Luận bàn về Công an, Nhà báo và dư luận xã hội

Nhiều chiến sĩ với việc bắt bớ tội phạm thường ngày nên tính cách cũng rất hình sự, nóng nảy và khó kiềm chế. Trong khi nhà báo luôn xông pha và nhiều người cũng mắc cái tính gọi là “quyền lực thứ tư”, nói có ngạnh, buộc trời phải cúi. Và khi hai khí phách ấy chạm nhau...

Dư luận đang ngập trong “bão” thông tin về vụ “Công an đánh Nhà báo” ở cầu Nhật Tân. Khi vụ việc đó đang cao trào thì lại thêm clip Công an giật tóc, đuổi người bán hàng rong ở hồ Con Rùa, TP Hồ Chí Minh.

Sự tương tác mạnh mẽ giữa báo chí và mạng xã hội trong hai vụ việc trên đã ảnh hưởng đến hình ảnh người công an trong thực thi công vụ và trong suy nghĩ, tình cảm người dân.

Lên mạng, lên fecebook, blog, diễn đàn…, người đọc hẳn nhiên rơi ngay vào vòng xoáy với muôn trạng hình ảnh, bài viết, lời bình và khi ta đọc nhiều, bị tương tác nhiều bởi thông tin cùng chiều như vậy, nếu ai có viết khác đi hẳn sẽ bị nghi ngờ, bị đặt dấu hỏi. Nhưng nếu bình tâm một chút, nếu xét tính toàn cục, hẳn ta sẽ thấy vỡ lẽ rất nhiều điều, ngẫm rằng hai bên (Công an và Nhà báo) đều cần sự đánh giá khách quan.

Trước hết, cần khẳng định, chiến sĩ Công an trong cả hai vụ việc trên có những hành xử không đúng, vi phạm quy trình, nguyên tắc và tác phong công tác. Nếu như CSHS Ngô Quang Hưng và Nguyễn Văn Thuyên đã có hành vi đánh người (dùng chân đá) phóng viên thì trong vụ tại hồ Con Rùa, Thiếu úy Bùi Xuân Hải đã lao vào giật tóc, kéo lê người bán hàng rong. Những sai phạm đó là rõ ràng, lại xảy ra nơi đông người nên rất phản cảm, cần được nghiêm túc nhìn nhận và là bài học chung cho cán bộ, chiến sĩ khi thi hành nhiệm vụ.

Về phía phóng viên, xem kỹ clip cho thấy, phóng viên Quang Thế và một vài người khác không rời khỏi khu vực được yêu cầu, vẫn cố bám trụ. Đoạn clip có lời của người xưng phóng viên một tờ báo khác đã đôi co khi liên tục yêu cầu kiểm tra giấy tờ của… CSHS và dọa tung lên báo nếu không cho vào hiện trường chụp ảnh! Sự đôi co này khiến CSHS nổi cáu và dẫn tới hành động như trên.

Luận bàn về Công an, Nhà báo và dư luận xã hội - 1

Hình ảnh như thế này tràn ngập mạng

Vụ việc xét như vậy thì vi phạm cả hai phía (Công an, Nhà báo) là về quy tắc, hành vi ứng xử. Tức đó là sai phạm về mặt hiện tượng, không phải bản chất. Không vì cú đá của công an hay hành vi đôi co của nhà báo để quy kết thành phẩm chất, đạo đức suy thoái.

Thế nhưng, sự việc đã bị đẩy quá xa, gây hiệu ứng tiêu cực trong dư luận xã hội. Sau khi Công an Hà Nội công bố kết luận, vụ việc một lần nữa lại dậy sóng. Lần này liên quan đến quyết định xử phạt hành chính phóng viên Quang Thế và một số câu từ trong kết luận.

Cụm từ “vung tay vào mặt” trong văn bản kết luận được báo chí, mạng xã hội đưa ra bình phẩm, chế diễu với những khái niệm như “gạt tay trúng má”, “vung tay vào má”... Xem clip và đối chiếu văn bản kết luận cho thấy, cách dùng từ ngữ ở điểm này chưa xác đáng. Song việc lấy câu từ đó để bình chế rồi lan truyền, nhạo báng đến hình ảnh của cán bộ, chiến sĩ Công an, nhạo báng kết luận của Công an Hà Nội là điều rất không nên.

