Nền tảng tiết kiệm triệu USD bắt đầu từ dòng code trên giấy của kỹ sư Việt

Chàng trai 9X Nguyễn Chí Đông, Phó Trưởng Phòng Giải pháp Quản trị Dữ liệu, Trung tâm Công nghệ Thông tin, Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) là một trong 19 đề cử Giải thưởng Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2025.

Hành trình xây dựng 3 nền tảng trí tuệ nhân tạo, cung cấp nhiều giải pháp công nghệ đột phá của anh chàng sinh năm 1996 này được bắt nguồn từ một mơ ước giản dị: từ những dòng viết code trên giấy, cậu học sinh cấp 2 năm nào đã biến chúng thành động lực để tiếp tục nghiên cứu, phát triển trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam.

9X cùng lúc xây dựng 3 nền tảng dữ liệu lớn trí tuệ nhân tạo

Ngay sau khi tốt nghiệp Đại học Bách khoa, chàng thanh niên Nguyễn Chí Đông khi đó ngay lập tức được nhận vào Viettel với vị trí kỹ sư dữ liệu lớn.

Từ năm 2019 đến nay, Đông và các cộng sự tại Viettel đã thành công xây dựng những nền tảng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo, phục vụ Viettel và cung cấp giải pháp này cho nhiều đơn vị khác: Nền tảng dữ liệu lớn Viettel, Nền tảng học máy Viettel, Hệ thống số liệu thông minh GenBI.

Cùng lúc chủ trì, nghiên cứu và thực hiện 3 hệ thống trên không phải điều dễ dàng. Việc xây dựng nền tảng dữ liệu lớn, học máy và trí tuệ nhân tạo không chỉ yêu cầu những hiểu biết về công nghệ mà còn đòi hỏi khả năng phối hợp giữa nhiều bộ phận và hệ thống phức tạp.

“Mỗi hệ thống trên đều có đặc thù riêng, nhưng điểm chung của chúng là cùng phải xử lý nguồn dữ liệu khổng lồ, luôn phải cập nhật và cải tiến liên tục để đáp ứng nhu cầu thực tế của Viettel”, Đông kể chuyện.

Thời gian thử thách nhất với chàng trai trẻ là khi xây dựng Nền tảng dữ liệu lớn Viettel. Đông kể, nhiệm vụ của anh lúc đó là tổng hợp dữ liệu, đảm bảo các con số được cập nhật kịp thời để báo cáo vào buổi sáng hôm sau.

“Dữ liệu thường sẽ được tổng hợp sau nửa đêm, lúc đó tôi mới có những thông tin cần thiết cho công việc của ngày hôm sau. Thời gian này, có lẽ điều tôi ‘sợ’ nhất là đang ngủ nhưng nhận được điện thoại từ đội ngũ trực, báo hệ thống có lỗi và phải sửa ngay”, anh kể chuyện.

Với hàng trăm máy chủ, để truy vết lỗi trong kho dữ liệu khổng lồ không phải việc dễ dàng. Và khi đó là một hệ thống mới, những lỗi chưa từng gặp bao giờ trong “biển” những con số dễ khiến người ta mơ hồ, hoang mang khi nhìn đứa con tinh thần đang gặp sự cố.

“Thời gian đó tôi và các cộng sự đã thức trắng nhiều ngày liền để tìm cách khắc phục.Trong quá trình triển khai, nhóm cũng nhận được sự quan tâm, định hướng của lãnh đạo Tập đoàn và Ban Giám đốc Trung tâm Công nghệ thông tin, giúp chúng tôi kiên định với hướng đi đã chọn", Đông kể lại hành trình của mình.

Dần dần khi hệ thống được cải tiến, số lượng lỗi ít đi. Khi này đội nhóm của Đông biết mình đã đi đúng hướng, có thêm động lực để hoàn thiện các nền tảng của mình.

Dạy AI đưa ra giải pháp công nghệ làm lợi hàng chục tỷ đồng

Những nền tảng dữ liệu lớn và ứng dụng trí tuệ nhân tạo của anh Đông đã tối ưu hoá quá trình phân tích, tự động hoá những quy trình xử lý dữ liệu phức tạp, tiết kiệm thời gian và chi phí, mang lại hiệu quả cho các đơn vị trong và ngoài Viettel.

Với Nền tảng học máy Viettel, công cụ này giúp tự động hóa toàn bộ vòng đời bài toán học máy và phân tích dữ liệu.

