Dọn nhà - Khai bếp: Nghệ thuật thổi hồn cho tổ ấm ngày Tết

Dân trí Trong ngôi nhà của chị Hạnh, một phụ nữ gốc Hà Nội, có một góc nhỏ chừng 30m2 luôn được chị chăm chút đặc biệt. Đó là căn bếp. Những ngày cận Tết, như mọi năm, chị Hạnh không quên 2 việc quan trọng: dọn bếp thật sạch và chuẩn bị nguyên vật liệu tốt nhất cho Khai bếp đầu xuân.


Bếp sạch xuân mới, Tết khi ấy bắt đầu

"Đó là quan niệm riêng của mình nên từ đến 20 tháng Chạp, sau giờ ăn tối, thay vì ngồi xem TV, mình dành thêm 20 phút mỗi ngày để dọn dẹp căn bếp." Chỉ trong một tuần, góc nhỏ ấm áp của chị như được thay áo mới.

Bí quyết dọn dẹp của chị rất đơn giản: làm sạch từ cao tới thấp, từ vật dụng lớn để đồ dùng nhỏ. Đầu tiên, chị cùng chồng quét trần nhà và lau dọn nóc bếp. Đây là chỗ ít đụng tới nhưng thường lưu cữu bụi bẩn, mạng nhện và muội bếp sau cả năm trời nấu nướng. Có chồng giúp sức, mọi việc chỉ 15 phút đã xong. Tiếp theo là kiểm tra hệ thống vòi rửa, thoát nước. Bồn rửa bát được đánh lại, rác rưởi bên dưới được khơi thông.

Khi "hạ tầng cơ sở" đã được xử lý xong, những ngóc ngách "vùng sâu vùng xa" sẽ được vệ sinh kỹ lưỡng. Đặc biệt, gia đình chị Hạnh chú trọng nhất là công đoạn chuẩn bị cho hoạt động Khai bếp. Chị dọn dẹp, sắp xếp mọi thứ tuân theo quy tắc âm dương – ngũ hành, nghe thì lạ nhưng lại "có lý" riêng của nó. Chị chia sẻ: "Đây là tập tục gia đình. Từ thời ông bà mình, các cụ đã giải thích bếp là nơi duy nhất trong gia đình hội tụ 5 yếu tố Kim - Mộc - Thủy - Hỏa - Thổ. Đầu năm phải Khai bếp thì bếp mới ấm, nhà mới an, tài lộc mới rủ nhau kéo đến."

Chẳng hạn với hành kim, đại diện là bộ nồi niêu, xoong chảo vốn là thứ tròn trịa, tượng trương cho sự trọn vẹn đủ đầy nên nếu nắp nồi bị méo, quai sứt miệng mẻ, chị sẽ đem đi gò nắn lại hoặc thay mới. Những đồ có chất liệu gỗ - hành mộc - như tủ bếp, đũa, thớt… chị chú ý đánh sạch để không bị mối mọt, nấm mốc. Chị còn cẩn thận ngồi sắp lại từng que đũa, bỏ đi những cái sắp mốc hoặc so le không đều, bởi theo quan niệm dân gian, đôi đũa tre, với một đầu tròn một đầu vuông tượng trưng cho âm dương hòa hợp, hàm chứa hạnh phúc lứa đôi. Còn chai nước mắm, lọ dấm, dầu ăn… - những nguyên liệu dạng lỏng thuộc hành thuỷ - đều được kiểm tra hạn sử dụng, và lau chùi bên ngoài sạch sẽ. Chị không quên mua một chai dầu ăn mới để ngày mồng Một tết mới mở. Vì dầu tượng trưng cho sự hanh thông, của cải, sự giàu có của gia chủ nên phải đầy ăm ắp. Cuối cùng chị kiểm tra bếp, thay bình gas, bộ phận đánh lửa… bởi trong ngày Tết, lửa bếp - tượng trưng cho hành hoả - càng trở nên quan trọng, đó là thứ khởi đầu cho một bữa ăn ngon và thổi bùng lên không khí ấm áp của gia đình trong năm mới.

Dọn nhà - Khai bếp: Nghệ thuật thổi hồn cho tổ ấm ngày Tết - Ảnh 1.

Đại diện cho hành thuỷ trong gian bếp, dầu ăn phải đầy ắp để cả năm mọi sự hanh thông, tài lộc dồi dào

Dọn dẹp xong xuôi mọi việc là đến công đoạn "sáng tạo". Cũng bởi "thân" với gian bếp nên mỗi năm chị lại có một ý tưởng thú vị về chọn và chưng mâm ngũ quả rất riêng. Là người Bắc nhưng mấy năm trở lại đây chị lại chuộng cách chưng mâm ngũ quả theo lối trại âm của người miền Nam, tức là cầu gì chưng nấy.