Vấn đề đặt ra: Giữa Công an và báo chí có gì “lấn cấn” mà từ những vụ việc như thế này, báo chí với sự cộng hưởng mạng xã hội đã thổi bùng dư luận?

Công an và Nhà báo, hai khái niệm này đâu có mâu thuẫn nhau cả trong logic và đời thực. Công việc giữa họ là khác nhau (việc của Công an trong những trường hợp trên là điều tra vụ án, bảo vệ trị an còn việc của nhà báo là mau chóng có tin, có ảnh). Giữa họ giao thoa ở một điểm: cả hai đều cần tiếp cận hiện trường. Tuy nhiên, Công an được tiếp cận, bảo vệ, khám nghiệm hiện trường còn nhà báo thì không có quyền đó.

Công an đến hiện trường là thực thi nhiệm vụ được cơ quan Nhà nước giao và bắt buộc anh phải có mặt. Còn nhà báo đến là động cơ nghề nghiệp, muốn có hình ảnh, thông tin càng cận cảnh càng tốt, để có những bức ảnh, thông tin sát nhất. Nghĩa là xét về pháp lý, công an đến hiện trường được pháp luật quy định còn nhà báo luật không quy định nhiệm vụ này; xét về động cơ, mục đích thì cả Công an, Nhà báo đều không có gì phải bàn.

Công an chỉ tuân theo luật định khi thừa hành nhiệm vụ và theo cái áp chỉ ấy nên nhiều khi cũng cứng nhắc, chưa kể nhiều chiến sĩ với việc bắt bớ tội phạm thường ngày nên tính cách cũng rất hình sự, nóng nảy và khó kiềm chế. Trong khi nhà báo luôn xông pha và nhiều người cũng mắc cái tính gọi là “quyền lực thứ tư”, nói có ngạnh, buộc trời phải cúi, phật ý là... doạ tung lên báo. Hai cái khí cách ấy mà đụng nhau, chẳng hạ hoả thì rốt cục là như vụ việc này đây: công an tung cú đá, giật máy quay, nhà báo phản đòn bằng... viết bài, tung bài!

Công an có những quyền hạn trong pháp luật hình sự và pháp luật hành chính. Công an chịu sự giám sát của nhân dân, các tổ chức, đoàn thể. Đặc biệt, trong điều kiện hiện nay, báo chí thực sự có vai trò phản biện và giám sát một cách nhanh chóng và hữu hiệu đối với các cơ quan Nhà nước, tổ chức chính trị, xã hội, trong đó có Công an. Điều này đặt ra tương tác về vai trò, hình ảnh Công an trên dư luận truyền thông.

Luận bàn về Công an, Nhà báo và dư luận xã hội - 2

Nhà báo có thể khởi tạo và chèo lái dư luận

Nhà báo có thể tạo dư luận, định hướng dư luận và cả chèo lái dư luận. Thế nên Nhà báo bị đánh khác với dư luận về Công an bị đánh (bao nhiêu vụ CSGT bị đánh giữa đường, dư luận không mấy để ý). Còn khi Nhà báo bị xâm hại, bị đánh, Nhà báo khác hẳn nhiên lên tiếng vì đồng nghiệp.

Nhà báo bị người khác đánh, chưa rõ đầu cua tai nheo đã rùm beng rồi (như vụ Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng bị “3 côn đồ” đánh hồi đầu năm), huống chi nay “bị Công an đánh”! Trong mối quan hệ đó, khi tranh luận về sự đúng sai hay để bảo vệ theo luồng quan điểm của mình, báo chí khởi tạo và chèo lái dư luận, gây nên những “cuồng phong” dữ dội. Người dân, họ không biết bản chất đích thực khi “bão” chỉ cuốn về một hướng. Cái sai của Công an bị đưa ra mổ năm xẻ bảy, còn cái sai của phóng viên chỉ... nằm trên kết luận cơ quan công an.

