Dạy đạo đức bằng… khóc lóc, tội lỗi

Dân trí Tại các chuyên đề đạo đức không ít chuyên gia có những bài nói chuyện… về trách nhiệm, lòng hiếu thảo lấy nước mắt học trò. Việc “thức tỉnh” này hiện khá phổ biến, được nhà trường, phụ huynh tung hô nhưng đang có rất nhiều ý kiến cảnh báo.

Những đứa trẻ mang tội

“Đừng bao giờ để bố các bạn chết rồi, các bạn mới quỳ bên cạnh cái quan tài, khóc bù lu bù loa, bố ơi con xin lỗi bố. Đừng nói câu đó, ông ấy không nghe được nữa...”, đây là đoạn trích dẫn tại bài nói chuyện của báo cáo viên diễn ra tại một trường học ở Hà Nội. Cùng với nhiều lý lẽ về những bạn trẻ đang vô tâm, không quan tâm đến bố mẹ… bài nói chuyện đã làm cho hàng trăm học sinh khóc nức nở.

Ở góc độ nhà trường, phụ huynh đây được xem là bài dạy đạo đức quá thành công. Bài giảng chạm đến cảm xúc của học trò, các em xúc động, nghẹn ngào, vỡ òa những nỗi lòng thầm kín. Điều ít ai ít để ý, những cảm xúc này đến cảm giác mang ơn và tội lỗi.

Những bài nói chuyện, giáo dục đạo đức làm học trò khóc nức nở đang gây ra nhiều tranh cãi trái chiều (Ảnh minh họa)
Những bài nói chuyện, giáo dục đạo đức làm học trò khóc nức nở đang gây ra nhiều tranh cãi trái chiều (Ảnh minh họa)

Một chương trình khác, báo cáo viên nọ kể lại điển tích về những người mẹ hy sinh, nhịn đói vì con đến chết. Và đi cùng đó là “răn đe” những đứa con vô ơn, không nghe lời cha mẹ. Từ những lỗi thông thường, có diễn giả còn khai thác những vấn đề của học trò như chuyện yêu đương, đi phá thai của các người trẻ... để đánh vào cảm giác tội lỗi của các em.

Những bài giảng với những nội dung về "những đứa trẻ mang tội" hiện nay diễn ra khá nhiều. Không chỉ ở các khóa học, chuyên đề của các công ty dạy kỹ năng sống mà đang le lỏi vào các trường học thông qua các buổi nói chuyện, sinh hoạt chuyên đề. Ở các chương trình này, chưa biết hiệu quả thế nào, học sinh càng khóc như mưa thì càng được đánh giá cao.

Một số chương trình kỹ năng, giá trị sống, chỉ với một vài bài nói chuyện "rút nước mắt" của các báo cáo viên, phụ huynh làm mọi cách để con theo học bằng được. Nhất là những trường hợp các đứa trẻ bị đánh giá là bất trị thì phụ huynh lại càng kỳ vọng vào những bài giảng này. Rất nhiều trung tâm, công ty kỹ năng sống dùng hình ảnh học sinh khóc lóc, nước mắt của các em để quảng cáo, giới thiệu và trở thành “chiêu bài” vô cùng lợi hại với phụ huynh.

Còn không ít trường học, tiêu chí khi mời báo cáo viên là phải có đủ khả năng làm học sinh khóc. Họ không cần biết diễn giả đó có đưa đến cho học sinh thông tin, kiến thức gì nhưng không làm làm cho học trò bật khóc thì… không được.

Giáo dục "ăn nhanh"?

Những bài giảng lấy nước mắt học trò trong các bài giảng chuyên đề đạo đức của các diễn giả đang tạo nên một sức hút với nhà trường, phụ huynh khi tổ chức các chuyên đề giáo dục đạo đức, kỹ năng. Họ kỳ vọng từ nước mắt, tội lỗi của con trẻ các em sẽ thay đổi, tiến bộ như mong muốn của mình. Nhưng nhiều chuyên gia lại không đồng tình việc giáo dục theo cách thức này và lên tiếng như góp thêm một góc nhìn cho nhà trường, phụ huynh đang hoang mang trong việc giáo dục đạo đức con trẻ.

