Chỉ tiêu thi đua, thành tích làm “tê liệt” người thầy

Dân trí Người thầy làm việc chạy theo chỉ tiêu thi đua, mất quyền tự chủ... dẫn đến hệ quả tai hại giáo viên phải chấp hành, đối phó không tập trung vào chất lượng dạy học.

Đó là một trong những vấn đề được nhấn mạnh tại buổi tọa đàm ra mắt cuốn sách nghiên cứu "Từ phụ huynh đến nhà giáo: Những vấn đề kinh tế - xã hội trong nền giáo dục phổ thông" của PGS. TS Trần Hữu Quang cùng nhóm nghiên cứu.

PGS.TS Trần Hữu Quang chia sẻ áp lực thi đua, thành tích của người thầy kéo dài từ lâu đến tận bây giờ
PGS.TS Trần Hữu Quang chia sẻ áp lực thi đua, thành tích của người thầy kéo dài từ lâu đến tận bây giờ

Nghiên cứu được thực hiện từ năm 2007 ở 5 tỉnh thành TPHCM, Đăk Lăk, Trà Vinh, Vĩnh Long, An Giang đưa những vấn đề nhức nhối trong giáo dục nhưng vẫn "nóng sốt" cho đến nay như miễn học phí cho học sinh, lương bổng, đời sống và áp lực thi đua của người thầy...

Giáo viên như những học sinh cấp 4

Có đến 79% giáo viên (GV) cảm thấy bị áp lực chỉ tiêu thành tích trong hoạt động giảng dạy, trong đó mức độ 6% cảm thấy rất thường xuyên, 19% cảm thấy thường xuyên. Có 28,6% GV cho rằng áp lực chỉ tiêu thi đua làm giảm sút chất lượng dạy học. 31,8% GV cho rằng cần loại bỏ chỉ tiêu thi đua trong nhà trường.

Về áp lực của GV, một GV dạy ngoại ngữ ở TPHCM đã trả lời nhà nghiên cứu nói như sau:

"GV Việt Nam như những học sinh cấp 4. Đầu năm phải nộp kế hoạch giảng dạy cho dù năm nào cũng kế hoạch ấy chỉ khác năm và lớp. Rồi đến kiểm tra giáo án, sổ báo giảng... trong khi dạy học là một nghệ thuật, tùy theo trình độ học sinh, sao có thể dùng chung một giáo án?

Rồi đến dự giờ, thao giảng là những màn kịch cho cả thầy và trò diễn. Thử hỏi bao nhiêu "viên phấn vàng" dạy các bước, kỹ thuật như lúc dự giờ, thao giảng?".

Một GV khác cũng nêu ý kiến rằng áp lực chỉ tiêu thi đua nhiều GV không mạnh dạn để HS kém ở lại lớp, không dám dạy thật học thật nên HS "ngồi nhầm chỗ". Rồi nghịch lý GV dạy thật học thật thì có thể cuối năm không được xét thi đua, thậm chí bị cắt đứng lớp, còn ngược lại... thì lại được khen thưởng.

Giáo viên ôm đồm quá nhiều việc

Ngoài công việc chuyên môn áp lực như chương trình nặng, SGK quá tải, áp lực hoàn thành các chỉ tiêu... nghiên cứu cũng chỉ ra, ngoài giảng dạy, GV phải đảm nhiệm rất nhiều nhiệm vụ như thu tiền, làm vệ sinh trường lớp, công tác đoàn thể, hồ sơ sổ sách... nặng nề nhất là ở bậc tiểu học.

Ngoài áp lực chuyên môn giảng dạy, giáo viên phải ôm đồm rất nhiều việc
Ngoài áp lực chuyên môn giảng dạy, giáo viên phải ôm đồm rất nhiều việc

Tham dự buổi ra tọa đàm, anh Trần Anh Khôi, phụ huynh ở Gò Vấp, TPHCM kể trường hợp hài hước, con anh về xin tiền bố mẹ để đóng cho phong trào kế hoạch nhỏ. Cô giáo dặn, nếu em không đóng là sẽ ảnh hưởng đến thành tích của lớp, lớp bị trừ thi đua.

"Chỉ một câu chuyện đó thôi đã vỡ lẽ bao nhiêu vấn đề nhức nhối trong giáo dục. Thứ nhất là kế hoạch nhỏ để giáo dục học trò lại thành về nhà xin tiền cha mẹ để đóng. Rồi cái hoạt động đó không phải là chuyên môn nhưng cũng lại có thể đánh vào thi đua của GV", ông bố nói.

