Gặp gỡ cuối tuần:

Phía bên kia câu chuyện Tiến sĩ lương 3 triệu/tháng và công bố quốc tế

Dân trí "Khi bạn bắt đầu nghĩ đến tiền, bạn không làm được gì nữa, đặc biệt là trong lĩnh vực khoa học, sáng tạo, thậm chí là cả kinh doanh”, TS. Vương Quân Hoàng khẳng định.

TS. Vương Quân Hoàng là người có 18 công trình nghiên cứu được công bố, chấp nhận trên các tạp chí khoa học thế giới trong năm 2016. PV Dân trí đã có cuộc trò chuyện mở với TS Vương Quân Hoàng về lương và công bố quốc tế.


Tiến sĩ Vương Quân Hoàng

Tiến sĩ Vương Quân Hoàng

Bức bối về tiền xung đột với năng lực sáng tạo

Cần nhiều tiền không cho một nghiên cứu công bố quốc tế?”, tôi hỏi mở đầu những nổi cộm trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học năm qua. “Tiền không có nhiều ý nhiều trong câu chuyện nghiên cứu khoa học”, TS. Vương Quân Hoàng đáp.

Ông chia sẻ thêm rằng, đối với một số ngành khoa học tự nhiên sẽ cần phòng thí nghiệm hiện đại nhưng nếu đổ lỗi vì thiếu tiền, thiếu cơ sở vật chất nên không có nghiên cứu đột phá thì không nên. Bởi, khi bạn có công trình tốt và năng lực thực sự, cơ hội thực tập, hợp tác ở các phòng thí nghiệm hiện đại bậc nhất thế giới luôn rộng mở.

“Không ai nghĩ vẽ tranh, viết nhạc để kiếm tiền mà xuất phát từ thôi thúc hoàn thiện bản thân, khám phá thế giới, chứng minh sự tồn tại trong cuộc đời. Đó cũng là ý nghĩa cơ bản của việc làm khoa học. Còn nghĩ về tiền thì không đúng nghĩa khoa học nữa.

Sinh thời, danh họa Van Gogh không bán một bức tranh nào được 50 USD cả (mặc dù em trai ông là nhà buôn tranh kì cựu). Hai năm trước khi chết, họa sĩ người Hà Lan vẽ đến 200 tác phẩm để đời.

Câu chuyện không nằm ở tiền. Khi bạn bắt đầu nghĩ đến tiền, bạn không làm được gì nữa, đặc biệt là trong lĩnh vực khoa học, sáng tạo, thậm chí là cả kinh doanh”, TS. Vương Quân Hoàng khẳng định.

Tôi hoài nghi “Mức lương tiến sĩ 3 triệu/ tháng thì làm thế nào để toàn tâm, toàn ý làm khoa học?”.

Ai cũng cần sống cả - điều này đúng cơ bản, nhưng đó chỉ là một vế. Nhìn vào phía bên kia câu chuyện, nếu cho tiến sĩ lương 30 triệu/ tháng, liệu người ta có nghiên cứu và có công trình tốt không?”, ông trả lời.

“Tôi biết nhiều người như em, hỏi tôi câu đó cách đây 30 năm lúc họ rất nghèo, ở nhà tranh vách đất. Khi họ xây nhà lầu, mua xe ô tô, con cái đi học nước ngoài… họ vẫn nói câu đấy. Đến lúc 70 tuổi về hưu, họ vẫn không làm gì cả! Mệnh đề của em là một vế nhưng không nên dùng nó để khẳng định vế còn lại – rằng có 30 triệu/ tháng họ sẽ làm nghiên cứu khoa học tốt hơn”, TS. Vương Quân Hoàng nói.

Dẫn câu ngạn ngữ của người Pháp “Vouloir c'est pouvoir - Bạn muốn là bạn có thể”, ông Hoàng cho rằng, tiền không bao giờ là động cơ của những thành tựu lớn. Tiền, bức bối về tiền thậm chí sẽ xung đột với năng lực sáng tạo.

