Bạn đọc viết

Những “vết chân tròn”

Hai cuộc chiến đã đi qua, những cống hiến của thương binh trong thời bình đáng để chúng ta phải suy nghĩ. Cho dù trong thơ ca âm nhạc hay ngoài đời, những “vết chân tròn” ấy sẽ mãi là tấm gương cho thế hệ trẻ về một ý chí “tàn mà không phế”. Và bài thơ, khúc hát không lời ca ngợi họ vẫn còn mãi trong lòng mỗi người dân Việt Nam. Mỗi chúng ta hãy tự soi vào mình để cùng hoàn thiện bản thân hơn, cùng xây dựng đất nước, xứng đáng với những gì mà các anh đã dâng hiến, hy sinh.


Minh họa: Ngọc Diệp

Minh họa: Ngọc Diệp

Từ ngày còn nhỏ, tôi đã biết đến một hình ảnh “vết chân hình lỗ đáo” qua bài thơ xúc động của Trần Đăng Khoa nói về một người thầy giáo là thương binh. Bài thơ đó mang tên “Bàn chân thầy giáo” được sáng tác vào năm 1972, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Đế quốc Mỹ của dân tộc ta đang ở thời kỳ khốc liệt nhất. Khi lớn lên, tôi gặp lại hình ảnh “Vết chân tròn trên cát” trong bài hát cùng tên của nhạc sĩ Trần Tiến sáng tác năm 1981, lúc cả nước ta đã hoàn toàn độc lập.

Hai tác phẩm – một thơ, một nhạc - sáng tác cách nhau khá nhiều thời gian, hai tác giả cũng không cùng thế hệ (nhà thơ Trần Đăng Khoa sinh năm 1958, lúc sáng tác bài thơ ấy mới là một cậu học sinh 12 tuổi; còn nhạc sĩ Trần Tiến sinh năm 1947, lúc sáng tác bài hát này (1981) đã gần 40 tuổi. Nhưng điều kỳ lạ là dù ở thời bình hay thời chiến, dù tác giả người lớn hay lứa tuổi thiếu nhi, dù là thơ ca hay âm nhạc… thì hai tác phẩm này vẫn có cùng một chủ đề, chung một hình ảnh đẹp mà xúc động: đó là vết chân hình lỗ đáo của người thầy giáo thương binh.

Người thầy giáo thương binh trong bài thơ của Trần Đăng Khoa đã theo tiếng gọi của Tổ Quốc “xếp bút nghiên lên đường chiến đấu”. Thầy lên đường khi “bài tập đọc còn dang dở”, trong cảnh “phượng đỏ ngổn ngang, mái trường tốc ngói, bảng đen lỗ chỗ bom bi”. Hôm nay, thầy trở về sau chiến tranh, không còn nguyên vẹn, một chân đã gửi lại chiến trường… Vẫn là những cô cậu học trò năm xưa, mái trường nay đã được sửa sang lại, nhưng…bàn chân thầy đã gửi lại nơi nào: Tây Ninh hay Đồng Tháp, Khe Sanh? Bàn chân ấy đã “vượt Trường Sơn, đạp lên đầu giặc”… Bàn chân đã mất nhưng vẫn đi theo học trò đến suốt cuộc đời. Sẽ rất khó khăn khi trở về với thương tật trên mình, người lính lại tiếp tục sự nghiệp trồng người còn dang dở. Cho dù bàn chân bây giờ “in hình lỗ đáo”, nhưng thầy lại tiếp tục dẫn dắt các em học trò “đi suốt cuộc đời” từ bàn chân tròn đặc biệt ấy. Và từ sự trở về không còn vẹn nguyên của thầy giáo, học trò đã “nhận ra cái chưa hoàn hảo trong cuộc đời mình”, để rồi thế hệ học trò của thầy sẽ “đi suốt chiều dài yêu thương, chiều sâu đất nước”. Chính thầy giáo đã truyền lửa cho các em học trò, hun đúc thêm tình yêu quê hương đất nước, bước tiếp con đường cách mạng của cha ông. Và hình ảnh “thầy ngồi ghế giảng bài, xếp cạnh bàn đôi nạng gỗ” đã khiến cậu học trò day dứt không nguôi. Lẽ thông thường, giáo viên lên lớp được gọi là “đứng lớp” nhưng người thầy ở đây chỉ “ngồi giảng bài”, bởi thầy không thể “đứng lớp” đều đặn như bao đồng nghiệp khác. Nhưng chính hình ảnh “thầy ngồi ghế giảng bài, xếp cạnh bàn đôi nạng gỗ” đã giúp cho học trò nhận ra “cái chưa hoàn hảo của mình” để cố gắng phấn đấu vượt lên, để tiếp bước chặng đường Cách mạng không mệt mỏi của cha ông.

