Chuyện chưa hề tiết lộ về ngôi chùa giữ nhiều kỷ lục nhất vùng Kinh Bắc

Dân trí Chùa Bổ Đà không chỉ là ngôi chùa có nhiều tháp Phật nhất Việt Nam mà còn là ngôi chùa chứa đựng rất nhiều giá trị văn hoá hết sức quý giá.
>>Mộc bản kinh phật chùa Bổ Đà chính thức được công nhận là Bảo vật quốc gia
>>Bộ mộc bản chùa Bổ Đà là Kinh Phật khắc trên gỗ thị cổ nhất thế giới

Bộ mộc bản kinh Phật cổ nhất thế giới

Cho đến nay, người dân vùng Kinh Bắc vẫn lưu truyền câu ca: “Thứ nhất là chùa Đức La/Thứ nhì chùa Bổ, thứ ba chùa Tràng” để nói về tầm vóc, quy mô và sự độc đáo mà chùa Bổ Đà ở đất Kinh Bắc (nay thuộc xã Tiên Sơn, Việt Yên, Bắc Giang) đang lưu giữ.

Theo Thượng toạ Thích Tục Vinh, chùa Bổ Đà ra đời từ thế kỷ XI (thời Lý), được dựng ở phần diều của thế đất mang hình con phượng hoàng. Ngọn núi mà chùa toạ lạc cũng được người dân gọi là núi thiêng Phượng Hoàng.

Bo da.jpg

Toàn cảnh chùa Bổ Đà.

Chùa Bổ Đà là một trong những nơi còn giữ nguyên bản nét kiến trúc truyền thống Việt cổ. Chùa có kiến trúc độc đáo và khác biệt so với các ngôi chùa truyền thống ở miền Bắc - Việt Nam đó là lối kiến trúc “nội thông ngoại bế” tạo vẻ u tịch, thanh vắng và huyền thoại.

Toàn bộ chùa chính có diện tích khoảng 51.784m2 được phân ra làm ba khu rõ rệt. Khu vườn: 31.000m2, khu nội tự chùa 13.000m2 và khu vườn tháp rộng: 7.784m2.

Kiến trúc của chùa gần một trăm gian liên hoàn được xây dựng bằng các vật liệu dân gian: gạch nung, ngói, tiểu sành, tường đất... rất độc đáo. Các bức tường, cổng và một số công trình khác được xây dựng hoàn toàn bằng đất nện theo lối chình tường.

Cổng vào chùa nền lát đá muối có kích thước to nhỏ khác nhau, xây theo kiến trúc thời Nguyễn mang dáng dấp gác chuông. Điểm đặc biệt ở đây là nhiều bức tường được xây bằng tiểu tạo vẻ rất trầm mặc, gần gũi với vùng thôn quê ở vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Bo Da 7.jpg

Tượng thờ Tam Tổ Trúc Lâm tại chùa Bổ Đà. Ảnh: Tùng Long.

Thượng toạ Thích Tụ Vinh kể, Bổ Đà xưa là một trong những trung tâm Phật giáo lớn thuộc thiền phái Lâm Tế. Nơi đây từng là trường học của hàng trăm tăng lữ, Phật tử từ nhiều địa phương ở miền Bắc.

Hiện tại, chùa vẫn lưu giữ khá nguyên vẹn gần 2000 mộc bản kinh Phật bằng chữ Hán, chữ Nôm, chữ Phạn có từ thời vua Lê Cảnh Hưng (1740-1786). Bộ mộc bản này đã được công nhận là bảo vật Quốc gia. Năm 2017, bộ mộc bản này cũng được Tổ chức Kỷ lục châu Á và Liên minh Kỷ lục thế giới công nhận là bộ mộc bản kinh Phật cổ nhất thế giới.

Thượng toạ Thích Tục Vinh chia sẻ, gỗ thị vừa dễ khắc lại không cong vênh, không mối mọt… nên được các vị tổ sư tại chùa chọn để làm mộc bản nhằm truyền dạy Phật pháp cho các môn đồ.

Trên các mộc bản không chỉ có văn tự mà còn nhiều hình ảnh chạm khắc rất tinh xảo như hình khắc Phật Tổ Như Lai, Phật Thích Ca tọa trên đài sen, Quán Thế Âm Bồ Tát, các vị La Hán…

Bo Da 0.jpg
Bo Da 10.jpg

Cận cảnh kho mộc bản kinh Phật chùa Bổ Đà được công nhận là bảo vật quốc gia. Ảnh: Tùng Long.

