Điện thoại khóa mạng, nội địa xách tay… sẽ “hết cửa” từ 1/3?
(Dân trí) - Từ ngày 1/3, nhiều mẫu điện thoại khóa mạng hoặc hàng nội địa xách tay có thể gặp khó khi sử dụng ứng dụng ngân hàng tại Việt Nam.
Từ 1/3, điện thoại đã can thiệp hệ thống có thể bị chặn Mobile Banking
Các dòng máy khóa mạng hoặc nội địa Trung Quốc thường được bán dưới dạng xách tay tại các cửa hàng nhỏ lẻ. Nhiều người lựa chọn vì giá rẻ hơn hàng chính hãng, đa dạng mẫu mã, thậm chí có những sản phẩm không phân phối chính thức tại Việt Nam.
Tuy nhiên, để sử dụng tại Việt Nam, các thiết bị này thường phải được can thiệp hệ thống.
Chẳng hạn, với điện thoại khóa mạng, người dùng cần phải bẻ khóa để kết nối với các nhà mạng tại Việt Nam. Trong khi đó, điện thoại nội địa Trung Quốc cần phải cập nhật phiên bản hệ điều hành Android (ROM) để thay đổi ngôn ngữ và có thêm các ứng dụng Google (do điện thoại Android tại Trung Quốc chỉ có tiếng Anh hoặc tiếng Trung và không hỗ trợ các ứng dụng của Google)…
Nhiều người tại Việt Nam lựa chọn điện thoại khóa mạng hoặc nội địa xách tay từ Trung Quốc vì giá rẻ, nhiều mẫu mã… (Ảnh minh họa: AI).
Tuy nhiên, kể từ ngày 1/3, nhiều khả năng các loại điện thoại khóa mạng hoặc hàng nội địa xách tay sẽ trở nên kén người dùng tại Việt Nam.
Ngày 1/3 là thời điểm chính thức có hiệu lực của Thông tư số 77/2025/TT-NHNN được ban hành bởi Ngân hàng Nhà nước, nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 50/2024/TT-NHNN ngày 31/10/2024, quy định về an toàn, bảo mật cho việc cung cấp dịch vụ trực tuyến trong ngành Ngân hàng.
Các loại điện thoại khóa mạng, xách tay… thường phải được bẻ khóa, cập nhật phiên bản hệ điều hành mới có thể sử dụng được ổn định (Ảnh minh họa: AI).
Theo Thông tư này, ứng dụng Mobile Banking (ứng dụng ngân hàng trên thiết bị di động) sẽ phải tự động thoát hoặc ngừng hoạt động và thông báo cho người dùng được biết nếu phát hiện một trong 3 dấu hiệu sau:
- Thiết bị đã bị bẻ khóa (root/jailbreak) hoặc đã bị mở khóa cơ chế bảo vệ (unlock bootloader). Đây là điều nhiều người dùng thường làm trên iPhone bản khóa mạng hoặc trên smartphone chạy Android để thay đổi các thiết lập của hệ thống, cài đặt thêm ứng dụng từ bên ngoài… tiềm ẩn nhiều nguy cơ về bảo mật, nhiễm mã độc.
- Phần mềm ứng dụng bị chèn mã bên ngoài ứng dụng khi đang chạy, thực hiện các hành vi như ghi lại lịch sử dữ liệu trên ứng dụng hoặc ứng dụng đã bị can thiệp, đóng gói lại…
- Có trình gỡ lỗi (debugger) được gắn vào hoặc môi trường có trình gỡ lỗi đang hoạt động, hoặc khi ứng dụng chạy trong môi trường giả lập (emulator)/máy ảo/thiết bị giả lập; hoặc hoạt động ở chế độ cho phép máy tính giao tiếp trực tiếp với thiết bị chạy Android (Android Debug Bridge).
