PGS.TS. Trần Trung Ninh:

Ba “nghịch lý” trong đào tạo, sử dụng giáo viên phổ thông Việt Nam

Dân trí Đội ngũ nhà giáo là lực lượng quyết định chất lượng giáo dục của một quốc gia. Tuy nhiên, hiện nay có khá nhiều nghịch lý trong đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng đội ngũ giáo viên ở Việt Nam.
>>Lương giáo viên tăng, chưa chắc chất lượng giáo dục tăng theo!
>>Giáo viên trẻ “nuốt nước mắt” vì làm nhiều nhưng hưởng ít

Nghịch lý 1: Vai trò lớn, nhưng vị thế thấp

Vai trò quyết định chất lượng giáo dục của đội ngũ giáo viên (GV) là điều hiển nhiên, tuy nhiên tiền lương thấp, không đủ đảm bảo đời sống đã hạ thấp vị thế nghề dạy học và vị thế của nhà giáo. Lá đơn xin ra khỏi ngành giáo dục của cô giáo trẻ Hoàng Kim Anh đăng trên báo Dân trí đã thu hút sự quan tâm của nhiều người trong và ngoài ngành giáo dục.

Đề tài khoa học cấp nhà nước “Các giải pháp cải cách công tác đào tạo, bồi dưỡng GV phổ thông” do nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình làm chủ nhiệm đã đặt ra nhiều vấn đề nếu muốn nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông. Nhóm nghiên cứu khảo sát thu nhập của GV qua bảng lương cho thấy: Thu nhập bình quân từ lương và các phụ cấp theo lương trong khoảng từ 3-3,5 triệu đồng/tháng.

Tính theo năm công tác thì lương GV sau 13 năm từ 3-3,5 triệu đồng/tháng, sau 25 năm từ 4,1-4,7 triệu đồng/tháng. GV mới ra trường ở cả 3 cấp học nhận mức lương trên dưới 2 triệu đồng/tháng. Với số lượng GV như hiện nay, chỉ khoảng 50% số GV các cấp có thâm niên dạy học từ 13 năm trở lên và được hưởng mức lương bình quân, 50% còn lại được hưởng dưới mức lương bình quân.

Từ đó cho thấy, thu nhập từ lương và phụ cấp theo lương cho GV phổ thông không đảm bảo đáp ứng nhu cầu cơ bản về đời sống của bản thân và gia đình họ, nhất là ở các vùng đô thị. Khoảng trên 40% không muốn làm nghề sư phạm nếu được chọn lại ngành nghề vì lương quá thấp.

Trong lần đổi mới căn bản và toàn diện lần này, vấn đề lương GV nếu không được giải quyết thỏa đáng thì dù chương trình và sách giáo khoa có hiện đại, ưu việt như của Phần Lan cũng sẽ thất bại.

PGS.TS Trần Trung Ninh - Tổ trưởng Tổ Phương pháp, Khoa Hóa trường ĐH Sư phạm Hà Nội. (Ảnh: ntthnue.edu)
PGS.TS Trần Trung Ninh - Tổ trưởng Tổ Phương pháp, Khoa Hóa trường ĐH Sư phạm Hà Nội. (Ảnh: ntthnue.edu)

Nghịch lý 2: Đào tạo đơn môn, nhưng dạy học tích hợp

Việc đào tạo GV phổ thông của nước ta hiện nay là để dạy học đơn môn. Với mục đích điều tra thực trạng nhận thức của giảng viên về dạy học tích hợp, chúng tôi đã gửi phiếu điều tra đến 100 giảng viên khoa Hoá học, Vật lí, Sinh học của một số trường: ĐHSP Hà Nội, ĐHSP Hà Nội 2, ĐHSP - Đại học Huế, ĐHSP - Đại học Thái Nguyên và ĐHSP TPHCM, đã thu về được 81 phiếu. Phiếu điều tra được thiết kế dựa vào chuẩn đầu ra các trường sư phạm, dự thảo chương trình tổng thể giáo dục phổ thông với mục đích để biết được thực trạng đào tạo GV Dạy học tích hợp (DHTH) ở một số trường ĐHSP hiện nay. Các mức độ hiểu biết về DHTH tăng dần từ 1 - 4, các mức độ ứng với mỗi biểu hiện như sau: Mức 1. Chưa hiểu: 1 điểm; Mức 2. Chưa hiểu rõ: 2 điểm; Mức 3. Hiểu khá rõ: 3 điểm; Mức 4. hiểu rất rõ: 4 điểm.