Bà Ngô Thị Thu Huyền (Thạc sĩ Tâm lý học về phát triển trẻ em và thanh thiếu niên, trường Toulouse le Mirail, CH Pháp) nêu quan điểm, mục tiêu của các chương trình này là giúp các em tăng nhận thức và thay đổi - về tình cảm gia đình, về tình yêu của mối quan hệ cha mẹ - con cái. Mục tiêu thì tốt đẹp nhưng cách triển khai theo cách “làm học trò khóc” là không ổn. Khi bạn tương tác với người khác, ngay cả ở góc độ giáo dục, bạn cần tôn trọng nhân phẩm của người khác và tránh việc thao túng người khác để đạt được mục đích.

Học sinh ở TPHCM trong một chuyên đề về tuổi mới lớn
Học sinh ở TPHCM trong một chuyên đề về tuổi mới lớn

Rồi nữa, bà Huyền nhấn mạnh, sự thay đổi không bao giờ ngay và nhanh, và nó càng không nên đến từ cảm giác tội lỗi, bị kết án, cảm thấy xấu hổ. Nó cần đến từ việc nhận ra các cảm xúc, các suy nghĩ, và biểu lộ một cách thỏa đáng, tự tôn. Mà quá trình này dài lắm, đó là quá trình của nhận thức, của tương tác và của việc khẳng định các phẩm chất tính cách của mỗi người.

“Các diễn giả này nóng lòng muốn thúc đẩy nhanh việc đạt được mục tiêu giáo dục, họ mải mê vì mục tiêu này. Mà ẩn sâu bên dưới là mong học sinh "ngoan ngoãn" hơn, biết chú tâm vào những điều có ích cho gia đình, xã hội? Và có lẽ đó là chờ đợi của nhà trường, của phụ huynh”, bà Huyền nói.

Chuyên gia này phân tích thêm, cha mẹ - con cái là mối quan hệ đầy yêu thương nhưng cũng đầy rắc rối - xung đột. Những đứa trẻ đang ở tuổi định vị bản thân mình không thể tránh những thử thách để tự lập nhiều hơn trong mối quan hệ này. Chưa kể, nhiều phụ huynh chưa biết cách tạo điều kiện cho đứa trẻ cá nhân hóa bản thân mình thì không thể tránh những bối rối ở cái ranh giới đúng - sai.

“Điều này gây ra cảm giác tội lỗi Và rồi gọi ra cảm xúc đau khổ của người ta, thì diễn giả đã làm gì, có ghi nhận? Có nâng đỡ? Có biết điều gì nằm đằng sau cảm xúc đau khổ đó?”, bà Huyền đặt câu hỏi.

Trong đối xứng này, người nghe chịu các cảm giác lo lắng, day dứt, bản thân kém cỏi và thậm chí bất lực; người nói hài lòng khi nhìn thấy sự thay đổi về mặt hình thức của người khác, người tổ chức hài lòng về những giây phút cảm động rưng rưng mà họ cho rằng sẽ là động lực thay đổi mạnh mẽ ở các em học sinh. Và dường như những mâu thuẫn muốn hóa giải đã được giải quyết mà không cần phải đối diện.

Bà Huyền cũng cảnh báo những hoạt động giáo dục trẻ, vì cộng đồng là cần thiết, song cần có một nền tảng phù hợp với hoạt động cộng đồng, và hết sức cẩn thận về những ảnh hưởng tiêu cực, những mặt trái của nó. Nhất là đối tượng ở đây là học trò.

Lê Đăng Đạt

MỚI NHẤT
Cựu sinh viên đốt bằng tốt nghiệp sẽ gửi thư xin lỗi đến nhà trường
Cựu sinh viên đốt bằng tốt nghiệp sẽ gửi thư xin lỗi đến nhà trường

(Dân trí) - Chiều ngày 22/1, đại diện trường ĐH Kinh tế TPHCM xác nhận vụ việc một người tự đốt bằng đại học gây xôn xao trên mạng xã hội gần đây chính là cựu sinh viên của trường. Theo phía nhà trường, nam thanh niên này cho biết đó là hành động bộc phát tức thời do có việc bức xúc với gia đình.

Thứ ba, 23/01/2018 - 12:05

Cần làm rõ trường ĐH tư thục có phải là doanh nghiệp?
Cần làm rõ trường ĐH tư thục có phải là doanh nghiệp?

(Dân trí) - Giáo dục có phải là một dịch vụ và trường đại học tư thục có phải là doanh nghiệp là vấn đề được tranh luận tại hội thảo về “Hoàn thiện chính sách, pháp luật về đại học tư thục” do Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội tổ chức sáng ngày 22/1 tại trường ĐH Nguyễn Tất Thành (TPHCM).