Mọi công trình giá trị đều xuất phát từ nguyện vọng

TS. Vương Quân Hoàng (giảng viên Viện Quản trị Kinh doanh – FSB, ĐH FPT) tập trung vào công việc tìm hiểu đặc tính nền kinh tế Việt Nam. Miệt mài nghiên cứu và tận tâm trong khoa học, ông đã xuất bản nhiều cuốn sách đây được sự chú ý về quản trị tài chính, kinh doanh và có rất nhiều bài báo, bài phân tích đăng trên các ấn phẩm uy tín.

18 tác phẩm công bố trên tạp chí khoa học quốc tế năm 2016 của TS. Vương Quân Hoàng tập trung vào 2 mảng chính: Kinh tế y tế (Health Economics) gồm quản trị sức khỏe công, y tế cộng đồng, các yếu tố kinh tế-xã hội của y tế dự phòng… và năng lực khởi nghiệp trong nền kinh tế Việt Nam.

TS. Vương Quân Hoàng tâm sự, ngã rẽ đưa ông khám sâu vào lĩnh vực giao thoa giữa kinh tế và y tế xã hội đến từ những cú “va đập” tinh thần khi bạn bè, người thân bỗng mất đột ngột vì ung thư, suy sụp vì bệnh tật. Điều đó thôi thúc ông lặng lẽ chuyển hướng.

“Chưa bao giờ mức ảnh hưởng về kinh tế đối với sức khỏe, y tế xã hội, năng suất lao động lại lớn đến như thế. Phần lớn những yếu tố xã hội trong địa hạt y tế với bệnh nhân, đặc biệt là bệnh nhân nghèo là những yếu tố rất nhạy cảm”, TS. Vương Quân Hoàng chia sẻ. “Cú lao đầu vào đá” ở mảng mới đã giúp ông hiểu tại sao bệnh nhân nghèo không cởi mở.

Ông đã có công trình công bố quốc tế về 4 xóm bệnh nhân tuyệt vọng ở Việt Nam. Họ là những số phận bị bỏ quên và TS. Vương Quân Hoàng từ nghiên cứu đã có kết luận đầy bất ngờ: Khi xã hội hỗ trợ nhóm người này bằng hiện vật thì sẽ làm họ thấy tuyệt vọng hơn, cảm giác như mình nhận của thừa, đứng bên lề xã hội.

Tâm lý này theo tiến sĩ Hoàng lại có nguyên nhân kinh tế sâu xa là trong bối cảnh khủng hoảng con người cần tính thanh khoản (tiền mặt) cao, một nguyên lý khá phổ biến trong kinh tế. Bên cạnh đó, một món đồ cưa đôi để phân phát cho người nghèo vẫn sẽ gây bất công và hơn nữa, họ mất chi phí giao dịch để biến món đồ được tặng thành tiền. Ở một nghiên cứu khác, ông cũng dùng dữ liệu thống kê để xác định xác suất khánh kiệt của bệnh nhân Việt Nam, đó là nghiên cứu trên thế giới dường như bị bỏ ngỏ.

Ông cho rằng, không phải tiền, không phải danh tiếng hay đãi ngộ…, điều giúp người làm khoa học có những công trình nghiên cứu giá trị đều xuất phát từ chính nguyện vọng và sự thôi thúc từ bên trong.

Độ bền, sự cởi mở trong nhận thức, khả năng hợp tác là 3 nguyên tắc quan trọng nhất trong công việc này. Ngoài ra, theo ông, kỹ năng tiếp cận thông tin, nền tảng cơ bản, khả năng ngoại ngữ, độ nhạy cảm cũng là những yếu tố cần thiết.