Trả quyền tự chủ cho người thầy

Dẫn ra nhiều bài báo về áp lực thành tích, thi đua của GV, PGS. TS Trần Hữu Quang cho hay từ năm ông thực hiện nghiên cứu đến nay vẫn đề này vẫn làm khổ GV. Chạy theo chỉ tiêu, thành tích, dẫn đến hệ lụy là dạy học nhồi nhét, thi thố chiếm mất năng lực sư phạm và sáng tạo của người thầy mà ông Quang đánh giá đây cũng là tình trạng chảy máu chất xám trong giáo dục.

Thành tích, thi đua là rào cản và cũng là nỗi ám ảnh với nhiều nhà giáo (Ảnh mang tính minh họa)
Thành tích, thi đua là rào cản và cũng là nỗi ám ảnh với nhiều nhà giáo (Ảnh mang tính minh họa)

Và lo ngại hơn trong không ít trường hợp, lương tâm đạo đức nghề nghiệp của người thầy bị bào mòn như ép HS học thêm, bài làm đáng điểm 2 thì cho điểm 5...

PGS. TS Trần Hữu Quang cũng phản bác quan điểm thi đua tạo "động lực" trong giáo dục. Động lực này không thực chất, đó là động lực ngoại lai, người ta làm vì phần thưởng, khen ngợi, hay khỏi bị chê trách.. Nó không phát huy được động lực nội tại, làm vì quan tâm đến công việc, vì đạo đức, lương tâm, vì khát vọng...

Theo TS Quang, áp lực thi đua hình thức làm người ta quan tâm đến những cái bên ngoài hơn là cái bên trong, cái cốt lõi dẫn đến đảo lộn những bậc thang giá trị như dạy chay, học vẹt, mua điểm, chạy trường, chạy bằng...

"Xu hướng chạy theo thành tích là một hiện tượng bệnh hoạn làm tê liệt cả thầy lẫn trò", PGS.TS Trần Hữu Quang nói và đề xuất một trong những việc cần làm bãi bỏ các chỉ tiêu thi đua và khôi phục quyền tự chủ sư phạm cho nhà giáo nhất tự chủ trong việc phân phối chương trình, lựa chọn SGK miễn sao đảm bảo chương trình của Bộ GD-ĐT.

4 kiến nghị đối với giáo dục phổ thông của cuộc khảo sát:

1, Miễn học phí và tất cả các khoản thu vô lý trong trường công lập đối với cấp tiểu học và THCS.

2, Cải tổ chế độ lương bổng cho nhà giáo

3, Bãi bỏ các chỉ tiêu thi đua và khôi phục quyền tự chủ sư phạm cho nhà giáo

4, Cải tổ phương thức quản trị nhà trường và quản lý giáo dục

Hoài Nam

MỚI NHẤT
Hà Nội: Có việc giáo viên môn Giáo dục công dân đánh, đuổi học sinh
Hà Nội: Có việc giáo viên môn Giáo dục công dân đánh, đuổi học sinh

(Dân trí) - “Qua xác minh ban đầu của nhà trường, có hiện tượng cô giáo đánh học sinh. Tuy nhiên, nguyên nhân có cả hai phía: Học sinh hư và cô giáo nóng tính, không kiềm chế được” - ông Bùi Thanh Sơn, Trưởng Phòng GD&ĐT huyện Ứng Hòa, Hà Nội cho biết.

Thứ sáu, 23/11/2018 - 01:05

Nghệ sĩ trẻ Việt bất ngờ được Thủ tướng Pháp gửi thư cảm ơn
Nghệ sĩ trẻ Việt bất ngờ được Thủ tướng Pháp gửi thư cảm ơn

(Dân trí) - Ấn tượng đặc biệt với bản Scherzo số 2 của Chopin do thạc sĩ, nghệ sĩ piano trẻ Lưu Đức Anh biểu diễn ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám, mới đây Thủ tướng Pháp Edouard Philippe đã gửi lời cảm ơn và thư chúc mừng đến thạc sĩ Việt.