Năm nay, với mong ước đủ nguồn tài chính cho cô con gái du học, chị chọn mâm ngũ quả có tên "cầu giàu vừa đủ xài" (cầu - mãng cầu, vừa - trái dừa, đủ - đu đủ, xài – trái xoài, với chai dầu ăn – đồng âm với "giàu có" và cũng đồng thời tượng trưng cho sự hanh thông - được đặt ở vị trí trung tâm, xung quanh là các loại trái cây màu sắc bắt mắt).

Khai Bếp cho Tết sum vầy, vạn sự hạnh thông, tài lộc dồi dào

Đối với nhiều người phụ nữ Việt Nam như chị Hạnh, căn bếp không chỉ là nơi nuôi dưỡng gia đình mà còn gắn chặt với văn hóa gia đình, thể hiện từ lễ cúng ông Công ông Táo tới tập tục nấu bánh chưng, từ truyền thống cúng cơm tất niên cho tới lễ hoá vàng khi hết Tết. Truyền thống văn hoá đó không những được tiếp nối mà còn được đắp bồi thêm bằng những cách thức rất sáng tạo.

Theo Tiến sĩ Trần Long - Trưởng bộ môn Văn hóa Việt Nam, khoa Văn hóa học, Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn TP HCM: "Thực chất khai bếp đầu năm bắt nguồn từ tục giữ lửa truyền thống của dân tộc, bản thân đã luôn hiện hữu trong mỗi gia đình nhưng ít được gọi tên như một tập tục. Trước đây, tập tục này thể hiện rõ nhất ở nồi bánh chưng ngày Tết nhưng theo thời gian, vai trò của nồi bánh chưng ngày càng nhạt dần vì nhiều lý do như: xu hướng đô thị hóa (không còn không gian rộng rãi đặt nồi bánh chưng), kinh tế dịch vụ phát triển (có bánh chưng gói sẵn)... người Việt bắt đầu cần tìm kiếm yếu tố khác bổ sung vào, đó chính là Khai bếp. Tự thân nghi thức khai bếp đầu năm đã hội tụ đầy đủ triết lý âm dương ngũ hành, là cơ sở để vạn sự được hành thông, thuận lợi".

Cũng theo Tiến sĩ, việc khai bếp được thường thực hiện đơn giản, không cầu kỳ, có yêu cầu nghiêm nhặt nào về thời gian hay cách thức. Mồi ngọn lửa cho bếp ấm đầu năm để nấu trà, đun ấm nước đó cũng đã là Khai bếp.

Dọn nhà - Khai bếp: Nghệ thuật thổi hồn cho tổ ấm ngày Tết - Ảnh 2.

Tiến sĩ Trần Long, Khai bếp đó là sự kế thừa của tập tục giữ lửa trong đời sống hiện đại

Với gia đình chị Hạnh, như một thói quen, luôn Khai bếp nổi lửa cho bữa ăn đầu tiên. Lúc ấy vợ chồng chị sẽ cùng làm với nhau làm mọi việc. Chị đổ nước vào nồi - anh bật bếp, chị nhặt rau - anh rửa rau, chị nấu ăn - anh rửa bát…

Có những năm anh đi công tác vắng, chị rủ các con cùng làm và phân chia công việc rõ ràng. Mỗi người một tay, mỗi người một việc. Buổi Khai bếp đầu năm nhờ đó trở nên nhẹ nhàng, không còn là gánh nặng một mình của người phụ nữ. "Vũ khí bí mật" để vun đắp hạnh phúc gia đình chính là chị. Và Khai bếp chính là "vũ khí bí mật" để chị bắt đầu một năm mới no đủ, ấm áp và hanh thông.

Chị kể vui, những "nghi thức" nho nhỏ do chính chị tạo ra trong gia đình đã được cô con gái viết thành tản văn đăng báo Tết. "Tôi sẽ luôn nhớ những phút hạnh phúc của gia đình, ví như lễ Khai bếp đầu xuân, bởi đó là khoảnh khắc có hình bóng thương yêu của mẹ, có sự giúp đỡ âu yếm của cha, và có sự biết ơn của chị em tôi đối với gia đình. Sau này, dù có đi năm châu bốn biển, tôi sẽ luôn nhớ về ngày Tết với Lễ Khai bếp ấm áp của mẹ", chị rưng rưng khoe bài báo của cô con gái cưng. Và mắt chị ánh lên niềm hạnh phúc.