Người làm nghiên cứu khoa học giống như thợ mộc

Bàn về những “xôn xao” quanh số lượng công bố tạp chí quốc tế của Việt Nam năm 2016, TS Vương Quân Hoàng nhận định: “Năng suất và chất lượng công bố quốc tế của Việt Nam đang tăng rất nhanh. Tuy nhiên, vẫn chưa xứng với tiềm năng và quy mô của hệ thống người làm khoa học. Bởi lẽ, nếu chia đầu người, con số công bố quốc tế của một người làm nghiên cứu ở Việt Nam mới chỉ đạt khoảng 0,2-0,3 bài/ năm”.

Thêm nữa, ông cho rằng, độ lệch giữa phát triển khoa học tự nhiên và khoa học xã hội ở nước ta rất đáng suy nghĩ. Xã hội chúng ta cũng đang giữ quan niệm thiên lệch ngay từ cấp phổ thông “giỏi Toán mới là giỏi”.

Việc không nhận ra tầm ảnh hưởng của khoa học xã hội là một cản trở lớn, còn lớn hơn cả thiếu tiền. Lịch sử thế giới đã chứng minh: văn hóa là gốc của khoa học”. TS. Vương Quân Hoàng nhấn mạnh.

Theo ông, một tín hiệu đáng mừng là nhận thức cũng như mức độ tham gia vào nghiên cứu khoa học của người trẻ ngày càng tăng cùng với sức ép của thị trường và cơ hội tiếp cận mới. Với đòi hỏi ngày càng cao về cả số lượng, chất lượng trong cuộc sống, người làm khoa học cũng như người thợ mộc. Người thợ mộc phải đóng bàn ghế đồ dùng, giáo viên phải giảng dạy, thì nhà khoa học phải có công trình nghiên cứu.

Tôi thắc mắc với tiến sĩ Hoàng: “Vậy phẩm hay lượng quan trọng hơn? Và bao nhiêu là đủ?”

“Đừng nói phẩm quan trọng hơn lượng, anh phải làm để xã hội đánh giá. Người nghiên cứu nên dẹp quan niệm cả đời tôi làm nên một nghiên cứu tuyệt vời là đủ rồi, không cần làm nữa. Và hãy làm như một vận động viên điền kinh, còn 1/100s vẫn chạy”, ông nêu quan điểm.

Đề cập đến chất lượng học vị tiến sĩ, TS. Vương Quân Hoàng thẳng thắn: “Chúng ta đang cố gắng cấp một số bằng tiến sĩ không đúng với cả năng suất và chất lượng hệ thống”. Vì thế, ông ủng hộ và kiến nghị Bộ GD&ĐT sớm đưa ra quy chế đào tạo tiến sĩ mới để nâng cao chất lượng. Nghiên cứu sinh muốn bảo vệ luận án tiến sĩ buộc phải có bài báo khoa học quốc tế, các giáo sư không có bài báo quốc tế thì không được hướng dẫn.

“Phải dũng cảm áp dụng hệ thống mới đánh giá mới này, dù có gây tranh cãi vì chúng ta đã thả lỏng quá lâu”, TS. Vương Quân Hoàng bày tỏ.

Lệ Thu

MỚI NHẤT
4 câu chuyện du học truyền cảm hứng mạnh của năm 2016
4 câu chuyện du học truyền cảm hứng mạnh của năm 2016

(Dân trí) - Tràn đầy nội lực, niềm tin, vượt qua những rào cản khác nhau trong cuộc sống để theo đuổi ước mơ đến cùng là điểm chung của 4 cô gái 9X đã viết nên “câu chuyện cổ tích” cho chính mình bằng những suất học bổng danh giá mà Dân trí điểm qua dưới đây.

Thứ hai, 02/01/2017 - 07:46

“Cây Toán vàng” mê Piano và Rubik
“Cây Toán vàng” mê Piano và Rubik

(Dân trí) - Điển trai, hài hước, hòa đồng, mê Piano và Rubik, chân dung “cây Toán vàng” Tạ Sơn Bách - học sinh lớp 9A4 Trường THCS Ngô Sĩ Liên (Hà Nội) khiến nhiều học sinh tuổi “teen” ngưỡng mộ. Đặc biệt, em còn gây bất ngờ khi là chủ nhân của nhiều giải Toán quốc tế lứa tuổi THCS.

