Bạn đọc viết

“Tết thầy” nuôi dưỡng tâm hồn người Việt

Nước ta có một ngày tết rất đặc biệt đó là “Tết thầy”, một ngày tết đã ăn sâu trong tâm thức, đi cùng thời gian nuôi dưỡng tâm hồn người Việt như dân gian lưu truyền: “Mồng một tết cha, mồng hai tết mẹ, mồng ba tết thầy”


Minh họa: Ngọc Diệp

Minh họa: Ngọc Diệp

Khởi nguồn từ đạo lý truyền thống tôn sư trọng đạo

Theo quan niệm của ông cha xưa kia, cùng với việc nhớ ơn, tri ân cha mẹ là người đã có công nuôi dưỡng, sinh thành và dìu dắt trong bước đường đời, thì người thầy có vị trí vô cùng quan trọng, đó là người được tôn kính đặc biệt trong cộng đồng: “Nhất tự vi sư, bán tự vi sư” (một chữ là thầy, nửa chữ cũng là thầy); “Không thầy đố mày làm nên”. Vì thế người thầy luôn song hành với những bậc sinh thành trong gia đình người Việt, như người lái đò, đưa hết thế hệ này đến thế hệ khác đi qua dòng sông tri thức. Và cũng chính từ điều đó, nên trong ba ngày Tết thiêng liêng không thể không nhắc đến một việc thăm hỏi, chúc tết thầy, mà người xưa gọi “tết thầy” được thực hiện vào ngày mồng 3 Tết.

Đây cũng được xem như đạo lý của người Việt. Theo cố nhà nghiên cứu Hán Nôm - Lâm Giang cho biết, các tài liệu ghi chép của người xưa để lại cho thấy: Tết thầy xưa không chỉ dành riêng cho thầy dạy chữ, những thầy cô giáo đang đứng trên bục giảng, mà còn được xem là ngày tết của tất cả những bậc thầy trong xã hội. Tết thầy là ngày quan trọng để thể hiện lòng tri ân đối với người đã dạy dỗ, chỉ bảo ta nên người, có cái nghề để nuôi sống bản thân, gia đình… Thế nhưng “Tết thầy” ngày xưa rất đơn giản về vật chất, song về tinh thần thì mang đậm truyền thống uống nước nhớ nguồn, tôn sư trọng đạo. Có người làm ăn phát đạt hoặc đỗ đạt trong chốn quan trường, hoặc “ăn nên làm ra” trong lĩnh vực nghề nghiệp nào đó được người thầy truyền dạy, thì biếu thầy mâm xôi, gà trống thiến, lợn quay, lễ vật đủ loại cao lương mỹ vị. Có người chỉ dắt con cháu đến vấn an thầy, nhưng rất muốn thầy chỉ bảo cho điều hay lẽ phải, để con cháu biết đường ăn ý ở mà đối xử sao cho khỏi lỗi đạo. Ngay cả nhiều người cho dù làm quan tể tướng thì ngày Tết người học trò đến thăm thầy cũng vẫn một lòng tôn sư trọng đạo như thế. Mồng ba Tết, người trưởng tràng đứng đầu hàng môn sinh, không phân biệt tuổi tác, chức vị, vị trí xã hội, thường tụ họp ở gia đình thầy giáo, chúc Tết thầy. Người cao tuổi nhất hoặc người được các bạn đồng môn tín nhiệm nhất thay mặt mọi người đứng lên trịnh trọng thưa với thầy về sự có mặt của học trò lớp mình và chúc thầy trường thọ cùng những điều tốt lành..... cứ như vậy ngày “Mồng ba Tết thầy” đã đi sâu vào văn thơ và các loại hình nghệ thuật dân gian, hiện đại, là nét văn hóa đặc biệt trong xã hội người Việt Nam.

Mãi là tình cảm thầy trò cao cả, thiêng liêng

Điều đáng mừng là ngày nay, trong cuộc ống hiện đại, nếp sống con người, cả thầy và trò cũng có khác đi nhưng có một điều không khác là tình thầy trò hầu như vẫn được giữ nguyên nét thuần phong mỹ tục. Cái đẹp của ngày Tết thầy không chỉ được các thế hệ đi trước gìn giữ mà còn được các thế hệ sau kế thừa và phát huy càng trở nên đậm nét hơn.

Những ngày đầu xuân chúng ta vẫn thấy đó đây những cuộc hội ngộ của các học trò tổ chức gặp mặt đầu xuân và không quên đón các thầy cô đã từng dạy mình từ mấy chục năm về trước cùng đến dự để ghi nhớ công lao, để được nghe thầy nói chuyện, và để hồi tưởng lại tuổi học trò một thời cắp sách của mình. Hay những bưu thiếp, những cuộc điện thoại, thậm chí chỉ một tin nhắn chúc tết chân thành vấn an thăm hỏi người thầy cũ...