Việc không hay ấy giờ đây bị thổi lấn át những việc mà Công an đang làm hằng ngày. Cú “đá phóng viên trên cầu” hay “gạt tay trúng má” thì dư luận biết, rất biết và bàn tán, bình chế tràn lan, trong khi hàng trăm cảnh sát luồn rừng, mật phục gần tháng trời để lùng bắt kẻ thủ ác ở Lào Cai, hàng trăm cảnh sát căng mình phong tỏa các ngả đường, buộc kẻ gây thảm án ở Quảng Ninh tra tay vào còng, cái vất vả, gian nan ấy đâu có nhiều người hiểu và sẻ chia!

Tối 29-9, tức trùng với thời điểm Công an Hà Nội công bố kết luận vụ “Công an và Nhà báo xô xát”, trên mạng xuất hiện tin, ảnh Công an lấp ổ voi giúp tài xế. Nội dung nêu: Suốt nhiều giờ đồng hồ tối 29-9, hàng nghìn người dân cùng cánh tài xế lưu thông trên đường ĐT743 đoạn qua địa bàn khu phố Chiêu Liêu (phường Tân Đông Hiệp, thị xã Dĩ An, Bình Dương) không khỏi xúc động trước hình ảnh nhiều CSGT Công an thị xã Thuận An xắn tay áo, cùng nhau lấy xẻng múc đất đá san lấp những hố sâu và rộng trên mặt đường, giúp người dân cùng các phương tiện lưu thông qua khu vực này an toàn. Song đáng tiếc, những hình ảnh như vậy đã chìm trong cơn bão “gạt tay trúng má”! Hình ảnh đẹp hoàn toàn lép vế trước cuồn cuộn thông tin về mặt xấu.

Suy ngẫm ra, người mình vốn dĩ có tính tò mò, thích tìm hiểu, bàn luận chuyện xấu của người khác, rộng hơn là chuyện mặt trái của xã hội. Ngược lại, những gương sáng, những điển hình, dù có viết nhiều, đưa nhiều thì người đọc, người xem cũng hờ hững, dễ gạt sang bên. Tâm lý ấy tự khi nào nẩy sinh, chưa dễ gì sửa sang được. Người Công an cũng phải biết điều ấy để ứng xử sao cho phải.

Luận bàn về Công an, Nhà báo và dư luận xã hội - 3

Trong khi việc tốt nêu ra cũng ít người để ý (trong ảnh: CSGT Thuận An, Bình Dương xắn tay lấp ổ voi cho xe đi qua an toàn)

Nhà báo và Công an, như trên đã nói, hai phạm trù đó không có gì mâu thuẫn nhau. Ngược lại, xét trong công việc, dù khác nhau song giữa hai bên có nhiều điểm để cần sự tương tác, hỗ trợ nhau. Thế nên, đừng vì lý do gì, vì hiện tượng nào không đúng, không đẹp mà băm năm xẻ bảy, xô ngã, phủ nhận cả nền đế vốn là bản chất, thuộc tính.

Xin trích lại lời phát biểu của Thượng tướng Tô Lâm, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an tại buổi gặp mặt báo chí nhân Ngày báo chí cách mạng 21-6-2016 vừa qua: “Tôi mong cơ quan báo chí, phóng viên, biên tập viên phối hợp tuyên truyền để nhân dân nhận rõ được đầy đủ bản chất và hoạt động của lực lượng CAND, qua đó, tạo sự đồng thuận, cảm thông, chia sẻ và ủng hộ của toàn xã hội đối với các hoạt động của lực lượng CAND, cổ vũ, động viên các tầng lớp nhân dân và dư luận xã hội quan tâm, ủng hộ, giúp đỡ lực lượng CAND hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao”…

Những điều tôi viết ở đây khi mình vừa là Nhà báo, lại vừa Công an. Thế nên hẳn cái sự sẻ chia vì lẽ ấy mà cũng công bằng.

