Điện Biên Phủ - Độc đáo văn hóa quân sự Việt Nam

1. Phân tán lực lượng cơ động chiến lược, cô lập Điện Biên Phủ.

Đến mùa khô 1953, cuộc chiến tranh Đông Dương đã bước sang năm thứ tám. Nước Pháp hầu như không còn đủ sức chịu đựng gánh nặng chiến phí và đã phải cầu sự trợ giúp của Mỹ.

 

Kết quả là tới năm 1954, đã có 78% chiến phí của Pháp ở Đông Dương là do Mỹ chi trả. Tới năm 1953, viện trợ Mỹ, cả kinh tế và quân sự đã lên tới 2,7 tỷ USD, trong đó, viện trợ quân sự là 1,7 tỷ USD.  Năm 1954, Mỹ viện trợ thêm 1,3 tỷ USD nữa. Tổng cộng, Mỹ đã cung cấp cho Pháp hơn 40 vạn tấn vũ khí, gồm 360 máy bay, 347 tàu thuyền các loại, 1.400 xe tăng và xe bọc thép, 16.000 xe vận tải, 17,5 vạn súng cá nhân.

 

Để giải quyết những khó khăn do cuộc chiến tranh, tướng Henri Navarre được cử sang làm Tổng chỉ huy quân viễn chinh Pháp và mang theo một bản kế hoạch quân sự mới. Nội dung của bản kế hoạch đó là: Dựa vào viện trợ quân sự Mỹ, khẩn trương xây dựng khối cơ động chiến lược, phản công từng phần, tiến tới giành thắng lợi quân sự có ý nghĩa chiến lược, tạo điều kiện cho nước Pháp rút ra khỏi cuộc chiến tranh trong danh dự.

 

Về phía ta, trong hội nghị cuối tháng 9 - đầu tháng 10-1953, khi thông qua phương án tác chiến Đông Xuân 1953-1954, do Tổng Quân ủy đề đạt, Bộ Chính trị Trung ương Đảng đã phân tích tình hình để chọn hướng chiến lược và nhận thấy địch tập trung lực lượng ở Đồng bằng Bắc Bộ. Nhưng ở chiến trường này, có nhiều thuận lợi đối với địch, ít thuận lợi đối với ta; sử dụng chủ lực mở chiến dịch ở đồng bằng chỉ có thể thu được những thắng lợi có hạn mà cũng có thể bị tiêu hao lực lượng.

 

Điện Biên Phủ - Độc đáo văn hóa quân sự Việt Nam
Từng đoàn xe thồ, từng đoàn dân công vận chuyển lương thực, vũ khí, đạn dược phục vụ chiến dịch. Ảnh tư liệu.

 

Trước tình hình đó, Bộ Chính trị chủ trương điều động chủ lực đi đánh ở những hướng khác, nơi địch tương đối sơ hở, nhằm tiêu diệt sinh lực của chúng trong những điều kiện thuận lợi, đồng thời buộc chúng phải phân tán tới 80% khối cơ động chiến lược ra đối phó trên nhiều hướng. Cụ thể là sử dụng một bộ phận chủ lực, mở chiến dịch tiến công trên chiến trường rừng núi, đồng thời tranh thủ cơ hội tiêu diệt địch trên những hướng chúng có thể đánh sâu vào vùng tự do của ta; đẩy mạnh chiến tranh du kích trên khắp các chiến trường sau lưng địch.

 

Nếu điểm quan trọng nhất trong kế hoạch quân sự H.Nava là xây dựng khối cơ động chiến lược mạnh, kiên quyết tập trung binh lực để đối phó với các cuộc tiến công của ta và mở các cuộc tiến công lớn, tiêu diệt chủ lực ta… thì điều rất quan trọng trong kế hoạch tác chiến Đông Xuân 1953-1954 của ta là khắc phục mọi hậu quả khó khăn, sử dụng mọi biện pháp giữ vững chủ động, kiên quyết buộc địch phải phân tán, phá vỡ khối cơ động tập trung của địch, điều động từng bộ phận chủ lực của chúng ra những hướng khác nhau, rồi chọn những hướng thuận lợi để tiêu diệt.

