Bạn đọc viết:

Chúng ta đang có sự “ngộ nhận” về PISA?

Dân trí Mục đích của chương trình đánh giá học sinh quốc tế (PISA) hoàn toàn không phải là một cuộc thi mà đúng hơn là cuộc khảo sát làm căn cứ cho các nghiên cứu giáo dục. Nhưng Việt Nam đã tham gia hoạt động này với tâm thế là một cuộc thi?
>>Giáo sư Mỹ ngạc nhiên về kết quả PISA của Việt Nam
>>Kết quả PISA 2015: Việt Nam đứng thứ 8/72 quốc gia về lĩnh vực khoa học

Kết quả PISA của Việt Nam khá cao so trong bảng xếp hạng các nước trên thế giới. Năm đầu tiên tham gia kỳ thi PISA 2012, chúng ta đứng trong top 20 nước có điểm chuẩn các lĩnh vực cao hơn điểm 500. So với xuất phát điểm của Việt Nam về chỉ số GDP (69/70) và HDI (70/70), Việt Nam đã làm cho thế giới rất bất ngờ.

Mới nhất, PISA năm 2015, Việt Nam xếp thứ 8 trong 72 nước tham gia về Khoa học, 22 về Toán và 32 về Đọc hiểu, cao hơn nhiều nước phát triển. Vì sao Việt Nam nghèo mà kết quả PISA lại cao?

Việt Nam tạo nên bất ngờ khi kết quả PISA cao
Việt Nam tạo nên bất ngờ khi kết quả PISA cao

PISA - Chương trình đánh giá học sinh quốc tế do Hiệp hội các nước phát triển (OECD) khởi xướng và chỉ đạo. Mục đích của hoạt động này hoàn toàn không phải là một cuộc thi. Nó giống như một công trình nghiên cứu và khảo sát quy mô lớn. Mục đích cuối cùng của nó không phải để đánh giá và xếp hạng năng lực giáo dục của các nước. Qua kết quả đánh giá PISA các nhà nghiên cứu muốn rút ra các bài học về chính sách đối với giáo dục phổ thông. Nói cách khác PISA là một cuộc khảo sát làm căn cứ cho các nghiên cứu giáo dục.

Yêu cầu cao nhất của một cuộc khảo sát hay nghiên cứu xã hội là phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên, đặc biệt là không có hoạt động nào tác động làm thay đổi kết quả của mẫu trước khảo sát. Tuy nhiên ở Việt Nam đã tham gia hoạt động này với tâm thế là một cuộc thi. Đối tượng nghiên cứu của PISA là chính sách công, nhưng ở Việt Nam lại đặt đối tượng khảo sát là học sinh lên trên.

Vì thế tiến trình mà chương trình đánh giá học sinh cần phải có đó là bước 1: kiểm tra đánh giá học sinh; bước 2: nghiên cứu và thay đổi chính sách công về giáo dục. Ở Việt Nam, chúng ta lại đi ngược lại tiến trình trên đó là đưa ra các chính sách triển khai chương trình để có kết quả tốt nhất sau đó tiến hành kiểm tra đánh giá học sinh.

Kết quả cao nhưng “lộ” nhiều tồn tại của học sinh Việt Nam

Kết quả đánh giá PISA của Việt Nam tuy cao nhưng lại lộ diện rất nhiều điểm yếu mà nền giáo dục cần khắc phục. Đó là kết quả của một nền giáo dục thiên về đánh giá nội dung, học sinh rất giỏi thực hành các bài tập trong sách vở, nhưng lại thiếu kiến thức thực tế.

Trong báo cáo của Bộ GD-ĐT ghi rõ: Đọc hiểu của PISA là đọc và trả lời các loại văn bản, nhiều loại hình văn bản nhật dụng như văn bản hành chính, văn bản Toán học, văn bản khoa học, thậm chí vẽ hình thay vì viết câu trả lời,… Văn bản mới lạ, nhiều tình huống xa lạ không giống như ở trường GV thường ra đề. Khi không hiểu rõ câu hỏi, không hiểu rõ văn bản, thời gian trả lời câu hỏi ngắn, học sinh đã không làm chủ tốc độ làm bài và bỏ lại một số câu hỏi.