Với chị, Tết không chỉ là những điều truyền thống. Với chị, Tết còn là sự sáng tạo, là khoa học và là tình yêu.

MỚI NHẤT
Chóng mặt với tốc độ làm việc “nhanh như máy” của người Nhật
Chóng mặt với tốc độ làm việc “nhanh như máy” của người Nhật

(Dân trí) - ​Video ghi lại tốc độ làm việc “nhanh như máy” của người Nhật Bản dưới đây sẽ giúp bạn hiểu được vì sao nền kinh tế của đất nước này lại phát triển vượt bậc đến vậy.

Thứ bảy, 12/01/2019 - 05:22

Khai trương TTTM Sun Plaza Ancora: Ấn tượng mạnh về đẳng cấp và sự tinh tế
Khai trương TTTM Sun Plaza Ancora: Ấn tượng mạnh về đẳng cấp và sự tinh tế

(Dân trí) - Sự kiện khai trương chính thức trung tâm thương mại (TTTM) Sun Plaza Ancora (Số 3 Lương Yên, Hai Bà Trưng, Hà Nội) ngày 11/1/2019 đã thu hút hàng ngàn người đến tham quan, mua sắm. Sự sang trọng, tinh tế trong từng chi tiết của TTTM đẳng cấp 5 sao này gây ấn tượng mạnh với khách hàng, ngay cả với chính cư dân tổ hợp căn hộ cao cấp Sun Grand City Ancora Residence.

Thứ bảy, 12/01/2019 - 05:20

Dầu ăn 100% từ cá - Sản phẩm chất lượng cho người Việt
Dầu ăn 100% từ cá - Sản phẩm chất lượng cho người Việt

(Dân trí) - Dầu ăn được tinh luyện 100% từ cá là cụm từ đang "hot" trong cộng đồng các bà nội trợ hiện nay. Sở dĩ sản phẩm được tin dùng là bởi nguồn dưỡng chất tự nhiên từ Cá. Chưa dừng lại ở đó, dầu ăn cao cấp 100% từ cá còn mang đến một niềm tự hào cho người Việt bởi đây là một sản phẩm được sản xuất ngay tại Việt Nam với hệ thống dây chuyền công nghệ hiện đại Desmet.

Thứ bảy, 12/01/2019 - 05:08

Khám phá ngôi trường đẳng cấp quốc tế đầu tiên tại Hải Phòng
Khám phá ngôi trường đẳng cấp quốc tế đầu tiên tại Hải Phòng

(Dân trí) - Môi trường giáo dục tôn trọng tối đa sự phát triển của từng cá nhân, phương pháp giáo dục hiện đại cùng chương trình học ưu việt, trường Phổ thông liên cấp quốc tế Gateway Hải Phòng mang tới môi trường giáo dục đẳng cấp quốc tế đầu tiên tại thành phố Cảng, giúp học sinh khai phá tiềm năng và làm chủ tương lai.

Thứ bảy, 12/01/2019 - 05:00

Tìm lại mùa Tết Hà Nội thập niên 80 trong ký ức
Tìm lại mùa Tết Hà Nội thập niên 80 trong ký ức

(Dân trí) - Thời bao cấp đã lùi xa hơn 30 năm nay, nhưng đối với những người từng sống trong giai đoạn đó, thì đây là miền ký ức không thể nào quên, đặc biệt là những ngày cận Tết Nguyên đán.

Thứ bảy, 12/01/2019 - 04:08

Vườn dâu tây đỏ mọng trên bãi sông Hà Nội
Vườn dâu tây đỏ mọng trên bãi sông Hà Nội

(Dân trí) - Giống dâu tây được chủ vườn đem từ Mộc Châu (Sơn La) về trồng theo phương pháp đặc biệt trên khu đất bãi bồi ven sông Hồng, ngay gần trung tâm Hà Nội, đang cho quả chín đỏ mọng thu hút sự tò mò của khá nhiều người.

Thứ sáu, 11/01/2019 - 11:52

Cuộc sống của người siêu giàu ở HongKong như thế nào?
Cuộc sống của người siêu giàu ở HongKong như thế nào?

(Dân trí) - Hong Kong tập trung nhiều nhất các tỉ phú trên thế giới. Họ sống trong những lâu đài sang trọng bậc nhất và có thể chi 16 tỉ đô la mỗi năm chỉ riêng cho cá cược ngựa đua, giải trí,...