Đăng Trường

(Theo báo Công an nhân dân)

MỚI NHẤT
Những kiểu moi ruột nhà nước trắng trợn
Những kiểu moi ruột nhà nước trắng trợn

Dư luận đòi hỏi, cần xử lý thích đáng những nhóm lợi ích đã cố tình làm sai trong đấu giá, trong các hình thức liên danh, liên kết để trục lợi, nếu không, mọi việc đâu vẫn hoàn đấy.

Thứ bảy, 15/10/2016 - 08:23

Nên hay không nên?
Nên hay không nên?

Hiện đang có nghịch lý lớn là lao động qua đào tạo trình độ càng cao thì tỉ lệ thất nghiệp càng lớn

Thứ sáu, 14/10/2016 - 12:29

Lang thang trong giáo dục sau khai trường 2016
Lang thang trong giáo dục sau khai trường 2016

Tình trạng hiện thời của giáo dục là thành quả của nhiều năm tích lũy. Có muốn thay đổi có lẽ cũng cần ngần ấy năm – tức là ta nói chuyện trên cơ sở thế hệ chứ không nhất thời trên năm hay ba năm. Nhưng chậm mà chắc và nhất là cần bắt đầu ngay trước khi tình trạng tồi tệ hơn

Thứ tư, 12/10/2016 - 10:52

Những cơn mưa bất thường làm lộ cách làm không bình thường
Những cơn mưa bất thường làm lộ cách làm không bình thường

Sắp tới lại phải tốn công, tốn tiền của để “sửa sai” cho cung cách làm ăn thiếu hiệu quả, thiếu trách nhiệm của các cơ quan quản lý và chính quyền cơ sở này

Thứ hai, 10/10/2016 - 07:27

Tượng đài trăm tỉ?! hãy từ bỏ bệnh hoành tráng
Tượng đài trăm tỉ?! hãy từ bỏ bệnh hoành tráng

"Tượng đài vinh danh công trình truyền tải điện 500KV Bắc Nam" đưa ra lúc này có cần thiết không khi ngân sách đang gặp khó khăn, nợ công tăng nhanh, Chính phủ đang phải kêu gọi tiết giảm chi phí để tập trung phát triển sản xuất?

Thứ bảy, 08/10/2016 - 10:38

Sao cứ phải "ngăn sông cấm chợ"?
Sao cứ phải "ngăn sông cấm chợ"?

Theo phản ánh của phóng viên, với lí do bảo vệ thương hiệu mật ong hoa bạc hà Hà Giang, hàng loạt văn bản chỉ đạo từ tỉnh đến xã được ban hành, cấm người ngoại tỉnh đến địa bàn Hà Giang nuôi ong, cấm đăng kí tạm trú tại địa phương đối với chủ ong, cấm người dân cho chủ ong thuê đất.

Thứ bảy, 08/10/2016 - 12:00

Cơ chế của mình lạ lắm!
Cơ chế của mình lạ lắm!

Lạ là bởi, như tướng Võ Trọng Việt nói: “…cho phép tồn tại 2 loại sổ sách, 2 hệ thống chi tiêu mà các loại thanh tra, kiểm toán chỉ tiếp cận một hệ thống “sạch sẽ”. 2 hệ thống đó tồn tại song song, giống như ngoài hệ thống lương còn có… lậu, ngoài luật còn có… lệ mà chính các loại “lậu”, “lệ” đó làm vô hiệu hoá luật.”

Thứ sáu, 07/10/2016 - 07:55

Chúng ta không chấp nhận hành vi tiêu cực, nhũng nhiễu
Chúng ta không chấp nhận hành vi tiêu cực, nhũng nhiễu

Những bước đi cụ thể, ngày càng rõ ràng của Chính phủ nhằm thực hiện Chính phủ công khai, minh bạch, liêm chính, kiến tạo phát triển đang được dư luận vui mừng đón nhận và dõi theo.

Thứ năm, 06/10/2016 - 09:25

Hành nghề luật sư cần có trí thức và bản lĩnh
Hành nghề luật sư cần có trí thức và bản lĩnh

Ở Việt Nam hiện nay, nghề luật sư đang dần khẳng định được vai trò quan trọng. Giới Luật sư đã và đang tham gia tích cực, có hiệu quả vào việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, của Nhà nước và các tổ chức kinh tế, xã hội, góp phần bảo vệ công lý, góp phần xây dựng một nền tư pháp dân chủ và pháp quyền, phục vụ nhân dân.

