Nâng cao văn hóa ứng xử trong lễ chùa đầu năm

Lễ chùa đầu năm mới là một nét đẹp trong đời sống tâm linh luôn được duy trì trong mỗi người dân Việt Nam. Người ta đến chùa để hướng về cõi Phật, cầu cho một năm mới bình an, may mắn, giúp họ vượt qua những khó khăn trắc trở trong cuộc sống. Đây được xem là một trong những nét đẹp văn hóa mà dân gian đã gìn giữ và lưu truyền trong suốt hàng ngàn năm qua.

Nâng cao văn hóa ứng xử trong lễ chùa đầu năm - 1
Cầu xin những điều tốt lành. Ảnh: dukhach.net

Nét đẹp văn hóa trong đời sống tâm linh

Đối với người Việt Nam, lễ hội vốn là nét văn hóa đặc sắc, thể hiện khát vọng về một cuộc sống hạnh phúc và trường tồn. Thế nhưng, cứ mỗi độ xuân về, dù có hòa mình vào không khí lễ Tết thì nhiều người Việt Nam vẫn không quên lên chùa thắp nhang, cầu cho mình sức khỏe bình an, may mắn và hạnh phúc.

Cũng chính vì thế, phong tục lễ chùa đầu năm đã trở thành nét đẹp văn hóa trong mỗi người dân Việt Nam bao đời nay. Người Việt tin rằng, đi lễ chùa đầu năm là về nơi cửa Phật, không đơn giản chỉ để mong muốn và ước nguyện, mà còn là lòng tin và những khoảnh khắc để con người hòa mình vào chốn tâm linh, bỏ lại phía sau những lo toan vất vả trong cuộc sống mưu sinh. Hòa vào dòng người đi lễ, mỗi người trong chúng ta sẽ cảm nhận được sự giao hòa của trời – đất. Khói nhang, sắc màu rực rỡ của đèn, hòa cùng với không gian thanh tịnh của chốn linh thiêng sẽ làm cho lòng người trở nên nhẹ nhàng, thanh thản.

Việc đi lễ chùa không chỉ giúp cho người dân Việt Nam giữ gìn được bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc, ghi nhớ công ơn ông bà tổ tiên mà còn hướng con người tới chân – thiện – mĩ, làm những việc có ý nghĩa cho gia đình và xã hội. Bởi vậy lễ chùa đầu năm không chỉ là nét đẹp văn hóa trong đời sống tâm linh mà còn mang một giá trị nhân văn cao cả.

Khi cuộc sống ngày càng hối hả, tất bật, bon chen, nhiều áp lực… thì con người lại càng muốn tìm về chốn linh thiêng, thanh tịnh.

Ứng xử có văn hóa trong lễ chùa

Ứng xử văn minh, lịch sự nơi đông người, nhất là ở những nơi linh thiêng, trang trọng là điều mà hầu hết mọi người đã được định hướng, giáo dục. Xả rác bừa bãi, ăn nói khiếm nhã, hút thuốc lá, ăn mặc phản cảm, hành động thô bạo..., ở chốn tôn nghiêm vẫn diễn ra bởi một bộ phận người dân thiếu ý thức. Sự biến tướng của lễ hội hôm nay xuất phát từ nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan, trong đó có cả trách nhiệm thuộc về những người quản lý và những người tham dự lễ hội. Khi đi lễ chùa trở thành một nét đẹp và mang lại giá trị văn hóa đậm chất Việt Nam thì những hình ảnh không hay làm trái giáo lý nhà Phật cũng như xóa nhòa bản chất văn hóa tâm linh đã phần nào làm giảm giá trị văn hóa đích thực của việc đi lễ chùa.