Thứ hai, 22/01/2018 - 09:40

Độc đáo dự án giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt
Độc đáo dự án giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt

(Dân trí) - Với dự án “Trong tiếng Việt, sáng hồn Việt”, cô trò Trường THPT Phú Nhuận (TPHCM) đã làm nổi bật được cái hay, cái đẹp của tiếng Việt và truyền đi thông điệp giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.

Thứ hai, 22/01/2018 - 08:15

3 lý do khiến Anh Quốc sở hữu nền giáo dục đứng đầu thế giới
3 lý do khiến Anh Quốc sở hữu nền giáo dục đứng đầu thế giới

Vương quốc Anh luôn là điểm đến hàng đầu để tu nghiệp - nơi đào tạo ra số lượng lớn những nhà lãnh đạo kinh doanh thành công trên toàn thế giới. Tại Việt Nam, sinh viên có cơ hội nhận bằng trực tiếp từ ngôi trường Đại Học London danh giá, giữ vị trí thứ 6 trong bảng 9 trường đại học từng có nhiều CEO theo học nhất của nước Anh, ngay tại Đại Học Anh Quốc Việt Nam (British University Vietnam- BUV).

Thứ hai, 22/01/2018 - 08:00

Nhiều trường cho học sinh nghỉ để cổ vũ U23 Việt Nam
Nhiều trường cho học sinh nghỉ để cổ vũ U23 Việt Nam

(Dân trí) - Trận bán kết của U23 Việt Nam và Qatar sẽ diễn ra vào 15h chiều 23/1, không phải khung giờ 18h30 như 2 trận đấu then chốt vừa qua nên một số trường đã cho học sinh nghỉ học ngoại khóa để cổ vũ bóng đá.

Thứ hai, 22/01/2018 - 04:36

Giáo dục thể chất là môn học bắt buộc từ lớp 1
Giáo dục thể chất là môn học bắt buộc từ lớp 1

(Dân trí) - Trong chương trình giáo dục phổ thông mới, Giáo dục thể chất là môn học bắt buộc được thực hiện từ lớp 1 đến lớp 12, đảm nhiệm một trong bốn mặt giáo dục Đức, Trí, Thể, Mỹ.

Thứ hai, 22/01/2018 - 03:51

Trường ĐH Thương Mại chính thức thực hiện đánh giá ngoài
Trường ĐH Thương Mại chính thức thực hiện đánh giá ngoài

(Dân trí) - Ngày 22/1, đoàn chuyên gia đánh giá ngoài của Trung tâm Kiểm định chất lượng giáo dục – Đại học Quốc gia Hà Nội (KĐCLGD) đã chính thức thực hiện khảo sát đánh giá ngoài đối với Trường ĐH Thương Mại theo quy trình đánh giá chất lượng trường đại học của Bộ Giáo dục và Đào tạo.​

Thứ hai, 22/01/2018 - 03:07

Hà Nội: Lo quá tải lớp học khi áp dụng chương trình phổ thông mới
Hà Nội: Lo quá tải lớp học khi áp dụng chương trình phổ thông mới

(Dân trí) - “Hà Nội vẫn lo nhất là thiếu đất, thiếu kinh phí để xây trường vì quá tải trường lớp. Mong lãnh đạo Thành phố quan tâm xây thêm nhiều trường lớp để đáp ứng được các yêu cầu bắt buộc trên” - GS Nguyễn Minh Thuyết đề nghị tại Hội nghị triển khai công tác chuẩn bị các điều kiện để áp dụng chương trình, SGK mới do UBND TP Hà Nội vừa tổ chức.

Thứ hai, 22/01/2018 - 12:12

Vì đâu học sinh đánh nhau: Giáo viên lên tiếng
Vì đâu học sinh đánh nhau: Giáo viên lên tiếng

(Dân trí) - Phụ huynh thường suy nghĩ rất giản đơn: Trách nhiệm giáo dục con em mình thuộc về nhà trường, mọi lỗi các em gây ra thường do thầy cô cả. Nghe mới nực cười làm sao. Bản thân là giáo viên, tôi nghĩ đây chính là nguyên nhân chính dẫn đến nạn bạo lực học đường ngày càng gia tăng.

Thứ hai, 22/01/2018 - 09:55

Học tiếng Anh mỗi ngày: Ứng dụng "thành ngữ, tục ngữ" như thế nào?
Học tiếng Anh mỗi ngày: Ứng dụng "thành ngữ, tục ngữ" như thế nào?