Thứ sáu, 11/01/2019 - 09:02

Chiêm ngưỡng biệt thự triệu đô, dinh cơ hoành tráng sao Việt tậu trong năm qua
Chiêm ngưỡng biệt thự triệu đô, dinh cơ hoành tráng sao Việt tậu trong năm qua

(Dân trí) - Biệt thự triệu đô la Mỹ bên bến thuyền sang trọng của Cao Thái Sơn, biệt thự hoành tráng Quang Dũng mua tặng con trai tại Mỹ hay dinh cơ lộng lẫy như cung điện của vợ chồng Lan Khuê, cơ ngơi rộng rãi của “Em gái mưa” Hương Tràm… là những thành quả đáng ngưỡng mộ của sao Việt trong năm 2018.

Thứ sáu, 11/01/2019 - 08:41

Độc đáo văn phòng “buồng kén” miễn phí dành cho dân công sở Nhật Bản
Độc đáo văn phòng “buồng kén” miễn phí dành cho dân công sở Nhật Bản

(Dân trí) - Những văn phòng này được trang bị nhiều tiện ích như: Free Wifi, bàn làm việc, màn hình có kết nối HDMI, cổng sạc USB…. với mục đích giúp cho dân văn phòng khi có công việc khẩn cấp cần giải quyết.

Thứ sáu, 11/01/2019 - 08:39

Chuyện tình nhói lòng ở trại phong bỏ hoang Hà Nội
Chuyện tình nhói lòng ở trại phong bỏ hoang Hà Nội

Được xây dựng vào thập niên 60 của thế kỷ trước, trại phong Đá Bạc (xã Minh Phú, Sóc Sơn, Hà Nội) thuộc quản lý của bệnh viện Da liễu Hà Nội từng là nơi chăm sóc, điều trị cho hàng trăm bệnh nhân mắc bệnh phong.

Thứ sáu, 11/01/2019 - 06:56

Ký ức về một Hà Nội những năm 80!
Ký ức về một Hà Nội những năm 80!

(Dân trí) - Biết đi đâu để tìm lại một Hà Nội yên ả, đẹp mơ màng, dịu dàng như trong ký ức thập niên 80s?

Thứ sáu, 11/01/2019 - 05:50

Bí ẩn sâu xa từ những chiếc mặt nạ
Bí ẩn sâu xa từ những chiếc mặt nạ

(Dân trí) - Không phải đơn thuần là để giấu mặt, người ta đeo mặt nạ vì những ý nghĩa văn hóa sâu sắc. Hai năm gần đây, khá nhiều người Việt đeo mặt nạ còn vì một niềm vui khác mà ai cũng mong ước: May mắn một lần trúng xổ số.

Thứ sáu, 11/01/2019 - 05:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Lạ miệng với mứt chôm chôm, mứt vỏ bưởi phục vụ tết nguyên đán
Lạ miệng với mứt chôm chôm, mứt vỏ bưởi phục vụ tết nguyên đán

(Dân trí) - Những ngày này, người dân ở cù lao Minh, huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long đang hối hả cho ra những món mứt “lạ” là mứt vỏ bưởi và mứt chôm chôm để phục vụ tết Kỷ Hợi này.

Thứ sáu, 11/01/2019 - 02:42

Những “trợ thủ” giúp bà nội trợ dẹp chuyện bếp núc, chơi Tết thảnh thơi
Những “trợ thủ” giúp bà nội trợ dẹp chuyện bếp núc, chơi Tết thảnh thơi

(Dân trí) - Tết ngày nay vẫn như Tết của trăm năm trước, chị em phụ nữ vẫn phải là người thực hiện thiên chức làm “vợ hiền dâu đảm”. Thế nhưng cơn ác mộng về bếp núc, quà biếu họ hàng nội – ngoại đã không còn là gánh nặng trong xã hội hiện đại nếu chị em biết đến những trợ thủ đắc lực…

Thứ sáu, 11/01/2019 - 02:13

Lo mất trộm, người Hà Nội dựng lều đốt lửa trông đào xuyên đêm
Lo mất trộm, người Hà Nội dựng lều đốt lửa trông đào xuyên đêm

(Dân trí) - Mặc cho cái lạnh thấu xương của đêm đông Hà Nội, những người bán đào, quất dọc tuyến phố Lạc Long Quân vẫn phải thay nhau thức đêm trông vườn cây bạc tỷ của mình.

Thứ năm, 10/01/2019 - 02:01

Chồng trở về sau hơn một năm được gia đình tổ chức tang lễ vì vợ... nhận nhầm xác
Chồng trở về sau hơn một năm được gia đình tổ chức tang lễ vì vợ... nhận nhầm xác

(Dân trí) - Một trường hợp hi hữu về người đàn ông Nhật Bản bỗng nhiên xuất hiện sau hơn 1 năm kể từ khi tang lễ của mình diễn ra, đã gây xôn xao cộng đồng mạng.