Người thầy giáo trong âm nhạc của Trần Tiến lại có một hình ảnh đẹp qua việc “ôm đàn dạy các em thơ”. Thầy dạy chữ, dạy hát, dạy những giá trị nhân văn của con người, dạy các em tình yêu quê hương đất nước, dạy các em lẽ sống làm người. Dấu chân của thầy trong “Vết chân tròn trên cát” là một dấu chân đặc biệt. Người thầy ở đây tất nhiên đã dạy chữ cho học sinh, nhưng nhạc sĩ Trần Tiến lại không nhắc một chút nào đến những buổi lên lớp dạy chữ của thầy, mà khai thác khía cạnh thầy giáo “ôm đàn dạy các em thơ”. Thầy đã dạy bài hát nào vậy? Bài hát đó có cánh cò mênh mang trên đồng lúa, có mẹ em tảo tần một nắng hai sương, là câu ca dao “con cò bay lả bay la” bà vẫn thường hát ru em thuở nhỏ. Bài hát đó có những người đồng đội của thầy hy sinh âm thầm. Qua bài hát của thầy, những chiến công của thầy và đồng đội lại hiển hiện ra trước mắt. Những lúc cùng “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”, chia nhau từng giây sống khi đánh giặc trên chiến hào, cùng nhau đọc những lá thư gia đình bên cạnh hố bom. Và cả khi vuốt mắt cho đồng đội hy sinh, gói ghém những gì còn lại trong một tấm dù để gửi những kỷ vật chiến trường ấy cho gia đình họ… Bài hát đó “có ngọn gió cuốn bay theo dấu chân tròn” và đã để lại trên cát không phải là hình ảnh “in hình lỗ đáo” nữa mà là “một bài ca trên cát trắng bao la”. Đó là bài hát không lời mà sao cứ day dứt người nghe, day dứt những ai chứng kiến “vết chân tròn trên cát” ấy. Bài ca không lời đó được “viết trong thầm lặng, trên bờ cát không lời” mà sao nhức nhối, nhói đau, mà sao rất đỗi tự hào.

Trong thực tế cuộc sống, có nhiều thương binh trở về sau cuộc chiến. Đất nước Việt Nam ta trải qua nhiều cuộc kháng chiến vệ quốc vĩ đại, những liệt sĩ nằm lại chiến trường không ít, những người lính trở về sau chiến tranh không còn lành lặn cũng chẳng phải là hiếm, nhưng họ đều đã biết tự đứng lên trên đôi chân không còn nguyên vẹn của mình để làm nên những điều kỳ diệu trong cuộc sống. Họ vẫn tiếp tục đóng góp cho xã hội, không hề trở thành “gánh nặng” cho người thân, mà còn là trụ cột vững vàng trong gia đình theo đúng cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Họ là những người “tàn nhưng không phế”. Quanh ta, có biết bao nhà báo, nhà văn, thầy giáo, nhạc sĩ, nhà thơ, bác sĩ… là những nhà khoa học tiếp tục phát minh sáng chế cống hiến chất xám của mình cho công cuộc xây dựng đất nước.