(Dân trí) - Liệu trong tiếng Anh có "thành ngữ, tục ngữ" không? Những thành ngữ, tục ngữ liên quan đến thể thao là gì?

Thứ hai, 22/01/2018 - 08:09

Giáo viên: Phải thận trọng ngay từ cách xưng hô
Giáo viên: Phải thận trọng ngay từ cách xưng hô

(Dân trí) - Hôm qua cháu tôi (một giáo viên cấp 1) về “than thở” với tôi vì mới bị phụ huynh góp ý trong cách xưng hô. Cháu nói mình đang bị áp lực từ phía phụ huynh mang lại. Cháu tâm sự nhiều lúc cảm thấy chán vô cùng, rằng lương thì thấp mà bị phụ huynh “soi” quá kĩ.

Thứ hai, 22/01/2018 - 01:03

Môn Tập làm văn tiểu học khó thật!
Môn Tập làm văn tiểu học khó thật!

(Dân trí) - Có lẽ không chỉ riêng tôi mà rất nhiều phụ huynh phải “than trời” khi con nhờ hướng dẫn môn Tập làm văn, bài tập cô giao về nhà với những đề bài hóc búa. Vì sao môn Tập làm văn tiểu học lại trở thành “nỗi sợ” cho nhiều em học sinh (cũng như phụ huynh) đến thế?

Chủ nhật, 21/01/2018 - 01:23

ĐÁNG QUAN TÂM
Trắc nghiệm học tiếng Anh: "Kick" - cú đá
Trắc nghiệm học tiếng Anh: "Kick" - cú đá

(Dân trí) - Hòa chung tinh thần chiến thắng tuyệt vời của đội bóng đá U23 Việt Nam vừa qua, chúng ta hãy cùng tìm hiểu về một động từ quen thuộc: ‘kick’ - "đá". Vậy cách sử dụng động từ tưởng chừng như đơn giản này trong tiếng Anh là gì?

Chủ nhật, 21/01/2018 - 11:04

Nghề Quan hệ công chúng có "hót" thật không?
Nghề Quan hệ công chúng có "hót" thật không?

(Dân trí) - Cho em hỏi, nghề Quan hệ công chúng học như thế nào?, ra trường có dễ xin việc?, có "hót" thật không? nhiệm vụ của nhân viên PR làm gì?... xin Ban tư vấn xin trả lời giúp vì năm nay em dự định đăng ký học ngành này. (tamhau@gmail.com)

Chủ nhật, 21/01/2018 - 10:27

Đố bạn làm đúng trắc nghiệm Toán này mà không cần dùng máy tính
Đố bạn làm đúng trắc nghiệm Toán này mà không cần dùng máy tính

(Dân trí) - Nếu bạn làm đúng trắc nghiệm Toán dưới đây mà không cần dùng máy tính, bạn thông minh hơn 90% người khác đấy.

Chủ nhật, 21/01/2018 - 10:03

Khen thưởng nam sinh trả lại 30 triệu đồng cho người đánh rơi
Khen thưởng nam sinh trả lại 30 triệu đồng cho người đánh rơi

(Dân trí) - Chiều ngày 20/1, thầy Đoàn Trọng Bình, Hiệu trưởng Trường THPT Hương Sơn (huyện Hương Sơn, Hà Tĩnh) cho biết, nhà trường vừa ký quyết định tặng giấy khen và thưởng đột xuất em Nguyễn Xuân Đạt (lớp 12H) do đã có hành động nhặt được và trả lại chiếc ví có 30 triệu đồng cho người đánh rơi.

Chủ nhật, 21/01/2018 - 06:49

Chương trình mới: "Đích đến" của môn Tiếng Anh là khả năng giao tiếp
Chương trình mới: "Đích đến" của môn Tiếng Anh là khả năng giao tiếp

(Dân trí) - GS Nguyễn Lộc, chủ biên môn tiếng Anh - chương trình giáo dục phổ thông mới cho biết: "Đường hướng chủ đạo trong chương trình giáo dục phổ thông môn Tiếng Anh là đường hướng giao tiếp”.