Thứ năm, 06/10/2016 - 08:16

Nhiều nghiên cứu khoa học chỉ phục vụ cho... bằng cấp, chứng chỉ
Nhiều nghiên cứu khoa học chỉ phục vụ cho... bằng cấp, chứng chỉ

“Nhiều đề tài đăng ký xong không mất thời gian đã được duyệt nghiên cứu nhưng sau đó để đấy. Có tình trạng nhiều nghiên cứu khoa học chỉ phục vụ cho bằng cấp, chứng chỉ…”, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Hà Ngọc Chiến nêu.

Thứ tư, 05/10/2016 - 10:31

Nghề Luật sư - Tự hào và trách nhiệm
Nghề Luật sư - Tự hào và trách nhiệm

Ngày 10/10/2016 là cộc mốc thời gian đánh dấu tròn 03 năm kể từ khi Thủ tướng chính phủ quyết định chọn ngày 10/10 hằng năm làm ngày Truyền thống luật sư Việt Nam.

Thứ tư, 05/10/2016 - 12:00

Nghĩ về hiện tượng doanh nhân hoang tưởng
Nghĩ về hiện tượng doanh nhân hoang tưởng

(Dân trí) - Các nhà làm kinh tế không thể “Mơ theo trăng và vơ vẩn cùng mây” như nhà thơ mà phải bám sát thực tế để suy nghĩ và hành động chứ không thì chỉ có gây khổ cho dân và làm suy bại đất nước....

Thứ ba, 04/10/2016 - 12:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Hóa ra thế là chất lượng lắm rồi
Hóa ra thế là chất lượng lắm rồi

(Dân trí) - Bà con quê tôi đúng là dân trí thấp nên tầm nhìn hạn hẹp, tốt thì lại coi là kém, hay thì lại đánh giá là dở. Đáng lẽ chúng tôi phải để nghị khen thưởng chủ đầu tư, chủ thầu công trình này mới đúng, he he...

Thứ hai, 03/10/2016 - 12:00

Sự tệ hại của văn hóa “Khôn lỏi”
Sự tệ hại của văn hóa “Khôn lỏi”

Văn hóa ứng xử trong xã hội văn minh hội nhập là cả một quãng đường dài cần phải học hỏi, tiếp thu và không ngại phá bỏ những tư tưởng lạc hậu, hẹp hòi, bảo thủ. “Chân thành là sự khôn ngoan cao cấp” – Lời khuyên này có lẽ luôn thích hợp

Chủ nhật, 02/10/2016 - 12:00

Quan chức cấp cao còn bị bố mắng
Quan chức cấp cao còn bị bố mắng

(Dân trí) - Người con vất vả đến toát mồ hôi để giảng giải cho ông bố hồi lâu hiểu nghĩa của nội dung từ “cảnh cáo”. Nghe xong, ông bố mắng: “Các anh dạo này sính nói chữ quá, nông dân chúng tôi bố ai mà hiểu được”.

Chủ nhật, 02/10/2016 - 12:00

Vạch tên “bộ phận không nhỏ"
Vạch tên “bộ phận không nhỏ"

Nói “bộ phận không nhỏ” cán bộ, đảng viên thoái hóa, biến chất nhưng ở các đảng bộ, chi bộ không chỉ tên bộ phận đó là ai, là người nào, thành thử ai cũng nói tình hình vi phạm “không nhỏ” là ai đó chứ không phải mình.

Thứ bảy, 01/10/2016 - 06:00

Chuyện cắt cỏ: Tiết kiệm 708 tỉ hay là…
Chuyện cắt cỏ: Tiết kiệm 708 tỉ hay là…

Cần làm rõ 700 tỉ đồng hàng năm chi cho cắt cỏ, kể từ ngày 1/7 trở về trước - là thời điểm thành phố cho dừng việc cắt cỏ. 80 % của 700 tỉ ấy đã được sử dụng như thế nào?