Bảng kết quả khảo sát mức độ nhận thức về DHTH của giảng viên

TT

Hiểu biết các vấn đề ở các mức độ

Hoá học

Vật lí

Sinh học

1

Hiểu biết về khái niệm năng lực

2.81

2.50

2.84

2

Hiểu biết về một số năng lực chung (cốt lõi) của học sinh ở cấp học mà sinh viên của thầy, cô phụ trách

2.71

2.60

3,00

3

Hiểu biết về năng lực đặc thù của HS ở môn học mà sinh viên của thầy cô sẽ dạy học

2.67

2.90

3.11

4

Hiểu cách thức kiểm tra đánh giá HS theo năng lực

2.52

2.50

2.84

5

Hiểu các kĩ thuật kiểm tra đánh giá HS trên lớp theo mục đích đánh giá để phát triển học tập

2.57

2.30

2.68

6

Hiểu biết về phát triển chương trình nhà trường theo hướng tiếp cận năng lực

2.24

1.95

2.58

7

Hiểu biết về khái niệm DHTH

2.43

2.35

2.84

8

Hiểu biết DHTH là một phương thức dạy học phát triển năng lực

2.38

2.60

2.79

9

Hiểu lí do tại sao phải thực hiện DHTH

2.43

2.40

3,00

10

Hiểu biết cách thức thiết kế một số chủ đề DHTH để hình thành năng lực tương ứng ở HS

1.95

2.10

2.58

11

Hiểu biết về cách thức/kĩ thuật giúp thiết kế chương trình DHTH ngay từ chương trình hiện hành

1.95

1.85

2.47

12

Hiểu biết về các hình thức DHTH (đơn môn/đa môn/liên môn/xuyên môn)

2.00

2.05

2.63

13

Hiểu biết về cách thức phối hợp giữa các GV để dạy các chủ đề tích hợp có hiệu quả

2.05

2.10

2.47

14

Hiểu biết về cách đánh giá học sinh trong DHTH

2.05

1.85

2.42

15

Hiểu biết về việc ứng dụng CNTT&TT trong dạy học tích hợp

2.31

2.10

2.23

Đa phần giáo viên có hiểu biết không cao về DHTH về cách thức thiết kế một số chủ đề DHTH để hình thành năng lực tương ứng ở học sinh.

Qua bảng trên, cho thấy đa số giảng viên được điều tra có hiểu biết cao về năng lực đặc thù của HS ở môn học mà SV của họ sẽ dạy ở trường phổ thông (môn Hóa học: 2.81, môn Vật lý: 2.5, môn Sinh học: 2.84), hiểu lí do tại sao phải thực hiện DHTH nhưng lại có hiểu biết không cao về DHTH về cách thức thiết kế một số chủ đề DHTH để hình thành năng lực tương ứng ở HS (môn Hóa học: 1.95, môn Vật lý: 2.10, môn Sinh học: 2.58).

Có khá nhiều nghịch lý trong đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng đội ngũ giáo viên ở Việt Nam (ảnh minh họa)
Có khá nhiều nghịch lý trong đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng đội ngũ giáo viên ở Việt Nam (ảnh minh họa)

Bên cạnh đó, hiểu biết về các hình thức DHTH và cách đánh giá HS trong DHTH ở trường phổ thông và cách thức/kĩ thuật giúp thiết kế chương trình DHTH còn rất hạn chế (môn Hóa học: 2.05, môn Vật lý: 1.85, môn Sinh học: 2.42). Từ kết quả khảo sát cho thấy các giảng viên ở các trường ĐHSP rất quan tâm đến DHTH mặc dù đa số giảng viên chưa được tiếp cận nhiều với nội dung này. Như vậy, theo lộ trình đổi mới giáo dục, đến năm 2019 GV sẽ dạy môn học tích hợp Khoa học tự nhiên, tuy nhiên họ chỉ được đào tạo dạy học đơn môn.