 

Đó là nội dung kế hoạch chiến lược của địch và chủ trương chiến lược của ta trong Đông Xuân 1953-1954 và cũng là chủ trương chiến lược đối với Chiến dịch Điện Biên Phủ. Vấn đề này nổi bật lên hai điểm:

 

Một là, ta buộc địch phải phân tán lực lượng cơ động chiến lược. Kế hoạch của địch nguyên là tập trung binh lực, tăng cường lực lượng cơ động chiến lược, nhằm giành lại quyền chủ động, thực hiện một loạt kế hoạch tiến công, chuẩn bị một trận quyết chiến chiến lược trên một chiến trường do chúng lựa chọn, nhưng đã bị cô lập và thiếu lực lượng ứng cứu.

 

Biết rõ âm mưu đó, ta đã sử dụng một bộ phận quân chủ lực, mở cuộc tiến công vào những hướng hiểm yếu mà địch tương đối sơ hở, làm thất bại ý đồ chiến lược chủ yếu, tiêu diệt từng bộ phận lực lượng của chúng, tiến tới làm phá sản kế hoạch H.Nava.

 

Hai là, ta đã tạo nên tình thế, buộc địch phải ném chủ lực xuống thung lũng Điện Biên Phủ. Đưa quân chủ lực lên chiến trường rừng núi Tây Bắc vốn không nằm trong ý định của địch, cũng như Điện Biên Phủ trước đó, không nằm trong kế hoạch của H.Nava. Nhưng khi địch đã bị động đổ quân xuống vùng đất này thì ta lập tức nắm lấy thời cơ, hạ quyết tâm tiêu diệt chúng và biến cứ điểm này thành một trận quyết chiến chiến lược lớn nhất của Quân đội nhân dân Việt Nam, đưa cuộc Kháng chiến chống Pháp đến thắng lợi cuối cùng.

 

Như vậy là vào mùa Xuân năm 1954, quân ta bước vào Chiến dịch Điện Biên Phủ sau khi đã tạo được một cục diện chiến lược thuận lợi, làm tiền đề thắng lợi cho một chiến dịch chiến lược lớn nhất và quan trọng nhất trong cuộc Kháng chiến chống Pháp.

 

Do có sự chuẩn bị nhất định cho sự phát triển của kháng chiến, từ trước đó 5 năm (1949-1954), ta đã xây dựng được 5 đại đoàn chủ lực (308, 304, 312, 316, 351) để đưa vào chiến dịch.

 

Về bộ binh: địch 1 / ta 3,6; địch 5 / ta 18 tiểu đoàn.

 

Về binh khí - kỹ thuật: địch 1 / ta 8,4 nhưng hỏa lực của ta lại phải rải ra trên nhiều mục tiêu ngay từ đầu (ngày 30-3-1954) trong điều kiện cả pháo và súng cối của ta đang đứng trước nguy cơ “đói đạn nghiêm trọng”.

 

Trong chiến dịch, ta chỉ có ưu thế tương đối hơn địch về một số mặt nhưng địch lại chiếm ưu thế hơn ta trên nhiều lĩnh vực. Muốn thấy rõ điều này, hãy so sánh tương quan lực lượng hai bên với toàn cuộc chiến tranh. Riêng trong Đông Xuân 1953-1954:

 

Về quân số: Địch 48 vạn. Ta 24 vạn (bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương).

 

Về trang bị - kỹ thuật, địch hơn hẳn ta với: 580 máy bay các loại, 391 tàu chiến, 25 tiểu đoàn pháo 155 và 105mm, 10 trung đoàn, 6 tiểu đoàn và 10 đại đội tăng - thiết giáp.

 

Ta: 1 trung đoàn lựu pháo 105mm (24 khẩu), 1 trung đoàn sơn pháo 75mm, 1 trung đoàn pháo hỗn hợp (súng cối 82mm, DKZ 75mm và hỏa tiễn H6), 1 trung đoàn pháo cao xạ (72 khẩu pháo 37mm và 72 khẩu súng máy 12,7mm).

 

Nhưng như trên đã nói, nét độc đáo của nghệ thuật quân sự Việt Nam là tuy đối phương luôn luôn hơn ta về tổng thể, nhưng ta lại rất biết cách tập trung binh lực, hỏa lực tối đa để giành những chiến thắng có tính chiến lược, trước khi giải quyết chiến dịch bằng trận đánh cuối cùng.

 

Sau 60 năm nhìn lại, chúng ta càng thấy rõ: Chiến thắng Điện Biên Phủ không chỉ là một trong những sự kiện có tầm quan trọng đặc biệt trong lịch sử quân sự Việt Nam mà còn là một trong những sự kiện rất quan trọng trong lịch sử quân sự thế kỷ XX của cả loài người.