Có thể nói dù đi đâu, bất kể tuổi tác, chức vị trong xã hội, “Tết thầy” vẫn luôn được các thế hệ người Việt ghi nhớ trong lòng…Tuy đây đó “Tết thầy” ngày nay có lúc, có nơi đang dần bị thương mại hóa dưới nhiều hình thức khác nhau như một số ít người lợi dụng Tết để trục lợi, hối lộ khéo léo mua điểm, mua bằng cấp bằng cách gửi quà “hậu hĩ” coi đó là những “bậc thang” để giúp người ta “leo cao”; khiến chúng ta không khỏi suy nghĩ về lối sống thực dụng của một số kẻ . Nhưng rất may hiện tượng tiêu cực kể trên chỉ là những “con sâu làm rầu nồi canh” vốn dĩ ngon ngọt của bữa cơm đạo lý.

Ngày mồng ba “Tết Thầy” nữa đã đến, đây chính là dịp để những học trò hội ngộ, ôn cố tri tân, bàn luận, kiểm chứng kết quả lời dạy của thầy thông qua những việc cụ thể, qua đó để ngăn ngừa, lên án những việc làm có hại trong xã hội, làm cho xã hội phát triển tốt đẹp hơn. Và hơn hết mỗi người hãy dành một chút lắng lòng để suy ngẫm về những giá trị truyền thống “tôn sư trọng đạo” của dân tộc, để thể hiện tri ân với thầy cô bằng chính những hành động như không chạy theo sự phát triển gấp gáp của xã hội; hay có thể là bớt những cuộc gặp mặt, hội hè, tiệc tùng để đến thăm và lễ thầy trong dịp Tết, làm cho nét đẹp văn hóa ấy mãi mãi lưu truyền, lan rộng trong xã hội, qua đó góp phần làm cho tình cảm thầy trò trở thành cao cả, thiêng liêng.

Minh Tư

MỚI NHẤT
Ngày thơ Việt Nam chắp cánh tâm hồn Việt
Ngày thơ Việt Nam chắp cánh tâm hồn Việt

Đến hẹn lại lên, mỗi dịp đầu xuân mới, công chúng yêu thơ trên cả nước lại có dịp thưởng thức và tham gia những hoạt động độc đáo tại Ngày Thơ Việt Nam, góp phần tô thắm thêm nét đẹp văn hóa của dân tộc.

Thứ bảy, 11/02/2017 - 03:29

Mẹ ơi, con đã già rồi
Mẹ ơi, con đã già rồi

Trước các dấu hiệu phạm tội ngang nhiên hoành hoành như vậy, đã đến lúc, các cơ quan chức năng cần xử lý các ổ đánh bạc mà mẹ của Mr Đàm đã dính vào. Nếu không, Với một người của công chúng mà còn bị như vậy, liệu với những gia đình khác bị các dạng xã hội đen “bủa lưới” thì biết kêu ai?...

Thứ sáu, 10/02/2017 - 12:00

Bàn thêm về bảo tồn tích di sản cho hôm nay và mai sau
Bàn thêm về bảo tồn tích di sản cho hôm nay và mai sau

Di tích, di sản là tài sản vô giá của đất nước, là “bức thông điệp” của cha ông gửi lại cho thế hệ mai sau để nuôi dưỡng bản sắc văn hóa dân tộc. Vì thế trách nhiệm bảo tồn và phát huy giá trị di tích, di sản phải được coi là trách nhiệm, nghĩa vụ không phải là của riêng ai

Thứ năm, 09/02/2017 - 11:00

Khẳng định niềm tin, giá trị không phai mờ
Khẳng định niềm tin, giá trị không phai mờ

Sau khi Báo Quân đội nhân dân số ra ngày 6 và 7-2-2017 đăng bài “Quân đội nhân dân Việt Nam - Trường học lớn để thanh niên rèn luyện, trưởng thành”, tòa soạn đã nhận được sự đồng tình, ủng hộ cao từ dư luận xã hội. Nhiều ý kiến phản ánh về tòa soạn khẳng định niềm tin, giá trị không phai mờ đối với một môi trường xã hội tốt đẹp; đồng thời tiếp tục phê phán những quan điểm sai trái, cố tình xuyên tạc về môi trường quân đội. Tòa soạn xin trích đăng một số ý kiến của bạn đọc.

Thứ năm, 09/02/2017 - 12:00

Nghĩ về dạy triết cho trẻ
Nghĩ về dạy triết cho trẻ

Trẻ hôm nay là người trưởng thành của ngày mai. Dạy Triết lý cho trẻ là cách tốt nhất để xây dựng một thế giới tương lai tiến bộ và yên ổn.