Thứ hai, 02/01/2017 - 07:39

Chi hơn 3 tỷ đồng đào tạo giáo viên THCS được điều chuyển dạy mầm non, tiểu học
Chi hơn 3 tỷ đồng đào tạo giáo viên THCS được điều chuyển dạy mầm non, tiểu học

(Dân trí) - Tỉnh Thanh Hóa đã có quyết định chi hơn 3 tỷ đồng để đào tạo, bồi dưỡng cho những giáo viên THCS trong diện được điều chuyển dạy Mầm non và Tiểu học trên địa bàn tỉnh này.

Thứ hai, 02/01/2017 - 07:35

Học kỹ năng giao tiếp từ… ngựa
Học kỹ năng giao tiếp từ… ngựa

(Dân trí) - Không phải ai cũng đủ can đảm để tiếp cận một con ngựa nặng nửa tấn và dắt ngựa đi với một sợi dây. Vậy mà trong các buổi học về kỹ năng giao tiếp, các em học sinh Trường Trung học Laramie (bang Wyoming, Mỹ) lại được học cùng với các chú ngựa.

Thứ hai, 02/01/2017 - 06:00

Du học sinh Việt hòa mình cùng thế giới đón năm mới 2017
Du học sinh Việt hòa mình cùng thế giới đón năm mới 2017

(Dân trí) - Du học sinh Việt ở các nước Hoa Kỳ, Thụy Điển, Pháp, Úc xuống phố hòa mình vào bữa tiệc âm thanh, ánh sáng tưng bừng đón thời khắc cả thế giới chia tay năm cũ và hân hoan nguyện ước năm mới cùng gia đình, bạn bè.

Chủ nhật, 01/01/2017 - 01:19

Giáo dục đang bắt trẻ chạy theo “hiệu suất” điểm 10
Giáo dục đang bắt trẻ chạy theo “hiệu suất” điểm 10

(Dân trí) - Mỗi đứa trẻ có một hiệu suất khác nhau và giáo dục là làm sao để đứa trẻ tiến đến gần nhất hiệu suất của mình. Nhưng giáo dục của chúng ta đang bắt đứa trẻ chạy theo hiệu suất cao nhất mà người khác đưa ra, hiệu suất điểm 10.

Chủ nhật, 01/01/2017 - 12:22

5 yếu tố cần cân nhắc khi chọn trường mẫu giáo cho con
5 yếu tố cần cân nhắc khi chọn trường mẫu giáo cho con

(Dân trí) - Khi cho con đi học mẫu giáo, các bậc phụ huynh phải xem xét nhiều thứ để có thể chọn ngôi trường phù hợp nhất “gửi gắm” con mình. Dưới đây là 5 yếu tố mà các ông bố bà mẹ cần cân nhắc khi chọn trường cho con.

Chủ nhật, 01/01/2017 - 10:29

Năm 2017: Ngành giáo dục quyết tâm đổi mới như thế nào để lấy lại niềm tin?
Năm 2017: Ngành giáo dục quyết tâm đổi mới như thế nào để lấy lại niềm tin?

(Dân trí) - Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ cho biết, năm 2017, ngành Giáo dục sẽ tăng cường kỷ cương, nền nếp và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong các cơ sở giáo dục, đào tạo.

Chủ nhật, 01/01/2017 - 07:29

Mẹ “thần đồng” Đỗ Nhật Nam: 7 bí quyết để trẻ em không sợ môn Văn
Mẹ “thần đồng” Đỗ Nhật Nam: 7 bí quyết để trẻ em không sợ môn Văn

(Dân trí) - “Học Văn đâu chỉ để viết những bài văn như mẫu. Học văn là để trẻ yêu thương cuộc sống này, yêu thương mọi người. Đừng vì chạy theo điểm số mà tước mất của trẻ cơ hội đó”...