 

Bằng thắng lợi quyết định này, Quân đội nhân dân Việt Nam - do Đại tướng Võ Nguyên Giáp trực tiếp chỉ huy - đã buộc quân Pháp tại Điện Biên Phủ phải đầu hàng vào ngày 7 tháng 5 năm 1954, sau suốt 55 ngày đêm “chịu trận”. Giữa chiến địa này, quân Pháp đã gia tăng quân số lên đến 16.200 người nhưng vẫn không thể chống nổi các đợt tiến công của một đối phương vô cùng thông minh và dũng cảm. Thực dân Pháp đã không bình định được Việt Nam, bất chấp nhiều năm chiến đấu chật vật cùng sự hỗ trợ ngày càng gia tăng của đế quốc Mỹ và rồi họ đã không còn đủ khả năng để tiếp tục ứng chiến sau thảm bại này.

 

Xét riêng về mặt chiến trận, Điện Biên Phủ là một chiến dịch tiến công lớn nhất và điển hình nhất của Quân đội nhân dân Việt Nam cho đến lúc bấy giờ, một chiến thắng vĩ đại nhất của quân và dân ta trong gần 100 năm đấu tranh chống thực dân Pháp. Nó cũng được coi là một trong những chiến dịch tiến công lớn nhất trong lịch sử đấu tranh vũ trang của các dân tộc nhỏ chống quân đội xâm lược của chủ nghĩa đế quốc thực dân.

 

 (Còn nữa)

 

Dương Xuân Đống (Nhà nghiên cứu văn hóa quân sự)

Theo Quân đội Nhân dân

MỚI NHẤT
Các bài viết về Việt Nam chỉ chiếm  0,01% trên báo chí các nước
Các bài viết về Việt Nam chỉ chiếm 0,01% trên báo chí các nước

(Dân trí) - Theo bà Nguyễn Phương Nga, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, nhu cầu cung cấp thông tin Việt Nam ra thế giới rất lớn, nhưng lượng thông tin truyền thông ra bên ngoài còn rất ít…

Thứ bảy, 19/04/2014 - 07:45

Hà Nội có thêm 3 Phó Chủ tịch mới
Hà Nội có thêm 3 Phó Chủ tịch mới

(Dân trí) - Cuộc họp HĐND thành phố Hà Nội diễn ra vào sáng 18/4, đã bầu 3 Phó Chủ tịch UBND mới, gồm ông Lê Hồng Sơn - cán bộ thuộc diện Trung ương luân chuyển về, ông Nguyễn Quốc Hùng và ông Nguyễn Ngọc Tuấn.

Thứ sáu, 18/04/2014 - 12:02

Anh nhất trí phát triển quan hệ toàn diện với Việt Nam
Anh nhất trí phát triển quan hệ toàn diện với Việt Nam

Theo phóng viên TTXVN tại Anh, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Vương quốc Anh, ngày 16/4, Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh đã có cuộc hội đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Anh William Hague nhằm trao đổi về tình hình phát triển kinh tế-xã hội, chính sách đối ngoại của mỗi nướ

Thứ sáu, 18/04/2014 - 09:48

Điện Biên Phủ - Độc đáo văn hóa quân sự Việt Nam (kỳ 2)
Điện Biên Phủ - Độc đáo văn hóa quân sự Việt Nam (kỳ 2)

Không những thế, khi nghiên cứu lịch sử quân sự Việt Nam hiện đại, các nhà khoa học đều phải thừa nhận một sự thật hiển nhiên: Điện Biên Phủ là một sự kiện lịch sử có tính chất bước ngoặt.

Thứ sáu, 18/04/2014 - 01:22

Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc: “Cán bộ phải biết… 4 xin”
Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc: “Cán bộ phải biết… 4 xin”

(Dân trí) - “Người dân nghe nói nhiều về cải cách hành chính mà lâu nay vẫn phải xếp hàng mỏi mệt để đăng ký xe, đổi bằng lái. Cần chọn ra điểm làm đột phá. Cán bộ công chức phải biết “4 xin” đối với người dân là xin chào, xin lỗi, xin cảm ơn, xin phép”…

Thứ sáu, 18/04/2014 - 12:16

Tổng Bí thư tiếp Chủ tịch Thường trực Thượng viện Hoa Kỳ
Tổng Bí thư tiếp Chủ tịch Thường trực Thượng viện Hoa Kỳ

Chiều 17/4, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã tiếp Đoàn đại biểu cấp cao Thượng viện Hoa Kỳ do Chủ tịch Thường trực Thượng viện Hoa Kỳ Patrick Leahy dẫn đầu, đang ở thăm Việt Nam.