Thứ tư, 08/02/2017 - 09:53

Đạo đức của một số thanh niên đang xuống cấp
Đạo đức của một số thanh niên đang xuống cấp

Dư luận không bằng lòng với cách xử lý rất hành chính, thiếu trách nhiệm, thiếu tâm như vậy được, muốn phải xem xét cả trách nhiệm của các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương

Thứ hai, 06/02/2017 - 02:01

Bước chậm cùng mùa xuân!
Bước chậm cùng mùa xuân!

Vậy là xuân đã chạm ngõ thật rồi! Dẫu vẫn biết mỗi năm khi cái rét của mùa đông bỗng nhường một chút ấm nồng bằng những tia nắng phớt nhẹ thì mùa xuân lại đến, nhưng sao nó vẫn khiến người ta hồi hộp đón chờ đến vậy.

Chủ nhật, 05/02/2017 - 06:00

“Mỗi tổ chức Đảng, mỗi cán bộ đảng viên phải tự chịu trách nhiệm trước nhân dân”
“Mỗi tổ chức Đảng, mỗi cán bộ đảng viên phải tự chịu trách nhiệm trước nhân dân”

TS Nguyễn Trọng Phúc - nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng - đã nói như vậy với Lao Động về việc cần thực hiện tốt Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng, góp phần xây dựng Đảng ta trong sạch, vững mạnh; nâng cao năng lực, sức chiến đấu và vai trò lãnh đạo của Đảng, đáp ứng niềm mong mỏi của nhân dân, nhân dịp kỷ niệm 87 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3.2.1930 - 3.2.2017).

Thứ sáu, 03/02/2017 - 09:33

Nhân lên nét đẹp “Tết trồng cây”
Nhân lên nét đẹp “Tết trồng cây”

Dân tộc ta có một cái tết thật đặc biệt đó là “Tết trồng cây”- một cái tết đầy ý nghĩa do Bác Hồ phát động vào mùa xuân năm 1960 “làm cho đất nước càng ngày càng xuân” được nhân dân cả nước đồng lòng hưởng ứng

Thứ năm, 02/02/2017 - 07:00

"Mồng Năm Tết trận thắng to"
"Mồng Năm Tết trận thắng to"

Bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của tổ quốc luôn là nhiệm vụ hàng đầu của mọi thế hệ. Lịch sử luôn nhắc nhở chúng ta điều đó.

Thứ tư, 01/02/2017 - 01:47

Đầu năm đi chợ Âm Dương huyền bí
Đầu năm đi chợ Âm Dương huyền bí

Từng nghe kể về phiên chợ chỉ họp mỗi năm 1 lần vào ngày mồng 2 Tết, nơi tương truyền âm dương giao hoà có thể gặp lại thân nhân đã khuất, vượt qua gần 100 cây số chúng tôi tìm đến để tận thấy chuyện mua may, bán rủi cứ như thực như hư

Thứ tư, 01/02/2017 - 08:20

Tết bây giờ thừa mà thiếu?
Tết bây giờ thừa mà thiếu?

Hoàn cảnh xã hội đã thay đổi, cái tết bây giờ khác trước rất nhiều. Khác nhiều lắm, ai thuộc thế hệ 7X về trước đều thấy rõ, còn thế hệ 8X cũng có thể hình dung được. Trong sự khác biệt đó, xin được kể ra một số thứ “thừa mà thiếu” của tết nay so với xưa.

Thứ tư, 01/02/2017 - 08:13

ĐÁNG QUAN TÂM
Bạn đọc chúc tết báo Dân trí
Bạn đọc chúc tết báo Dân trí

(Dân trí) - Xin trân trọng cảm ơn các bạn đọc và bước sang năm mới, chúc các bạn đọc cùng gia đình an khang thịnh vượng, vạn sự như ý, chúc sự tương tác giữa Báo và các bạn đọc ngày càng gắn bó mật thiết, nhiều gấp 5 gấp 10 năm ngoái.

Thứ bảy, 28/01/2017 - 09:57

Nhân lên nét đẹp phong tục khai bút đầu xuân
Nhân lên nét đẹp phong tục khai bút đầu xuân

Khai bút đầu xuân hay còn gọi là khai bút đầu năm, từ lâu đã trở thành một phong tục vừa mang ý nghĩa linh thiêng, vừa thể hiện truyền thống hiếu học của dân tộc. Nó như một mạch nguồn chảy mãi, chảy mãi cùng thời gian nuôi dưỡng biết bao tâm hồn người Việt.