Nghịch lý 3: Tích lũy văn bằng, chứng chỉ, nhưng không đạt được giáo dục thực chất

Nhà nước hàng năm dành một khoản tiền lớn để bồi dưỡng GV và cán bộ quản lý giáo dục. Tuy nhiên, do chưa có cơ quan kiểm định chất lượng GV một cách độc lập cho nên hiệu quả của công tác bồi dưỡng GV còn thấp. Cho đến nay, chưa có chuẩn nghề nghiệp mới cho GV phù hợp với định hướng đổi mới căn bản và toàn diện của giáo dục. GV tích lũy các văn bằng, chứng chỉ chủ yếu là để đối phó với các quy định của cơ quan chủ quản, mà ít có sự áp dụng vào thực tiễn dạy học.

Chỉ thị năm học 2017-2018 mà Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ ký ngày 8/8/2017 nêu rõ, Bộ GD-ĐT sẽ ban hành các bộ chuẩn GV và cán bộ quản lý giáo dục áp dụng trong năm học này. Đó là cơ sở để các địa phương, các trường sư phạm thực hiện rà soát, quản lý, sắp xếp, đánh giá đội ngũ GV, cán bộ quản lý theo chuẩn.

Từ đó có biện pháp xử lý đối với các GV, cán bộ quản lý chưa đạt chuẩn tối thiểu, không đáp ứng yêu cầu công việc theo quy định của Luật cán bộ, công chức và Luật viên chức. Tuy nhiên, việc có bộ chuẩn GV mới nếu không đi kèm với việc đánh giá chất lượng GV một cách khách quan, công bằng thì sẽ không có được sự ủng hộ của đội ngũ nhà giáo.

PGS.TS Trần Trung Ninh

(Khoa Hóa học, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội)

MỚI NHẤT
Mời bạn làm trắc nghiệm về kiến thức khoa học cơ bản
Mời bạn làm trắc nghiệm về kiến thức khoa học cơ bản

(Dân trí) - Bài trắc nghiệm dưới đây hỏi bạn những kiến thức cơ bản về khoa học. Nhiều khả năng là bạn sẽ làm đúng tất cả các câu. Bạn thử xem nhé.

Thứ hai, 02/10/2017 - 10:39

Bộ GD-ĐT yêu cầu UBND TP. Hải Phòng xử lí nghiêm các đối tượng hành hung giáo viên
Bộ GD-ĐT yêu cầu UBND TP. Hải Phòng xử lí nghiêm các đối tượng hành hung giáo viên

(Dân trí) - Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa có Công văn gửi Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng đề nghị điều tra, xử lí nghiêm các đối tượng hành hung cô giáo Trường Tiểu học Đặng Cương (huyện An Dương, thành phố Hải Phòng).

Thứ hai, 02/10/2017 - 10:30

“Đừng đi du học Mỹ khi chưa sẵn sàng!”
“Đừng đi du học Mỹ khi chưa sẵn sàng!”

Đây là lời khuyên của thầy Nguyễn Tuấn Hải, Cố vấn cao cấp Tổ chức giáo dục Hoa Kỳ dành cho các bậc phụ huynh tại hội thảo “Học Đại học tại Mỹ khác Việt Nam như thế nào” do Học viện IvyPrep tổ chức.

Thứ hai, 02/10/2017 - 10:00

Băn khoăn hình ảnh cô học trò ngủ gục trong thang máy
Băn khoăn hình ảnh cô học trò ngủ gục trong thang máy

(Dân trí) - Chỉ khoảng vài phút trong thang máy, cô học trò vẫn tranh thủ gục xuống chợp mắt khi đang cùng bố xuống hầm gửi xe để đến trường.