Chủ nhật, 21/01/2018 - 06:03

“Sao Tháng Giêng” giàu lòng thiện nguyện
“Sao Tháng Giêng” giàu lòng thiện nguyện

(Dân trí) - Vượt lên hoàn cảnh khó khăn, Nguyễn Ngọc Sinh - sinh viên ĐH Kỹ thuật Y dược Đà Nẵng vẫn luôn học giỏi, và hết lòng san sẻ, giúp người gặp khó với lòng đầy nhân ái. Chàng sinh viên năm 3, khoa Điều dưỡng vừa được trao Giải thưởng “Sao Tháng Giêng” 2017.

Chủ nhật, 21/01/2018 - 05:03

Cô trò vận động xây chợ cho đồng bào Jrai
Cô trò vận động xây chợ cho đồng bào Jrai

(Dân trí) - Từ giá trị nhân đạo trong mỗi bài học, cô và trò trường THPT Trường Chinh (huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai) đã bắt tay nhau thành lập dự án “Tôi yêu Chư Sê” nhằm quyên góp, xây dựng chợ, giúp đỡ những người nghèo khó trong cộng đồng. Thông qua dự án, bằng những việc làm thiện nguyện đã giúp cho học sinh hoàn thiện những kĩ năng sống, chuẩn bị cho cánh cửa đại học sắp tới.

Chủ nhật, 21/01/2018 - 12:09

Áp dụng chương trình GDPT mới: Dự kiến mỗi năm tuyển dụng gần 8.000 giáo viên tiểu học
Áp dụng chương trình GDPT mới: Dự kiến mỗi năm tuyển dụng gần 8.000 giáo viên tiểu học

(Dân trí) - Đối với tiểu học, bình quân 1 năm có 2% giáo viên nghỉ hưu, tương đương với 7940 giáo viên, như vậy, số được tuyển mới bổ sung thay thế giáo viên nghỉ hưu hàng năm sẽ khoảng 3.970 giáo viên, cộng với mỗi năm tuyển mới khoảng 3.900 giáo viên do tăng quy mô, trung bình mỗi năm sẽ tuyển mới hơn 7.800 giáo viên.

Thứ bảy, 20/01/2018 - 04:27

Chương trình giáo dục phổ thông mới được thực hiện từ năm 2019
Chương trình giáo dục phổ thông mới được thực hiện từ năm 2019

(Dân trí) - Thông tin từ Bộ GD&ĐT cho hay, thời gian bắt đầu thực hiện chương trình môn học mới theo hình thức cuốn chiếu ở mỗi cấp học sẽ được áp dụng trên toàn quốc bắt đầu từ năm học 2019-2020.

Thứ bảy, 20/01/2018 - 04:17

Cần bổ sung hơn 57.000 phòng học khi áp dụng chương trình GDPT mới
Cần bổ sung hơn 57.000 phòng học khi áp dụng chương trình GDPT mới

(Dân trí) - Sáng nay 20/1, hội nghị triển khai việc xây dựng và chuẩn bị các điều kiện để áp dụng chương trình, sách giáo khoa (SGK) mới đã được UBND TP. Hà Nội tổ chức đầu tiên trên cả nước. Để áp dụng chương trình mới, cần đầu tư xây dựng bổ sung khoảng 57.084 phòng học. Trong đó, cấp tiểu học thiếu hơn 30.000 phòng học.

Thứ bảy, 20/01/2018 - 10:55

Gần Tết, giáo viên lo học sinh chểnh mảng học hành
Gần Tết, giáo viên lo học sinh chểnh mảng học hành

(Dân trí) - Tết Mậu Tuất đang đến gần. Khắp các nẻo đường, sắc xuân đang tràn về. Ai cũng náo nức tâm trạng chờ mong Tết, nhất là những em học sinh. Tuy nhiên bên cạnh niềm vui chung khi Tết về thì các em bắt đầu chểnh mảng chuyện học hành.

Thứ bảy, 20/01/2018 - 09:08

Những tác phẩm được gợi ý đưa vào chương trình môn Ngữ văn mới
Những tác phẩm được gợi ý đưa vào chương trình môn Ngữ văn mới

(Dân trí) - Trong dự thảo chương trình môn Ngữ văn ở chương trình phổ thông mới vừa công bố, chỉ có 6 tác phẩm bắt buộc đưa vào chương trình. Theo GS Nguyễn Minh Thuyết, Tổng chủ biên chương trình Giáo dục phổ thông mới, ngoài các tác phẩm bắt buộc, có hàng trăm tác phẩm được đưa vào danh mục tự chọn.

Thứ bảy, 20/01/2018 - 09:04