Những “vết chân tròn” ấy không chỉ in “trên cát” mà còn in dấu trên khắp các công trường nhà máy xí nghiệp. Những “vết chân tròn” ấy là 2 vợ chồng thương binh (ông Lê Tự Hành và bà Nguyễn Thị Hương) ở thôn 1 xã Rô Men huyện Đam Rông tỉnh Lâm Đồng đã vượt khó vươn lên làm giàu trở thành những hộ nông dân sản xuất kinh doanh giỏi. Là thương binh Nguyễn Văn Thoãng (ấp Hòa An xã Long Thới, huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre) trở thành “tỉ phú nuôi ếch”. Đó là thầy giáo thương binh Đặng Vương Phiếm (hiệu trưởng trường THPT Đông Quan, Đông Hưng, Thái Bình - một ngôi trường có nhiều học sinh giỏi cấp tỉnh, quốc gia). Là thầy giáo Đỗ Quốc Vinh, giáo viên trường THPT Hạ Hòa, Phú Thọ, thương binh hạng 2/4. Sau khi về hưu, thầy đã tiếp tục trồng rừng phủ xanh đất trống đồi trọc vùng quê mình. Là thầy giáo Nguyễn Tiến Dũng - Hiệu trưởng trường Cao đẳng kinh tế kỹ thuật Thái Bình, nhiều năm liền đưa trường trở thành đơn vị tiên tiến. Là người thương binh hạng 4/4 Võ Văn Tâm (Ấp Trung Đông, xã Thới Tam Thôn, huyện Hóc Môn, TP Hồ Chí Minh) 30 năm chữa bệnh miễn phí cho người nghèo. Ông Tâm cũng vừa được UBND Thành phố Hồ Chí Minh trao tặng danh hiệu 114 Tấm gương thầm lặng mà cao cả. Là thương binh trở về từ cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc năm 1979 Chu Thế Phong (thôn 10 xã Hào Lễ, huyện CRoong Bông, Đắk Lak) là giàu bằng nghề trồng rừng…cùng biết bao thương binh khác tuy “tàn mà không phế” rất đáng để chúng ta học tập, noi theo. Trở về sau cuộc chiến, cho dù họ là ai trong cuộc sống, họ vẫn giữ vững những phẩm chất tốt đẹp của Bộ đội Cụ Hồ, như con ong góp thêm chút mật ngọt cho đời. Có thể họ còn lành lặn chân tay, nhưng đâu đó trong cơ thể họ vẫn còn vài mảnh đạn, khi trái gió trở trời lại đau nhức, tê buốt. Những “vết chân tròn” ấy đáng để chúng ta nghiêng mình kính phục, ngả mũ cúi chào họ bởi dù trên mặt trận làm kinh tế hay là nhà khoa học, giáo viên, nhà báo… họ vẫn mãi là những người lính xung trận, đem lại thắng lợi thành công.

Hai cuộc chiến đã đi qua, những cống hiến của họ trong thời bình đáng để chúng ta phải suy nghĩ. Cho dù trong thơ ca âm nhạc hay ngoài đời, những “vết chân tròn” ấy sẽ mãi là tấm gương cho thế hệ trẻ về một ý chí “tàn mà không phế”. Và bài thơ, khúc hát không lời ca ngợi họ vẫn còn mãi trong lòng mỗi người dân Việt nam. Mỗi khi đến dịp 27/7, chúng ta không khỏi ngậm ngùi tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh, và càng tự hào với việc làm của những người trở về sau cuộc chiến. Mỗi chúng ta hãy tự soi vào mình để cùng hoàn thiện bản thân hơn, cùng xây dựng đất nước, xứng đáng với những gì mà các anh đã dâng hiến, hy sinh.

Nguyễn Thị Diệp

MỚI NHẤT
“Dân bầu ra cán bộ để phục vụ chứ không phải để cai trị”
“Dân bầu ra cán bộ để phục vụ chứ không phải để cai trị”

Tiến sĩ Nguyễn Sỹ Dũng: “Cán bộ được người dân bầu ra, đóng góp kinh phí để họ phục vụ người dân chứ không phải để cai trị dân”

Thứ sáu, 18/08/2017 - 09:00

Lời thề Socrate của người đi dạy – ở Đại học Liège (Bỉ)
Lời thề Socrate của người đi dạy – ở Đại học Liège (Bỉ)

“Tôi hứa sẽ vận dụng hết tâm lực và khả năng để phụng sự cho giáo dục của từng em học trò mà cha mẹ và xã hội giao ủy thác cho tôi”

Thứ năm, 17/08/2017 - 10:00

Đảng làm gương việc công khai hóa nhiều nội dung quan trọng
Đảng làm gương việc công khai hóa nhiều nội dung quan trọng

Không công khai, chúng ta không thể “phòng” mà chỉ lúng túng “chống” tham nhũng. Mất cán bộ, mất niềm tin, mất rất nhiều. Vậy lý do gì, chúng ta không minh bạch thông tin như các cơ quan cao nhất của Đảng đã và đang làm?