Thứ hai, 02/10/2017 - 09:04

Phát huy dân chủ sẽ hạn chế lạm thu của nhà trường
Phát huy dân chủ sẽ hạn chế lạm thu của nhà trường

(Dân trí) - Các trường cần phải tăng cường phát huy dân chủ trong việc bàn bạc, thỏa thuận các khoản thu tự nguyện giữa nhà trường, ban đại diện cha mẹ học sinh và phụ huynh học sinh. Khi thu phải xét đến điều kiện, hoàn cảnh của từng phụ huynh học sinh, không nên cào bằng các khoản thu…

Thứ hai, 02/10/2017 - 08:03

Cần duy trì và “nâng cấp” Ban đại diện Cha mẹ học sinh
Cần duy trì và “nâng cấp” Ban đại diện Cha mẹ học sinh

(Dân trí) - Gần đây, dư luận lên tiếng than phiền về việc Ban đại diện Cha mẹ học sinh đang là tấm bình phong hình thành tình trạng lạm thu đầu năm học khiến phụ huynh bất bình, thậm chí đề nghị giải tán tổ chức này. Theo tôi, cần bình tĩnh nhìn nhận đúng bản chất của Ban đại diện cha mẹ học sinh…

Thứ hai, 02/10/2017 - 07:30

Tiền, Giáo dục và các mâu thuẫn
Tiền, Giáo dục và các mâu thuẫn

(Dân trí) - Với thực tế hiện nay, Việt Nam chỉ có 2 lựa chọn. Một là duy trì tỷ lệ giáo dục công lập cao và mức đầu tư bình quân thấp. Hai là cần đẩy nhanh quá trình phát triển giáo dục tư thục để gánh vác tối thiểu 20% nhu cầu xã hội để đủ nguồn lực nâng cao mức đầu tư cho giáo dục.

Thứ hai, 02/10/2017 - 06:59

Đại sứ du học Úc Lê Huyền Chi: 3 lý do để yêu Adelaide
Đại sứ du học Úc Lê Huyền Chi: 3 lý do để yêu Adelaide

Tình yêu nước Úc càng thêm đậm đà sau chuyến du học 4 tuần của Chi tại thành phố Adelaide - một phần trong chuỗi giải thưởng mà Chi nhận được khi chiến thắng cuộc thi StudyAdelaide 2016.

Thứ hai, 02/10/2017 - 06:30

Giáo viên sai một phần, phụ huynh sai mười phần!
Giáo viên sai một phần, phụ huynh sai mười phần!

(Dân trí) - Tôi không hề có ý định cổ vũ cho đòn roi trong giáo dục học sinh. Tôi lại càng lên án mạnh mẽ những hình thức xử phạt phản giáo dục. Nhưng mong rằng những phụ huynh có con hiếu động có cái nhìn thấu đáo, đồng cảm hơn với nỗi khổ của giáo viên...

Chủ nhật, 01/10/2017 - 04:12

Sẽ xem xét trách nhiệm Hiệu trưởng các trường có tình trạng lạm thu
Sẽ xem xét trách nhiệm Hiệu trưởng các trường có tình trạng lạm thu

(Dân trí) - Lãnh đạo Sở Giáo dục & Đào tạo (GD&ĐT) tỉnh Bạc Liêu khẳng định, qua kiểm tra một số trường học trên địa bàn tỉnh cho thấy có tình trạng lạm thu vào đầu năm học mới 2017 - 2018.

Chủ nhật, 01/10/2017 - 03:43

Quảng Ninh: Một học sinh lớp 10 tử vong do rơi từ tầng cao xuống đất
Quảng Ninh: Một học sinh lớp 10 tử vong do rơi từ tầng cao xuống đất

(Dân trí) - Nguồn tin từ tỉnh Quảng Ninh chiều ngày 1/10 cho biết, liên quan đến vụ việc một học sinh lớp 10 Trường THPT Hòn Gai bị rơi từ tầng cao thuộc nhà trường xuống đất dẫn đến tử vong, lãnh đạo tỉnh đã chỉ đạo Công an tỉnh phối hợp với lãnh đạo nhà trường, bệnh viện đa khoa tỉnh Quảng Ninh và các ngành, đơn vị chức năng tiến hành điều tra làm rõ nguyên nhân.

