Đăng ký tạm trú, tạm vắng, người thuê nhà đề nghị chủ nhà gửi ảnh sổ đỏ
(Dân trí) - Nhiều chủ nhà cho thuê phản ánh, khi người thuê làm thủ tục đăng ký tạm trú, tạm vắng, cơ quan chức năng yêu cầu cung cấp ảnh sổ đỏ căn nhà.
Gửi câu hỏi tới Cổng thông tin điện tử TP Hà Nội, bạn đọc Hồng Hạnh cho biết gia đình chị đang cho thuê nhà ở. Tuy nhiên, khi người thuê nhà đến cơ quan chức năng làm thủ tục đăng ký tạm trú, họ được hướng dẫn phải cung cấp ảnh Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở của căn nhà thuê.
Theo chị Hạnh, trước đây, khi cho thuê nhà, chủ sở hữu không phải cung cấp ảnh sổ đỏ cho người thuê mà chỉ cần cam kết căn nhà thuộc quyền sở hữu hợp pháp. Gia đình chị cũng đã cung cấp đầy đủ bản sao sổ đỏ cho cơ quan nhà nước trong đợt cao điểm 90 ngày làm sạch dữ liệu đất đai, diễn ra từ tháng 9 đến tháng 11/2025. Tuy nhiên, đến tháng 12/2025, gia đình tiếp tục được yêu cầu cung cấp ảnh sổ đỏ cho người thuê để hoàn tất thủ tục đăng ký tạm trú.

Người dân đến bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính của một phường ở Hà Nội (Ảnh: Tố Linh).
Từ thực tế này, công dân đề nghị UBND TP Hà Nội và các cơ quan chức năng làm rõ quy định pháp luật liên quan, nhằm bảo đảm sự thống nhất trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính, tránh phát sinh yêu cầu không cần thiết, gây phiền hà cho người dân.
Trả lời thắc mắc của công dân, UBND TP Hà Nội cho biết, thủ tục đăng ký tạm trú hiện được đăng tải công khai trên hệ thống Dịch vụ công quốc gia, tại địa chỉ dichvucong.gov.vn.
Theo đó, thành phần hồ sơ đăng ký tạm trú được quy định cụ thể, gồm tờ khai thay đổi thông tin cư trú (mẫu CT01) và giấy tờ, tài liệu chứng minh chỗ ở hợp pháp theo quy định pháp luật.
Đối với người đăng ký tạm trú là người chưa thành niên, trong tờ khai phải ghi rõ ý kiến đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ, trừ trường hợp đã có ý kiến đồng ý bằng văn bản.
Bên cạnh đó, giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp được thực hiện theo khoản 3 Điều 5 Nghị định 154/2024/NĐ-CP ngày 26/11/2024 của Chính phủ, trừ trường hợp cơ quan đăng ký cư trú có thể khai thác được thông tin này từ căn cước điện tử, tài khoản định danh điện tử hoặc các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành.
Nghị định 154 cũng quy định rõ, trong trường hợp công dân đăng ký tạm trú về với hộ gia đình theo khoản 2 Điều 20 Luật Cư trú, khi chủ hộ hoặc chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp đồng ý thì không phải xuất trình, cung cấp giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp.
Theo quy định tại Nghị định 154/2024/NĐ-CP, giấy tờ, tài liệu chứng minh chỗ ở hợp pháp được xác định khá đa dạng. Trong đó, ngoài giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, còn có hợp đồng cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ chỗ ở hợp pháp. Đối với văn bản cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ của cá nhân, pháp luật quy định không bắt buộc phải công chứng hoặc chứng thực.
Trường hợp công dân không có một trong các giấy tờ nêu trên, pháp luật cho phép sử dụng văn bản cam kết về việc có chỗ ở thuộc quyền sử dụng của mình, không có tranh chấp và đang sinh sống ổn định, lâu dài tại chỗ ở đó. Văn bản cam kết phải thể hiện đầy đủ thông tin nhân thân của người cam kết, thông tin về chỗ ở đề nghị đăng ký tạm trú và nội dung cam kết theo quy định.
Bên cạnh đó, Nghị định 154/2024/NĐ-CP cũng liệt kê nhiều loại giấy tờ khác được coi là căn cứ chứng minh chỗ ở hợp pháp, như giấy phép xây dựng nhà ở, hợp đồng mua bán nhà ở, giấy tờ thừa kế, tặng cho nhà ở, giấy tờ của tòa án hoặc xác nhận của ủy ban nhân dân cấp xã về nhà ở, đất ở sử dụng ổn định, không có tranh chấp.
Từ các quy định nêu trên, UBND TP Hà Nội đề nghị công dân căn cứ vào từng trường hợp cụ thể, đối chiếu với thành phần hồ sơ đã được pháp luật quy định để thực hiện thủ tục đăng ký tạm trú đúng quy định.
Khi nào chủ nhà buộc phải gửi ảnh sổ đỏ cho người thuê?
Liên quan đến phản ánh của người dân về việc đăng ký tạm trú phải cung cấp ảnh sổ đỏ nhà cho thuê, luật sư Quách Thành Lực - Giám đốc Công ty Luật Pháp Trị (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) - cho biết, việc đăng ký tạm trú thì công dân cần phải có chỗ ở, là điều khá dễ hiểu và nội dung này được ghi nhận rất rõ tại khoản 3 Điều 5 Nghị định 154/2024/NĐ-CP ngày 26/11/2024 của Chính phủ.
Tuy nhiên, theo luật sư, thay vì yêu cầu công dân phải chủ động cung cấp giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp như trước đây, cơ quan đăng ký cư trú có trách nhiệm khai thác thông tin này từ căn cước điện tử, tài khoản định danh điện tử trên Ứng dụng định danh quốc gia hoặc từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu về cư trú, Kho quản lý dữ liệu điện tử trên Cổng dịch vụ công quốc gia và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác.
Chỉ trong trường hợp cơ quan đăng ký cư trú không khai thác được thông tin chứng minh chỗ ở hợp pháp từ các hệ thống dữ liệu nói trên thì khi đó công dân mới có trách nhiệm cung cấp bản sao, bản chụp hoặc bản điện tử một trong các giấy tờ, tài liệu chứng minh chỗ ở hợp pháp theo yêu cầu để cơ quan chức năng kiểm tra, xác minh và giải quyết thủ tục cư trú.
Ở góc độ thực thi, luật sư kiến nghị cán bộ, công chức giải quyết thủ tục tạm trú, tạm vắng cần chủ động tối đa trong việc khai thác dữ liệu đã có trên hệ thống, và chỉ nên yêu cầu người dân cung cấp giấy tờ khi thực sự không thể tra cứu được. Trường hợp buộc phải đề nghị bổ sung hồ sơ, cần có cách giải thích rõ ràng, nhẹ nhàng, tạo sự đồng thuận và hợp tác từ phía người dân.