Dạy học thiên về đánh giá nội dung học sinh chỉ có thể làm tốt các bài các đề thầy cô đã luyện, thiếu kỹ năng phương pháp cần thiết, chỉ cần rời thầy cô, rời sách vở là rất khó để tự lực để giải quyết vấn đề.

Thế nên gần như tất cả các câu hỏi mang tính chất thực tế học sinh đều gác bút bỏ trống. Có một số câu hỏi Đọc hiểu học sinh mình làm không được tốt lắm. Ví dụ:

- Câu hỏi yêu cầu học sinh vẽ hành trình đi đến điểm Cực Nam của ông Musel, thì học sinh cứ viết câu trả lời, do chưa được làm quen với yêu cầu cần thực hiện dạng này. Câu hỏi này không khó, hầu hết học sinh các nước OECD làm được nhưng học sinh Việt Nam lại không làm được.

- Một số câu hỏi dạng biểu đồ, biểu bảng, học sinh Việt Nam không hiểu hết ý nghĩa hoặc không thạo việc đọc các biểu đồ, biểu bảng.

Đây là những lỗi cố hữu chỉ học sinh Việt Nam mắc phải, trong khi đó nó là điều kiện tiên quyết giúp học sinh bước ra cuộc sống làm giàu cho đất nước. Rất tiếc lỗi cơ bản này học sinh mắc phải ở cả 2 lần đánh giá PISA nội dung đọc hiểu.

Có lẽ đây chính là mấu chốt của vấn đề mà giáo dục cần có thống kê chính xác cụ thể và nhìn nhận lại. Giáo dục Việt Nam đang có những thay đổi để lấp đầy khoảng trống này khi đang dần chuyển từ dạy học đánh giá nội dung sang dạy học đánh giá năng lực, hướng tới vận dụng giải quyết các vấn đề thực tiễn. Khi đó, kết quả của PISA chắc chắn sẽ ý nghĩa hơn.

* Những đoạn in nghiêng được trích từ báo cáo của Bộ GD-ĐT

Trịnh Văn Quỳnh

(Giáo viên Trường THPT Lương Thế Vinh, Nam Định)

MỚI NHẤT
Ham lương ngàn đô, sinh viên dễ “vướng bẫy” tuyển dụng
Ham lương ngàn đô, sinh viên dễ “vướng bẫy” tuyển dụng

(Dân trí) - Làm sao để có lương cao, tính bằng đô sau khi ra trường là quan tâm của rất nhiều sinh viên hiện nay. Quá nôn nóng vì thu nhập trước mắt, nhiều sinh viên có thể “vướng bẫy” trong tuyển dụng, mất đi nhiều cơ hội phát triển lâu dài đáng giá hơn là mức lương ban đầu.

Thứ ba, 20/12/2016 - 09:03

Cặp đôi Quán quân GLN New Face 2016: “Đừng bao giờ từ bỏ giấc mơ”
Cặp đôi Quán quân GLN New Face 2016: “Đừng bao giờ từ bỏ giấc mơ”

Trải qua hơn 3 tháng tranh tài hấp dẫn, hành trình tìm kiếm Guơng mặt đại sứ GLN & JOLO đã đi đến chặng đường cuối cùng. Bằng tiết mục tài năng độc đáo, phần thi ứng xử khéo léo, thông minh Nguyễn Văn Đại và Đào Thị Phương Ngọc đã thuyết phục được ban Giám khảo khó tính cùng hàng trăm khán giả có mặt tại khán phòng.

Thứ ba, 20/12/2016 - 07:51

Việt Nam trước cuộc cách mạng công nghiệp lần 4: Cần có nhân tài!
Việt Nam trước cuộc cách mạng công nghiệp lần 4: Cần có nhân tài!

(Dân trí) - Cuộc cách mạng công nghiệp lần 4 sẽ tác động đến Việt Nam ở nhiều mặt, trong đó nổi lên vấn đề giáo dục và khoa học công nghệ. Vậy chúng ta đón nhận cơ hội và thích ứng với nó như thế nào trong tương lai?