Đi chùa đầu năm mới đã trở thành lễ hội tâm linh được dân gian hóa. Tuy nhiên chính con người với hành vi không chuẩn mực đã làm hoen ố và mất đi phần nào ý nghĩa nhân văn của việc đi lễ chùa đầu năm. Nhiều người đặt ra câu hỏi phải chăng một bộ phận người Việt do thiếu hiểu biết về tín ngưỡng nói chung và về đạo Phật nói riêng, đang làm méo mó, biến dạng các lễ hội gắn với chùa chiền? Có thể nói, chùa là một ngôi trường dạy về đạo Phật, là nơi truyền bá tư tưởng của đức Phật. Do vậy, đến cửa chùa là phải tâm lành ý thiện. Không phải dâng lễ to, cúng hoành tráng là thực hiện được ước nguyện. Và đến chùa không thể xin được sự bình an, hạnh phúc nếu chúng ta không biết rõ giá trị cuộc sống hay hành xử không theo pháp luật cũng như đúng đạo lý làm người. Muốn nhanh làm quan to để có bổng lộc hay muốn làm giàu nhanh mà bất chính, muốn hưởng thụ mà không lao động, triết lý nhà Phật không phổ độ chúng sinh cho những người như vậy.

Và nếu như không có sự thay đổi trong thái độ đi chùa thì có lẽ chúng ta đang đánh mất dần đi nét đẹp truyền thống cũng như phần nào giảm bớt đi lòng thành với cửa Phật, với thánh thần tâm linh. Theo quan niệm của nhà Phật thì Đức Phật chỉ phù hộ an bình và che trở cho con Phật chứ không thể phù hết đường công, danh, tài, lộc. Vì vậy, khi chúng ta làm lễ cầu tới cửa Phật nên xin được Phật che chở và bảo vệ. Đặc biệt vào đình, đền ta có thể cầu xin may mắn trong sự nghiệp, tình cảm của mình để cả năm luôn được may mắn và thuận lợi nhất.

Hiểu và trân trọng các giá trị văn hóa của việc đi chùa lễ Phật sẽ góp phần nâng cao văn hóa và giá trị của các lễ hội gắn với chùa. Nhất là trong giai đoạn hiện nay, khi chúng ta bội thực với đủ các lễ hội hay với những điều phản cảm, đi kèm đã gây ấn tượng xấu trong xã hội suốt một thời gian dài. Mục đích của việc đi chùa là trải nghiệm đời sống văn hóa và tâm linh để thăng hoa nhận thức, sám hối những việc làm sai, tu tâm đức và thông qua đó cải thiện đời sống xã hội. Bản thân mỗi người cần gìn giữ và thanh lọc để đi lễ chùa trở thành một nét văn hóa đẹp trong đời sống tâm linh./.

Theo Nguyễn Minh

Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam

 

Tag :
MỚI NHẤT
Bố mẹ mong con học giỏi, có tấm bằng đại học rồi cũng chỉ đi làm thuê
Bố mẹ mong con học giỏi, có tấm bằng đại học rồi cũng chỉ đi làm thuê

Trước đây, phần lớn bố mẹ thường khuyên con học giỏi để có tấm bằng đại học rồi xin việc và đó cũng chỉ là đi làm thuê. Phụ huynh chưa khuyến khích con em mình khởi nghiệp. Do đó, đã đến lúc chúng ta phải thay đổi tư duy của phụ huynh và xã hội.

Thứ ba, 26/02/2019 - 04:00

Chậm thu phí tự động không dừng, trách nhiệm thuộc về ai?
Chậm thu phí tự động không dừng, trách nhiệm thuộc về ai?

Sau vụ cướp 2,2 tỷ đồng tiền thu phí tại trạm Dầu Giây ngày 7/2, câu hỏi đặt ra là tính minh bạch trong doanh thu của các trạm thu phí BOT và tại sao chậm thu phí tự động không dừng, trách nhiệm thuộc về ai?

