Nửa đêm chen chân đi chợ Âm Dương cạnh nghĩa trang mua gà đen lấy may
(Dân trí) - Đêm mùng 4 Tết, hàng nghìn người đã tìm về phiên chợ Âm Dương họp cạnh nghĩa trang làng Ó (Bắc Ninh). Trong không gian huyền bí giữa khuya, nhiều người tìm mua gà đen lấy may cho năm mới.
Tối 20/2 (tức đêm mùng 4 Tết), tại tổ dân phố Xuân Ổ A (làng Ó, phường Võ Cường, Bắc Ninh) diễn ra phiên chợ Âm Dương mang màu sắc huyền bí, độc đáo.
Phiên chợ chỉ họp một lần duy nhất trong năm, bắt đầu từ lúc chạng vạng tối mùng 4 và kéo dài đến rạng sáng mùng 5 Tết Nguyên đán, gợi nên không gian giao hòa giữa truyền thống, tâm linh và đời sống dân gian.
Rất đông người dân địa phương cùng du khách thập phương đã nườm nượp đổ về, tạo nên không khí nhộn nhịp. Đầu xuân đi chợ Âm Dương cũng là một hình thức để cầu may mắn, an ủi, động viên nhau trút bỏ muộn phiền.
Theo dân gian ghi lại ở làng, đêm mùng 4 rạng sáng mùng 5 Tết là lúc âm dương giao hòa, là thời điểm trao đổi giữa người và ma, giữa cõi âm và dương gian.
Địa điểm họp chợ là bãi chiến trận giữa nghĩa quân Hai Bà Trưng với quân giặc Nam Hán, nơi đây có nhiều xác chết chất thành gò đống, quạ bay về đen kín cánh đồng nên gọi là đất Ó (quạ đen), không gian u tịch, nhiều oan hồn tử sĩ.
Nhiều người dân tìm đến phiên chợ để đốt vàng mã, gửi gắm những lễ vật mang ý nghĩa tinh thần tới người cõi âm, như một lời tưởng nhớ và tri ân tổ tiên, người thân đã khuất.
Chợ chủ yếu bán đèn hương, vàng mã dùng để đốt cho người đã mất, ngoài ra còn bán rượu, trầu cau, muối, bật lửa, hoa, cây, hạt giống và các loại hoa quả như gấc, cà chua, đu đủ, cà rốt…
Trong chợ chỉ thắp đèn dầu hoặc nến, hạn chế tối đa ánh sáng đèn điện, người mua không mặc cả, người bán không ra giá.
Năm nay, phiên chợ âm dương diễn ra ngay sau khi nhân dân địa phương tổ chức lễ cầu siêu mong quốc thái dân an, tiếp đó là lễ tuyên văn khai chợ với các hoạt động trải nghiệm, trao đổi hàng hóa "mua may, bán rủi" theo nghi thức chợ âm dương xưa.
Tại phiên chợ Âm Dương, một mặt hàng đặc biệt thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân và du khách là gà đen.
Theo quan niệm dân gian, mua được gà đen tại chợ Âm Dương làng Ó trong đêm mùng 4 Tết sẽ mang lại may mắn, bình an và thuận lợi suốt cả năm. Chính vì vậy, nhiều người không quản đêm khuya, kiên nhẫn tìm mua cho bằng được “lộc chợ” đầu xuân.
Năm nay, phiên chợ ghi nhận khoảng 260 con gà đen được bày bán, mỗi con bán với mức giá 260.000 đồng và đều nhanh chóng được mua hết trước rạng sáng.
Là một trong những người may mắn mua được gà đen từ sớm, anh Nguyễn Văn Nghiệp (phường Kinh Bắc) cho biết, đây là lần đầu anh đưa vợ đi chợ đặc biệt này, và cả hai đều cảm nhận rõ không khí huyền bí, náo nức của phiên chợ đêm đầu xuân, khiến chuyến đi trở thành một trải nghiệm đáng nhớ và đầy niềm vui.
Chị Thúy Tình (Xuân Ổ, Bắc Ninh) chia sẻ, nhiều năm nay chị luôn duy trì thói quen đi chợ Âm Dương và mua gà đen đầu năm để tặng khách hàng. Năm nay chị mua được hai con gà, chị cảm thấy rất vui khi văn hóa truyền thống của làng quê được khôi phục và lan tỏa, thu hút thêm nhiều du khách về với quê hương.
Không gian phiên chợ được bài trí nhằm tái hiện hình ảnh “đường vào cửa âm phủ” huyền bí, tạo nên bầu không khí linh thiêng, nửa thực nửa hư trong đêm mùng 4 Tết.
Bên cạnh các mặt hàng truyền thống, nhiều người dân còn mua muối đầu năm để lấy may, với mong muốn một năm mới đậm đà tình cảm, thuận lợi và bình an.
Theo quan niệm dân gian, hòa lẫn trong dòng người đi chợ đêm không chỉ có người sống mà còn có hương hồn của tổ tiên, người thân đã khuất trở về gặp lại con cháu.
Việc đi chợ Âm Dương vì thế không đơn thuần là một sinh hoạt văn hóa, mà còn mang ý nghĩa tinh thần sâu sắc, như một cách an ủi, sẻ chia, giúp con người vơi bớt nỗi buồn và nỗi thương nhớ những người đã đi xa.