Những họa tiết này mang lại giá trị thẩm mỹ cao, nét đẹp hài hòa giữa chữ và tranh góp phần làm tăng thêm ý nghĩa Phật giáo, tác động trực diện đến việc truyền thụ và tiếp nhận. 

Các ván kinh hiện nay được xếp trên 10 giá gỗ ở một gian nhà bên phải nhà thờ tổ. Đây là nơi “nội bất xuất, ngoại bất nhập” ngoại trừ có sự đồng ý của sư trụ trì.

Vườn tháp chứa hơn 1000 nhục thân

Ngoài bộ mộc bản kinh Phật, chùa Bổ Đà cũng là nơi có cây đa và cây vối có tuổi đời 3000 năm tuổi (đã được công nhận là cây di sản) và vườn tháp Phật.

Bo da 5.jpg
Bo Da 2.jpg

Vườn tháp Phật chùa Bổ Đà. Ảnh: Tùng Long.

Vườn tháp nằm bên trái của chùa và được ngăn cách bởi một bức tường bằng đất khá dài, cổ kính. Đó là bãi đất nằm nghiêng theo độ cao của núi Bổ Đà có diện tích gần 8.000m2.

Thượng toạ Thích Tục Vinh cho biết, hiện vườn tháp chùa Bổ Đà có gần 100 tháp, lưu giữ nhục thân của 1.214 Tăng, Ni thuộc thiền phái Lâm Tế. Tháp được xây từ 2 đến 3 tầng bằng gạch chỉ bản mỏng, vật liệu gắn kết là vôi, giấy bản và mật mía. Phần lớn được xây dựng từ thời Lê (thế kỷ XVII), Nguyễn (thế kỷ XIX).

“Ngày xưa, những tháp nào có chứa nhiều nhục thân của 3 vị trở lên gọi là tháp Phả đồng. Phả đồng nghĩa là cùng chung tiền để xây tháp.

Trong vườn tháp ở chùa Bổ Đà, có tháp có chứa 3 vị, có tháp 6 vị và có tháp chứa tới 26 vị. 26 vị này là anh em cùng sơn môn, cùng tu một thầy, khi sống gắn bó với nhau nên khi viên tịch vẫn muốn được nằm cạnh nhau.

Bo Da 8.jpg
Bo Da 4.jpg

Sư thầy Thích Tục Vinh bên cây vối và cây đa 300 tuổi đã được công nhận cây di sản. Ảnh: Tùng Long.

Có 3 tháp cổ nhất chính là nơi chứa nhục thân của 3 vị tổ khai sơn chùa. Tháp Tăng và tháp Ni có sự khác biệt. Nếu là tháp Tăng thì trên đỉnh tháp có bình cam lộ đặt trên toà sen, nếu là tháp Ni thì đỉnh được được gắn một búp sen...”, Thượng toạ Thích Tục Vinh chia sẻ.

Trải qua hằng trăm năm nhưng vườn Tháp chùa Bổ Đà vẫn được bảo lưu gần như nguyên vẹn, mang giá trị kiến trúc nghệ thuật phật giáo đặc sắc. Năm 2016, tổ chức Kỷ lục Việt Nam đã xác nhận Bổ Đà là ngôi chùa có vườn tháp lớn nhất Việt Nam.

Chùa Bổ Đà còn là nơi bảo lưu trên 40 pho tượng Phật trong đó phần lớn là tượng Phật cổ thời Lê (thế kỷ XVIII), Nguyễn (thế kỷ XIX) như: bộ tượng Tam Thế Phật, tượng A Di Đà, tượng Thích Ca Niệm Sen, toà Cửu Long, tượng Tam Châu….

Ngoài ra còn có các pho tượng bài trí theo tín ngưỡng thờ Nho Giáo, Đạo Giáo và tín ngưỡng dân gian bản địa như tượng Thạch Linh Thần Tướng, tượng Lão Tử, Khổng Tử, thể hiện rõ dấu ấn tam giáo đồng nguyên.

Đây là một trong những điểm khác biệt trong thờ tự của chùa Bổ Đà với các ngôi chùa khác trong cả nước. Hệ thống tượng Phật tạc chất liệu gỗ, sơn thếp đến nay còn nguyên vẹn, có giá trị đặc sắc về lịch sử, văn hoá, tôn giáo.

Bo Da 6.jpg

Bức tường đất ngăn khu vườn tháp với nội tự chùa Bổ Đà. Ảnh: Tùng Long.