Thứ tư, 16/08/2017 - 04:32

Lối tư duy hẹp hòi là khó chấp nhận!
Lối tư duy hẹp hòi là khó chấp nhận!

Bản thân và gia đình chưa chấp hành chủ trương chính sách, quy định của địa phương”; “bản thân và gia đình chưa chấp hành và thực hiện tốt quy định của địa phương”….đó là những bút phê của cán bộ xã hai địa phương Duyên Hà, Thanh Trì (Hà Nội) và xã An Bình, Nam Sách (Hải Dương) khi xác nhận vào sơ yếu lý lịch của 2 công dân, một là sinh viên nhập học, một là cử nhân mới ra trường…Sự việc đã thực sự gây bức xúc dư luận những ngày qua.

Thứ ba, 15/08/2017 - 12:00

Tại sao Hà Nội không dập được dịch sốt xuất huyết?
Tại sao Hà Nội không dập được dịch sốt xuất huyết?

Đó là câu hỏi của Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến khi làm việc với ngành y tế Hà Nội. Bộ trưởng không sốt ruột sao được khi Hà Nội – trang thiết bị, đội ngũ y bác sĩ, đầy đủ nhất nước nhưng lại để dịch sốt xuất huyết ngày càng có xu hướng tăng.

Thứ hai, 14/08/2017 - 10:32

Ngẫm về danh và thực
Ngẫm về danh và thực

Mới đây, tôi vào thăm bạn đang điều trị tại một bệnh viện tuyến trung ương. Nhìn sang người bệnh nằm giường bên, bạn tôi vui vẻ giới thiệu: “Đây là Phó Giáo sư..., nguyên là…”. Chưa dứt lời giới thiệu, ông kia liền ngồi dậy, nhìn bạn tôi với con mắt thiếu thiện cảm: “Tôi là Giáo sư, chứ không phải là Phó Giáo sư, ông hạ thấp tôi rồi”! Bạn tôi nhìn ông vẻ ân hận: “Tôi thành thật xin lỗi Giáo sư, ông giới thiệu với tôi buổi sáng, nhưng vì tuổi cao nên quên ngay. Rất mong ông thông cảm và lượng thứ cho !”. Tôi nhìn bạn mà lòng se lại, ái ngại (!).

Thứ năm, 10/08/2017 - 08:00

Đừng coi nông dân nghèo là … “chùm khế ngọt”?
Đừng coi nông dân nghèo là … “chùm khế ngọt”?

Chẳng nhẽ, cán bộ xã sai phạm, còn cán bộ huyện không chịu trách nhiệm? Đã đến lúc không thể để các loại lợi ích nhóm, dù chỉ cấp xã, huyện kéo dài dài ở nông thôn kiểu này. Nó làm suy giảm lòng tin vào chính quyền cấp xã của nông dân.

Thứ tư, 09/08/2017 - 08:00

Giám đốc sở đánh lái xe không còn là chuyện cá nhân
Giám đốc sở đánh lái xe không còn là chuyện cá nhân

Anh Vũ Hàm Linh - lái xe của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Ninh Bình - bị hành hung ngay giữa đường.

Thứ ba, 08/08/2017 - 07:09

Điểm sàn thấp và đại học mở rộng cửa: Cơ hội hay thảm họa cho học sinh?
Điểm sàn thấp và đại học mở rộng cửa: Cơ hội hay thảm họa cho học sinh?