Thứ sáu, 30/09/2016 - 08:08

20.000 tỉ có trôi theo dòng nước?
20.000 tỉ có trôi theo dòng nước?

Trong tâm trạng bức xúc, lo lắng và bất lực trước nạn "hồng thủy" xảy ra liên miên, người dân thành phố hỏi: Mấy chục ngàn tỉ của các dự án chống ngập đi đâu rồi mà sao ngập vẫn hoàn ngập?

Thứ năm, 29/09/2016 - 01:54

Loại bỏ những “máy chém” chết người trên đường phố
Loại bỏ những “máy chém” chết người trên đường phố

Những ngày qua dư luận bàn tán rất nhiều về 2 vụ tai nạn chết người tại Hà Nội do chính những chiếc xe chở tôn cồng kềnh gây ra. Bởi đây không phải là tai nạn hy hữu nữa, mà nó đang thực sự là những chiếc “máy chém” rất nguy hiểm trên đường phố cần loại bỏ ngay.

Thứ tư, 28/09/2016 - 07:21

Nghĩ về dạy tiếng Anh ở Trung học cơ sở và Trung học phổ thông
Nghĩ về dạy tiếng Anh ở Trung học cơ sở và Trung học phổ thông

Một đề án giáo dục không những chỉ cần ngân quĩ để thực hiện, mà cũng rất cần những phương thức khả dĩ mang đến những kết quả dự trù.

Thứ hai, 26/09/2016 - 12:00

Kiểm soát quyền lực: "Nhiều việc bị lấy cớ là 'nhạy cảm' để không minh bạch thông tin"
Kiểm soát quyền lực: "Nhiều việc bị lấy cớ là 'nhạy cảm' để không minh bạch thông tin"

Ở Việt Nam còn rất nhiều việc chưa được minh bạch, kể cả việc nhỏ và việc lớn, kể cả những chủ trương, quyết định và những vụ việc tiêu cực, tham nhũng, sai lầm. Nhiều việc được cho là “nhạy cảm” để lấy cớ đó không minh bạch thông tin.

Thứ sáu, 23/09/2016 - 01:20

"Có những người bán rẻ Tổ quốc vì quyền lợi cá nhân"
"Có những người bán rẻ Tổ quốc vì quyền lợi cá nhân"

"Có những người lúc đầu khi chưa có quyền lực thì tốt, nhưng sau đó, khi đã có quyền lực trong tay thì dần dần trở nên hư hỏng, thành người xấu; thậm chí đến mức có thể phản bội nhân dân, bán rẻ Tổ quốc vì ngai vàng của cá nhân".

Thứ sáu, 23/09/2016 - 12:00

Có sơ hở về việc quy định quy trình bổ nhiệm cán bộ
Có sơ hở về việc quy định quy trình bổ nhiệm cán bộ

Ông Lê Quang Thưởng - nguyên Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tổ chức T.Ư - đã nói như vậy với phóng viên về việc dư luận đang xôn xao nhiều người thân của Bí thư Tỉnh ủy Hà Giang Triệu Tài Vinh được bổ nhiệm làm lãnh đạo tại các sở, ban, ngành, địa phương trong tỉnh. Ông Thưởng nhấn mạnh: Trong luật mới chỉ quy định việc cấm bổ nhiệm người nhà lãnh đạo giữ những chức danh về vấn đề tài chính, kế toán, còn những chức danh hành chính thì chưa có quy định cấm.

Thứ năm, 22/09/2016 - 12:00

Luật Hồi tỵ thời phong kiến đã cấm "cả họ làm quan" ở một nơi
Luật Hồi tỵ thời phong kiến đã cấm "cả họ làm quan" ở một nơi

Viện dẫn Luật Hồi tỵ từ thời phong kiến, ĐBQH, nhà sử học Dương Trung Quốc cho biết, từ xưa đã có những quy định chặt chẽ để ngăn cấm "cả họ làm quan" ở một địa phương.

Thứ tư, 21/09/2016 - 10:25