Chủ nhật, 01/10/2017 - 03:21

Giáo viên bị hành hung; phụ huynh “tố” trường Lương Thế Vinh hà khắc
Giáo viên bị hành hung; phụ huynh “tố” trường Lương Thế Vinh hà khắc

(Dân trí) - Bức tâm thư của phụ huynh “tố” trường THPT dân lập Lương Thế Vinh (Hà Nội) hà khắc nghiệt ngã; giáo viên ở Hải Phòng bị phụ huynh xông vào lớp học hành hung; Bộ Giáo dục giữ ổn định phương thức thi đến năm 2020…. là những tin tức giáo dục nóng tuần qua.

Chủ nhật, 01/10/2017 - 08:53

ĐÁNG QUAN TÂM
Thiếu thốn cuộc sống trọ học của học sinh vùng cao
Thiếu thốn cuộc sống trọ học của học sinh vùng cao

(Dân trí) - Ngày ngày, trong những túp lều tạm chưa đầy 6m2 vừa đủ kê chiếc giường ngủ, hàng trăm học sinh nghèo huyện miền núi Tây Trà (Quảng Ngãi) vẫn cần mẫn đi tìm con chữ. Ở đó, giường ngủ của các em trở nên đa năng hơn khi mọi hoạt động đều diễn ra... trên giường.

Chủ nhật, 01/10/2017 - 05:04

Cử tri Hà Nội lên tiếng về tình trạng lạm thu đầu năm học mới
Cử tri Hà Nội lên tiếng về tình trạng lạm thu đầu năm học mới

Nhiều cử tri Hà Nội bức xúc về các khoản thu tự nguyện nhưng giống như bắt buộc, “đóng góp tự nguyện thì ấm ức, không đóng lại sợ con mình bị "trù úm".

Chủ nhật, 01/10/2017 - 01:00

Đáng yêu hình ảnh học sinh Trường Chuyên Lê Hồng Phong cúi đầu chào bác bảo vệ
Đáng yêu hình ảnh học sinh Trường Chuyên Lê Hồng Phong cúi đầu chào bác bảo vệ

(Dân trí) - Một clip dài gần 3 phút ghi lại cảnh hàng chục học trò Trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong (TPHCM) cúi đầu lễ phép chào bác bảo vệ đã nhận được hàng chục ngàn lượt yêu thích và chia sẻ trên mạng. Clip này do phụ huynh đưa con đến trường quay lại khi đưa con đến trường vào buổi sáng.

Thứ bảy, 30/09/2017 - 05:27

Giảng viên tiếng Anh cần năng lực giao tiếp xuyên văn hóa để dạy hiệu quả
Giảng viên tiếng Anh cần năng lực giao tiếp xuyên văn hóa để dạy hiệu quả

(Dân trí) - Năng lực giao tiếp xuyên văn hóa là vấn đề mới mẻ tại Việt Nam. Đây là kỹ năng cần được trang bị trong giai đoạn hội nhập toàn cầu như hiện nay vì nó giúp giảng viên tiếng Anh có được khả năng ứng biến giao tiếp thành thạo trong nhiều tình huống khác nhau.

Thứ bảy, 30/09/2017 - 05:08

Đà Nẵng nghiêm cấm lạm thu
Đà Nẵng nghiêm cấm lạm thu

(Dân trí) - Chính quyền thành phố Đà Nẵng vừa có văn bản chỉ đạo Sở GD-ĐT và UBND các quận, huyện trên địa bàn thành phố thực hiện nghiêm cấm lạm thu trong trường học. Để xảy ra lạm thu, Giám đốc Sở và lãnh đạo quận, huyện có cơ sở vi phạm phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND thành phố.