Thứ hai, 25/02/2019 - 04:00

Nhân bảo như thần bảo
Nhân bảo như thần bảo

(Dân trí) - Bạn bè cùng lớp với cháu thì hấp ta hấp tấp, cứ mỗi năm lại vội vàng lên một lớp, còn cháu thì cẩn thận, ba năm mới chậm rãi, chắc chắn lên một lớp.Tính cẩn thận đó rất phù hợp với tác phong làm việc của một số quan chức ngày nay đấy…

Chủ nhật, 24/02/2019 - 06:45

Xuất xứ bài thể dục giữa giờ gây "sốt" mạng xã hội
Xuất xứ bài thể dục giữa giờ gây "sốt" mạng xã hội

Bài tập thể dục ngắn, xuất xứ Nhật Bản mà Bộ Y tế đang kêu gọi toàn ngành sử dụng để nâng cao tinh thần làm việc đã xuất hiện tại lễ phát động chương trình "Sức khoẻ Việt Nam".

Chủ nhật, 24/02/2019 - 04:00

Vụ hiếp dâm, sát hại nữ sinh giao gà: Vụ án chưa kết thúc?
Vụ hiếp dâm, sát hại nữ sinh giao gà: Vụ án chưa kết thúc?

Liên quan vụ án sát hại, hiếp dâm nữ sinh Cao Mỹ Duyên, dư luận cho rằng vụ án vẫn chưa kết thúc vì còn nhiều tình tiết chưa rõ ràng, cần phải điều tra, làm rõ.

Thứ bảy, 23/02/2019 - 04:00

Giáo hội Phật giáo: Không được trục lợi với lễ cầu an
Giáo hội Phật giáo: Không được trục lợi với lễ cầu an

Hội đồng trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) chính thức ra văn bản xác nhận có sự sai lệch trong cách tổ chức lễ cầu an tại một số chùa như báo chí phản ánh đồng thời yêu cầu tăng ni, nhất là chư vị lãnh đạo giáo hội không được trục lợi với lễ cầu an.

Thứ sáu, 22/02/2019 - 04:00

Loạn chuẩn!
Loạn chuẩn!

Từ sau Tết Nguyên đán đến Rằm tháng Giêng, các lễ hội, các nghi lễ cúng bái theo tín ngưỡng dân gian bùng phát, với nhiều biểu hiện vượt quá ngưỡng bình thường, lệch lạc... dẫn đến loạn chuẩn.

Thứ năm, 21/02/2019 - 12:17

Nghĩ về hai chữ “Tùy” và “Tiện”
Nghĩ về hai chữ “Tùy” và “Tiện”

(Dân trí) - Tiếng Việt vốn đa dạng và phong phú cả về âm và nghĩa. Cùng một từ, nhưng khi dùng trong những văn cảnh khác nhau, với dụng ý khác nhau, lại chứa đựng hàm nghĩa hoàn toàn khác nhau. Đặc biệt, nhiều từ đơn âm tiết biểu đạt một nét nghĩa riêng, nhưng khi ghép với một từ đơn khác lại mang một nét nghĩa mới. Xin minh chứng từ trường hợp 2 từ: “Tuỳ” và “Tiện”

Thứ tư, 20/02/2019 - 04:00

BOT giao thông – điển hình cho sự bất cập
BOT giao thông – điển hình cho sự bất cập

(Dân trí) - Về triển khai trạm thu phí tự động không dừng, có Đại biểu Quốc hội đặt câu hỏi: “Quốc hội có nghị quyết, Chính phủ đã chỉ đạo, tại sao không làm? Trách nhiệm thuộc về ai và sẽ xử lý trách nhiệm như thế nào?”

Thứ ba, 19/02/2019 - 02:00

Cần “những người khổng lồ”
Cần “những người khổng lồ”

“Con kiến đi 1.000 bước, nghĩa là tốc độ 1.000% thì cũng chỉ bằng con ngựa nửa bước... Đã tới lúc Việt Nam phải "biến hình", không phải đi bước chân của những chú kiến”. Và muốn như vậy, phải tạo ra “những người khổng lồ”- ngoặc kép là từ dùng của  nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế VN, tiến sĩ  Trần Đình Thiên.