Các đơn vị sử dụng hệ thống này có thể giảm tới 75% thời gian phát triển mô hình so với các phương pháp truyền thống. Điều này đồng nghĩa với việc giảm bớt gánh nặng về nhân lực và chi phí, giúp các công ty thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau nhanh chóng triển khai các giải pháp dữ liệu hiệu quả.

Để dễ hiểu, Đông ví von việc xây dựng mô hình học máy giống như xây một ngôi nhà. Thay vì phải thiết kế và dựng lại toàn bộ từ đầu, nền tảng học máy Viettel cung cấp một bộ công cụ và quy trình chuẩn hóa, giúp các kỹ sư nhanh chóng xây dựng và triển khai mô hình AI cho nhiều bài toán khác nhau

“Học máy là quá trình mà máy tính học từ dữ liệu và kiến thức để có thể thực hiện các nhiệm vụ mà không cần được lập trình cụ thể. Chính vì thế Nền tảng học máy Viettel không chỉ để giải quyết một bài toán cụ thể mà tạo ra một nền tảng chung, giúp các doanh nghiệp khác nhau có thể ứng dụng vào bài toán của riêng họ”, Đông giải thích.

Với mục tiêu đơn giản, ứng dụng được nhiều lĩnh vực, nền tảng của Đông hướng đến việc bình dân hoá AI, ai cũng có thể tiếp cận và ứng dụng công nghệ vào lĩnh vực của mình. Từ năm 2024, sản phẩm liên tục được cải tiến và vận hành ổn định, giá trị làm lợi khoảng 12 tỷ đồng/năm.

Tự phát triển nền tảng riêng để không phụ thuộc

Song song với Nền tảng học máy Viettel, Đông phát triển Hệ thống số liệu thông minh GenBI, một công cụ điều hành hữu hiệu hỗ trợ ban lãnh đạo ra quyết định dựa trên dữ liệu.

Hệ thống này tích hợp trí tuệ nhân tạo xuyên suốt quá trình khai thác và phân tích dữ liệu, giúp việc tổng hợp thông tin trở nên nhanh chóng và chính xác hơn. 

“Trước đây người ta phải thao tác thủ công, tốn nhiều sức lực và khó kiểm tra khi có sai sót, nhưng giờ chỉ cần tra cứu thông tin, AI sẽ tổng hợp, phân tích và trực quan hóa dữ liệu một cách dễ dàng, từ đó giúp ban lãnh đạo các đơn vị đưa ra quyết định chiến lược kịp thời và chính xác”, Đông nói.

Việc sử dụng AI trong hệ thống không chỉ giúp giảm thiểu thời gian xử lý mà còn giúp tiết kiệm chi phí đáng kể cho các doanh nghiệp. Mỗi năm, GenBI mang lại giá trị làm lợi khoảng 9,8 tỷ đồng, trong khi tiết kiệm gần 13,4 tỷ đồng nhờ không phải mua các công cụ tương đương từ bên ngoài.

"Lãnh đạo Viettel luôn quan niệm phải làm chủ công nghệ để không phụ thuộc và từng bước xây dựng các nền tảng có năng lực sánh ngang”, chàng trai trẻ nói thêm.

Hành trình bắt nguồn từ những dòng code trên giấy

Thời gian Đông học cấp 2, khi này môn học Tin học mới xuất hiện, máy tính chưa phổ biến như hiện tại. “Trót” yêu thích môn học này, Đông mua sách đọc, học trước khi năm học mới bắt đầu.

Việc không có máy tính cũng không cản trở đam mê của cậu thiếu niên này. Đông gọi vui đó là “code lên giấy”, tự viết những dòng code đầu tiên trong những trang sách của mình. 

Biết lĩnh vực mình đam mê còn nhiều cơ hội để phát triển mạnh, anh đặt mục tiêu học đúng, học trúng trường điểm đào tạo công nghệ thông tin. Đông tốt nghiệp sau 5 năm học tại Đại học Bách khoa và gắn bó với Viettel từ đó đến nay.

"Việc học hỏi từ bạn bè quốc tế là một cơ hội quý báu, nhưng tôi tin các trường đại học công nghệ thông tin trong nước hoàn toàn đủ khả năng cung cấp nền tảng vững vàng, đáp ứng nhu cầu đào tạo trong lĩnh vực này”, Đông nói.