Nếu như ở những thập niên trước, đại học là giấc mơ của nhiều học sinh thì thời gian gần đây, trừ một số trường ở top trên, còn lại bất kì một học sinh nào hoàn thành xong chương trình 12 (tốt nghiệp) cũng có thể chọn được một trường đại học nào đó. Đại học đã không còn là giấc mơ nữa bởi cánh cổng ấy đã mở ra sẵn sàng đón học sinh, càng nhiều càng tốt.

Thứ ba, 08/08/2017 - 09:00

Kỳ vọng vào quyết tâm đấu tranh phòng, chống tham nhũng
Kỳ vọng vào quyết tâm đấu tranh phòng, chống tham nhũng

Những ngày qua, chúng ta đón nhận nhiều tin vui về kết quả đấu tranh phòng, chống tham nhũng. Từ kết quả ấy nhân lên như luồng gió mới tiếp thêm sức mạnh cho cả xã hội cùng với Đảng ta vượt qua khó khăn tiếp tục cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng có hiệu quả.

Thứ hai, 07/08/2017 - 11:23

Bài học trong cách ứng xử của cán bộ với dân
Bài học trong cách ứng xử của cán bộ với dân

Hai vụ việc liên quan đến những cán bộ là “công bộc” của dân tại Hà Nội gây xôn xao dư luận trong những ngày qua đều là những va chạm nhỏ không đáng có nhưng thực sự là một bài học lớn trong cách ứng xử của cán bộ với dân và dân với cán bộ trong đời sống thường nhật.

Thứ hai, 31/07/2017 - 04:09

Vài suy nghĩ sau “kỳ tích” Olympic quốc tế 2017
Vài suy nghĩ sau “kỳ tích” Olympic quốc tế 2017

Thắng lợi ngọt ngào ngày hôm nay là hệ quả tất yếu của chiến lược đào tạo, bồi dưỡng và sàng lọc học sinh giỏi trong suốt hơn nửa thế kỷ vừa qua, nói riêng là hơn 40 năm tham dự Olympic quốc tế.

Thứ năm, 27/07/2017 - 02:47

ĐÁNG QUAN TÂM
Quản lý phòng khám tư kiểu này thì còn nhiều hậu họa
Quản lý phòng khám tư kiểu này thì còn nhiều hậu họa

Với việc này, một câu hỏi đặt ra là: Vì sao bệnh viên công có thiết bị đầy đủ hơn, giá rẻ hơn tới 10 lần nhưng người bệnh không đến? Phải chăng do công tác phục vụ quá kém hay công tác tuyên truyền đến người bệnh còn quá yếu?

Thứ tư, 26/07/2017 - 12:31

Đền ơn đáp nghĩa cần nhiều hơn nữa
Đền ơn đáp nghĩa cần nhiều hơn nữa

Chiến tranh đi qua 42 năm, nhưng còn biết bao vết thương vẫn chưa lành trên dải đất hình chữ S và trong mỗi gia đình Việt Nam. Tháng 7- tháng đền ơn đáp nghĩa thêm một lần để nhắc mỗi người ý thức rõ hơn trách nhiệm của mình với những người đã hy sinh cho Tổ quốc.

Thứ hai, 24/07/2017 - 09:51

Có nên cho trẻ học chữ trước khi vào lớp 1?
Có nên cho trẻ học chữ trước khi vào lớp 1?

Làm sao cho mỗi ngày các cháu đến trường là một ngày vui. Hạnh phúc giúp sự học có kết quả cao

Thứ sáu, 21/07/2017 - 12:00

Chủ trương bỏ biên chế giáo viên: Nghĩ đi thì đúng, nghĩ lại thì không ổn
Chủ trương bỏ biên chế giáo viên: Nghĩ đi thì đúng, nghĩ lại thì không ổn

Rất mong Bộ Giáo dục và Đào tạo cần nghiên cứu và xem xét lại chủ trương này,. nếu không sẽ gây thiệt hại trực tiếp cho ngành giáo duc và cho đất nước, mà người chịu hậu quả trực tiếp nhất chính là những các em học sinh thân yêu của chúng ta.

