Vì sao tem chống giả chưa thể bảo vệ thương hiệu?

Nhiều doanh nghiệp rơi vào nghịch lý: sản phẩm đã dán tem nhưng vẫn bị làm giả và lưu thông trên thị trường. Theo các chuyên gia, vấn đề không nằm ở việc có dán tem hay không, mà nằm ở công nghệ đứng phía sau tem.

Trong nhiều năm, các loại tem như hologram, tem vỡ, tem phát quang UV hay tem công nghệ nước được sử dụng rộng rãi để nhận diện hàng thật - giả. Tuy nhiên, các loại tem này chủ yếu dựa trên yếu tố hình thức và hiệu ứng vật lý. Khi công nghệ in ấn ngày càng phổ biến và chi phí sao chép ngày càng thấp, việc làm giả bề ngoài của tem không còn quá khó.

Phần lớn tem truyền thống không đi kèm hệ thống dữ liệu xác thực. Mỗi con tem không gắn với một mã định danh riêng cho từng sản phẩm, không có cơ chế kiểm tra tập trung và cũng không ghi nhận lịch sử xác thực. Khi một mẫu tem bị sao chép và sử dụng lặp lại trên nhiều sản phẩm, doanh nghiệp gần như không có công cụ để phát hiện.

Vì vậy, tem chỉ đóng vai trò nhận diện trực quan, trong khi hoạt động làm giả diễn ra ở quy mô có tổ chức và mang tính hệ thống.

Chống giả thời công nghệ: Tem chỉ là điểm chạm

Xu hướng chống hàng giả hiện nay đang dịch chuyển từ tem vật lý sang mô hình xác thực điện tử. Trong cách tiếp cận này, tem không còn là yếu tố cốt lõi, mà trở thành điểm chạm vật lý kết nối sản phẩm với một hệ thống dữ liệu phía sau.

Thông qua QR Code hoặc các công nghệ số tương tự, mỗi sản phẩm có thể được gắn một mã định danh riêng và toàn bộ hoạt động xác thực được ghi nhận trên hệ thống. Khi một mã bị quét lặp lại bất thường, hệ thống có thể phát tín hiệu cảnh báo. Doanh nghiệp cũng có thể theo dõi tần suất và khu vực quét, từ đó phát hiện dấu hiệu sao chép mã ở quy mô lớn. Nhờ đó, hoạt động chống giả không còn dựa chủ yếu vào cảm quan mà dựa trên dữ liệu và phân tích hành vi.

Đại diện đơn vị phát triển giải pháp tem xác thực iCheck cho rằng nhiều doanh nghiệp vẫn xem tem chống giả đơn thuần là một lớp nhãn dán bảo mật. Theo đơn vị này, tem chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được gắn với hệ thống dữ liệu xác thực phía sau. Nếu chỉ dừng ở lớp tem vật lý, việc sao chép về hình thức là điều khó tránh khỏi. Chống giả hiện nay là bài toán của hệ thống quản lý dữ liệu, thay vì chỉ là bài toán in ấn.

Doanh nghiệp đang thay đổi cách tiếp cận chống giả

Trong các lĩnh vực như mỹ phẩm, thực phẩm, nông sản hay hàng tiêu dùng nhanh, nhiều doanh nghiệp đang chuyển sang mô hình xác thực số hóa. Tem trở thành cầu nối giữa sản phẩm vật lý và dữ liệu số, giúp doanh nghiệp phát hiện sớm dấu hiệu làm giả, theo dõi tình trạng phân phối trên thị trường, thu thập dữ liệu hành vi người tiêu dùng và đánh giá hiệu quả triển khai chống giả theo thời gian thực. Chống giả vì thế không còn là hoạt động dán tem đơn lẻ, mà dần trở thành một phần trong chiến lược quản trị rủi ro và quản lý sản phẩm.

Sự thay đổi lớn nhất nằm ở tư duy: từ bảo mật hình thức sang bảo mật dựa trên dữ liệu. Khi thủ đoạn làm giả ngày càng tinh vi, những giải pháp chỉ dựa vào đặc điểm vật lý của tem khó theo kịp thực tế. Một số nền tảng trong nước như iCheck đang phát triển mô hình xác thực dựa trên dữ liệu nhằm hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát rủi ro tốt hơn trong bối cảnh thị trường ngày càng phức tạp.