Chủ nhật, 01/01/2017 - 06:00

Sở GD&ĐT Hà Nội mong thông cảm về sai sót “lễ dâng hương cho HS giỏi”
Sở GD&ĐT Hà Nội mong thông cảm về sai sót “lễ dâng hương cho HS giỏi”

(Dân trí) - “Gặp sự cố ngoài mong muốn này, chúng tôi mong nhận được sự thông cảm của mọi người” - đây là chia sẻ của ông Chử Xuân Dũng, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội về sai sót với dòng chữ trên băng rôn “lễ dâng hương cho học sinh giỏi” ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám ngày 30/12.

Thứ bảy, 31/12/2016 - 09:48

Giáo viên cho hơn 40 học sinh tát bạn: Đình chỉ đứng lớp ít nhất một học kỳ
Giáo viên cho hơn 40 học sinh tát bạn: Đình chỉ đứng lớp ít nhất một học kỳ

(Dân trí) - Liên quan đến việc cô giáo Trường tiểu học Ninh Sở (Thường Tín, Hà Nội) cho 43 học sinh tát một em nam sinh tại lớp, Trưởng Phòng GD&ĐT huyện ThườngTín cho biết, cô giáo T. sẽ bị đình chỉ đứng lớp ít nhất một học kỳ.

Thứ bảy, 31/12/2016 - 06:30

Năm 2017: Đầu tư trọng điểm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đại học
Năm 2017: Đầu tư trọng điểm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đại học

(Dân trí) - Tiếp tục kế thừa và phát huy thành tựu, kết quả của Chương trình tiên tiến (CTTT), Bộ GD&ĐT đã trình và được Chính phủ đồng ý về chủ trương xây dựng 2 Đề án lớn là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và rà soát quy hoạch để lựa chọn một số trường ĐH hoa tiêu.

Thứ bảy, 31/12/2016 - 04:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Người mẹ nghèo bán vé số quyết nuôi con vào đại học
Người mẹ nghèo bán vé số quyết nuôi con vào đại học

(Dân trí) - Mang bệnh tim trong người nhưng hằng ngày bà Trương Thị Hiền vẫn lội bộ đi bán vé số để nuôi đứa con duy nhất học đại học theo di nguyện của người chồng quá cố. Không phụ lòng mẹ, con bà Hiền học giỏi và là một trong những sinh viên đầy nghị lực của Trường Đại học Trà Vinh.

Thứ bảy, 31/12/2016 - 08:02

Học sinh thích trở thành nhà khoa học hơn là ngôi sao nhạc pop
Học sinh thích trở thành nhà khoa học hơn là ngôi sao nhạc pop

(Dân trí) - Thay vì ao ước trở thành ngôi sao nhạc pop, hiện nay rất nhiều học sinh ở Hàn Quốc thích nhất là làm những việc liên quan đến lĩnh vực khoa học. Theo khảo sát với hơn 27.000 học sinh Hàn Quốc, nhà khoa học đứng vị trí số 1 trong 10 nghề mơ ước của các em.

Thứ bảy, 31/12/2016 - 08:00

Tạm đình chỉ cô giáo cho 43 bạn tát vào mặt học sinh
Tạm đình chỉ cô giáo cho 43 bạn tát vào mặt học sinh

(Dân trí) - Nghĩ là một nam học sinh có chửi bạn, cô giáo Trường tiểu học Ninh Sở (Thường Tín, Hà Nội) đã cho 43 học sinh tát vào mặt học sinh này để kỉ luật.

Thứ sáu, 30/12/2016 - 06:20

Chương trình giáo dục phổ thông mới sẽ không gây sốc
Chương trình giáo dục phổ thông mới sẽ không gây sốc

(Dân trí) - Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ cho biết, quan điểm chủ đạo khi xây dựng Chương trình Giáo dục phổ thông mới (CT GDPT) mới là đổi mới căn bản, toàn diện nhưng phải kế thừa những nội dung tích cực của chương trình hiện hành, của truyền thống để tránh gây sốc.