Thứ tư, 19/07/2017 - 08:00

Cảnh giác với chiêu trò mạo danh, chia rẽ nội bộ
Cảnh giác với chiêu trò mạo danh, chia rẽ nội bộ

Những năm gần đây, xuất hiện nhiều thủ đoạn tinh vi của các thế lực thù địch và đối tượng xấu sử dụng để chống phá Đảng, Nhà nước, quân đội, chia rẽ nội bộ và quan hệ máu thịt giữa Đảng, Nhà nước, quân đội và nhân dân. Trong đó, có cả những thủ đoạn “ném đá giấu tay” dù chỉ là thứ bóng tối nhanh chóng bị xua tan trước ánh sáng sự thật nhưng vẫn được chúng sử dụng nhiều lần.

Thứ ba, 18/07/2017 - 07:20

Nghĩ về nguy cơ hàng triệu m3 bùn thải đe dọa môi trường biển
Nghĩ về nguy cơ hàng triệu m3 bùn thải đe dọa môi trường biển

Chả nhẽ câu "Không đánh đổi môi trường vì lợi ích kinh tế" vẫn chỉ là lời nói?

Thứ ba, 18/07/2017 - 04:00

Phạt chủ xe thế chấp giấy tờ gốc cần cân nhắc cả lý và tình
Phạt chủ xe thế chấp giấy tờ gốc cần cân nhắc cả lý và tình

(Dân trí) - Trong khi Nghị định 163 cần có thời gian để các Bộ, Ngành sửa đổi, bổ sung tháo gỡ vướng mắc liên quan đến việc Ngân hàng giữ giấy tờ gốc của xe thế chấp, người dân vẫn mong muốn Cục Cảnh sát Giao thông Đường bộ Đường sắt (C67) căn cứ vào thực tiễn của xã hội để cân nhắc xử phạt chủ xe thế chấp không mang theo giấy tờ gốc hay không.

Thứ hai, 17/07/2017 - 09:52

Làm phúc đấy, liệu có phải tội không?
Làm phúc đấy, liệu có phải tội không?

(Dân trí) - Có một chuyện vừa xẩy ra, những tưởng là việc tốt, được mọi người đồng tình và khen ngợi, hóa ra cũng vẫn có một số người do dự nên hay không nên làm như vậy.

Thứ hai, 17/07/2017 - 07:42

Thư cảm ơn của Tổng Biên tập báo Dân trí
Thư cảm ơn của Tổng Biên tập báo Dân trí

(Dân trí) - Dân trí xin bày tỏ lòng biết ơn và tình cảm sâu sắc đối với tất cả bạn đọc thủy chung đã gắn bó, chia sẻ và đồng hành với chúng tôi trong suốt 12 năm qua.

Thứ hai, 17/07/2017 - 06:10

Hoan hô tinh thần thượng võ
Hoan hô tinh thần thượng võ

Sau trận tỉ thí hơn 2 phút, võ sư Đoàn Bảo Châu bị “nốc ao” sau cú đá bồi của võ sư Pierre Francois Flores từ Canada đến. Nếu còn những ý kiến trái chiều về cú đá này, thì tinh thần thượng võ của ông Châu nổi lên thật rõ và không chỉ mình võ sư Châu.

Thứ bảy, 15/07/2017 - 09:34

“Đề nghị dứt khoát không bổ nhiệm cán bộ nếu kê khai gian dối”
“Đề nghị dứt khoát không bổ nhiệm cán bộ nếu kê khai gian dối”

Ông Phạm Trọng Đạt - Cục trưởng Cục Chống tham nhũng, Thanh tra Chính phủ trao đổi với báo chí xung quanh các vấn đề “nóng” về tài sản một số quan chức thời gian qua.

Thứ tư, 12/07/2017 - 02:00

Nghĩ về con nhà nghèo thi vẫn đạt điểm tuyệt đối
Nghĩ về con nhà nghèo thi vẫn đạt điểm tuyệt đối

Hiện nhiều bậc phụ huynh bắt con em mình lúc nào cũng chỉ học, học thêm tối ngày, học tới mụ cả người – Liệu có lúc nào chúng ta tự hỏi có nên như vậy? Có em vùng sâu, vùng xa, con nhà nghèo đạt điểm tuyệt đối năm nay đã cho chúng ta một câu trả lời…

Thứ ba, 11/07/2017 - 06:00