Thứ ba, 20/12/2016 - 07:27

Hiệu phó không học, không thi vẫn có bằng nghề
Hiệu phó không học, không thi vẫn có bằng nghề

(Dân trí) - Tại trường trung cấp kỹ nghệ Thanh Hóa, nhiều học sinh không cần học, thi vẫn được cấp bằng. Ngay cả hiệu phó của trường cũng được cấp bằng nghề trong khi không học, không thi.

Thứ ba, 20/12/2016 - 07:13

Dừng hoạt động lớp học “Đánh thức não giữa bằng NLP”
Dừng hoạt động lớp học “Đánh thức não giữa bằng NLP”

(Dân trí) - Do chưa được cấp phép, lớp học “Đánh thức não giữa bằng NLP” của Công ty cổ phần đào tạo đánh thức tiềm năng Việt đã bị Sở GD&ĐT Thanh Hóa yêu cầu dừng hoạt động.

Thứ ba, 20/12/2016 - 06:58

Giải toán trên mạng: Cuộc thi biến thành chạy đua “việt dã”?
Giải toán trên mạng: Cuộc thi biến thành chạy đua “việt dã”?

(Dân trí) - “Một đứa trẻ bình thường mất từ 30-50 phút cho 8 vòng thi ở lần làm bài đầu tiên, sau vài chục lần làm đi làm lại, kết quả đó chỉ còn khoảng 10 phút. Đó có phải trí tuệ và sự sáng tạo không? Hoàn toàn không, đó là thành tích, kiểu thuần Việt. Nó không khác mấy trò chơi điện tử, càng chơi càng thành thục, càng thành thục càng nhanh”.

Thứ ba, 20/12/2016 - 06:54

Phó Thủ tướng: Đào tạo cử nhân hành chính sẵn sàng tâm thế bước vào cuộc chơi lớn
Phó Thủ tướng: Đào tạo cử nhân hành chính sẵn sàng tâm thế bước vào cuộc chơi lớn

(Dân trí) - Phó Thủ tướng Chính phủ Trương Hòa Bình cho rằng, Học viện Cán bộ TPHCM giữ một vị trí quan trọng trong đào tạo lực lượng trí thức trẻ, các cử nhân hành chính trong tương lai có đủ phẩm chất, năng lực, sẵn sàng tâm thế bước vào cuộc chơi lớn của thời kỳ hội nhập.

Thứ ba, 20/12/2016 - 06:30

Việt Nam giành HCB Olympic quốc tế về Thiên văn học và Vật lý thiên văn
Việt Nam giành HCB Olympic quốc tế về Thiên văn học và Vật lý thiên văn

(Dân trí) - Đội tuyển Việt Nam đã giành được 1 Huy chương Bạc và 4 giải khuyến khích tại kỳ thi Olympic quốc tế về Thiên văn học và Vật lý thiên văn lần thứ 10.

Thứ hai, 19/12/2016 - 03:55

Thông tư 22: Ước gì có đề kiểm tra “minh họa”
Thông tư 22: Ước gì có đề kiểm tra “minh họa”

(Dân trí) - “Trước đây, chúng tôi có các quyển sách giáo viên, hướng dẫn đến tiết nào thì kiểm tra và có các bài thi mẫu, giáo viên chỉ cần đổi số liệu là ra đề kiểm tra. Tuy nhiên, nay có hướng dẫn yêu cầu các trường chủ động trong việc ra đề kiểm tra giữa kì và cuối kì nhưng không có đề kiểm tra “minh họa” khiến nhiều trường lo lắng”.

Thứ hai, 19/12/2016 - 03:53

Video bài giảng môn tiếng Anh: "Hướng dẫn làm bài tập đọc - hiểu môn Tiếng Anh"
Video bài giảng môn tiếng Anh: "Hướng dẫn làm bài tập đọc - hiểu môn Tiếng Anh"

(Dân trí) - Đọc hiểu vẫn luôn là một dạng bài tập làm khó không ít học sinh. Nhiều học sinh cảm thấy “ngại”, có tâm lý sợ muốn từ bỏ dạng bài này.

Thứ hai, 19/12/2016 - 03:06

Phòng thi 14 giám thị!
Phòng thi 14 giám thị!