Thứ sáu, 23/11/2018 - 12:38

Bộ Công thương đang làm rõ việc “chống trượt” ngoại ngữ ở trường ĐH Công nghiệp Hà Nội
Bộ Công thương đang làm rõ việc “chống trượt” ngoại ngữ ở trường ĐH Công nghiệp Hà Nội

(Dân trí) - Trao đổi với Dân trí ngày 23/11, một cán bộ của Bộ Công thương cho hay, đoàn thanh tra Bộ Công thương đang làm rõ thông tin “chống trượt” ngoại ngữ ở trường ĐH Công nghiệp Hà Nội. Đến thời điểm hiện tại đoàn vẫn chưa có kết luận chính thức về vụ việc này.

Thứ sáu, 23/11/2018 - 12:32

Hà Nội: Đổi nhà cung cấp sữa học đường nếu sản phẩm không đạt
Hà Nội: Đổi nhà cung cấp sữa học đường nếu sản phẩm không đạt

(Dân trí) - Báo cáo của Ban Văn hóa Xã hội, Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội về kết quả khảo sát công tác triển khai nhiệm vụ năm học 2018-2019 tại các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập trên địa bàn thành phố đề nghị các sở ngành liên quan đánh giá hiệu quả chương trình “Sữa học đường” hàng năm.

Thứ năm, 22/11/2018 - 04:59

Vụ giáo viên bị hiệu trưởng xúc phạm vì xin công khai tài chính: Dừng làm quy trình bổ nhiệm hiệu trưởng
Vụ giáo viên bị hiệu trưởng xúc phạm vì xin công khai tài chính: Dừng làm quy trình bổ nhiệm hiệu trưởng

(Dân trí) - Liên quan đến việc bà Thiều Thị Hà, Hiệu trưởng Trường Mầm non Đông Thanh (huyện Đông Sơn, Thanh Hóa) dù có nhiều sai phạm về tài chính và chửi bới xúc phạm giáo viên nhưng vẫn được UBND huyện Đông Sơn tiến hành làm quy trình bổ nhiệm lại chức vụ hiệu trưởng, lãnh đạo huyện Đông Sơn cho biết đã cho dừng việc này và rà soát toàn bộ quy trình.

Thứ năm, 22/11/2018 - 04:54

TPHCM muốn giảm học phí bậc THCS xuống còn 30.000 - 60.000 đồng/tháng
TPHCM muốn giảm học phí bậc THCS xuống còn 30.000 - 60.000 đồng/tháng

(Dân trí) - Sau khi bị bác đề nghị miễn học phí bậc THCS, mới đây TPHCM đề xuất giảm học phí bậc THCS từ 85.000 - 100.000 xuống còn 30.000 - 60.000 đồng/tháng.

Thứ năm, 22/11/2018 - 04:46

Hà Nội: Nhiều trường quá tải sĩ số, tự ý thu tiền trái quy định
Hà Nội: Nhiều trường quá tải sĩ số, tự ý thu tiền trái quy định

(Dân trí) - Ban Văn hóa Xã hội, Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội, vừa có báo cáo về kết quả khảo sát công tác triển khai nhiệm vụ năm học 2018-2019 tại các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập trên địa bàn thành phố. Theo đó, nhiều trường quá tải, tự ý đặt ra các khoản thu trái quy định.

Thứ năm, 22/11/2018 - 03:55

Vụ “nhà trường cho trẻ ăn cơm mốc”: Không xác định được cơm bị mốc
Vụ “nhà trường cho trẻ ăn cơm mốc”: Không xác định được cơm bị mốc

(Dân trí) - Do cơ quan điều tra không thu được mẫu cơm để tiến hành gửi đi xét nghiệm nên không thể xác định được cơm trong vụ việc phụ huynh phản ánh tại Trường mầm non Phú Mỹ (Bà Rịa - Vũng Tàu) có bị mốc hay không.

Thứ năm, 22/11/2018 - 03:30

Bổ nhiệm Hội đồng giáo sư: Cần người liêm chính, khả tín để loại bỏ thói háo danh
Bổ nhiệm Hội đồng giáo sư: Cần người liêm chính, khả tín để loại bỏ thói háo danh

(Dân trí) - Xã hội và cộng đồng khoa học đang mong đợi sự ra đời của Hội đồng giáo sư nhà nước nhiệm kỳ 2019-2023 theo tiêu chuẩn đã được Chính phủ qui định trong Quyết định 37. Vậy, làm thế nào để chọn được các Hội đồng Giáo sư có uy tín khoa học, tự trọng và trách nhiệm?

