Mạnh "kèn" - Người của những kiếp... tệ nạn

Không phải là tên hát dạo não ruột!

Duy Mạnh giống như gã bụi đời của làng nhạc. Vác lên vai lời bàn tán về nhạc "Đề tài xã hội" mà đi. Phớt lờ, lãng tử. Nhưng không phải là không có ý kiến riêng, không am hiểu. Đủ điềm tĩnh để vững chân trên con đường âm nhạc khá riêng biệt và nhiều khó khăn. Đủ cả bản lĩnh để "phản công" những câu hỏi hóc búa của cánh báo chí. Chân dung một gã nghệ sĩ thổi kèn ngạo mạn và lãng mạn.

Gọi là "sang" thì không hẳn là "sang". Gọi là "bình dân" cũng quá lời. Cái gì đó lấp lửng ở giữa, và nhiều ma lực đối với số đông người nghe. Người thích thì cũng thích rồi. Có một dạo ngay cả những cao ốc sừng sững nhất của Saigon cứ tua đi tua lại "Tình em là đại dương", nghe đến buồn não lòng, nhưng không thể phủ nhận sự hấp dẫn của nó.

Người không thích cũng không phải là ít. Vừa không thích vừa công kích. Thế nhưng, người ta vẫn thuộc dăm ba câu, kiểu như "Người yêu hỡi em có biết, anh nhớ em nhiều lắm..."

Mạnh đã biết đến với một tư cách nhạc sĩ từ lâu. Viết cho khá nhiều ca sĩ hàng "sao" hát. Cho đến phiên Mạnh hát thì rộ lên như một hiện tượng. Nhanh đến nỗi chính Mạnh cũng không biết mình đã nổi tiếng!

Bởi những bài hát có đề tài khá khác biệt: Chuyện bài trừ ma tuý, cờ bạc, trộm cắp... được anh mang vào âm nhạc với cách diễn đạt khá hô hào và đại chúng: "Xin hãy tránh xa kiếp đỏ đen".

Thế nên, những cái tai đã quen nghe âm nhạc mượt mà đâm ra dị ứng là điều đương nhiên! Nhưng thử hỏi: Có mấy khi bài hát có đề tài  như thế lại trở nên "hot" nhanh chóng như vậy?

Trước Mạnh cũng có dăm ba bài hát về đề tài ma túy. Nhưng hình như chưa có bài nào thẳng thắn "bộc trực" như thế. Và cũng chưa có bài hát nào nổi tiếng như thế. Cách nhìn trực diện vào một vấn đề gai góc phản bác ý kiến xem nhạc Duy Mạnh là uỷ mị, "sến"! Vẫn có người không thích, nhưng điều đó không có nghĩa là "Nhạc sĩ mới của Làn sóng xanh" không có sức hấp dẫn.

Không phải tay gàn bốc đồng không hiểu biết

Điềm tĩnh đến độ gây khó chịu cho người những người thích châm chích. Mạnh tạo được một phong cách riêng trong các tình huống trả lời "chất vấn". Còn nhớ khi bị vặn vẹo chuyện "Nhạc Việt sao lại Tàu thế", Mạnh lại gợi chuyện biết bao nhạc sĩ "học tập" theo phong cách phương Tây sao chẳng hề bị "sờ gáy", bởi những câu hỏi đại loại như thế. Huống hồ ngũ cung không chỉ của riêng Trung Quốc. Huống hồ âm nhạc phát triển của Hàn Quốc, Nhật Bản, Hồng Kông, Thái Lan... cũng cùng một kiểu như vậy.

Người Việt bấy lâu nay vốn vẫn yêu thích cái màu Á Đông riêng biệt của mình, cho nó gần gũi  với "da vàng mũi tẹt". Mạnh tiếp nhận kiến thức cổ điển khi còn đi học, Mạnh thổi kèn Tây. Nghĩa là Mạnh không phải loại lơ mơ kiến thức âm nhạc. Nghĩa là không phải cứ hễ sáng tác những bài hát dễ nghe, dễ thuộc với số đông công chúng thì là dễ dàng, hời hợt.

Mạnh có bảo: "Nghệ sĩ Việt Nam có học tập văn hoá ngoại bang đến đâu cũng không hiểu bằng chính người bản xứ". Anh có thể chơi jazz rất tốt. Nhưng rồi anh sẽ run tay trước những nghệ sĩ jazz nước ngoài sang "so kè", biểu diễn chung. Bởi dù thế nào, jazz cũng không phải là máu của anh, gốc của anh, thuộc về anh.

Thế nên, làm cái gì gần gũi với mình hơn. Thế tại sao nhạc buồn vẫn cứ được ưa thích, trong khi ai cũng muốn bài trừ nhạc ủy mị. Mạnh nhắc về gốc cải lương, chầu văn. Âm nhạc của nhân dân đi ra từ nhu cầu và tâm hồn của nhân dân.

Nói về vấn đề của nhân dân thì phải nói bằng cách của họ. Không thể cứ miên man xa xôi cho một vấn đề nhức nhối. Mạnh diễn giải những sắp đặt của mình trong tác phẩm. Với câu hát mang tính cảnh báo, Mạnh sử dụng cả dàn đồng ca, như ngụ ý đây không chỉ là câu nói riêng của đối tượng đang lâm vào hoàn cảnh đó. Mà toàn thể xã hội phải cùng góp sức vào, nhìn thấu đáo và cùng nhau vượt qua.

Với "Lời sám hối", âm thanh có thêm phần tiếng kèn đám ma nghe não nề ở phần đầu, cũng là một dụng ý cho một cái chết được báo trước - cái chết trắng. Nói vậy, nghĩa là âm nhạc của Mạnh không hề đơn giản. Và vì thế Mạnh thẳng thắn không thích những câu hỏi cứ xoay quanh chuyện sang hèn của âm nhạc. Sao không ai tính đến hiệu quả của nó, nhất là khi nó được chấp nhận rất rộng rãi trong công chúng.

Không phải gã nhà quê nhếch nhác!

Tiếp xúc mới thấy Mạnh không hề xuề xoà trong âm nhạc. Cũng là lượt quần này, áo nọ, cũng "đồ hiệu" đắt tiền. Cũng ra dáng ngôi sao. Mạnh được mời đến chụp hình từ sáng. Và lần đầu tiên có một ca sĩ chuẩn bị kỹ càng cho một buổi chụp mà còn đến sớm hơn người chụp.

Gọi là "Mạnh kèn" vì ấn tượng của đoạn "video clip" của Mạnh trong "Đẻ mướn", chúng tôi đề nghị Mạnh thổi kèn. Rồi giữa rất đông hàng quán, Mạnh vô tư thổi. Nâng lên hạ xuống. Chau mày, lim dim.

Có lẽ là một trong những điều mà Mạnh đang cần bổ sung thêm ít nhiều, chính là một style riêng cho mình. Âm nhạc cũng có style riêng rất rõ ràng. Cá tính cũng không mập mờ. Chỉ còn lại style trang phục. Biết trước là với tư cách của Mạnh, Mạnh cũng sẽ không mấy mặn mà với những điều chưa thuộc về mình trong ăn mặc.

Mạnh nói, anh không chỉ có những bài hát "hô hào" với đề tài xã hội. Mạnh vẫn viết nhạc tình, vẫn có thể nói xa xôi những nhớ nhung bên cạnh cách trực diện vào những lời cảnh tỉnh, cho dù thế nào, cũng là điều đáng mừng, góp thêm sự phong phú cho âm nhạc đang bị vết nghĩ: "Nghe nhạc Tây mới là người hiện đại".

 Theo Điện ảnh Kịch trường