Đó là cách làm mới của Trường THCS-THPT Đinh Thiện lý, quận 7, TP.HCM áp dụng cho kỳ kiểm tra học kỳ 1 năm học 2016-2017 này.

Thứ hai, 19/12/2016 - 02:10

Có nên theo gương Bill Gates bỏ học để theo đuổi đam mê?
Có nên theo gương Bill Gates bỏ học để theo đuổi đam mê?

(Dân trí) - Ngày 18/12 vừa qua, chương trình định hướng nghề nghiệp dành cho học sinh, sinh viên Hà Nội diễn ra sôi nổi trước những chia sẻ hóm hỉnh và không kém phần thú vị của các khách mời tài năng.

Thứ hai, 19/12/2016 - 01:46

ĐÁNG QUAN TÂM
Cơ hội và thách thức ở cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4
Cơ hội và thách thức ở cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4

(Dân trí) - Trao đổi với phóng viên, GS.TSKH Nguyễn Đình Đức (ĐH QGHN) cho rằng: “Thay đổi nền công nghiệp sản xuất toàn cầu thông qua việc tự động hóa quy trình sản xuất, kết hợp các hệ thống ảo và thực thể, hội tụ của các công nghệ mới là viễn cảnh các chuyên gia kỳ vọng đối với cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4”

Thứ hai, 19/12/2016 - 07:46

Hiệu trưởng giữ quỹ phụ huynh để chi quà cáp cho thầy cô?
Hiệu trưởng giữ quỹ phụ huynh để chi quà cáp cho thầy cô?

(Dân trí) - Cho rằng do ngân sách hạn hẹp, Hiệu trưởng Trường tiểu học xã Hợp Lý (huyện Triệu Sơn, Thanh Hóa) đã dùng quỹ của phụ huynh để chi quà cáp cho giáo viên và khen thưởng cho học sinh.

Thứ hai, 19/12/2016 - 07:35

Đăng ký nhiều nguyện vọng, bỏ điểm sàn: Các trường có tuyển sinh bằng mọi giá?
Đăng ký nhiều nguyện vọng, bỏ điểm sàn: Các trường có tuyển sinh bằng mọi giá?

(Dân trí) - Dự thảo Quy chế tuyển sinh 2017 do Bộ GD&ĐT mới công bố có nhiều điểm mới có lợi cho thí sinh. Tuy nhiên, dư luận cũng đặt ra những băn khoăn nhất định về những điểm mới này như đăng ký nhiều nguyện vọng và bỏ “điểm sàn” có ảnh hưởng tới chất lượng nguồn tuyển?

Thứ hai, 19/12/2016 - 07:11

Để học Toán không là “cuộc chiến”
Để học Toán không là “cuộc chiến”

(Dân trí) - Hiện nhiều học sinh tiểu học không thích học toán, giải bài thụ động. Phụ huynh hàng ngày phải đối diện với những giờ học Toán cùng con thật khó khăn...”. PGS Chu Cẩm Thơ (ĐHSP Hà Nội) và mẹ “thần đồng” Đỗ Nhật Nam đã chia sẻ về những khó khăn, trăn trở trong việc dạy trẻ em học Toán tại Hội thảo “Giáo dục trải nghiệm- Để học Toán không là cuộc chiến”.

Thứ hai, 19/12/2016 - 12:53

GS Ngô Bảo Châu dành trọn tiền từ giải thưởng Fields tài trợ cho tạp chí toán học PI
GS Ngô Bảo Châu dành trọn tiền từ giải thưởng Fields tài trợ cho tạp chí toán học PI

(Dân trí) - GS Ngô Bảo Châu giao lưu, chia sẻ về cách đọc, tiếp cận và khai thác tri thức hiệu quả từ các bài báo, tạp chí toán tại lễ ra mắt Tạp chí PI sáng 18/12. Ông khởi xướng và dành trọn số tiền từ giải thưởng Fields của mình để tài trợ cho tạp chí toán học này.