Thứ năm, 10/01/2019 - 11:16

Hài hước: Nhân viên giao hàng lén ăn vụng đồ của khách
Hài hước: Nhân viên giao hàng lén ăn vụng đồ của khách

(Dân trí) - Nhân viên giao hàng lén ăn vụng 2-3 hộp đồ ăn của khách, mỗi hộp một ít rồi đóng gói lại bình thường để không bị phát hiện.

Thứ năm, 10/01/2019 - 11:06

"Đột nhập" xưởng chế tác linh vật cho Đường hoa Nguyễn Huệ Tết Kỷ Hợi 2019
"Đột nhập" xưởng chế tác linh vật cho Đường hoa Nguyễn Huệ Tết Kỷ Hợi 2019

(Dân trí) - Đường hoa Nguyễn Huệ Tết Kỷ Hợi 2019 trên Phố đi bộ Nguyễn Huệ TPHCM với chủ để “TPHCM – Vững bước vươn xa” sẽ diễn ra từ ngày 2/2/2019 (nhằm 28 tháng chạp) đến ngày 8/2/2019 (mùng 4 Tết).

Thứ năm, 10/01/2019 - 10:23

Bất ngờ về món quà trên máy bay của cặp đôi trước ngày cưới
Bất ngờ về món quà trên máy bay của cặp đôi trước ngày cưới

(Dân trí) - “Buổi lễ chúc mừng đám cưới do Vietnam Airlines (VNA) tổ chức quả thực vượt xa sự mong đợi của chúng tôi” – anh Ngọc Duy chia sẻ sau sự kiện chúc mừng đám cưới trên chuyến bay VN7827 vừa qua.

Thứ năm, 10/01/2019 - 10:20

Dừa vàng khắc thư pháp: Hàng độc chơi Tết, dân buôn bán nghìn quả
Dừa vàng khắc thư pháp: Hàng độc chơi Tết, dân buôn bán nghìn quả

(Dân trí) - Không chỉ bắt mắt bởi mẫu mã đẹp, sang trọng mà loại dừa vàng khắc thư pháp còn được ưa chuộng trong dịp Nguyên đán nhờ giá cả phải chăng chỉ từ 80-200 nghìn đồng/ quả.

Thứ năm, 10/01/2019 - 10:15

Chào đón 2019, cùng nhìn lại những dấu son đáng nhớ trong lòng người Việt Nam suốt năm qua
Chào đón 2019, cùng nhìn lại những dấu son đáng nhớ trong lòng người Việt Nam suốt năm qua

(Dân trí) - Từ khoảnh khắc đầy hào sảng trong niềm vui chiến thắng của bóng đá nước nhà, hay màn lọt top 5 Miss Universe mang tính lịch sử của H'hen Niê cho tới chiếc ô tô đầu tiên cộp mác Việt Nam… 2018 thực sự là một năm đáng nhớ!

Thứ năm, 10/01/2019 - 09:00

Nhu cầu mua sắm điện máy điện lạnh tăng mạnh dịp cuối năm
Nhu cầu mua sắm điện máy điện lạnh tăng mạnh dịp cuối năm

(Dân trí) - Nhằm phục vụ tốt nhất nhu cầu mua sắm Tết cho mọi nhà, Nguyễn Kim gia hạn 7 ngày cho chương trình "Giảm 20% tất cả sản phẩm thứ hai" đến hết ngày 14/1/2019.

Thứ năm, 10/01/2019 - 07:42

Sun Plaza đầu tiên chính thức khai trương tại Hà Nội
Sun Plaza đầu tiên chính thức khai trương tại Hà Nội

(Dân trí) - Ngày 11/1/2019, Sun Plaza Ancora - trung tâm thương mại (TTTM) cao cấp mang thương hiệu Sun Plaza đầu tiên của Tập đoàn Sun Group chính thức khai trương tại Hà Nội, hứa hẹn trở thành điểm đến mới hấp dẫn trên bản đồ mua sắm, giải trí sôi động dành cho cư dân Thủ đô dịp Tết Nguyên đán 2019.

Thứ năm, 10/01/2019 - 07:01

Nhà bếp miễn phí lớn nhất thế giới phục vụ hơn 100.000 người/ngày
Nhà bếp miễn phí lớn nhất thế giới phục vụ hơn 100.000 người/ngày

(Dân trí) - Với sức chứa hơn 100.000 người đến ăn mỗi ngày, nhà bếp thuộc chùa Vàng ở Amritsar, Ấn Độ là bếp ăn miễn phí lớn nhất thế giới vào thời điểm hiện tại.

Thứ năm, 10/01/2019 - 06:27