Thứ sáu, 30/12/2016 - 05:13

Thử tài giải đố về kiến thức tổng hợp
Thử tài giải đố về kiến thức tổng hợp

(Dân trí) - Bạn thử trả lời 10 câu hỏi dưới đây về kiến thức tổng hợp (khoa học, thể thao, lịch sử, văn học…) xem bạn nắm vững đến đâu nhé!

Thứ sáu, 30/12/2016 - 02:01

10 sự kiện giáo dục - khuyến học năm 2016
10 sự kiện giáo dục - khuyến học năm 2016

(Dân trí) - Năm 2016 khép lại với nhiều sự kiện quan trọng trong lĩnh vực giáo dục - khuyến học. Trong đó, quyết định thay đổi kĩ thuật kì thi THPT quốc gia sang hướng thi trắc nghiệm, đặc biệt là môn Toán, đã mở ra nhiều tranh luận trong xã hội và giới khoa học…

Thứ sáu, 30/12/2016 - 01:04

Nữ sinh bán đồng nát kiếm tiền đi học
Nữ sinh bán đồng nát kiếm tiền đi học

(Dân trí) - Video kể câu chuyện đáng khâm phục về nữ sinh Nguyễn Thị Cúc theo mẹ đi bán đồng nát mỗi ngày để kiếm tiền học phí.

Thứ sáu, 30/12/2016 - 12:00

Trường ĐH Kinh tế - ĐH Đà Nẵng: Học phí  tăng lên 13,5 triệu đồng/sinh viên/năm
Trường ĐH Kinh tế - ĐH Đà Nẵng: Học phí tăng lên 13,5 triệu đồng/sinh viên/năm

(Dân trí) - Thủ tướng Chính phủ vừa phê duyệt Đề án thí điểm đổi mới cơ chế hoạt động của Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng.

Thứ sáu, 30/12/2016 - 11:50

Tiếc gì một lời xin lỗi?
Tiếc gì một lời xin lỗi?

(Dân trí) - Có lỗi phải nhận, phạm lỗi nên xin tha thứ. Những tưởng bài học ấy đã thấm nhuần trong mỗi chúng ta từ tấm bé. Nhưng mỗi ngày chúng ta bắt gặp nhiều hơn những hành động trái tai gai mắt và trăn trở mãi với câu hỏi: Lời xin lỗi dường như là một “của hiếm” trong xã hội hiện đại?

Thứ sáu, 30/12/2016 - 07:18

Bị động kinh vẫn nỗ lực học lấy bằng Cử nhân
Bị động kinh vẫn nỗ lực học lấy bằng Cử nhân

(Dân trí) - Bị nhiều cơn động kinh không kiểm soát được từ hồi học cấp ba, vậy mà cô gái Xenia Boiko vẫn tiếp tục học lên sau khi tốt nghiệp trung học. Boiko vừa lấy bằng Cử nhân và trở thành cô giáo dạy những trẻ em có nhu cầu đặc biệt.

Thứ sáu, 30/12/2016 - 07:04

Giáo viên tiếng Anh chịu thiệt
Giáo viên tiếng Anh chịu thiệt

Thông tư 28 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về chế độ làm việc đối với giáo viên phổ thông đang nảy sinh nhiều bất cập, trong đó đặc biệt là quy định liên quan đến giáo viên dạy tiếng Anh tăng cường

Thứ sáu, 30/12/2016 - 06:45

Sinh viên Trung Quốc không sợ thất bại khi khởi nghiệp
Sinh viên Trung Quốc không sợ thất bại khi khởi nghiệp

(Dân trí) - Theo kết quả khảo sát mới đây với hơn 430.000 sinh viên Trung Quốc, hiện nay nhiều sinh viên nước này không còn cảm thấy sợ khi đối mặt với tỷ lệ thất bại cao của các sinh viên khởi nghiệp.

Thứ sáu, 30/12/2016 - 05:00