Thứ sáu, 18/04/2014 - 12:06

Chủ tịch nước gặp mặt người khuyết tật tiêu biểu
Chủ tịch nước gặp mặt người khuyết tật tiêu biểu

Ngày 17/4, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã gặp mặt các tổ chức và người khuyết tật tiêu biểu nhân Ngày người khuyết tật Việt Nam 18/4.

Thứ sáu, 18/04/2014 - 12:03

Đắm phà ở Hàn Quốc: Việt Nam gửi điện thăm hỏi
Đắm phà ở Hàn Quốc: Việt Nam gửi điện thăm hỏi

(Dân trí) - Trước vụ đắm phà ở vùng biển ngoài khơi Hàn Quốc vào sáng ngày 16/4, làm nhiều người thiệt mạng và mất tích, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã gửi điện thăm hỏi tới Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-hye.

Thứ năm, 17/04/2014 - 06:55

Nhắc nhở Chính phủ vì tăng bội chi ngân sách
Nhắc nhở Chính phủ vì tăng bội chi ngân sách

(Dân trí) - UB Tài chính Ngân sách của Quốc hội chỉ ra thực tế, năm 2012, Quốc hội quyết mức bội chi 140.200 tỷ đồng nhưng thực tế, quyết toán ngân sách vượt dự toán đến gần 14.000 tỷ đồng.

Thứ năm, 17/04/2014 - 05:39

Việt Nam hết sức lo ngại về tình hình miền đông Ukraine
Việt Nam hết sức lo ngại về tình hình miền đông Ukraine

(Dân trí) - Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Hải Bình cho biết Việt Nam hết sức lo ngại trước những diễn biến phức tạp tại các tỉnh miền Đông Ukraine và mong muốn các bên liên quan kiềm chế, không sử dụng vũ lực.

Thứ năm, 17/04/2014 - 05:32

 Việt Nam đặc biệt coi trọng quan hệ đối tác với Liên bang Nga
Việt Nam đặc biệt coi trọng quan hệ đối tác với Liên bang Nga

Ngày 16/4, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Liên bang Nga Sergei Lavrov trong chuyến thăm chính thức của Bộ trưởng tới Việt Nam.

Thứ tư, 16/04/2014 - 08:22

Việt Nam, LB Nga thảo luận triển khai các dự án năng lượng tầm cỡ
Việt Nam, LB Nga thảo luận triển khai các dự án năng lượng tầm cỡ

(Dân trí) - Trong cuộc hội đàm tại Hà Nội, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh và Bộ trưởng Ngoại giao Liên Bang Nga Sergei Lavrov đã thảo luận về việc triển khai các dự án tầm cỡ lớn trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân.

Thứ tư, 16/04/2014 - 04:32

ĐÁNG QUAN TÂM
Quân đội có thể có 3 Đại tướng
Quân đội có thể có 3 Đại tướng

(Dân trí) - Góp ý sửa luật Sỹ quan QĐND tại UB Thường vụ QH sáng 16/4, Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng nhấn mạnh nguyên tắc, trong Bộ Quốc phòng chỉ Bộ trưởng mang hàm Đại tướng. Ngoài ra, Tổng Tham mưu trưởng, Chủ nhiệm Tổng Cục Chính trị có trần quân hàm Đại tướng.

Thứ tư, 16/04/2014 - 03:10

Ngoại trưởng Nga thăm chính thức Việt Nam
Ngoại trưởng Nga thăm chính thức Việt Nam

(Dân trí) - Hôm nay, ngày 16/4, Bộ trưởng Ngoại giao Liên bang Nga Sergei Lavrov thăm chính thức Việt Nam theo lời mời của Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh.

Thứ tư, 16/04/2014 - 12:23

Báo Hà Nội mới đón nhận danh hiệu Anh hùng Lao động
Báo Hà Nội mới đón nhận danh hiệu Anh hùng Lao động

(Dân trí) - Sáng 16/4, tại Nhà hát lớn Hà Nội, báo Hà Nội mới đã tổ chức Lễ đón nhận danh hiệu Anh hùng Lao động và kỷ niện 25 năm ấn phẩm Hà Nội mới cuối tuần ra số đầu tiên.

