời gian từ 1/4 đến 20/4, các bạn học sinh lớp 12 sẽ bắt đầu nộp hồ sơ dự kỳ thi THPT quốc gia 2017 và đặt bút đăng ký nguyện vọng xét tuyển vào đại học.

Thứ ba, 04/04/2017 - 05:00

Thủ tướng ban hành quy chế tổ chức, hoạt động của Trường Đại học Việt Nhật
Thủ tướng ban hành quy chế tổ chức, hoạt động của Trường Đại học Việt Nhật

(Dân trí) - Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Trường Đại học Việt Nhật. Theo đó, trường định hướng phát triển thành trường đại học nghiên cứu đa ngành, đa lĩnh vực.

Thứ hai, 03/04/2017 - 10:00

Trẻ tự kỷ: “Người vô hình” ở trường học, gia đình
Trẻ tự kỷ: “Người vô hình” ở trường học, gia đình

(Dân trí) - Bị giáo viên cô lập, gọi là đồ điên; bị bạn bè bắt nạt, bạo hành; rồi ngay trong gia đình cũng bị bố mẹ xem là người vô hình, nhiều đứa trẻ mắc chứng tự kỷ đang ở “bên rìa” cuộc sống ngay trong môi trường tưởng là thân thương nhất.

Thứ hai, 03/04/2017 - 03:40