Thứ ba, 19/02/2019 - 04:00

"Bài ca xây dựng nông thôn mới" - Một bài hát hay
"Bài ca xây dựng nông thôn mới" - Một bài hát hay

(Dân trí) - “Bài ca xây dựng nông thôn mới” không chỉ là ca khúc dành cho làng quê Yên Sở của nhạc sĩ Ngọc Khuê, mà đã trở thành lời ca cho bất cứ làng quê nào đang trên đà xây dựng nông thôn mới. Mong muốn qua ca khúc để “làm cho người nông dân yêu thiết tha quê hương mình” của nhạc sĩ Ngọc Khuê, bài hát lan toả rộng rãi, chắc chắn sẽ được nhiều người đón nhận. Bài hát sẽ có sức sống lâu bền như “Mùa xuân làng lúa làng hoa” của ông đã từng viết về những miền quê Việt Nam.

Thứ hai, 18/02/2019 - 04:00

Vì sao con tôi xuống tóc đi tu
Vì sao con tôi xuống tóc đi tu

(Dân trí) - Con trai tôi út của tôi quyết định đi tu thì quả là một chuyện lạ đối với cả gia đình. bởi lẽ nó còn quá trẻ, cuộc sống đâu có gì bất đắc chí, lại đang chuẩn bị thi vào đại học, lẽ nào bỗng có tư tưởng lánh đời, không tham gia hoạt động xã hội, đi ở ẩn, xuất thế tu hành?!

Chủ nhật, 17/02/2019 - 08:38

ĐÁNG QUAN TÂM
Chen lấn để dâng sao giải hạn: Có giải được hạn?
Chen lấn để dâng sao giải hạn: Có giải được hạn?

Mấy ngày qua, tại TPHCM và Hà Nội, rất đông người dân chen chân đến các ngôi chùa để hành lễ dâng sao giải hạn đầu năm mới. Vấn đề này đã tạo nên những ý kiến trái chiều. Lãnh đạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam nói gì về cúng sao giải hạn và người cúng có giải được hạn không?

Chủ nhật, 17/02/2019 - 04:00

Điều đọng lại sau Tết
Điều đọng lại sau Tết

Sau những ngày Tết, mỗi người, mỗi nhà có những trải nghiệm khác nhau. Có người hài lòng, vui vẻ mong năm sau lại trở về những sinh hoạt gia đình như thế; có người than phiền vì Tết quá nặng nề, mệt mỏi… Vậy, giá trị đích thực của Tết cần lưu giữ là gì?

Thứ bảy, 16/02/2019 - 04:00

Đã đến lúc có cảnh sát du lịch?
Đã đến lúc có cảnh sát du lịch?

500.000 đồng cho mỗi phần trứng xào cà chua, 300.000 đồng/phần đậu bắp luộc, 200.000 đồng cho mỗi phần cơm trắng. Những cái giá “trên trời” cho một tình trạng “chặt chém” không hề mới, thậm chí từng được đưa ra Quốc hội.

Thứ sáu, 15/02/2019 - 04:00

Đừng dại “ném tiền”
Đừng dại “ném tiền”

Không ai thống kê, kiểm soát được số tiền lẻ công đức, “giọt dầu” hàng năm tại các nhà chùa, nhưng chắc chắn đó là một nguồn lực lớn của nền kinh tế đang không được kiểm soát.

Thứ năm, 14/02/2019 - 04:00

BOT: 1 tỉ, 3 tỉ, 6 tỉ hay bao nhiêu
BOT: 1 tỉ, 3 tỉ, 6 tỉ hay bao nhiêu

Sự biến 2 nghi phạm với số tiền 2,2 tỉ cướp tại trạm Long Thành - Dầu Giây và những nghi ngờ của dư luận về số tiền thu được từ trạm BOT chỉ dài 54km này đang đặt ra một vấn đề khác: Tại sao các trạm BOT chậm trễ trong việc triển khai thu phí tự động điện tử?!

