Cần một cuộc “cách mạng” cho SGK Lịch sử

Dân trí Cần làm rõ vị thế của môn Lịch sử trước khi bàn đến chuyện cải cách môn học. Nếu không coi Lịch sử là môn học cơ bản, bắt buộc thì dù có đổi mới chương trình và SGK như thế nào thì rất khó để khắc phục học sinh “chán” học môn Lịch sử.
>>Sử phải được coi là môn học cơ bản
>>“Học Sử không phải để trả bài”
>>Độc đáo mô hình học lịch sử với… cựu chiến binh

Đó là phần lớn những ý kiến tại hội thảo về sách giáo khoa lịch sử ở trường phổ thông diễn ra sáng nay (10/5) tại Hà Nội do Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia TPHCM) đứng ra tổ chức.

Chủ trì hội thảo, GS Phan Huy Lê - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhấn mạnh: “Vấn đề bất cập về thực trạng sách giáo khoa (SGK) không cần phải bàn cãi nhiều nên ở hội thảo lần này, trên cơ sở SGK hiện hành, chúng ta đi vào một số vấn đề cơ bản hơn”.
 
Cần phải làm rõ vụ thế của môn Lịch sử trước khi bàn đến chuyện

GS Phan Huy Lê: "Cần phải làm rõ vị thế của môn Lịch sử trước khi bàn đến chuyện cải cách môn học".

Phần lớn các thảo luận sáng nay đều tập trung giải mã các vấn đề như quan niệm về SGK; Phân bổ môn Lịch sử theo các cấp học của hệ thống giáo dục phổ thông; Cấu trúc SGK Lịch sử; Bố cục và trình bày SGK; Tổ chức biên soạn SGK.

Lịch sử: Môn học coi bị coi thường nhất!

Minh chứng cho nhận định “chua xót” này, GS Phan Huy Lê nhắc lại câu chuyện “xé” đề cương môn Lịch sử của học sinh Trường THPT Nguyễn Hiền (TPHCM).

Đồng cảm với với GS Lê, PGS.TS Đỗ Bang - Phó Chủ tịch Hội khoa học Lịch sử Việt Nam phân tích thêm: “Sự kiện “vỡ bờ” này tuy không phản ánh đích thực về tình hình học sinh học môn Lịch sử trên cả nước và không thể gọi là đại diện cho tập thể học sinh lớp 12 Trường THPT Nguyễn Hiền, nhưng đã gây “sốc” cho xã hội, làm đau đớn các thầy cô giáo vốn tâm huyết với môn Lịch sử trên cả nước và làm đồng nghiệp ở nước ngoài hết sức ngỡ ngàng”.

Ví von một cách khá “hài hước”, PGS.TS Nghiêm Đình Vì chia sẻ: “Chẳng biết Bộ GD-ĐT bốc thăm như thế nào mà 5 năm trở lại đây đều có môn Địa còn môn Lịch sử thì lại hay bị “trượt”. Nếu như Lịch sử được thi tốt nghiệp như môn Địa thì SGK Lịch sử cũng làm học sinh ít chán hơn”.

PGS Vì cho biết, cấu trúc SGK của các nước được thiết kế đa dạng, phân môn hoặc có sự tích hợp liên môn. Nhiều nước đã và đang sử dụng cùng lúc nhiều bộ SGK phổ thông khác nhau do nhóm tác giả biên soạn và do nhiều NXB tổ chức biên soạn và xuất bản. Số lượng sách của mỗi bộ SGK của từng nước cũng rất khác nhau. Điều quan trọng là SGK của họ rất đẹp, nhiều tranh ảnh, nhiều màu sắc hấp dẫn…

Trong khi đó ở Việt Nam, chỉ dùng duy nhất một bộ SGK. Đối với môn lịch sử phổ thông hiện hành gần như tóm tắt sách sử của người lớn để cho học sinh học; chương trình chưa đồng tâm của môn Lịch sử chưa sâu, chưa thực sự nâng cao về nhận thức, trình độ HS mà lên THPT các em lại phải học lại những nội dung đã học ở THCS. Mặc dù có phần chuẩn kiến thức, kỹ năng nhưng vẫn chưa thể hiện được rõ các mức độ cần đạt.