Chủ nhật, 18/12/2016 - 05:45

Dân quân, công an đội mưa cùng giáo viên giúp trường dọn lụt
Dân quân, công an đội mưa cùng giáo viên giúp trường dọn lụt

(Dân trí) - Dù là ngày nghỉ, giáo viên Trường tiểu học Nguyễn Công Sáu (huyện Đại Lộc, Quảng Nam) vẫn đến trường dọn dẹp bùn non, lau chùi bàn ghế để ngày mai, học sinh bắt đầu đi học bình thường. Nhà trường còn được sự tiếp sức của hàng chục dân quân, công an nên công tác dọn dẹp được tiến hành nhanh chóng.

Chủ nhật, 18/12/2016 - 03:22

Dễ vào ĐH nhưng khó ra trường hơn
Dễ vào ĐH nhưng khó ra trường hơn

Với việc bỏ điểm sàn, siết chặt đầu ra Bộ GD&ĐT mong muốn chấm dứt tình trạng học sinh cứ đỗ ĐH là tốt nghiệp, không biết chất lượng đào tạo trong 4-5 năm ra sao.

Chủ nhật, 18/12/2016 - 10:55

Sinh viên ĐH Quốc gia Hà Nội “chiếm lĩnh” giải thưởng Kova hạng mục Triển vọng
Sinh viên ĐH Quốc gia Hà Nội “chiếm lĩnh” giải thưởng Kova hạng mục Triển vọng

(Dân trí) - Ngày 17/12, lễ trao giải thưởng KOVA lần thứ 14 diễn ra tại TPHCM đã vinh danh đóng góp của 2 công trình khoa học ứng dụng (hạng mục Kiến tạo); 6 tấm gương với những việc làm tốt đẹp, nhân văn (hạng mục Sống đẹp) cùng 16 sinh viên xuất sắc có thành tích nghiên cứu khoa học (hạng mục Triển vọng).

Chủ nhật, 18/12/2016 - 10:00

Mẹ “thần đồng” Đỗ Nhật Nam “kéo” con khỏi nỗi sợ Toán ra sao?
Mẹ “thần đồng” Đỗ Nhật Nam “kéo” con khỏi nỗi sợ Toán ra sao?

(Dân trí) - “Hồi bé, điểm Toán của con tôi chỉ độ 5-6, trong khi rất nhiều bạn trong lớp đạt điểm 9-10. Tôi đã bình tĩnh hướng con đi theo niềm yêu thích riêng là ngôn ngữ. Đồng thời, khuyến khích con học Toán bằng những thứ gần gũi trong cuộc sống”.

Chủ nhật, 18/12/2016 - 07:51

Video bài giảng môn Địa lí: Khai thác thế mạnh ở Tây Nguyên
Video bài giảng môn Địa lí: Khai thác thế mạnh ở Tây Nguyên

(Dân trí) - Vấn đề khai thác thế mạnh ở Tây Nguyên nằm trong chuyên đề Địa lí các vùng kinh tế - một chuyên đề rất quan trọng trong chương trình Địa lí lớp 12.

Chủ nhật, 18/12/2016 - 07:46

Giáo viên biệt phái “tố” không được sinh hoạt công đoàn ở trường
Giáo viên biệt phái “tố” không được sinh hoạt công đoàn ở trường

(Dân trí) - Sau khi được điều động biệt phái sang Trung tâm học tập cộng đồng phường, bà Nguyễn Thị Nguyệt - giáo viên trường Tiểu học Đông Thọ, thành phố Thanh Hóa (Thanh Hóa) không được sinh hoạt công đoàn, không được tham gia đại hội công nhân viên chức và hưởng các quyền lợi khác theo quy định.

Chủ nhật, 18/12/2016 - 06:00

Kích hoạt não và đào tạo thiên tài?
Kích hoạt não và đào tạo thiên tài?

(Dân trí) - Ta không khỏi bất bình trong thời đại khoa học đã phát triển như ngày nay mà có những kẻ dám tự tiện đứng ra mở các lớp học “kích hoạt não” được họ quảng cáo là giúp cho trẻ em từ 6-15 tuổi phát triển trí tuệ nhanh chóng để trở thành thiên tài ? Đấy quả thật là chuyện hoang đường, không có bất kỳ một cơ sở khoa học nào !

Thứ bảy, 17/12/2016 - 05:29