Thứ tư, 13/02/2019 - 04:00

Lên chùa cầu gì?
Lên chùa cầu gì?

Sau Tết, lại bắt đầu mùa lễ hội. Nhiều người chọn đi chùa đầu năm để cầu cho mình và gia đình. Vậy, lên chùa cầu điều gì?

Thứ ba, 12/02/2019 - 10:03

Doanh nghiệp sáng tạo, quốc gia thông minh
Doanh nghiệp sáng tạo, quốc gia thông minh

Năm 2018, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Cty Cổ phần Tiến bộ Quốc tế (AIC) Nguyễn Thị Thanh Nhàn nhận giải thưởng quốc tế với “Ý tưởng và mô hình quốc gia thông minh xuất sắc nhất”. Cuối năm, chị lại nhận Huân chương Mặt trời mọc từ Chính phủ Nhật Bản. Điều gì đã khiến người phụ nữ này tràn đầy năng lượng, nhiệt huyết với các ý tưởng đột phá rất đáng tự hào này?

Thứ ba, 12/02/2019 - 04:00

Phép lạ là có thật
Phép lạ là có thật

Cứ nghĩ mẹ chúng tôi sẽ bất động trên giường trong suốt phần đời còn lại/ Cứ nghĩ chúng tôi sẽ phải chứng kiến mẹ rên rỉ đau đớn cho đến tận lúc bà ra đi/ Và, cứ nghĩ mẹ chúng tôi sẽ chẳng còn sống được bao lâu nữa…/ Nhưng rồi, phép lạ đã đến…

Thứ hai, 11/02/2019 - 03:36

Làng xã xưa và nay
Làng xã xưa và nay

Tết ở nông thôn đậm đà hương vị hơn thành phố, bởi vì làng quê mới là nơi ấp ủ, lưu giữ những nếp sống ngàn đời của cha ông ta. Làng có vị trí, vai trò, có sức mạnh bảo tồn những giá trị truyền thống trước sức mạnh của ngoại xâm...

Thứ hai, 11/02/2019 - 05:07

Tết và lễ hội
Tết và lễ hội

Tết Nguyên đán là lễ hội lớn, mở ra một mùa lễ hội từ quy mô làng xã đến vùng miền, trải dải khắp cả nước. Bên cạnh những giá trị văn hóa, tinh thần, kinh tế mà lễ hội mang lại, những bất cập, thái quá của lễ hội cũng đặt ra những vấn đề phải suy ngẫm.

Thứ hai, 11/02/2019 - 04:00

Hài Tết bao giờ mới hết nhạt?
Hài Tết bao giờ mới hết nhạt?

Cũng như mọi năm, chuẩn bị đón Xuân, thị trường hài Tết lại “trăm hoa đua nở”, vì thế khán giả có “thực đơn” phong phú để lựa chọn. Thế nhưng cũng như những năm trước, nhìn chung nội dung các tiểu phẩm hài vẫn quẩn quanh theo lối mòn, ít đổi mới, có tác phẩm còn thể hiện quá lố những màn khoe da thịt để câu khách.

Chủ nhật, 10/02/2019 - 12:52

Vụ Vũ “nhôm” – thiệt hại 1.100 tỉ đồng chỉ là phần tảng băng nổi
Vụ Vũ “nhôm” – thiệt hại 1.100 tỉ đồng chỉ là phần tảng băng nổi

(Dân trí) - Liệu Vũ “nhôm”, một doanh nhân bình thường, được tuyển ngang làm tình báo viên, liệu có thể đủ tầm làm người khởi xướng, cầm đầu vụ án cực kỳ nghiêm trọng này?

Chủ nhật, 10/02/2019 - 12:40