Kênh hình, tư liệu lịch sử còn rất khiêm tốn, các trình bày kênh hình và kênh chữ đôi khi chưa bám quyện vào nhau, nhiều kênh hình chưa thay được cho kênh chữ, đôi khi còn mang tính chất minh họa…

“Nếu như ở SGK môn Địa dùng đến 7 kênh màu để minh họa cho hình ảnh thì ở môn Lịch sử chỉ dùng có hai kênh đen và trắng. Qua đây cho thấy sự “bất công” đối với môn Lịch sử” - PGS Vì nhấn mạnh.

Đổi mới phải gắn liền với cải cách

Theo GS.TS Đỗ Thanh Bình - khoa Lịch sử, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, muốn thay đổi chất lượng dạy - học môn lịch sử ở phổ thông hiện nay, cần phải có một biện pháp đồng bộ mang tính cách mạng, trong đó có SGK. Phải có một bộ SGK lịch sử tốt cả về nội dung và cách thể hiện đáp ứng với kì vọng đổi mới giáo dục hiện nay, cho dù SGK chỉ là một khâu của quá trình dạy học.

Dưới góc độ là giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Lịch sử, thầy Trần Trung Hiếu - giáo viên Trường THPT Chuyên Phan Bội Châu (Nghệ An) đề xuất: cần phải tăng thời lượng môn Lịch sử từ 0,5 - 1 tiết/tuần. Hiện tại thời lượng dạy môn Lịch sử còn hạn chế nên giáo viên còn gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, cần giảm bớt kênh chữ, tăng kênh hình lên. Ngoài ra nên có cuốn Atlat Lịch sử để giúp học sinh dễ dàng hệ thống kiến thức cũng như ôn tập.
 
Thầy Trần Trung Hiếu chia sẻ về bất cấp của bộ môn Lịch sử

Thầy Trần Trung Hiếu chia sẻ về bất cập của bộ môn Lịch sử.

Liên quan đến việc biên soạn SGK mới, thầy Hiếu chia sẻ: “Giáo viên là người trực tiếp triển khai chương trình chính vì thế khi viết sách nên có giáo viên tham gia biên soạn và thẩm định SGK. Bên cạnh đó, SGK mới cần đề cập đến những con số thiệt hại của quân ta (sách hiện hành chỉ chủ yếu đề cập đến thiệt hại của quân địch - PV) để cho học sinh thấy giá trị của việc giành độc lập tự do”.

“Dù chúng ta thay đổi chương trình, SGK thế nào đi nữa nhưng nếu bộ môn Sử được đánh giá là môn phụ, bị đánh giá thấp thì chắc chắn không thể làm thay đổi được những bất cập hiện nay” - thầy Hiếu nhấn mạnh.

Dưới góc độ khác, TS Tưởng Phi Ngọ - khoa Lịch sử, Trường ĐH Sư phạm TPHCM cho rằng, để xây dựng chương trình và SGK mới được thành công thì Bộ cần tiến hành cuộc đổi mới căn bản và toàn diện chương trình giáo dục phổ thông, trong đó chương trình THPT, rồi đến chương trình học của từng bộ môn trong đó có môn Lịch sử. Bên cạnh đó, xuất phát từ thực tiễn giáo dục nước ta, đồng thời tham khảo kinh nghiệm của các nước trên thế giới, nên dành cho môn Lịch sử vị trí quan trọng và quỹ thời gian xứng đáng, đồng thời trở thành một môn thi cố định trong kì thi tốt nghiệp hàng năm ở THPT.

Sau khi lắng nghe các ý kiến của các chuyên gia tại hội thảo, GS Phan Huy Lê mổ xẻ thêm: “Với cách ra đề thi lịch sử ở kì thi tốt nghiệp THPT và ĐH, CĐ như hiện nay thì chỉ khuyến khích cho học sinh học thuộc lòng. Dạng câu hỏi để cho học sinh tư duy và suy nghĩ là không khó”.

Cũng theo GS Lê, một trong những vấn đề cần phải cấp bách đưa vào SGK Lịch sử hiện nay đó là vấn đề biển Đông, quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa. Tuy nhiên, sau nhiều lần Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam kiến nghị thì Bộ GD-ĐT vẫn chưa có ý kiến chính thức về việc này.

