Dùng phần mềm lậu, nhiều người “méo mặt” vì mất dữ liệu

Đang "chạy deadline" thì hỏng file

Gia Bảo, 30 tuổi, sống tại Hà Nội, mới chuyển từ máy tính dùng hệ điều hành Windows sang MacBook. Trước đây, anh quen sử dụng một số phần mềm crack trên Windows.

Khi chuyển sang hệ điều hành mới, do nhu cầu công việc cần dùng Word, PowerPoint và Excel, Bảo tiếp tục tìm tải về bộ phần mềm này cho máy MacBook.

Tuy nhiên, sau một thời gian sử dụng, máy tính của anh thường xuyên bị treo, phần mềm đóng đột ngột. Có lần, khi đang hoàn thiện tài liệu, ứng dụng bất ngờ thoát ra khiến phần nội dung chưa kịp lưu bị mất.

“Tôi nghĩ chỉ cần dùng các ứng dụng văn phòng cơ bản, không cần trả tiền mua phần mềm bản quyền. Nhưng khi phần mềm thoát đột ngột giữa lúc làm việc thì rất bất tiện, mất hết công việc đang xử lý, nhất là những việc sát deadline”, Bảo nói.

Thanh, 22 tuổi, sống tại Hà Nội, cũng cho biết bản thân trước đây sử dụng một phần mềm chỉnh sửa ảnh bản crack nhưng cũng đã phải chuyển sang dùng phần mềm bản quyền. Công cụ này chủ yếu phục vụ nhu cầu chỉnh ảnh cá nhân, đôi khi được dùng cho một số buổi chụp dịch vụ nhỏ lẻ.

“Mình chụp và chỉnh sửa ảnh vì sở thích, thỉnh thoảng mới nhận chụp dịch vụ nên thu nhập từ việc này không nhiều.Bỏ ra một khoản lớn để mua phần mềm chính hãng, mình phải cân nhắc rất kỹ. Tuy nhiên phí mua là trọn đời sản phẩm nên mình đã quyết định mua. Phần mềm bản quyền chạy mượt mà hơn rất nhiều”, Thanh chia sẻ.

Không chỉ người làm nội dung bán chuyên, phần mềm bản quyền cũng là bài toán với nhiều sinh viên ngành truyền thông, thiết kế, mỹ thuật hoặc công nghệ đa phương tiện. Các ngành học này thường yêu cầu sinh viên sử dụng nhiều công cụ cùng lúc như phần mềm dựng video, chỉnh sửa ảnh, thiết kế đồ họa hoặc xử lý âm thanh.

Tiến, sinh viên năm cuối tại Hà Nội, cho biết trong quá trình học, anh thường xuyên phải quay, dựng video, thiết kế poster và chỉnh sửa ảnh. Điều đó đồng nghĩa với việc cần sử dụng nhiều phần mềm khác nhau.

“Việc bỏ nhiều tiền để mua phần mềm là quá sức với mình", Tiến nói. Giải pháp sinh viên này đưa ra là tìm những ứng dụng miễn phí, được cộng đồng đánh giá cao.

Ở góc nhìn của Hưng, một nhiếp ảnh gia tự do, vấn đề không chỉ nằm ở ý thức bản quyền mà còn liên quan tới khả năng chi trả của người trẻ. "Với người làm nghề tự do, chi phí phần mềm cao cũng có thể khiến họ phải tăng giá dịch vụ, trong khi thị trường cạnh tranh rất mạnh”, Hưng nhận định.

Rủi ro khi sử dụng phần mềm không bản quyền

Thanh cho biết việc dùng phần mềm không bản quyền không hề thuận tiện. Trong quá trình sử dụng, phần mềm thường lỗi, bị văng khỏi ứng dụng hoặc phải tắt mạng để tránh bị kiểm tra bản quyền.

“Có lúc đang chỉnh ảnh thì phần mềm bị lỗi, rất mất thời gian. Đôi khi chỉ cần quên bật lại mạng, phần mềm crack bị quét và bị đăng xuất, mất hết các phần đang làm dở”, Thanh chia sẻ.

Theo một số người dùng, phần mềm lậu trước đây phổ biến vì dễ tìm, dễ cài đặt và không mất chi phí ban đầu. Tuy nhiên, đi kèm với đó là nhiều rủi ro như phần mềm hoạt động thiếu ổn định, mất dữ liệu, máy tính nhiễm mã độc hoặc bị đánh cắp thông tin cá nhân.

Trong bối cảnh nhiều website phim lậu, phần mềm crack, game crack bị rà soát hoặc tự đóng cửa, người dùng cũng bắt đầu thận trọng hơn với các nguồn tải không chính thống. Một số trang web lậu còn chứa quảng cáo cờ bạc, đường link độc hại hoặc các nội dung có nguy cơ lừa đảo.

Theo Tiến, anh đã tìm được cách thích ứng phù hợp. Phần mềm miễn phí có thể xử lý được các tác vụ phổ thông, ngoài ra anh tận dụng bản dùng thử, mua gói sinh viên và chỉ đăng ký công cụ thật sự cần thiết trong từng giai đoạn.

Hưng cho rằng việc siết chặt phần mềm lậu là xu hướng khó tránh. Khi thị trường sáng tạo nội dung phát triển, người làm nghề cũng cần sử dụng công cụ hợp pháp, để bắt kịp xu thế.

Thay đổi thói quen sử dụng nội dung số

Không chỉ phần mềm, câu chuyện bản quyền còn liên quan đến phim, nhạc, game, báo chí, truyền hình và nhiều loại nội dung số khác trên môi trường mạng.

Với nhiều người trẻ, đợt siết bản quyền lần này không chỉ khiến họ nhìn lại việc sử dụng các công cụ quen thuộc, mà còn đặt ra câu hỏi về thói quen tiêu thụ nội dung số trên Internet.

Từ phần mềm chỉnh ảnh, dựng video đến phim, nhạc, game và các tài khoản chia sẻ giá rẻ, những lựa chọn từng được xem là “tiện đâu dùng đó” nay đang dần trở thành vấn đề cần cân nhắc kỹ hơn.

Trong bối cảnh đó, nhiều bạn trẻ cho rằng cần thêm các gói bản quyền linh hoạt, mức giá phù hợp với sinh viên, người mới bắt đầu làm nghề hoặc người dùng cá nhân. Đây có thể là cách giúp người dùng chuyển dần sang công cụ hợp pháp, thay vì phụ thuộc vào phần mềm không bản quyền như trước.

Tên nhân vật trong bài đã được thay đổi.