Ngoài ra, Thông tư 77 cũng siết chặt việc kiểm soát phiên bản Mobile Banking được phát hành. Theo đó, định kỳ tối thiểu 3 tháng một lần, đơn vị phát hành ứng dụng Mobile Banking phải đánh giá an toàn, bảo mật của phiên bản ứng dụng đang cung cấp cho người dùng nhằm xác định các lỗ hổng bảo mật và đánh giá khả năng can thiệp bởi tội phạm mạng.
Khi phát hiện có lỗ hổng bảo mật được đánh giá ở mức cao hoặc nghiêm trọng, đơn vị phát hành ứng dụng phải có biện pháp kiểm soát không cho thực hiện giao dịch hoặc có biện pháp kiểm soát nhằm phòng, chống tội phạm lợi dụng lỗ hổng bảo mật để tấn công mạng, thực hiện các giao dịch gian lận, chiếm đoạt tài sản.
Đồng thời, đơn vị phát triển ứng dụng phải thực hiện xử lý, khắc phục, cập nhật ngay phiên bản mới trong vòng 1 ngày đối với thành phần hệ thống kết nối trực tiếp với Internet; trong vòng 1 tháng đối với các thành phần còn lại (nếu là lỗ hổng ở mức độ nghiêm trọng) hoặc trong vòng 2 tháng đối với các thành phần còn lại (nếu lỗ hổng ở mức độ cao).
Thị trường điện thoại khóa mạng sẽ thu hẹp
Nhiều người tại Việt Nam đang lựa chọn hình thức thanh toán không tiền mặt bằng cách chuyển khoản qua ứng dụng ngân hàng khi mua sắm hoặc khi ăn uống… cho nên các ứng dụng ngân hàng đang trở nên phổ biến và rất quan trọng trong cuộc sống hàng ngày.
Do vậy, việc những ứng dụng ngân hàng có nguy cơ phải ngừng hoạt động trên các loại điện thoại khóa mạng hoặc nội địa Trung Quốc khiến những điện thoại này có thể không còn chỗ đứng tại thị trường Việt Nam.
Tuy nhiên, một số cửa hàng kinh doanh điện thoại di động tin rằng vẫn còn những nhóm đối tượng người dùng lựa chọn điện thoại khóa mạng và xách tay vì ưu điểm giá rẻ.
“Các điện thoại khóa mạng và xách tay từ Trung Quốc vẫn sẽ có người dùng lựa chọn làm máy phụ hoặc máy thứ hai nhờ ưu điểm giá rẻ, trong khi đó họ vẫn có thể tiếp tục dùng ứng dụng ngân hàng trên smartphone chính của mình. Do vậy tôi tin rằng khó có chuyện điện thoại khóa mạng và xách tay sẽ bị xóa sổ tại Việt Nam”, anh H.Lâm, chủ một cửa hàng kinh doanh điện thoại tại Hà Nội, chia sẻ.
Tin tặc đang sử dụng nhiều chiêu trò khác nhau để xâm nhập vào ứng dụng ngân hàng của người dùng, đòi hỏi phải có các biện pháp bảo mật nghiêm ngặt để chống đỡ (Ảnh minh họa: Gemini).
Thông tư số 77/2025/TT-NHNN được ban hành trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao đang lợi dụng tài khoản doanh nghiệp “ma” và các công nghệ tinh vi như Deepfake (giả mạo gương mặt người khác bằng AI) hoặc mã độc để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Thông tư này đã thiết lập cơ chế phòng vệ chủ động bằng cách bổ sung các quy định kỹ thuật nghiêm ngặt.
Thông tư 77 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày mai, 1/3. Do vậy, những người dùng đang sử dụng các loại smartphone thuộc vào các nhóm thiết bị đã được liệt kê ở trên cần phải có những biện pháp khắc phục thiết bị của mình hoặc thậm chí đổi sang thiết bị mới để có thể tiếp tục sử dụng ứng dụng ngân hàng cho các giao dịch trực tuyến qua smartphone.