Các chuyên gia tham dự hội thảo cũng đồng ý với việc tới gian tới sẽ thử viết lại một số bài học theo quan điểm mới để thử nghiệm dạy thử. Qua đó đánh giá tính hiệu quả cũng như đưa ra sự điều chỉnh cần thiết.

Chốt lại các vấn đề, GS Phan Huy Lê nhấn mạnh: “Hội sẽ tổng hợp các ý kiến đề xuất sau đó sẽ có văn bản chính thức gửi Bộ GD-ĐT và các cấp cao hơn. Thời gian tới sẽ tiếp tục có những cuộc hội thảo mở rộng hơn để tiếp thu thêm các ý kiến đóng góp”.

S.H

MỚI NHẤT
Cách học ở xứ người
Cách học ở xứ người

Để thích nghi và thậm chí vượt trội ở môi trường học tập nước ngoài đòi hỏi du học sinh phải thật năng động, kiên trì và có kế hoạch rõ ràng.

Chủ nhật, 12/05/2013 - 08:25

Học sinh rút sức ôn thi vào lớp 10
Học sinh rút sức ôn thi vào lớp 10

(Dân trí) - Chạy nhiều điểm ôn thi một ngày, ăn uống qua loa, thời gian ngủ tranh thủ… là hình ảnh của nhiều học sinh lớp 9 tại TPHCM đang trong thời gian cao điểm ôn thi mong giành một suất học lớp 10.

Chủ nhật, 12/05/2013 - 03:07

Việt Nam giành 2 huy chương Vàng Olympic Vật lý châu Á
Việt Nam giành 2 huy chương Vàng Olympic Vật lý châu Á

(Dân trí) - Thông tin từ các thành viên trong đoàn Olympic Vật lý châu Á (Apho) cho biết, đoàn Việt Nam đã giành 2 huy chương Vàng trong kì thi này. Ngoài ra đoàn cũng giành được 2 huy chương Bạc, 1 huy chương Đồng và 3 bằng khen.

Thứ bảy, 11/05/2013 - 06:57

Thanh Hóa: Vì sao hồ sơ đăng ký dự thi giảm mạnh?
Thanh Hóa: Vì sao hồ sơ đăng ký dự thi giảm mạnh?

(Dân trí) - Năm nay, số lượng hồ sơ dự thi ĐH, CĐ của Thanh Hóa giảm 20 - 30% so với những năm trước. Nhiều nguyên nhân dẫn đến lượng hồ sơ giảm, trong đó không ít học sinh hy vọng không thi mà vẫn có trường gọi nhập học.

Thứ bảy, 11/05/2013 - 03:56

Choáng với tài vẽ của nam sinh “tóm tắt” Truyện Kiều
Choáng với tài vẽ của nam sinh “tóm tắt” Truyện Kiều

(Dân trí) - Gây sửng sốt viết đơn xin nghỉ học bằng thơ, “tóm lược” truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du còn… 38 câu, giành HCB Olympic Toán học 30/4… Phạm Quốc Đạt (THPT chuyên Lê Quý Đôn, Vũng Tàu) còn từng đạt giải cao về vẽ cấp quốc gia.

Thứ bảy, 11/05/2013 - 01:04

Nghẹn ngào loạt clip kỉ niệm mùa chia tay học trò
Nghẹn ngào loạt clip kỉ niệm mùa chia tay học trò

(Dân trí) - Với ca từ ý nghĩa, giai điệu trữ tình trong một số ca khúc thời gian qua về mùa chia xa mái trường đã khiến cho không chỉ những bạn học sinh cuối cấp mà những người từng có một thời “nhất quỷ nhì ma” cũng phải bồi hồi, xúc động.

Thứ bảy, 11/05/2013 - 12:30

Không dùng bất cứ hình thức nào để “ép” học sinh học thêm
Không dùng bất cứ hình thức nào để “ép” học sinh học thêm

(Dân trí)- Về hoạt động dạy thêm, học thêm, tỉnh Tiền Giang quy định: không dạy thêm đối với học sinh tiểu học; không được dùng bất cứ hình thức nào để ép học sinh học thêm; tổ chức, cá nhân vi phạm quy định sẽ bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Thứ bảy, 11/05/2013 - 10:57

7 bí mật giúp trẻ nâng cao tiếng Anh dịp hè
7 bí mật giúp trẻ nâng cao tiếng Anh dịp hè

Cách học qua hình ảnh, tranh minh họa và trực quan sinh động giúp trẻ hào hứng và tiếp thu tiếng Anh rất nhanh...