Thứ năm, 22/11/2018 - 03:11

Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao giao lưu với sinh viên ĐH Quốc gia HN
Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao giao lưu với sinh viên ĐH Quốc gia HN

(Dân trí) - Ngày 22/11/2018, đồng chí Bí thư Trung ương Đảng PGS.TS Nguyễn Hòa Bình, Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao đã có buổi giao lưu và tọa đàm với sinh viên Khoa Luật, ĐHQGHN về chủ đề “Những nội dung mới của Bộ luật Tố tụng Hình sự Việt Nam năm 2015 và một số điểm mới của tiến trình cải cách tư pháp”.

Thứ năm, 22/11/2018 - 03:00

Bàn về kinh nghiệm xử lý khủng hoảng giáo dục
Bàn về kinh nghiệm xử lý khủng hoảng giáo dục

(Dân trí) - Với liên tiếp những sự vụ không hay diễn ra trong thời gian qua, cộng thêm số lượng học sinh đi du học ngày càng tăng khiến nhiều người cho rằng giáo dục Việt Nam đang trên bờ vực khủng hoảng. Tuy nhiên nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng không nên quá bi quan và nên có giải pháp xử lý.

Thứ năm, 22/11/2018 - 02:44

Học tin học excel: Hướng dẫn định dạng số liệu trong bảng tính
Học tin học excel: Hướng dẫn định dạng số liệu trong bảng tính

(Dân trí) - Hôm nay, chúng ta sẽ cùng xem một video về chủ đề "làm đẹp" - định dạng dữ liệu trong bảng tính Excel. Thủ thuật này bạn có thể áp dụng đối với phiên bản Excel 2003, Excel 2007, Excel 2010, Excel 2013 và Excel 2016 nhé.

Thứ năm, 22/11/2018 - 02:00

ĐÁNG QUAN TÂM
“Cơm trưa tặng bạn xa nhà” của đội ve chai trường huyện
“Cơm trưa tặng bạn xa nhà” của đội ve chai trường huyện

(Dân trí) - Đều đặn mỗi ngày, học sinh trường THPT Nguyễn Du (xã Đắk Sắk, huyện Đắk Mil) phân công nhau đi thu gom vỏ chai, lon nước ngọt xung quanh trường. Số ve chai sau đó sẽ được bán để lấy kinh phí nấu cơm trưa cho những học sinh nhà ở xa, những bạn có hoàn cảnh khó khăn.

Thứ năm, 22/11/2018 - 10:05

Học tiếng Nhật: Tổng hợp kiến thức ngữ pháp bài 3 giáo trình Minna no Nihongo
Học tiếng Nhật: Tổng hợp kiến thức ngữ pháp bài 3 giáo trình Minna no Nihongo

(Dân trí) - Tiếp tục chuỗi bài học ngữ pháp tiếng Nhật cơ bản qua giáo trình Minna no Nihongo, hôm nay bạn hãy cùng tìm hiểu bài 3: Cách chỉ đường trong tiếng Nhật.

Thứ năm, 22/11/2018 - 10:00

Cho trẻ học ngoại ngữ, cần nhìn xa trông rộng xu hướng thế giới
Cho trẻ học ngoại ngữ, cần nhìn xa trông rộng xu hướng thế giới

(Dân trí) - Với nhu cầu của xã hội hiện nay, cho con học ngoại ngữ trở thành một trong những quan tâm lớn của phụ huynh, nhưng học thế nào cho đúng và đủ mới chính là câu hỏi quan trọng nhất.

Thứ năm, 22/11/2018 - 10:00

Chiếc phong bì và sự “bấu víu” của phụ huynh
Chiếc phong bì và sự “bấu víu” của phụ huynh

(Dân trí) - Phụ huynh làm "hư" giáo viên bằng việc đi phong bì; tặng quà rồi kỳ vọng, mong chờ đủ thứ từ giáo viên... Thế nhưng, phía sau chiếc phong bì còn là nỗi bất an của phụ huynh vào giáo dục...

Thứ năm, 22/11/2018 - 07:08

Nữ sinh sốc vì nhận được lời khuyên mặc… trang phục gợi cảm đến lễ tốt nghiệp
Nữ sinh sốc vì nhận được lời khuyên mặc… trang phục gợi cảm đến lễ tốt nghiệp

(Dân trí) - Một trường đại học ở Bỉ đã bị buộc phải xin lỗi sau khi một thông điệp được gửi cho các nữ sinh viên yêu cầu họ mặc những bộ trang phục gợi cảm đến lễ tốt nghiệp.