Theo ông Nguyễn Đại Lượng - Phó Chủ tịch huyện Việt Yên thì năm 2009 kẻ gian đột nhập lất mất 6 pho tượng Phật; Đầu năm 2016 lại bị mất đi một chiếc chóe cổ và 4 lộc bình;

Năm 2017 chùa tiếp tục bị đánh cắp mất pho tượng Quan Âm Tống tử bằng gỗ có niên đại hơn 200 năm. Đối với kho mộc bản (bảo vật quốc gia) hiện nay hằng đêm, cơ quan công an đều cử người đến giúp nhà chùa canh giữ xong nhà chùa vẫn rất lo lắng đối với việc bảo vệ cổ vật ở đây.

“Trong 3 năm gần đây, bình quân mỗi năm có từ 300 đến 500 nghìn người đến tham quan, chiêm bái và lễ Phật tại chùa Bổ Đà. Tuy nhiên, nếu giữ quy mô cổng chùa như ngày xưa sẽ không đáp ứng được việc tham quan của du khách – Phật tử, đồng thời ảnh hưởng rất lớn đến an ninh trật tự. Chính quyền, nhân dân huyện Việt Yên mong muốn sớm có giải pháp cho việc xây dựng cổng bảo vệ của chùa. Việc xây dựng sẽ tăng cường cho công tác an ninh và bảo vệ bởi trên thực tế đã xảy ra tình trạng mất cắp cổ vật”, ông Nguyễn Đại Lượng nhấn mạnh.

Hà Tùng Long

MỚI NHẤT
Tiết lộ hình ảnh bên trong hầm mộ bí ẩn của vị Pharaoh nổi tiếng nhất Ai Cập cổ đại
Tiết lộ hình ảnh bên trong hầm mộ bí ẩn của vị Pharaoh nổi tiếng nhất Ai Cập cổ đại

(Dân trí) - Những hình ảnh bên trong hầm mộ bí ẩn của vị Pharaoh nổi tiếng nhất Ai Cập cổ đại Tutankhamun vừa được giới thiệu với công chúng.

Thứ bảy, 02/02/2019 - 07:32

Dịch vụ "làm đẹp" dưa hấu kiếm tiền triệu ở Hà Nội
Dịch vụ "làm đẹp" dưa hấu kiếm tiền triệu ở Hà Nội

(Dân trí) - Một nhóm bạn trẻ yêu nghệ thuật đã nảy ra ý tưởng "làm đẹp" cho các quả dưa hấu chưng Tết bằng cách tô khắc những chữ Phúc, Lộc, Thọ, An Khang Thịnh Vượng... để kiếm thêm thu nhập dịp Tết.

Thứ bảy, 02/02/2019 - 07:21

Rùng mình 5 đặc sản “đãi khách quý” của người dân Tây Bắc dịp đầu năm
Rùng mình 5 đặc sản “đãi khách quý” của người dân Tây Bắc dịp đầu năm

(Dân trí) - Lá ngón xào, nậm pịa, thắng cố, cá sống… được xem là đặc sản của vùng cao Tây Bắc tuy nhiên với nhiều du khách lần đầu tiên được nếm thử thì đây lại được xem là một thử thách.

Thứ bảy, 02/02/2019 - 05:00

Sư tử cái “nổi điên”, tấn công “bạn tình” vì bị đánh thức bất ngờ
Sư tử cái “nổi điên”, tấn công “bạn tình” vì bị đánh thức bất ngờ

(Dân trí) - Bị đánh thức bất ngờ khi đang say ngủ, sư tử cái lập tức “nổi đóa” và tấn công “bạn tình” bằng bộ móng vuốt sắc nhọn.

Thứ sáu, 01/02/2019 - 01:38

Khám phá chợ chim độc đáo, lớn nhất Hà Nội ngày cuối năm
Khám phá chợ chim độc đáo, lớn nhất Hà Nội ngày cuối năm

(Dân trí) - Càng về giáp Tết, hai chợ chim cảnh lớn nhất Hà Nội ở Dốc Tam Đa – Hoàng Hoa Thám và Phúc La – Hà Đông càng trở nên nhộp nhịp với hàng nghìn giống chim cảnh khác nhau. Những người yêu chim tranh thủ đến đây ngày cuối năm để tìm được loài chim mình yêu thích.

Thứ sáu, 01/02/2019 - 01:35

“Đảo hoa” độc nhất vô nhị tại Tây Nguyên rực rỡ sắc vàng
“Đảo hoa” độc nhất vô nhị tại Tây Nguyên rực rỡ sắc vàng

(Dân trí) - (Dân trí)- Lần đầu tiên tại TX. Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông tổ chức hội chợ hoa xuân trên khu đảo nổi nhân tạo rộng cả hecta. Không gian rộng lớn, hàng ngàn chậu hoa, cây cảnh khoe sắc rực rỡ, khiến khu đảo nổi này trở thành điểm nhấn đặc biệt, độc nhất vô nhị tại Tây Nguyên.