Thứ bảy, 28/01/2017 - 01:38

Tết đến lại nghĩ về việc trọng dụng nhân tài
Tết đến lại nghĩ về việc trọng dụng nhân tài

Thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và mới thường đem lại những dự cảm lớn lao về chặng đường phía trước, nhất là với mùa xuân này đang mở ra một năm với bao công việc hệ trọng của quốc gia, càng thôi thúc nhiều hơn về việc trọng dụng nhân tài.

Thứ sáu, 27/01/2017 - 03:53

Nhân tết đến, nghĩ về gà Quảng Ngãi
Nhân tết đến, nghĩ về gà Quảng Ngãi

Tết đến, xuân về ai chẳng muốn làm đẹp, đẹp cho mình và đẹp cho quê hương.

Thứ năm, 26/01/2017 - 08:45

Chống tiêu cực cần quyết liệt như vậy
Chống tiêu cực cần quyết liệt như vậy

Nếu Trịnh Xuân Thanh bị lộ bởi cái biển xanh, thì trường hợp này, từ dấu hiệu thăng tiến bất thường của một vụ phó ở Ban Chỉ đạo Tây Nam bộ, trong vòng chưa đầy 30 ngày, Ủy ban Kiểm tra Trung ương tiến hành 2 cuộc kiểm tra một loạt nội dung liên quan đến những cán bộ có trách nhiệm ở cơ quan này.

Thứ tư, 25/01/2017 - 07:00

Nghĩ về giá trị tinh thần Tết Nguyên đán
Nghĩ về giá trị tinh thần Tết Nguyên đán

Tết Nguyên Đán có một giá trị tinh thần rất lớn, ẩn sâu trong đời sống tâm linh của mỗi người, trong gia đình và cả cộng đồng mà ta có thể gọi chung là một giá trị truyền thống của Văn hoá gia đình Việt Nam.

Thứ hai, 23/01/2017 - 12:00

Vì sao chính quyền xã Ninh Gia cấm dân dựng tượng anh hùng dân tộc Trần Hưng Đạo?
Vì sao chính quyền xã Ninh Gia cấm dân dựng tượng anh hùng dân tộc Trần Hưng Đạo?

“Chưa có quy định thì không thể nói người ta sai, còn hoạt động xây dựng mà ông Phương sai thì hướng dẫn cho ông làm đúng. Không nên vin vào việc sai phép trong xây dựng để cấm ông Phương dựng tượng anh hùng dân tộc”

Chủ nhật, 22/01/2017 - 08:27

Sôi nổi bàn chuyện “mỗi công dân chỉ được cấp một biển số xe ô tô”
Sôi nổi bàn chuyện “mỗi công dân chỉ được cấp một biển số xe ô tô”

(Dân trí) - Vấn đề mỗi công dân chỉ được cấp một biển số xe ô tô vẫn đang được nhiều bạn đọc tiếp tục quan tâm với những ý kiến trái chiều nhau để tìm ra được sự đồng thuận góp phần tích cực cải thiện tình hình kẹt xe tắc đường nghiêm trọng ở một số thành phố lớn của nước ta hiện nay.

Thứ bảy, 21/01/2017 - 12:26

Cố gắng đổi mới dạy sử để học sinh thích học sử
Cố gắng đổi mới dạy sử để học sinh thích học sử

Ban Tuyên giáo huyện Hoài Đức cùng Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện đã tổ chức chuyên đề dạy Lịch sử địa phương theo hướng tích hợp liên môn, vận dụng tinh thần đổi mới phương pháp “lấy học sinh làm trung tâm”, được thực hiện dạy mẫu ở 2 cấp học Tiểu học và Trung học cơ sở (THCS).

Thứ năm, 19/01/2017 - 09:00

Nghĩ về thác hoa tươi cao nhất Việt Nam ở Đồng Tháp
Nghĩ về thác hoa tươi cao nhất Việt Nam ở Đồng Tháp

Đến bao giờ căn bệnh háo danh không còn tái diễn trên một vùng đất còn nghèo?

Thứ tư, 18/01/2017 - 06:23

Bàn thêm về cuộc thi tìm giải pháp chống ùn tắc giao thông tại Hà Nội
Bàn thêm về cuộc thi tìm giải pháp chống ùn tắc giao thông tại Hà Nội

Ba điều không hợp lý trong cuộc thi này

Thứ ba, 17/01/2017 - 02:13

Tết đến gần lại canh cánh nỗi lo thực phẩm bẩn
Tết đến gần lại canh cánh nỗi lo thực phẩm bẩn

Còn ít ngày nữa là đến Tết Nguyên đán, đây là thời điểm nhu cầu tiêu dùng các mặt hàng thực phẩm tươi sống, bánh kẹo, bia rượu, nước giải khát của người dân rất cao, nên là cơ hội cho những “điểm đen” cho nạn thực phẩm hoành hành.

Thứ hai, 16/01/2017 - 12:00