Thứ bảy, 30/09/2017 - 02:49

Quảng Ngãi: Ngăn chặn tình trạng lừa đảo trong kỳ thi tuyển giáo viên
Quảng Ngãi: Ngăn chặn tình trạng lừa đảo trong kỳ thi tuyển giáo viên

(Dân trí) - Tháng 11/2017, tỉnh Quảng Ngãi sẽ tổ chức kỳ thi tuyển giáo viên lớn nhất từ trước đến nay. Vì vậy, tỉnh Quảng Ngãi đang lo ngại tình trạng lừa đảo sẽ diễn ra gây thiệt hại cho người dân, ảnh hưởng đến sự minh bạch của kỳ thi.

Thứ bảy, 30/09/2017 - 12:29

“Trường học cư xử như… phở mắng, cháo chửi?”
“Trường học cư xử như… phở mắng, cháo chửi?”

(Dân trí) - Đuổi học sinh không tuân thủ quy định, mời phụ huynh đem con em đi trường khác nếu thấy không phù hợp… theo TS. Vũ Thị Phương Anh, đó không phải là môi trường giáo dục mà giống như... "phở mắng, cháo chửi".

Thứ bảy, 30/09/2017 - 09:09

Phản đối học ghép, phụ huynh cho con nghỉ học
Phản đối học ghép, phụ huynh cho con nghỉ học

(Dân trí) - Sáng 29/9, tất cả phụ huynh học sinh lớp 2 và 3 học chung một phòng tại điểm phụ Binh Mỹ B, Trường Tiểu học Bình Thạnh 3 (xã Bình Thạnh, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp) đều cho các cháu nghỉ học để phản đối việc nhà trường cho ghép lớp.

Thứ bảy, 30/09/2017 - 07:27

GS. Trần Ngọc Thêm: Giáo dục “nhiễm” bệnh sĩ diện, háo danh của người Việt
GS. Trần Ngọc Thêm: Giáo dục “nhiễm” bệnh sĩ diện, háo danh của người Việt

(Dân trí) - Theo GS. Trần Ngọc Thêm, mục tiêu trên thực tế của giáo dục phổ thông Việt Nam lâu nay rất phức tạp, bởi lẽ bị chi phối bởi một loạt tật xấu phổ biến hàng đầu của người Việt Nam như: nói không đi đôi với làm, bệnh đối phó, tùy tiện, khôn vặt… và đặc biệt là thói sĩ diện - háo danh.

Thứ bảy, 30/09/2017 - 07:24

Cà Mau: Hiệu trưởng bị kiến nghị kỷ luật vì tận thu
Cà Mau: Hiệu trưởng bị kiến nghị kỷ luật vì tận thu

(Dân trí) - Ngày 29/9, nguồn tin của PV Dân trí cho biết, Thanh tra TP Cà Mau (tỉnh Cà Mau) vừa công bố kết luận thanh tra xung quanh một số nội dung phản ánh của giáo viên trường THCS Phan Bội Châu về việc thu, chi tài chính của lãnh đạo trường.

Thứ bảy, 30/09/2017 - 01:03

Hải Phòng: Phụ huynh xông vào tát cô giáo ngay tại lớp học
Hải Phòng: Phụ huynh xông vào tát cô giáo ngay tại lớp học

(Dân trí) - Liên quan đến vụ việc cô giáo P. T. H. (sinh năm 1991, giáo viên hợp đồng), đang phụ trách lớp 2C, trường tiểu học Đặng Cương (huyện An Dương, TP. Hải Phòng) bị phụ huynh học sinh xông vào tận trường hành hung, trao đổi với Dân trí chiều ngày 29/9, ông Lê Văn Cường, Phó Chủ tịch UBND huyện An Dương xác nhận có vụ việc trên.

Thứ bảy, 30/09/2017 - 12:05

Trường Cao đẳng Xây dựng được phép liên kết đào tạo giáo viên mầm non, tiểu học?
Trường Cao đẳng Xây dựng được phép liên kết đào tạo giáo viên mầm non, tiểu học?

(Dân trí) - UBND TP.HCM vừa kiến nghị Bộ GD-ĐT chấp thuận cho Trường CĐ Xây dựng số 2 liên kết với Trường ĐH Sư phạm TPHCM để đào tạo một số ngành Sư phạm.

Thứ sáu, 29/09/2017 - 05:15