Thứ sáu, 01/02/2019 - 10:30

Những sự cố hàng không “khó tin nhưng có thật” trong năm 2018
Những sự cố hàng không “khó tin nhưng có thật” trong năm 2018

(Dân trí) - Năm 2018, các hãng hàng không thương mại trên thế giới chứng kiến không ít những sự cố đặc biệt.

Thứ sáu, 01/02/2019 - 07:50

“Tôn Ngộ Không” và “Trư Bát Giới” đánh du khách gây náo loạn trên phố
“Tôn Ngộ Không” và “Trư Bát Giới” đánh du khách gây náo loạn trên phố

(Dân trí) - Hai người đàn ông đóng giả “Tôn Ngộ Không” và “Trư Bát Giới” cùng tấn công một du khách nam gây náo loạn khu phố cổ.

Thứ sáu, 01/02/2019 - 05:26

Những món mứt cổ truyền không thể thiếu trong ngày Tết Nguyên Đán
Những món mứt cổ truyền không thể thiếu trong ngày Tết Nguyên Đán

(Dân trí) - Ngày nay rất nhiều loại hoa quả khô sấy cũng như mứt ngoại nhập xuất hiện trên thị trường, nhưng mứt cổ truyền vẫn có chỗ đứng riêng, tạo nên hương vị không thể thiếu và đặc trưng của những ngày đầu xuân.

Thứ sáu, 01/02/2019 - 05:00

Đón Tết 3 miền tại Vinpearl Nam Hội An
Đón Tết 3 miền tại Vinpearl Nam Hội An

Khám phá Tết ba miền Bắc – Trung – Nam và chu du xuyên thời gian với những nét văn hóa Việt xưa – nay là món quà độc đáo mà Vinpearl Nam Hội An dành tặng cho du khách trong dịp Xuân Kỷ Hợi 2019.

Thứ sáu, 01/02/2019 - 04:19

Hàng trăm loại hoa khoe sắc tại lễ hội Xuân Bái Đính
Hàng trăm loại hoa khoe sắc tại lễ hội Xuân Bái Đính

(Dân trí) - Hàng trăm loại hoa với ngàn sắc màu kết thành thung lũng hoa rực rỡ tại chùa Bái Đính (Ninh Bình) chuẩn bị cho lễ hội hoa Xuân năm nay.

Thứ năm, 31/01/2019 - 03:02

Lên nhầm “taxi chặt chém”, phải trả gần 15 triệu đồng cho quãng đường 500m
Lên nhầm “taxi chặt chém”, phải trả gần 15 triệu đồng cho quãng đường 500m

(Dân trí) - Một cặp đôi khách nước ngoài chưa hết bàng hoàng khi tới New Zealand du lịch và đi taxi quãng đường chỉ 500m trong vòng 5 phút nhưng phải trả tới hơn 14 triệu đồng.

Thứ năm, 31/01/2019 - 01:28

ĐÁNG QUAN TÂM
Độc đáo màn múa lân dưới nước chào đón năm mới
Độc đáo màn múa lân dưới nước chào đón năm mới

(Dân trí) - Những người thợ lặn có màn biểu diễn múa lân đặc sắc ở dưới nước để chào đón xuân mới Kỷ Hợi 2019.

Thứ năm, 31/01/2019 - 12:46

Ngàn hoa khoe sắc đón Xuân tại con đường hoa lớn nhất Hà Nội
Ngàn hoa khoe sắc đón Xuân tại con đường hoa lớn nhất Hà Nội

(Dân trí) - Những ngày cuối năm, chợ hoa xuân Hoàng Hoa Thám trở nên rực rỡ hơn với hàng ngàn loài hoa khác nhau đổ về đây. Không khí náo nhiệt của dòng người mua bán mang lại cảm giác bồi hồi Tết đang về rất gần.

Thứ năm, 31/01/2019 - 11:00

Vì sao du lịch châu Á tệ nhất dịp Tết?
Vì sao du lịch châu Á tệ nhất dịp Tết?

Với hơn 400 triệu người Trung Quốc sử dụng đường bộ, đường sắt và đường không, cùng vô số du khách từ Hàn Quốc tới Thái Lan, cuộc di trú ồ ạt này khiến chuyện đi lại ở châu Á trở nên khổ sở.