Thứ tư, 16/04/2014 - 11:42

Đức sẽ sớm phê chuẩn hiệp định PCA với Việt Nam
Đức sẽ sớm phê chuẩn hiệp định PCA với Việt Nam

Ngày 15/4, tại Hà Nội, trong cuộc gặp với Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh, bà Edelgard Bulmahn, Phó Chủ tịch Quốc hội Đức nhấn mạnh Quốc hội và Chính phủ Đức sẽ sớm phê chuẩn Hiệp định Hợp tác và Đối tác toàn diện (PCA) giữa Việt Nam-EU.

Thứ tư, 16/04/2014 - 06:16

Lực lượng Cảnh sát cơ động đón nhận Huân chương Hồ Chí Minh
Lực lượng Cảnh sát cơ động đón nhận Huân chương Hồ Chí Minh

(Dân trí) - Sáng 15/4, tại Hà Nội, Bộ Công an tổ chức mít tinh kỷ niệm 40 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát cơ động (15/4/1974 - 15/4/2014) và đón nhận Huân chương Hồ Chí Minh.

Thứ ba, 15/04/2014 - 10:00

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng: Hỗ trợ tối đa để ngư dân yên tâm bám biển
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng: Hỗ trợ tối đa để ngư dân yên tâm bám biển

(Dân trí) - Ngày 15/4, tại Đà Nẵng, Văn phòng Chính phủ phối hợp với Bộ NN-PTNT và các bộ ngành liên quan cùng các địa phương ven biển đã tổ chức hội nghị về giải pháp và chính sách phát triển thủy sản.

Thứ ba, 15/04/2014 - 09:45

Không đưa việc lấy phiếu tín nhiệm vào luật Tổ chức Quốc hội
Không đưa việc lấy phiếu tín nhiệm vào luật Tổ chức Quốc hội

(Dân trí) - Dự thảo luật Tổ chức Quốc hội sửa đổi đưa ra xin ý kiến UB Thường vụ QH ngày 15/4 không có quy định về việc lấy phiếu tín nhiệm vì còn chờ sửa Nghị quyết về vấn đề này. Quy định về bỏ phiếu tín nhiệm cơ bản giữ như quy định hiện hành.

Thứ ba, 15/04/2014 - 09:12

13 họ tộc tổ chức Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa
13 họ tộc tổ chức Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa

(Dân trí) - Sáng ngày 15/4 (tức ngày 16/3 âm lịch), tại đình An Vĩnh, huyện đảo Lý Sơn, UBND xã An Vĩnh phối hợp với Ban Khánh tiết đình An Vĩnh cùng 13 tộc họ tổ chức Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa theo truyền thống.

Thứ ba, 15/04/2014 - 07:00

Ông Võ Văn Thưởng làm Phó Bí thư Thành ủy TPHCM
Ông Võ Văn Thưởng làm Phó Bí thư Thành ủy TPHCM

(Dân trí) - Chiều 15/4, Ban Chấp hành Đảng bộ TPHCM khóa IX họp bất thường, bầu ông Võ Văn Thưởng làm Phó Bí thư Thành ủy TPHCM nhiệm kỳ 2010 - 2015.

Thứ ba, 15/04/2014 - 05:12

Chưa “thông” đề xuất tăng thêm Đại tướng, Trung tướng công an
Chưa “thông” đề xuất tăng thêm Đại tướng, Trung tướng công an

(Dân trí) - Thẩm tra đề xuất thêm một hàm Đại tướng cho Thứ trưởng thứ nhất Bộ Công an, thêm một hàm Trung tướng cho mỗi Tổng cục, UB Quốc phòng An ninh của Quốc hội cho rằng, việc mở rộng diện một số chức vụ cấp hàm tướng chưa thật chặt chẽ, đúng nhu cầu.

Thứ ba, 15/04/2014 - 04:00

Chỉ thị của Bộ Chính trị về tiếp tục đổi mới công tác thi đua, khen thưởng
Chỉ thị của Bộ Chính trị về tiếp tục đổi mới công tác thi đua, khen thưởng

(Dân trí) - Bộ Chính trị vừa ban hành Chỉ thị số 34-CT/TW về tiếp tục đổi mới công tác thi đua, khen thưởng. Toàn văn Chỉ thị như sau:

Thứ ba, 15/04/2014 - 01:04

Chính thức ra mắt lực lượng Kiểm ngư Việt Nam
Chính thức ra mắt lực lượng Kiểm ngư Việt Nam

(Dân trí) - Sáng 15/4, tại Đà Nẵng, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải và lãnh đạo các Bộ ngành Trung ương cùng một số địa phương ven biển đã dự lễ ra mắt chính thức lực lượng Kiểm ngư Việt Nam.

Thứ ba, 15/04/2014 - 11:07