Thứ năm, 22/11/2018 - 06:00

“Bệ đỡ” cho học sinh vùng cao đến trường
“Bệ đỡ” cho học sinh vùng cao đến trường

(Dân trí) - Không chỉ khó khăn về điều kiện kinh tế gia đình khó khăn mà việc đi lại của học sinh miền núi cũng vô cùng vất vả. Để đến được trường học, nhiều em phải đi băng rừng, lội suối hàng chục km. Những năm gần đây, với mô hình bán trú và sự chăm sóc tận tình của các thầy cô giáo, trường lớp như là gia đình của học sinh...

Thứ năm, 22/11/2018 - 01:03

Ít nhất 3 đại học tại Anh có nguy cơ vỡ nợ
Ít nhất 3 đại học tại Anh có nguy cơ vỡ nợ

(Dân trí) - Một số đại học tại Anh đang đứng trước những khó khăn về tài chính do số lượng sinh viên giảm mạnh, dẫn tới nguy cơ phải đóng cửa hoặc đi vay nợ.

Thứ năm, 22/11/2018 - 12:17

Tăng cường đưa nội dung phòng, chống tham nhũng vào dạy trong nhà trường
Tăng cường đưa nội dung phòng, chống tham nhũng vào dạy trong nhà trường

(Dân trí) - Sáng 21/11, Đoàn công tác do đồng chí Võ Văn Thưởng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Ủy viên Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng làm Trưởng đoàn kiểm tra, đôn đốc công tác phòng, chống tham nhũng tại Bộ GD&ĐT.

Thứ tư, 21/11/2018 - 09:43

Bưu thiếp 20/11 hay phong bì “trá hình”?
Bưu thiếp 20/11 hay phong bì “trá hình”?

(Dân trí) - Hôm mới đây con tôi đi học về, mẹ chưa kịp hỏi đã vội kể: “Chúng con mang bưu thiếp lên tặng cô, cô bóc bưu thiếp ra xem, cái nào có tiền, cô đều gửi trả lại mẹ ạ.” Chẳng là những năm gần đây, việc tặng phong bì các thầy cô thường được “ngụy trang” bằng hình thức tặng bưu thiếp như vậy cho tế nhị.

Thứ tư, 21/11/2018 - 04:10

Những người thầy “gieo chữ” trên dãy Trường Sơn
Những người thầy “gieo chữ” trên dãy Trường Sơn

(Dân trí) - Được phân công lên các điểm trường vùng sâu, vùng xa dạy chữ, các thầy, cô giáo đã gác lại cuộc sống riêng để hết mực tận hiến cho sự nghiệp “trồng người” trên miền biên ải. Niềm mong mỏi lớn lao là học sinh của mình biết được con chữ, đọc thông viết thạo, điều mà các thầy, cô giáo xem là món quà ý nghĩa nhất.

Thứ tư, 21/11/2018 - 03:51

Ông giáo dành cả đời làm bếp nhận Giải thưởng Nhân tài Đất Việt 2018
Ông giáo dành cả đời làm bếp nhận Giải thưởng Nhân tài Đất Việt 2018

(Dân trí) - Xuất phát từ sự lo sợ vấn nạn tàn phá rừng bừa bãi và tình trạng ô nhiễm môi trường, đặc biệt là ở vùng núi tỉnh Phú Thọ, ông giáo Lê Hồng đã dành hơn 30 năm để sáng chế, phát triển và sản xuất bếp siêu tiết kiệm TK90 với ưu điểm vượt trội, tiết kiệm được 70% chất đốt và giảm thiểu được 50% thời gian đun nấu.

Thứ tư, 21/11/2018 - 03:48

Hồn nhiên những món quà muộn của học sinh vùng cao tặng cô giáo
Hồn nhiên những món quà muộn của học sinh vùng cao tặng cô giáo

(Dân trí) - Không phải là những đóa hoa đắt tiền, cũng chẳng phải những món quà có giá trị bằng tiền… Đây là những món quà muộn mà sáng nay 21/11, những em học sinh vùng cao huyện Nam Trà My mới mang đến trường tặng cô giáo của mình nhân ngày 20/11 năm nay.

Thứ tư, 21/11/2018 - 03:45