Thứ bảy, 11/05/2013 - 08:29

Thứ trưởng Bộ GD-ĐT sẽ kiêm Hiệu trưởng ĐH Kinh tế Quốc dân
Thứ trưởng Bộ GD-ĐT sẽ kiêm Hiệu trưởng ĐH Kinh tế Quốc dân

(Dân trí) - Chiều ngày 10/5, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận đã xuống Trường ĐH Kinh tế Quốc dân làm việc với Đảng ủy, Ban giám hiệu nhà trường về nhân sự mới của trường.

Thứ bảy, 11/05/2013 - 06:36

Cho giáo viên làm đề thi của học sinh: Nhiều GV không đồng tình
Cho giáo viên làm đề thi của học sinh: Nhiều GV không đồng tình

(Dân trí) - Qua Dân trí, nhiều thầy cô giáo khối cấp 3 tại Huế chia sẻ những ý kiến tâm huyết trước việc Trường THPT Cao Thắng (TP Huế) yêu cầu các giáo viên cùng làm đề thi học kỳ 2 với học sinh khối 12 để đánh giá chất lượng.

Thứ bảy, 11/05/2013 - 06:17

Thủ khoa mách nước phương pháp giải phần Tích phân
Thủ khoa mách nước phương pháp giải phần Tích phân

(Dân trí) - Để góp phần giúp thí sinh làm bài thi tốt, Ban Tuyển sinh báo Dân trí phối hợp với CLB Gia sư Thủ khoa giải đáp các thắc mắc của thí sinh về ôn tập môn Toán, Lý, Hóa và Tiếng Anh. Dưới đây là phần giải đáp phần tích phân môn Toán.

Thứ bảy, 11/05/2013 - 06:02

TPHCM: Trẻ mầm non học hè 2 tháng
TPHCM: Trẻ mầm non học hè 2 tháng

(Dân trí) - Trong kỳ nghỉ hè, các trường mầm non tại TPHCM sẽ tổ mở lớp trông giữ trẻ trong thời gian 2 tháng theo nhu cầu và thoả thuận với phụ huynh.

Thứ sáu, 10/05/2013 - 04:51

ĐÁNG QUAN TÂM
Không được ép buộc HS, SV đóng học phí một lần
Không được ép buộc HS, SV đóng học phí một lần

(Dân trí) - Các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp không được ép buộc học sinh, sinh viên đóng học phí một lần cho cả học kỳ hoặc cả năm học (trừ trường hợp người học tự nguyện), nhất là vào đầu năm học mới.

Thứ sáu, 10/05/2013 - 02:48

TPHCM công bố môn thi lớp 10 năm 2013
TPHCM công bố môn thi lớp 10 năm 2013

(Dân trí) - Sáng nay 10/5, Sở GD-ĐT TPHCM công bố 3 môn thi chính thức trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2013 - 2014. Ngoài môn Ngữ văn và Toán được biết từ trước thì môn Ngoại ngữ tiếp tục là môn thi thứ ba.

Thứ sáu, 10/05/2013 - 01:35

Gặp nữ sinh mồ côi học giỏi, đam mê môn Sử
Gặp nữ sinh mồ côi học giỏi, đam mê môn Sử

(Dân trí) - Bố mất sớm, gia cảnh khó khăn, em Lê Thị Tuyến nỗ lực học tập, 12 năm liền đều là học sinh giỏi toàn diện. Có niềm đam mê đặc biệt với môn Lịch sử, cô học trò xứ Thanh vừa giành giải Nhì trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia môn Lịch sử.

Thứ sáu, 10/05/2013 - 01:32

Hôm nay, học sinh Việt Nam sang Mỹ dự thi Intel ISEF quốc tế
Hôm nay, học sinh Việt Nam sang Mỹ dự thi Intel ISEF quốc tế

(Dân trí) - Tối nay, 5 đội dự Hội thi Khoa học và Kỹ thuật (Intel ISEF) quốc tế của Việt Nam gồm 12 học sinh sẽ chính thức lên đường sang Mỹ để thi tài. Đoàn do ông Đoàn Hoài Vĩnh - phó Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội làm trường đoàn.

