Vụ cào xước Mercedes GLC200: Có được yêu cầu bồi thường cao hơn 56,3 triệu?

Liên quan vụ xe Mercedes GLC200 ở Hà Nội bị cào xước, đập gương khi dừng đỗ bên đường tại Hà Nội, ngày 13/2 Công an TP Hà Nội đã công bố kết quả giám định thiệt hại tài sản. Tổng chi phí khắc phục hậu quả là 56,3 triệu đồng, trong đó lớn nhất là tiền thay mới mặt ngoài ốp nhựa bảo vệ cụm đèn phía trước trị giá 51 triệu đồng. Chi phí khắc phục các vết trầy xước còn lại trên thân xe được định mức 300.000 - 700.000 đồng. 

Dù con số có thể còn có sự dịch chuyển song với kết luận ban đầu như trên, có thể ước lượng một phần trách nhiệm bồi thường mà phía gia đình gây thiệt hại phải bồi thường cho chủ xe. Ngoài những chi phí nêu trên, chủ phương tiện còn có quyền yêu cầu bồi thường những khoản nào theo quy định pháp luật là điều mà nhiều độc giả Dân trí thắc mắc.

Theo luật sư Trương Văn Tuấn (Trưởng Văn phòng luật sư Trạng Sài Gòn, Đoàn Luật sư TPHCM), căn cứ quy định tại Điều 589 Bộ luật Dân sự 2015, các khoản bồi thường trong trường hợp xảy ra thiệt hại do tài sản bị xâm phạm bao gồm: Tài sản bị mất, hủy hoại hoặc hư hỏng; Lợi ích gắn liền với việc sử dụng, khai thác tài sản bị giảm sút; Chi phí hợp lý để ngăn chặn, hạn chế, khắc phục thiệt hại và các thiệt hại khác theo luật định. 

Hướng dẫn thi hành các quy định về bồi thường trên, Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao quy định cụ thể về việc xác định mức bồi thường như sau: 

Thứ nhất, đối với phần tài sản bị hư hỏng, thiệt hại là chi phí để sửa chữa, khôi phục lại tình trạng tài sản trước khi bị hư hỏng theo giá thị trường tại thời điểm giải quyết bồi thường. Nếu tài sản hư hỏng không thể sửa chữa thì thiệt hại căn cứ giá thị trường của tài sản cùng loại hoặc tài sản cùng tính năng, tiêu chuẩn kỹ thuật, tác dụng và mức độ hao mòn của tài sản bị mất, bị hủy hoại tại thời điểm giải quyết bồi thường.

Thứ hai, lợi ích gắn liền với việc sử dụng, khai thác tài sản bị mất, bị giảm sút là hoa lợi, lợi tức mà người bị thiệt hại đang hoặc sẽ thu được nếu tài sản không bị mất, bị hư hỏng. Trong đó, hoa lợi, lợi tức được tính theo giá thực tế đang thu. Nếu chưa thu thì theo giá thị trường cùng loại hoặc mức giá thuê trung bình 1 tháng của tài sản cùng loại hoặc tài sản có cùng tiêu chuẩn kỹ thuật, tính năng, tác dụng và chất lượng tại thời điểm Tòa án cấp sơ thẩm xác định thiệt hại.

Đối với những tài sản trên thị trường không có cho thuê, hoa lợi, lợi tức được xác định trên cơ sở thu nhập trung bình của 3 tháng liền kề do tài sản bị thiệt hại mang lại trong điều kiện bình thường trước thời điểm thiệt hại xảy ra.

Thứ ba, chi phí hợp lý để ngăn chặn, hạn chế, khắc phục thiệt hại là những chi phí thực tế, cần thiết tại thời điểm chi trong điều kiện bình thường cho việc áp dụng các biện pháp cần thiết làm cho thiệt hại không phát sinh thêm hay sửa chữa, khôi phục lại tình trạng ban đầu của tài sản.

Căn cứ quy định trên, luật sư Tuấn nhìn nhận trong trường hợp này, con số 56,3 triệu đồng có thể thuộc nhóm thứ nhất là chi phí để khắc phục đối với phần tài sản bị hư hỏng, thiệt hại. Quá trình giải quyết tiếp theo, nếu không hài lòng với kết quả xác minh ban đầu, các bên có quyền yêu cầu giám định bổ sung hoặc giám định lại đối với phần giá trị tài sản bị thiệt hại. 

Ngoài khoản bồi thường nêu trên, chủ xe là chị N. còn có quyền yêu cầu bồi thường đối với các khoản hoa lợi, lợi tức mà lẽ ra chị có thể thu được (VD: Chi phí cho thuê xe; chi phí cơ hội, việc làm...) và phần chi phí hợp lý để ngăn chặn, hạn chế, khắc phục thiệt hại (VD: chi phí thuê xe tự lái hoặc đặt xe để đi lại, thuê người đưa đón con...). Bởi vậy, mức bồi thường chị N. có quyền yêu cầu có thể cao hơn 56,3 triệu đồng. 

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng cơ quan tiến hành tố tụng sẽ chỉ chấp nhận những chi phí hợp lý để làm căn cứ xác định trách nhiệm bồi thường. Do đó, chủ phương tiện có trách nhiệm thu thập, cung cấp các hóa đơn, chứng từ liên quan tới các khoản thiệt hại khác đã xảy ra do phương tiện bị làm hư hỏng để làm căn cứ pháp lý yêu cầu bên vi phạm bồi thường.