Thứ năm, 31/01/2019 - 07:37

Hành khách bị phát hiện mang theo vali chứa 5000 con đỉa sống lên máy bay
Hành khách bị phát hiện mang theo vali chứa 5000 con đỉa sống lên máy bay

(Dân trí) - Những chú chó nghiệp vụ tại sân bay quốc tế đã phát hiện ra vali chứa 5000 con đỉa còn sống của một hành khách nam vừa trở về từ Nga.

Thứ năm, 31/01/2019 - 07:27

3 thiên đường du lịch biển nhất định không thể bỏ qua trong dịp Tết Nguyên đán
3 thiên đường du lịch biển nhất định không thể bỏ qua trong dịp Tết Nguyên đán

(Dân trí) - Nổi tiếng với những bãi biển hoang sơ, bờ cát trắng mịn, Phú Quốc, Quy Nhơn và Phú Yên được mệnh danh là “thiên đường du lịch biển” ở Việt Nam.

Thứ năm, 31/01/2019 - 05:00

“Lẩu người” khổng lồ hút khách ở Trung Quốc
“Lẩu người” khổng lồ hút khách ở Trung Quốc

(Dân trí) - Bồn khoáng nóng được thiết kế thành nồi lẩu thập cẩm khổng lồ, có thể phục vụ cả chục khách cùng lúc, đang là loại hình dịch vụ hút khách ở Trung Quốc.

Thứ tư, 30/01/2019 - 02:07

Choáng với sầu riêng “Nữ hoàng” có giá... 23 triệu đồng/quả
Choáng với sầu riêng “Nữ hoàng” có giá... 23 triệu đồng/quả

(Dân trí) - Loại sầu riêng mới có tên “Nữ hoàng” với mùi bơ lạc được bày bán với mức giá “trên trời”: gần 1000 USD/trái (khoảng 23 triệu đồng).

Thứ tư, 30/01/2019 - 12:55

Những thói quen giúp Thụy Điển trở thành quốc gia hạnh phúc nhất thế giới
Những thói quen giúp Thụy Điển trở thành quốc gia hạnh phúc nhất thế giới

(Dân trí) - Thụy Điển luôn được xếp hạng là một trong những quốc gia hạnh phúc nhất thế giới. Tất cả là nhờ vào việc người dân đất nước này có những nguyên tắc riêng về cuộc sống. Đó là nguyên tắc “Lagom”.

Thứ tư, 30/01/2019 - 11:38

14 sân bay tuyệt đẹp trên thế giới
14 sân bay tuyệt đẹp trên thế giới

(Dân trí) - Sân bay là nơi bạn nhìn thấy đầu tiên khi đặt chân đến mỗi quốc gia. Những sân bay dưới đây chắc chắn sẽ khiến bạn cảm thấy chuyến đi của mình trở nên tuyệt vời hơn.

Thứ tư, 30/01/2019 - 08:25

Bất ngờ với những món ăn “đại kỵ” của người Việt trong dịp đầu năm mới
Bất ngờ với những món ăn “đại kỵ” của người Việt trong dịp đầu năm mới

(Dân trí) - Theo quan niệm của người Việt, mắm tôm, thịt vịt, trứng vịt lộn, tôm… thường mang đến điều không may, xủi xẻo trong năm mới. Vì thế, vào ngày đầu năm tại nhiều địa phương, thường không sử dụng món ăn này trong mâm cơm gia đình.

Thứ tư, 30/01/2019 - 08:06

Câu lạc bộ “trai bao” triệu đô ở Trung Quốc
Câu lạc bộ “trai bao” triệu đô ở Trung Quốc

(Dân trí) - Theo mẩu tin tuyển dụng, các nhân viên là nam giới trong câu lạc bộ được hứa hẹn nhận ít nhất 148 USD tiền boa khi “giải trí” với khách quen và tiền lương gần 12.000 USD mỗi tháng.

Thứ tư, 30/01/2019 - 05:28

Tháp Chăm đẹp nhất Việt Nam hoàn tất việc sửa chữa để đón khách Tết
Tháp Chăm đẹp nhất Việt Nam hoàn tất việc sửa chữa để đón khách Tết

(Dân trí) - Tháp Po Klong Garai là cụm tháp Chăm hiếm hoi tại Việt Nam còn giữ được nguyên vẹn vẻ đẹp kiến trúc hùng vĩ nên rất thu hút khách du lịch. Ban quản lý di tích này cũng vừa hoàn tất chỉnh sửa khuôn viên để chào đón khách đến tham quan dịp Tết sắp tới.

Thứ ba, 29/01/2019 - 04:20