Thứ sáu, 10/05/2013 - 08:05

Để học sinh đứng lớp, thầy giáo bị khiển trách
Để học sinh đứng lớp, thầy giáo bị khiển trách

(Dân trí) - Phân công em lớp phó học tập của lớp thay mình giảng dạy các học sinh, thầy giáo Trần Thanh Cư - giáo viên chủ nhiệm lớp 4A2, Trường tiểu học Tân Hùng (xã Ngọc Chánh, huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau) đã bị khiển trách toàn trường.

Thứ sáu, 10/05/2013 - 07:27

Làm thế nào để phát âm tiếng nước ngoài?
Làm thế nào để phát âm tiếng nước ngoài?

(Dân trí) - Trong việc học ngoại ngữ, dù là bạn không thể có giọng nói như người bản xứ, nhưng điều quan trọng là bạn phải nói được một cách rõ ràng và dễ hiểu. Dưới đây là 5 bí quyết hàng đầu giúp bạn rèn phát âm khi học ngoại ngữ.

Thứ sáu, 10/05/2013 - 07:09

Học tiếng Anh hè từ góc nhìn của một chuyên gia
Học tiếng Anh hè từ góc nhìn của một chuyên gia

Phương pháp tiếp cận sáng tạo - “Học qua Dự án” là ứng dụng rất thành công của Language Link để dạy và học tiếng Anh hiệu quả cho trẻ em khi hè về. Thời gian học tiếng Anh trong dịp hè sẽ trở thành một “hành trình khám phá” bổ ích, thú vị với các em nhỏ.

Thứ sáu, 10/05/2013 - 07:01

Độc đáo cậu học trò giỏi Toán, mê thơ
Độc đáo cậu học trò giỏi Toán, mê thơ

(Dân trí) - Tác giả của nhiều bài thơ gây sốt trên mạng lại là một “cây” Toán, vừa giành Huy chương Bạc kỳ thi Olympic Toán học 30/4. “Nghịch lý” đó ở cậu học trò Phạm Quốc Đạt, Trường chuyên THPT Lê Quý Đôn (TP Vũng Tàu) tạo nên mẫu hình “lạ” về chân dung một 9X.

Thứ sáu, 10/05/2013 - 03:07

TPHCM đảm bảo an toàn cho các kỳ thi quan trọng
TPHCM đảm bảo an toàn cho các kỳ thi quan trọng

(Dân trí) - Theo chỉ thị của UBND TPHCM, nhiều cơ quan, ban ngành sẽ cùng phối hợp với Sở GD-ĐT TPHCM nhằm đảm bảo an toàn và hiệu quả cho kỳ thi tốt nghiệp TPHCM 2012 - 2013 và tuyển sinh các lớp đầu cấp cho năm học tới.

Thứ năm, 09/05/2013 - 11:38

Cho giáo viên làm đề thi của học sinh: Không thỏa đáng
Cho giáo viên làm đề thi của học sinh: Không thỏa đáng

(Dân trí)-Trước việc Trường THPT Cao Thắng (TP Huế) yêu cầu các giáo viên môn Toán, Anh Văn, Địa, Sinh cùng làm đề thi học kỳ 2 với học sinh khối 12 để đánh giá chất lượng, TS. Phạm Văn Hùng - giám đốc Sở GD-ĐT tỉnh Thừa Thiên-Huế cho rằng cách làm này là không thỏa đáng.

Thứ năm, 09/05/2013 - 03:54

Trường Sư phạm “hút” thí sinh
Trường Sư phạm “hút” thí sinh

(Dân trí) - Theo thống kê của một số trường ĐH Sư phạm, số lượng hồ sơ đăng ký dự thi năm nay tăng cao hơn so với năm trước. Đây là tín hiệu đáng mừng đối với ngành Sư phạm hiện nay.

Thứ năm, 09/05/2013 - 02:58

Di dời trường ĐH, CĐ để giảm mật độ sinh viên trong nội thành
Di dời trường ĐH, CĐ để giảm mật độ sinh viên trong nội thành

(Dân trí) - Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân vừa yêu cầu Bộ GD-ĐT tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện Đề án "Di dời một số trường đại học, cao đẳng từ nội thành TP Hà Nội và TP Hồ Chí Minh đến các khu quy hoạch".

Thứ năm, 09/05/2013 - 10:37